Chống dịch qua những trang sách

Mai Thị Diễm10:22 26/04/2020

Không chỉ nhanh chóng làm ra những cuốn sách để phổ biến kiến thức chống virus, giới xuất bản còn mua bản quyền, thực hiện ấn phẩm giúp bạn đọc nhìn sâu hơn về đại dịch Covid-19.

Ngay từ đầu tháng hai, khi Việt Nam có những ca mắc nCoV đầu tiên, giới làm sách trong nước đã thực hiện những ấn bản dạng cẩm nang phòng chống dịch bệnh.

Ebook Hỏi – đáp về chủng virus corona mới 2019. Ảnh: Quảng Văn.

Cung cấp kiến thức khoa học về dịch bệnh

Sớm nhất có thể kể đến ebook Cẩm nang phòng bệnh mùa virus. Với thế mạnh là công ty xuất bản sách, tài liệu có nội dung giáo dục, y tế, kiến thức khoa học, ETS đã nhanh chóng biên soạn và phát hành miễn phí cuốn cẩm nang.

Sách được thực hiện nhằm giúp độc giả trang bị kiến thức chính xác về bệnh và phương pháp phòng ngừa hiệu quả. Sách đưa ra thông tin cơ bản: Virus là gì? Cấu tạo của virus, những virus nguy hiểm…

Không chỉ viết về virus corona, Cẩm nang phòng bệnh mùa virus giúp bạn đọc nhận diện và phòng tránh các bệnh hô hấp do virus gây ra. Cuốn sách hướng dẫn phòng bệnh từ rửa tay, đeo khẩu trang đúng đến chế độ dinh dưỡng phù hợp…

Bên cạnh đó, sách cũng đưa ra thông tin, địa chỉ bệnh viện, trung tâm y tế, số điện thoại đường dây nóng các đơn vị tư vấn, hỗ trợ điều trị bệnh về hô hấp.

Được trình bày dưới dạng hỏi đáp, ebook Hỏi – đáp về chủng virus corona mới 2019 của Công ty Quảng Văn giúp bạn đọc dễ tiếp nhận thông tin thiết yếu.

Sách do TS Nguyễn Xuân Hưng – Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ gen Vinmec – biên soạn.

Ebook cung cấp thông tin cơ bản về dịch bệnh như: Nguồn gốc của Covid-19, Covid-19 nguy hiểm như thế nào? Ai có khả năng bị nhiễm?…

Sách đưa ra các hướng dẫn giúp bạn đọc tự bảo vệ bản thân trước dịch bệnh. Tác giả cũng trình bày cách chăm sóc người bị nghi nhiễm tại nhà, khi nào cần phải xét nghiệm, và nên xét nghiệm ở đâu.

Ebook Hỏi – đáp về chủng virus Corona mới 2019 cũng được phát hành miễn phí từ giữa tháng hai, nhằm cung cấp kiến thức chính xác, khoa học tới bạn đọc.

Bản demo Nhật ký Vũ Hán – Những ngày ở tâm dịch. Ảnh: Edibooks

Cái nhìn sâu hơn về đại dịch

Không chỉ làm ebook cung cấp kiến thức, các nhà sách cũng nhanh nhạy khi mua bản quyền sách về đại dịch Covid-19 từ nước ngoài.

Hôm 13/4, Edibooks thông báo đã mua bản quyền cuốn Nhật ký cứu trợ Vũ Hán của bác sĩ Tra Quỳnh Phương. Cuốn sách kể lại chi tiết 67 ngày của tác giả tại bệnh viện Kim Ngân Đàm, Trung Quốc.

Với sức làm việc thần tốc, một tuần sau bản tiếng Việt, cuốn sách đã hoàn thiện. Bản tiếng Việt có tên Nhật ký Vũ Hán – Những ngày ở tâm dịch, dự kiến 26/4 sẽ có sách.

Alpha Books cũng mua bản quyền cuốn Vũ Hán – Nhật ký phong thành của Quách Tinh. Là tác giả đã xuất bản hơn 10 đầu sách và sống ở vũ Hán, Quách Tinh chứng kiến, ghi lại cuộc sống hàng ngày của mình cùng người dân xung quanh sau khi thành phố bị phong tỏa.

Nhật ký phong thành của Quách Tinh là góc nhìn cận cảnh về hoảng loạn, sợ hãi, lo lắng, nhưng hơn cả là tinh thần tương thân tương ái giữa hoạn nạn.

76 ngày phong thành là 76 ngày chiến đấu với kẻ thù vô hình của người dân Vũ Hán. Cuốn sách dự kiến phát hành đầu tháng 5 tới.

Bên cạnh mua bản quyền những cuốn sách về nơi khởi phát đại dịch Covid-19, các nhà sách cũng tổ chức bản thảo, thực hiện tác phẩm “của người Việt cho người Việt”. Nhật ký mùa dịch là một trong số những cuốn sách như thế.

Nhật ký mùa dịch là cái nhìn, trải nghiệm của người Việt về đại dịch. Ảnh: Sống.

Là tập hợp bài viết của nhiều tác giả, Nhật ký mùa dịch ghi lại những câu chuyện người thật việc thật do chính những người trong cuộc kể lại.

Họ là những người không may nhiễm virus corona; các bác sĩ như Phan Minh Phương (khoa nhiễm B bệnh viện Bệnh nhiệt đới), Dương Minh Tuấn (bác sĩ tình nguyện biên giới); các du học sinh, công dân Việt về nước (siêu mẫu Võ Hoàng Yến); những người Việt sống ở vùng dịch…

Nhật ký mùa dịch mang tới góc nhìn chân thực về đại dịch mà chúng ta đang sống, trải qua. Cuốn sách được phát hành dưới dạng ebook trên trang iPub.

Với thế mạnh phát hành những tác phẩm văn chương kinh điển, Nhã Nam chọn thực hiện cuốn Dịch hạch của nhà văn đoạt giải Nobel Albert Camus.

Dù là một tác phẩm hư cấu và viết về dịch hạch, tiểu thuyết cho chúng ta – những người đang sống trong dịch Covid-19 – có cái nhìn sâu hơn vào hoàn cảnh của mình, suy ngẫm sâu hơn về cách đối diện với dịch bệnh, niềm tin chiến thắng đại dịch.

Y Nguyên

Bạn có thể nghe thấy virus SARS-CoV-2: Và đây là bản nhạc du dương chết người của nó

Bản nhạc này cho thấy bản chất "lừa phỉnh" của virus, khi nó âm thầm xâm nhập, làm tổn thương chúng ta và giết chết hàng chục ngàn sinh mạng.

Có thể bạn đã thấy vô số hình ảnh của SARS-CoV-2, chủng virus corona mới đang phải chịu trách nhiệm cho hơn 70.000 ca tử vong và 1,2 triệu ca nhiễm COVID-19 trên toàn thế giới. Nhưng nhìn thấy virus là một phần, các nhà khoa học bây giờ còn có thể giúp bạn nghe thấy chúng.

Bằng cách mã hóa từng axit amin trên gai protein virus SARS-CoV-2 thành các nốt nhạc có cao độ, trường âm và độ lớn khác nhau, một nhóm các nhà khoa học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã tạo ra được bản nhạc có tên: "Viral Counterpoint of the Coronavirus Spike Protein (2019-nCoV)".

Bản nhạc dài gần 2 tiếng đồng hồ được đăng tải trên tài khoản Sound Cloud của Markus J. Buehler, nhà khoa học vật liệu tại MIT. Trong khi bạn thưởng thức giai điệu thật du dương và dễ chịu này, Buehler cho biết sự du dương đó chính là một phần bản chất "lừa phỉnh" của virus, khi nó âm thầm xâm nhập, làm tổn thương chúng ta và giết chết hàng chục ngàn sinh mạng:

Trong bản nhạc mà bạn đang nghe có những tiếng chuông rung, tiếng dây đàn, tiếng sáo khi êm đềm, khi dồn dập. Tất cả đều thể hiện các khía cạnh khác nhau trong cấu trúc gai protein trên bề mặt virus SARS-CoV-2.

Gai protein chính là đặc điểm đặc trưng của virus corona. Nó nhô ra bên ngoài vỏ tế bào virus, tạo thành hình vương miện và khiến virus corona có được cái tên của chúng. Ở SARS-CoV-2, gai protein của virus này có những đột biến đặc biệt, khiến nó bám chắc vào tế bào người và lây nhiễm mạnh hơn các chủng virus corona khác bao gồm SARS và MERS.

Các gai của virus SARS-CoV-2 có cấu trúc ăn khớp với một thụ thể có tên là ACE2. Các thụ thể ACE2 tập trung rất nhiều trên bề mặt tế bào phổi. Do vậy, virus này thường xâm nhập phổi và gây ra bệnh viêm phổi cấp.

Ngoài tế bào phổi, thụ thế ACE2 cũng xuất hiện cả ở ruột, thận, tinh hoàn và tim. Mặc dù vậy, điều kỳ lạ là virus SARS-CoV-2 không tấn công tim của người bệnh.

Giống như tất cả các protein khác, gai của SARS-CoV-2 được tạo thành từ sự kết hợp của các axit amin. Sử dụng một tập hợp các thuật toán gọi là kỹ thuật sonization, các nhà khoa học từ Viện Công nghệ Massachusetts đã gán cho mỗi axit amin này thành một nốt nhạc duy nhất trong thang cao độ, chuyển đổi toàn bộ protein gai của virus thành một bản nhạc.

"Mặc dù chúng ta không thể nhìn thấy các vật thể nhỏ ở kích thước nano như protein, hoặc các phân tử khác tạo thành hầu hết tất cả các vật chất sống bao gồm tế bào, mô, cũng như các mầm bệnh như virus, thuật toán của chúng tôi cho phép chúng ta có thể nghe thấy chúng. Tác phẩm này là một bản nhạc đại diện cho trình tự và cấu trúc axit amin của protein gai trên mầm bệnh COVID-19, 2019-nCoV", Buehler viết.

Trong đời thực, các axit amin tạo thành gai protein cho SARS-CoV-2 có xu hướng cuộn tròn thành một chuỗi xoắn hoặc kéo dài ra thành một dải dài. Các nhà nghiên cứu đã dùng thuật toán mô phỏng các đặc tính này thành trường độ và âm lượng của mỗi nốt nhạc. Các rung động phân tử do nhiệt gây ra cũng được mô phỏng thành một âm thanh riêng.

"Những gì bạn nghe thấy là âm nhạc được tạo ra từ những thuật toán nhiều lớp bao gồm cả phổ rung động của toàn bộ protein (thể hiện ở các yếu tố âm thanh và nhịp điệu), chuỗi và các nếp gấp axit amin cấu thành gai protein của virus, cũng như các giai điệu đan xen - tạo thành các phần đối âm - phản ánh phân cấp hình học phức tạp của protein", Buehler giải thích.

Trong đời thực, các axit amin tạo thành gai protein cho SARS-CoV-2 có xu hướng cuộn tròn thành một chuỗi xoắn hoặc kéo dài ra thành một dải dài.

Nhưng tại sao các nhà khoa học lại muốn biến virus thành âm nhạc? Nó không hẳn là một công việc mang tính giải trí. Các nhà khoa học tại MIT giải thích định dạng mới của virus có thể giúp họ tìm thấy các địa điểm trên gai protein của SARS-CoV-2, nơi mà một kháng thể hoặc thuốc có thể bám vào đó để chặn virus này xâm nhập tế bào.

Bản nhạc là một cách tiếp cận nhanh và trực quan hơn các phương pháp nghiên cứu protein thông thường, chẳng hạn như các mô hình hóa phân tử mà nhiều nhóm nghiên cứu khác đang thực hiện.

Họ nói thêm rằng, bằng cách so sánh trình tự âm nhạc của protein gai SARS-CoV-2 với một cơ sở dữ liệu lớn chứa các bản nhạc mô phỏng protein đã khác, một ngày nào đó, các nhà khoa học có thể tìm thấy một loại protein có thể bám vào gai SARS-CoV-2 để ngăn chặn virus này, đó chính là một vắc-xin cho COVID-19.

Tất nhiên, bản nhạc chính nó cũng mang tính giải trí. Các nhà khoa học cho biết họ đã chọn một bộ nhạc cụ bao gồm đàn, sáo mang âm hưởng Nhật Bản, để tạo ra những âm thanh dễ nghe, du dương và êm đềm.

"Nghệ thuật âm nhạc này dạy chúng ta điều gì đó về ranh giới giữa vẻ đẹp của sự sống và cái chết như những thái cực đối nghịch. Khi bạn nghe protein này, bạn sẽ thấy cấu trúc phức tạp của nó lại dẫn đến những âm thanh cực kỳ thú vị, dễ chịu và thư giãn", Buehler giải thích.

"Nó không thực sự truyền đạt sự chết chóc mà loại protein đặc biệt này đang gieo rắc trên toàn thế giới. Bản nhạc này cho thấy bản chất lừa phỉnh của virus, cách nó xâm nhập cơ thể chúng ta để tái tạo và làm tổn thương chúng ta trên đường đi của chúng. Vì vậy, âm nhạc là một phép ẩn dụ cho bản chất của virus, nó đang đánh lừa vật chủ và khai thác con người để được nhân lên".

ZKNIGHT

Chất thải của bệnh nhân khỏi Covid-19 vẫn chứa virusNghiên cứu mới cho thấy chất thải của người nhiễm Covid-19 vẫn có thể tồn tại virus gây bệnh ngay cả khi họ đã hồi phục. Như chúng ta đã biết, chủng virus corona mới thường lây lan qua các hạt trong không khí từ việc ho hoặc hắt hơi của người nhiễm bệnh. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Cấp cứu người hoại tử chi nguy kịch bằng kỹ thuật "lần đầu tiên ở Việt Nam"

10:41:13 02/04/2026

Kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser vừa được một bệnh viện ở TPHCM áp dụng, mở ra cơ hội điều trị tối ưu cho các trường hợp tắc hẹp động mạch chi dưới.

Phát hiện quan trọng về vai trò của sắt trong quá trình sản xuất insulin

09:01:41 02/04/2026

Theo các nhà nghiên cứu, nếu không được cung cấp đủ sắt, các tế bào beta sẽ không thể trưởng thành đúng cách, thậm chí có thể chết sớm. Điều này làm gián đoạn quá trình sản xuất insulin, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đườ...

Thấy con sau 27 năm mờ nhòe, người mẹ bật khóc khi "được sinh ra lần nữa"

08:58:53 02/04/2026

Sau 27 năm sống trong bóng tối mờ nhòe, người mẹ lần đầu nhìn rõ các con. Ánh sáng trở lại từ một nghĩa cử hiến tặng đã biến mất mát thành hy vọng cho những cuộc đời khác.

Bộ Y tế thu hồi lô thuốc Aceclofenac STELLA 100mg

16:39:31 01/04/2026

Cục Quản lý Dược cũng đề nghị cơ sở bán buôn, bán lẻ, cơ sở tổ chức chuỗi nhà thuốc ngừng kinh doanh, cung cấp, cấp phát lô thuốc bị thu hồi nêu trên, thông báo và tổ chức thu hồi, tiếp nhận toàn bộ lô thuốc bị thu hồi nêu trên, trả thu...

Cảnh báo chủng virus EV71 độc lực cao khiến bệnh tay chân miệng trở nặng nhanh

11:11:08 01/04/2026

PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Số ca bệnh TCM nặng tại khu vực phía Nam, trong đó có tỉnh Đồng Nai đang có xu hướng tăng.

Bệnh ký sinh trùng nhiều người dương tính khi xét nghiệm ở Khánh Hòa nguy hiểm mức nào nếu không điều trị sớm?

11:03:28 01/04/2026

Sau khi biết thông tin một số người đi xét nghiệm tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tỉnh Khánh Hòa và phát hiện dương tính với giun lươn thì nhiều người dân đã chủ động phòng bệnh.

Giám sát các 'điểm nóng' tay chân miệng tại phường Bình Hưng Hòa

10:53:32 01/04/2026

Đặc biệt, một hệ thống thông tin liên lạc xuyên suốt đã được thiết lập, đảm bảo mọi ca bệnh nghi ngờ đều được báo cáo kịp thời qua đường dây nóng 24/7 để trạm y tế phối hợp xử lý nhanh chóng.

Nghiên cứu 460.000 người: Tác dụng bất ngờ từ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày

10:34:59 31/03/2026

Cà phê là thức uống được yêu thích hàng đầu trên thế giới. Không chỉ vậy, nó còn mang lại nhiều lợi ích như giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bệnh tim, bệnh gan và một số loại ung thư.

Bộ phận 'bẩn nhất' của gà nhưng là món khoái khẩu của nhiều người

09:10:14 31/03/2026

Phao câu gà, phần thịt béo nằm ở cuối thân gà, từ lâu được nhiều người ưa chuộng nhờ vị ngậy và giòn. Tuy nhiên, đây cũng là bộ phận tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu tiêu thụ thường xuyên hoặc chế biến không đúng cách.

5 loại thực phẩm người trên 40 tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

09:00:46 31/03/2026

Sau tuổi 40, khả năng xử lý rượu của cơ thể giảm đi. Gan cần nhiều thời gian hơn để loại bỏ nó khỏi hệ thống. Do đó, tốt nhất nên thay thế bằng nước khoáng có ga, trà xanh hoặc cà phê đen.

5 chế độ ăn lành mạnh có thể giúp kéo dài tuổi thọ

08:51:57 31/03/2026

Thay vì gò bó vào một khuôn mẫu duy nhất, bạn có thể linh hoạt kết hợp các nguyên tắc này: chọn dầu ô liu của Địa Trung Hải, bớt muối theo DASH và ăn nhiều rau quả sẫm màu theo hướng thực vật.

Không phải cá hồi: 3 loại cá 'bé xíu' giá rẻ đầy chợ Việt nhưng 'bổ ngang hàng'

08:42:19 31/03/2026

Hàm lượng sắt dồi dào trong cá cơm còn giúp tăng cường lưu thông máu, ngăn ngừa thiếu máu và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, omega-3 và vitamin còn giúp tăng cường chức năng não bộ, cải thiện khả năng tập trung và giảm viêm.