Chạy đua với trí tuệ nhân tạo để đòi lại sự thật
Các hình ảnh giả được chia sẻ rầm rộ gần đây cho thấy nguy cơ tiềm ẩn của thông tin sai lệch do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra và sự cần thiết của việc phải cảnh giác để có thể chống lại thông tin sai lệch.
Những hình ảnh chấn động
Theo AFP, một hình ảnh dường như cho thấy vụ nổ tại Lầu Năm Góc đã được lan truyền rộng rãi trong ngày 22.5. Hóa ra, đây là sản phẩm của AI. Dù vậy, nó đã gây hoang mang cho cộng đồng mạng và khiến thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc trong một khoảng thời gian ngắn. Bộ Quốc phòng Mỹ phải lên tiếng khẳng định không có vụ nổ nào xảy ra.
Hình ảnh giả mạo do AI tạo ra về vụ nổ ở Lầu Năm Góc. ẢNH Twitter
Đây không phải lần đầu tiên các hình ảnh giả do AI tạo ra gây xôn xao dư luận. CNN đưa tin, thời gian qua một loạt hình ảnh g.ây s.ốc đã được nhiều người dùng mạng chia sẻ, như ảnh Giáo hoàng Francis mặc một chiếc áo phao hàng hiệu màu trắng. Ngay cả tổng giám đốc (CEO) Tesla và là người đồng sáng lập OpenAI (công ty đứng sau ChatGPT) Elon Musk cũng trở thành n.ạn n.hân của AI khi xuất hiện hình ảnh ông nắm tay như đang hẹn hò với đối thủ kinh doanh Mary Barra, CEO của General Motors.
Hồi tháng 3, trong lúc cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối diện rắc rối pháp lý liên quan cáo buộc chi t.iền để “bịt miệng” diễn viên phim k.hiêu d.âm Stormy Daniels, nhiều hình ảnh cho thấy ông bị Sở Cảnh sát New York (NYPD) bắt giữ bỗng lan truyền với tốc độ chóng mặt. Trong các tấm ảnh đó, ông Trump chống cự, chạy trốn khỏi các sĩ quan và còn bị ngã. Thực tế đó cũng là sản phẩm của AI và NYPD đã bác bỏ những hình ảnh trên.
Những vụ việc này cho thấy thực tế đáng lo ngại rằng thông tin sai lệch do AI tạo ra có thể tác động đến bất kỳ lĩnh vực nào, từ tôn giáo đến kinh doanh và chính trị. Đồng thời, những thông tin này đang ngày càng trở nên phổ biến, khiến người xem khó có thể phân biệt thật giả.
Các ông lớn công nghệ đang cố gắng chống lại nạn tin giả do AI tạo ra. ẢNH Reuters
Bậc thầy tạo ra tin giả
Sự phát triển của AI đang mang lại sức mạnh chưa từng có trong việc sáng tạo nội dung. Nếu trước đây, người dùng thành thạo thao tác chỉnh sửa mới có thể tạo ra các bức ảnh giả như trên thì bây giờ công việc này có thể được hoàn thành với phòng thí nghiệm AI là Midjourney chỉ qua vài dòng mô tả.
Nhật tham gia cuộc đua AI với siêu máy tính
Theo Nikkei Asia, các nhà nghiên cứu Nhật Bản ngày 22.5 đã công bố kế hoạch sử dụng siêu máy tính Fugaku của nước này để tạo ứng dụng AI giống ChatGPT. Dự án do Viện công nghệ Tokyo phối hợp Đại học Tohoku, Viện nghiên cứu Riken và Hãng Fujitsu, nhà đồng phát triển siêu máy tính Fugaku, thực hiện.
Các nhà nghiên cứu sẽ phát triển một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) cho AI tạo sinh, tập trung vào tiếng Nhật. Mô hình của họ sẽ lấy dữ liệu nguồn mở từ Wikipedia và các nguồn khác với mục tiêu tạo ra những kết quả chính xác hơn bằng tiếng Nhật.
Dù AI mang lại nhiều lợi ích, việc lạm dụng công nghệ này đã sinh ra hiện tượng deepfake, tức việc tạo ra video, hình ảnh hoặc âm thanh giả mạo với độ chân thực cao. Sản phẩm của deepfake có khả năng đ.ánh lừa, đưa ra thông tin sai lệch và thao túng dư luận. Những thông tin này có hệ lụy rất lớn như kích động bạo lực, làm phân cực xã hội và làm suy yếu niềm tin. Ngoài ra, tốc độ lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội thường áp đảo nỗ lực v.ạch t.rần hoặc đính chính thông tin. Vì vậy, đây là vấn đề chúng ta cần khẩn trương giải quyết.
Để chống lại tin giả do AI tạo ra, cần có những tiến bộ công nghệ để phát hiện và giảm sự lan truyền thông tin sai lệch. Điều này nghĩa là vai trò của các nhà nghiên cứu và công ty công nghệ trong cuộc chiến trên là rất quan trọng. CNBC đưa tin Google đầu tháng này đã giới thiệu công cụ mới trên Google Tìm kiếm để cảnh báo người dùng về hình ảnh do AI tạo ra. Công cụ mang tên “Về hình ảnh này” sẽ cho người dùng biết hình ảnh là thật hay giả, thời điểm hình ảnh xuất hiện lần đầu trên Google Tìm kiếm và hình ảnh đó có được các trang tin tức sử dụng hay không.
Bên cạnh đó, việc giáo dục kiến thức và trang bị cho người dùng mạng các kỹ năng tư duy phản biện là điều rất cần thiết trong thời đại kỹ thuật số này. Vì vậy, Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa LHQ (UNESCO) cho rằng chính phủ, tổ chức giáo dục và công ty công nghệ phải hợp tác để đảm bảo công dân có công cụ cần thiết, giúp xác định và chống lại thông tin sai lệch do AI tạo ra.
Trong diễn biến khác, Reuters ngày 23.5 đưa tin tỉ phú Mỹ Bill Gates nhận định tại một sự kiện ở bang California (Mỹ) rằng cuộc đua AI sẽ xóa bỏ công cụ tìm kiếm và các trang web mua sắm trực tuyến trong tương lai. Ông Gates cũng nói cơ hội giành chiến thắng trong cuộc đua này đang được chia đều cho các công ty khởi nghiệp và các gã khổng lồ công nghệ.
Nhật dùng siêu máy tính Fugaku tạo ứng dụng AI giống ChatGPT
Siêu máy tính Fugaku với tốc độ xử lý hàng đầu thế giới sẽ tham gia phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dự kiến sẽ cung cấp miễn phí trong tài khóa 2024.
Siêu máy tính Fugaku của Nhật Bản. Ảnh VIỆN RIKEN
Tờ Nikkei Asia đưa tin các nhà nghiên cứu Nhật Bản sẽ sử dụng siêu máy tính Fugaku của nước này để tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giống ChatGPT.
Theo kế hoạch công bố ngày 22.5, công nghệ này sẽ được phát triển trong tài khóa hiện tại, với dự định sẽ đưa ra sử dụng miễn phí trong tài khóa 2024. Viện Công nghệ Tokyo đã phối hợp với Đại học Tohoku, Viện nghiên cứu Riken và nhà đồng phát triển Fugaku là hãng Fujitsu trong dự án.
Họ sẽ phát triển một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) cho AI tạo sinh, tập trung vào ngôn ngữ Nhật. Mô hình sẽ lấy dữ liệu nguồn mở từ Wikipedia và các nguồn khác, với mục tiêu tạo ra những kết quả chính xác hơn bằng tiếng Nhật.
Dự án sẽ kết hợp với đối tác CyberAgent, một công ty quảng cáo kỹ thuật số ở Tokyo đang phát triển AI tạo sinh của riêng mình.
Chính phủ các nước chạy đua tìm cách quản lý công cụ AI
AI tạo sinh đang trên đà phát triển nhanh tại Nhật. CyberAgent tuần trước công bố một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sử dụng đến 6,8 tỉ tham số. Tokyo Tech và các đối tác sẽ xây dựng một LLM tích hợp khoảng 100 tỉ tham số.
GPT-3, mô hình ngôn ngữ tương thích với ChatGPT của OpenAI sử dụng 175 tỉ tham số.
Cần một máy tính mạnh để xây dựng một LLM, nhưng không có lĩnh vực tư nhân nào tại Nhật sở hữu một máy tính đẳng cấp thế giới như thế. Hãng Riken do chính phủ Nhật hậu thuẫn hiện vận hành Fugaku, một trong những siêu máy tính nhanh nhất thế giới.
Phát triển những AI tạo sinh mới đã trở thành một ưu tiên. LLM sắp tới sẽ được cung cấp cho cả doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu. Mô hình này sẽ được phát hành vào tài khóa 2024, bắt đầu từ tháng 4.2024.
Ảnh giả mạo về vụ nổ Lầu Năm Góc lan truyền khiến chứng khoán Mỹ rớt giá Một bức ảnh giả mạo về vụ nổ gần Lầu Năm Góc đã lan truyền khắp mạng xã hội vào sáng 22/5 khiến chứng khoán Mỹ sụt giảm trong thời gian ngắn. Bức ảnh giả mạo về vụ nổ gần trụ sở Lầu Năm Góc tại Virnigia. Ảnh: Twitter Đây có thể là ví dụ đầu tiên về cách thức một hình ảnh...