Châu Âu cân nhắc tăng hiện diện NATO ở Bắc Cực nhằm xoa dịu Tổng thống Trump

Bảo Hà17:22 09/01/2026

Các nước châu Âu tin rằng việc tăng cường sự hiện diện của NATO tại Bắc Cực có thể thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Washington không cần phải sở hữu Greenland vì lý do an ninh .

Binh sĩ Đan Mạch trong một buổi diễn tập ở Greenland. Ảnh: Lực lượng vũ trang Đan Mạch

Dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề, Politico ngày 9/1 đưa tin tại một cuộc họp kín ở Brussels diễn ra một ngày trước đó, các đại sứ NATO đã nhất trí về sự cần thiết phải củng cố vai trò của liên minh tại Bắc Cực. Ba nhà ngoại giao NATO cho biết các nước châu Âu coi việc tìm kiếm một thỏa hiệp với Tổng thống Trump là lựa chọn ưu tiên hàng đầu.

Theo các nguồn tin, cuộc họp đã thảo luận nhiều phương án, bao gồm tăng cường năng lực tình báo để cải thiện giám sát lãnh thổ, nâng chi tiêu quốc phòng cho khu vực Bắc Cực, triển khai thêm trang thiết bị quân sự, cũng như tổ chức thêm các cuộc tập trận tại các khu vực lân cận.

Một nguồn tin mô tả cuộc họp của 32 đại sứ NATO diễn ra trong bầu không khí “hiệu quả” và “mang tính xây dựng”.

Tổng thống Donald Trump nhiều lần tuyên bố Greenland nên trở thành một phần của Mỹ, viện dẫn tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo này đối với an ninh quốc gia Mỹ và việc bảo vệ “ thế giới tự do”, trong đó có đối phó với Trung Quốc và Nga. Ngày 3/1, ông Trump nói với tạp chí The Atlantic rằng Mỹ hoàn toàn cần Greenland, đồng thời cho rằng hòn đảo này đang “bị bao vây bởi các tàu của Nga và Trung Quốc”.

Trước những phát ngôn này, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã kêu gọi Tổng thống Mỹ ngừng đe dọa Greenland bằng các tuyên bố sáp nhập . Cựu Thủ tướng Greenland Mute Egede cũng khẳng định hòn đảo này không phải để bán.

Ngày 4/1, bà Katie Miller, vợ của Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, đăng tải trên mạng xã hội X một hình ảnh bản đồ Greenland được tô màu cờ Mỹ kèm chú thích “Sớm thôi”. Đáp lại, Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ Jesper Moller Sorensen nhấn mạnh Copenhagen mong muốn Washington tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch.

Trước đó, vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên về Greenland. Ông Landry tái khẳng định mục tiêu sáp nhập hòn đảo này vào Mỹ, khiến Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen thừa nhận hoàn toàn bất ngờ.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Ngoại trưởng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã cảnh báo Mỹ không nên có bất kỳ hành động chiếm đoạt nào, đồng thời yêu cầu tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ.

Greenland từng là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953. Sau khi giành quyền tự trị vào năm 2009, hòn đảo này vẫn là một phần của Vương quốc Đan Mạch, với quyền tự quản rộng rãi và thẩm quyền quyết định các chính sách nội bộ.

Thủ tướng Đan Mạch tới Greenland sau chuyến đi của Phó tổng thống Mỹ

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen sẽ thăm Greenland vào tuần sau, chỉ vài ngày sau chuyến đi của Phó tổng thống Mỹ JD Vance và sự kiện thành lập liên minh cầm quyền mới tại vùng lãnh thổ tự trị này.

Trong thông báo phát đi ngày 29.3, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết chuyến thăm nhằm "củng cố mối quan hệ với Greenland" và tăng cường hợp tác giữa hai bên, theo tờ Politico . "Tôi mong tiếp tục mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và tin cậy giữa Greenland và Đan Mạch", bà nói.

Phó tướng của ông Trump chê Đan Mạch không bảo vệ được Greenland trước Nga, Trung Quốc

Trước đó, Greenland đã công bố liên minh cầm quyền mới vào ngày 28.3, bao gồm đảng Dân chủ Greenland và các đảng khác. Thủ lĩnh liên minh Jens-Frederik Nielsen nhấn mạnh đây là động thái thể hiện sự đoàn kết, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép nhằm sáp nhập Greenland vào lãnh thổ Mỹ.

Trong khi bà Frederiksen sẽ gặp ông Nielsen và người dân Greenland, Phó tổng thống Mỹ JD Vance không được chính quyền Greenland mời và cũng không gặp gỡ người dân trong chuyến thăm của ông hôm 28.3. Thay vào đó, ông đến căn cứ không gian Pituffik của Mỹ tại Greenland và kêu gọi lãnh thổ này "đạt được một thỏa thuận" với Washington.

Chim hải âu bay trên thủ phủ Nuuk của Greenland ngày 29.3 . ẢNH: REUTERS

Tổng thống Trump đã nhiều lần nhấn mạnh tham vọng đưa Greenland vào lãnh thổ Mỹ, coi đây là ưu tiên an ninh quốc gia. Ông tuyên bố tại Nhà Trắng hôm 28.3 rằng "chúng ta phải có" Greenland để đảm bảo vị thế của Mỹ ở Bắc Cực.

Tuy nhiên, ông Vance lại đưa ra lập trường mềm mỏng hơn, khẳng định Mỹ tôn trọng quyền tự quyết của Greenland. "Chúng tôi tin rằng Greenland sẽ tự quyết định tách khỏi Đan Mạch, và khi đó Mỹ sẽ thảo luận với người dân Greenland", ông nói.

Chuyến thăm của ông Vance đã gây phản ứng mạnh mẽ từ các nhà lãnh đạo châu Âu, trong đó có Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lkke Rasmussen. Ông chỉ trích chuyến đi này là thiếu tôn trọng và không phù hợp với quan hệ đồng minh. "Đây không phải cách nói chuyện với một đồng minh thân cận", Ngoại trưởng Rasmussen tuyên bố.

Mặc dù vậy, ông cũng thừa nhận Đan Mạch có thể cần tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland để đối phó với các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.

Liệu Mỹ có thể mua Greenland từ Đan Mạch? Tham vọng sáp nhập Greenland của Tổng thống Donald Trump đang gây chấn động NATO, đặt ra câu hỏi liệu Mỹ có thể mua lãnh thổ của đồng minh bằng tiền, hay sử dụng sức ép chính trị, thậm chí là quân sự. Ảnh: THX/TTXVN. Từ vị trí chiến lược Bắc Cực, tài nguyên khổng lồ đến lợi thế quân sự, Greenland đang...