Cái chết đen là gì?

Cái chết đen là một đại dịch ám ảnh châu Âu trong thế kỉ XIV. Nhà sử học Ole Jørgen Benedictow người Na Uy đã ước tính khoảng 50 – 60% dân số châu Âu khi đó đã chết trong đại dịch bệnh dịch hạch này, chứ không phải chỉ 1/3 dân số châu Âu như mọi người thường nói.

Trên thực tế, không chỉ châu Âu bị đại dịch này hoành hành mà cả vùng Trung Đông và xa hơn nữa cũng bị ảnh hưởng trong bốn thế kỷ tiếp theo khi mà cứ 10 đến 20 năm căn bệnh này lại bùng phát trở lại một lần.

Cái chết đen là gì? - Hình 1

Cái chết đen cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người ở châu Âu thời trung cổ. Hình ảnh minh họa này được vẽ từ thời đó thể hiện sự hoành hành của dịch bệnh, trích từ cuốn “Biên niên sử Nuremberg” được xuất bản năm 1493 do Hartmann Schedel viết và Michael Wolgemut vẽ minh họa.

Theo nhà sử học Benedictow, tên gọi “cái chết đen” thật ra là một cách hiểu chưa chính xác, có lẽ do người ta dịch nhầm cụm từ tiếng La-tinh “atra mors” vì nó vừa có nghĩa là “đen” vừa có nghĩa là “khủng khiếp”, chứ không hề có mối tương quan nào giữa tên gọi “cái chết đen” với các triệu chứng của căn bệnh.

Cái chết đen bắt đầu từ khi nào?

Cái chết đen càn quét khắp vùng Trung Đông và châu Âu trong thời gian 1346-1353 nhưng có thể nó đã bắt đầu từ nhiều thập kỉ trước ở Cao nguyên Thanh Tạng của Trung Á.

Thời kì đại dịch này quay trở lại từ thế kỷ XIV đến XVIII được gọi là Đại dịch dịch hạch lần thứ hai, còn Đại dịch lần thứ nhất đã xảy ra từ thế kỷ VI đến VIII và Đại dịch lần thứ ba xảy ra từ năm 1860 đến 1960.

Trong cuốn sách viết về lịch sử của Cái chết đen, nhà sử học Benedictow viết rằng Cái chết đen là đợt sóng tai họa đầu tiên của Đại dịch dịch hạch lần thứ hai. Một vài đợt bùng phát sau đó cũng trong thời kỳ đại dịch lần thứ hai này và mỗi lần tái phát như vậy nó lại cướp đi 10-20% dân số châu Âu.

Cái chết đen đã ảnh hưởng ra sao đến châu Âu?

Ngày nay chúng ta có thể thấy vô cùng ngạc nhiên là người dân thời trung cổ và thời cận hiện đại có thể sống cùng và vượt qua đại dịch này. Các bác sĩ và các nhà khoa học đã nỗ lực làm việc để hiểu được và điều trị căn bệnh này tốt hơn, đặc biệt là để ngăn chặn nó quay trở lại hoặc lây lan ra cộng đồng.

Nhiều phát kiến về thuốc chữa bệnh đã ra đời để chống lại căn bệnh, như là các tiến bộ trong giải phẫu, những khám phá về vòng tuần hoàn của máu và các cách đánh giá sức khỏe mới. Người ta vẫn chưa biết vì sao Đại dịch lần thứ hai lại chấm dứt ở Tây Âu, trong khi nó vẫn tiếp tục hoành hành dữ dội ở Nga và Đế chế Ottoman đến tận thế kỉ XIX.

Cái chết đen là gì? - Hình 2

Các bác sĩ thời Đại dịch được vẽ đang đeo khẩu trang hình mỏ chim. Tuy nhiên, trang phục này không phổ biến mấy mà chỉ được sử dụng nhiều vào thời kì sau ở thế kỉ XVII.

Cái chết đen chấm dứt khi nào?

Đại dịch xảy ra ở Luân Đôn vào năm 1665 là đợt bùng phát lớn cuối cùng ở nước Anh. Sau đó Tây Ban Nha và Đức là hai nước thoát khỏi đại dịch đầu tiên vào đầu thế kỉ XVIII. Đại dịch ở Mác-xây, Pháp, trong hai năm 1720 – 1720 được coi là đợt bùng phát cuối cùng ở Tây Âu.

Một số nhà sử học cho rằng sức khỏe cộng đồng đã được nâng cao và người dân có khả năng chống chọi khiến dịch bệnh phải lùi bước, đặc biệt là nhờ việc áp dụng các quy định nghiêm ngặt và rất hiệu quả về vệ sinh. Một số khác cho rằng bệnh dịch lui là do có sự tiến hóa của con người, các loài gặm nhấm (là vật lây truyền mầm bệnh) hoặc sự tiến hóa của chính vi khuẩn gây bệnh, nhưng không lí lẽ nào có vẻ phù hợp để giải thích được những phát hiện mới đây về di truyền học bệnh dịch.

Điều chắc chắn là trong 4 thế kỷ từ khi Cái chết đen bắt đầu đến khi nó kết thúc ở châu Âu thì các bác sĩ đã làm việc không ngừng nghỉ để giải thích, kìm hãm và chữa trị cho căn bệnh khủng khiếp này.

Phạm Hường

Theo dantri.com.vn/Live Science

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Mới nhất
Xem nhiều
Hết thể hiện tình cảm, Trọng Hiếu và Hoài Sa lại làm netizen phấn khích với màn nhảy "Anysongchallenge" cực dễ thươngMới mùng 2 Tết, Nam Em đã phải nhập viện sau chuỗi ngày ồn ào bị bạn gái Quốc Bảo tố là "người thứ ba"Loạt ảnh và clip cho thấy sự nhọc nhằn của bác sĩ ở Vũ Hán: Ăn Tết trong bệnh viện, bật khóc vì áp lực và thậm chí hy sinh cả tính mạngAstral Soul Awaken – Game mobile huyền ảo phát hành tại SEAMr.Beast chàng Youtuber rộng lượng, sẵn sàng giúp đỡ những mảnh đời khó khănMới mùng 1 Tết, Knet đã bận rộn 'khẩu nghiệp' với Daesung (Bigbang): 'Xấu đau xấu đớn!'Kubi nhà Khánh Thi được bố mẹ dạy cách nhận lì xì cực khéo, nhưng câu chúc Tết khiến Phan Hiển cũng sửng sốt "Sao con khôn quá vậy?"Nam diễn viên là fan cứng của Red Velvet, hiện đang sống tại ký túc xá cũ của nhómNhánh thua vòng playoff Leipzig Major: Châu Âu thất thủCác quốc gia trên thế giới nghe gì vào dịp năm mới?Rùng mình khoảnh khắc xe taxi chạy tốc độ cao tông thẳng vào 11 người đang dừng xe bên đường ngày mùng 2 TếtSướng nhất fan Nguyễn Trần Trung Quân, đầu năm đã được lì xì hẳn 'Canh ba' phiên bản mớiClip hot cần xem ngay: Jack trong lần hiếm hoi xuất hiện và song ca cực 'ngọt' cùng Lê HiếuÁ hậu 10X Kiều Loan không dùng hàng hiệu, muốn làm ca sĩNghệ sĩ Thanh Dậu bật khóc khi được nhà giáo ưu tú Mạnh Dung tổ chức kỷ niệm 60 năm ngày cướiLộ bằng chứng chứng minh Taylor Swift vẫn sẽ tham dự lễ trao giải Grammy 2020?Gần kề comeback, Super Junior “thả thính” teaser ca khúc mới đầy bùng nổXuất hiện game The Walking Dead mới cực đỉnh, cộng đồng Steam khen ngợi hết lờiCô nhóc tập nhảy với gương mặt cực "sung" khiến ai nấy ôm bụng cười lăn cười bòDisney chúc mừng Tết nguyên đán bằng loạt poster phim siêu đỉnh!Vừa hái cafe vừa trổ tài catwalk 'sương sương' chỉ có thể là H'Hen NiêIan Mckellen - phù thuỷ vĩ đại của màn ảnh Anh QuốcRò rỉ giao diện từ bộ dev kit của PlayStation 5Tựa game Superman của Rocksteady sẽ độc quyền trên Xbox Series XNomura vẫn còn tham vọng mang Noctis Versus XIII quay trở lạiNgoài Hellblade 2, Ninja Theory đang phát triển game mới Project: MaraHàn Quốc áp dụng hình thức thi đấu tính điểm của Tekken cho TaekwondoNăm mới nói về ‘sự may rủi’ trong gameHunt: Showdown bất ngờ tung bản cập nhật mớiBích Phương 'đánh úp' fan ngày đầu năm 2020: Là album mới hay cả một concert 'đu đưa'?

Tiêu điểm

Chuột khổng lồ ở Hà Nội, nặng gần 50kg ăn rau và thích bơi lội
11:23:29 25/01/2020
Vũ khí chuột siêu đỉnh thời chiến có sức mạnh khủng khiếp thế nào?
20:07:21 25/01/2020
Ăn súp dơi:Thủ phạm gây bùng phát viêm phổi?
17:41:59 25/01/2020
Nhà thờ cổ 450 tuổi "hiện hình" trên hồ nước
10:24:07 26/01/2020
Ra rãnh thoát nước nhặt được hồng ngọc, đi chợ bán như rau
20:19:40 25/01/2020
Kỳ lạ giọng nói của xác ướp 3.000 năm tuổi
15:29:36 25/01/2020
Lao xuống hồ săn nai, sói đơn độc nhận kết hụt hẫng
09:43:13 25/01/2020
Truyền thuyết kỳ lạ chiếc quan tài vàng khai quật 10 năm nhưng chưa từng được mở ra
08:55:02 25/01/2020
Đây là loài chim lớn nhất Việt Nam
20:27:48 25/01/2020
Chùm ảnh: Những loài chim không thể bay
09:24:38 25/01/2020

Thông tin đang nóng

Mới mùng 2 Tết, Nam Em đã phải nhập viện sau chuỗi ngày ồn ào bị bạn gái Quốc Bảo tố là "người thứ ba"
23:46:07 26/01/2020
Tiếp tục một đoạn clip được cho là hình ảnh bệnh nhân bị viêm phổi Vũ Hán rung bần bật trên cáng khiến mọi người xung quanh lo sợ
22:41:06 26/01/2020
Cả Cbiz dồn lực đẩy lùi đại dịch virus Corona: Dương Tử quyên góp gần 2 tỷ, Cổ Thiên Lạc khiến Cnet ấm lòng với 35 tỷ
23:39:27 26/01/2020
Cười bò với khách Tây sang Việt Nam đúng dip Tết: đi du lịch mà ngỡ “tận thế”, tích trữ… mì tôm với bánh tét để ăn qua ngày
22:36:48 26/01/2020
Nữ bác sĩ sắp về hưu tình nguyện quay lại bệnh viện trực chiến vì dịch viêm phổi Vũ Hán, bức thư xin lỗi con trai "dậy sóng" cộng đồng mạng
23:20:32 26/01/2020
Nhắn tin đòi Nhã Phương hoàn tiền vé 30 Chưa Phải Tết, khán giả nhận no gạch vì kém duyên
00:07:59 27/01/2020
Chồng nhậu say bí tỉ khi đi chúc Tết, vợ lóc cóc sang tận nơi cõng về nhà khiến dân mạng xuýt xoa: Vợ nhà người ta đây rồi!
23:24:37 26/01/2020
Loạt ảnh và clip cho thấy sự nhọc nhằn của bác sĩ ở Vũ Hán: Ăn Tết trong bệnh viện, bật khóc vì áp lực và thậm chí hy sinh cả tính mạng
23:44:05 26/01/2020
Hết thể hiện tình cảm, Trọng Hiếu và Hoài Sa lại làm netizen phấn khích với màn nhảy "Anysongchallenge" cực dễ thương
06:35:39 27/01/2020
Chuyện của nàng dâu chuyển giới chuẩn bị Tết: Tình yêu đến cực kì đặc biệt, nói chuyện với bố chồng rất hợp và nhiều điều thú vị không tưởng
23:38:14 26/01/2020

Tin mới nhất

Đây mới thực sự là thứ chúng ta mong chờ nhất dịp Tết

09:11:56 26/01/2020
Mỗi dịp Tết đến thì đây mới thực sự mà chúng ta mong chờ nhất chứ không phải thứ gì khác.

Muỗi khổng lồ lớn gấp 20 lần muỗi thường bay qua cửa sổ nhà dân khiến gia chủ hoảng sợ

09:06:04 26/01/2020
Lobo cho biết mẹ của anh quá hoảng sợ khi trông thấy con muỗi nên đã lấy bình xịt côn trùng phun vào nó.

Bật mí những câu tục ngữ độc nhất vô nhị về loài chuột

09:02:43 26/01/2020
Trong kho tàng tục ngữ, ngạn ngữ của các dân tộc trên thế giới, hình ảnh của loài chuột xuất hiện khá nhiều. Cùng điểm qua những câu tục ngữ tiêu biểu về loài chuột.

'Cá Picasso' gây sốt vì giống hệt tác phẩm hội họa

08:57:20 26/01/2020
Một sinh viên Nhật cho đăng tải ảnh chụp một con cá nhỏ mình bắt được lên Twitter. Bức ảnh lập tức gây sốt vì sinh vật được chụp trông giống hệt một tác phẩm hội họa.

Mỹ: Hàng loạt cự đà đóng băng, rụng như trái chín ngoài đường vì quá lạnh

07:18:47 26/01/2020
Giới chức bang Florida, Mỹ đã phải gửi cảnh báo đến người dân về một hiện tượng lạ gây ra bởi điều kiện thời tiết bất thường tại tiểu bang này.

Chàng trai Ấn Độ khốn khổ vì sống chung với 4 chân

20:16:04 25/01/2020
Theo Daily Mail, Arun Kumar, 22 tuổi, sống tại bang Uttar Pradesh, Ấn Độ sinh ra đã có 2 đôi chân. Một đôi chân bình thường và một đôi chân khác mọc ra từ phía thắt lưng.

Loài vẹt đuôi dài tuyệt đẹp, chuyên ăn đất sét giữ gìn nhan sắc

20:01:42 25/01/2020
Những con vẹt đuôi dài đỏ và xanh ăn cao lanh (đất sét trắng để làm đồ gốm, sứ) để giải quyết những vấn đề tiêu hóa.

Phát hiện mộ cổ nữ quý tộc cách đây 4.500 năm

19:49:54 25/01/2020
Các nhà khoa học mới phát hiện ngôi mộ của một nữ quý tộc sống cách đây khoảng 4.500 năm với nhiều trang sức, trang phục có gắn 1.500 hạt ngọc và 100 mặt dây chuyền làm từ răng động vật.

Những loài chuột “độc lạ” nhất thế giới

19:41:29 25/01/2020
Chuột là loài gặm nhấm được biết đến nhiều nhất bởi vì chúng có mặt ở tất cả những nơi con người sống. Số lượng chuột còn nhiều hơn cả dân số loài người.

Chùm ảnh: Những “siêu mẫu” được săn đón ở Sơn Trà vào mùa chim di cư

17:37:27 25/01/2020
Đà Nẵng được thiên nhiên ưu ái ban cho bán đảo Sơn Trà nằm ngay trong lòng TP với cả rừng lẫn biển.

Hơn 20.000 con chuột được cung phụng, cho uống sữa mỗi ngày

17:26:33 25/01/2020
Nhiều người ở đây tin rằng, khi chết đi linh hồn của họ sẽ được tái sinh thành chuột.

Những loài động vật đỏ rực như máu ở Việt Nam

09:34:55 25/01/2020
Những loài động vật kỳ lạ này sở hữu màu sắc đỏ rực như máu vô cùng nổi bật và thu hút.

Kiến ngủ thế nào, tại sao kiến ‘thống trị’ thế giới?

09:31:47 25/01/2020
Theo thống kê của các nhà khoa học thì có khoảng 20.000 loài kiến khác nhau được phát hiện trên Trái Đất.

Kỳ lạ thành phố có phong tục đón năm mới ngoài nghĩa địa

09:02:32 25/01/2020
Đã thành thông lệ vào dịp năm mới, người dân của một số vùng ở đất nước này sẽ ra nghĩa địa, ở lại đó cho đến khi qua thời khắc giao thừa.

Cà phê "lợn cảnh", xu hướng "chảnh" mới của giới trẻ

08:11:44 25/01/2020
Giá thịt lợn rất cao. Vì mọi con mắt đều hướng về lợn, tại sao chúng ta không mở một tiệm cà phê lợn cảnh để tăng thêm sức nóng? Không ăn được thịt lợn, vậy thì đến chơi với lợn cảnh cũng rất thú vị!”. Một cặp đôi SV năm thứ nhất đã khở...

Thiên nhiên và khả năng biến hóa (Kỳ 2)

23:50:35 24/01/2020
Động vật hoang dã có một khả năng kỳ lạ để sinh tồn, đó là chúng có thể ngụy trang, biến hóa vào thiên nhiên để kẻ thù không nhận ra được.

Heo Kiên Cường có nhà mới, được hâm mộ cuồng nhiệt

23:47:31 24/01/2020
Heo Kiên Cường đã phải ăn than, uống nước mưa để sinh tồn trong đống đổ nát, chịu nhiều chấn thương trong suốt 36 ngày bị chôn vùi. Từ 150kg, chú heo này chỉ còn 50kg khi được tìm thấy và giải cứu.

Độc đáo chim trĩ 7 màu quý hiếm, giới chơi chim Việt mê mẩn

23:45:01 24/01/2020
Chim trĩ là một trong 10 loài chim đẹp nhất thế giới. Lúc mới nhập về, chim còn non đã có giá 5 triệu đồng/con.

Có thể bạn quan tâm

Trở về từ Vũ Hán, người đàn ông không khai báo tình trạng sức khỏe mà thoải mái đi bar "đu đưa" khiến 80 người có nguy cơ nhiễm virus corona

Thế giới

07:39:18 27/01/2020
Người đàn ông Đài Loan này mới đây đã bị cơ quan chức năng xử phạt.

Chiếc Volvo chạy điện đầu tiên nhận hàng chục nghìn đơn đặt hàng

Ôtô

07:39:11 27/01/2020
Volvo cho biết đã nhận hàng nghìn đơn đặt hàng cho mẫu xe điện XC40 Recharge, các khách hàng cần đặt trước 1.000 USD và sẽ được hoàn lại số tiền này vào cuối năm nay khi nhận xe.

10 mẫu xe mô tô BMW 2020 cuốn hút nhất

Xe máy

07:36:48 27/01/2020
Kênh Motor TV vừa đưa ra danh sách 10 môtô BMW 2020 đáng chú ý.

Ngày "tết thầy"- ngẫm về vai trò của người thầy xưa và nay

Học hành

07:36:31 27/01/2020
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá cao vị thế của người thầy: Nhiệm vụ thầy giáo rất vẻ vang, vì nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục.

Bộ ảnh cosplay Liên Quân Mobile "trai tài gái sắc", đến Hayate còn có Airi thế mà anh em game thủ vẫn phải FA đón Tết!

Cosplay

07:22:23 27/01/2020
Bộ ảnh cosplay cặp đôi Hayate và Airi của Liên Quân Mobile như chạm đáy nỗi đau của các game thủ FA dịp tết đến xuân về.

Tài xế lao taxi vào 11 người đi chúc Tết do buồn ngủ

Sự kiện nóng

07:14:40 27/01/2020
Tài xế taxi khai do buồn ngủ nên đã lao xe vào đoàn người đi chúc Tết.

Những lý do khiến các game thủ thường xuyên chán nản, bỏ dở trò chơi của mình

Game offline

07:13:00 27/01/2020
Nhiều người trong chúng ta có thể hoàn thành tất cả các video game mà mình đã chơi, thậm chí một số người còn bỏ ra đến hàng chục giờ ngồi trước màn hình để hoàn thành trọn vẹn một tựa game mà họ yêu thích. Nhưng bên cạnh đó cũng có nhữ...

7 năm kêu oan cho anh trai và kỳ án cướp đò sông Ka Long: Kêu oan bằng lời của nhân chứng

Pháp đình

07:11:02 27/01/2020
Thạc sĩ Bùi Văn Khương cùng các luật sư cũng nhắm tới một chứng cứ quan trọng khác đó là có những người là nhân chứng chứng minh việc nhóm cửu vạn của anh trai Bùi Mạnh Giáp không tham gia vụ cướp. Những người này là một nhóm cửu vạn kh...

Đấu Trường Chân Lý: Xếp hạng những đội hình mạnh nhất phiên bản 10.2

Esport

07:10:46 27/01/2020
Cập nhật phiên bản Đấu Trường Chân Lý 10.2 mang lại không quá nhiều thay đổi đến meta nhưng sức mạnh các đội hình đã được cân bằng hơn.

Các đại gia chăn nuôi vượt qua "cơn bão" dịch tả heo châu Phi như thế nào?

Mua sắm

07:10:42 27/01/2020
Dịch tả heo châu Phi gây thiệt hại nặng nghề cho rất nhiều hộ chăn nuôi trong năm Kỷ hợi 2019 nhưng với những trang trại đầu tư bài bản, quản lý chặt chẽ vẫn đứng vững trong cơn bão này.

Napoli - Juventus: Ronaldo nuổi tiếc, kịch tính đua vô địch

Bóng đá thế giới

07:02:33 27/01/2020
Dù siêu sao Cristiano Ronaldo đã ghi bàn nhưng đội ĐKVĐ nước Ý vẫn bị chặn đứng chuỗi 5 trận toàn thắng tại giải VĐQG khi làm khách của đối thủ kình địch.

'Quỳnh búp bê' Phương Oanh: 'Tôi đã 5-7 lần thất bại trong tình yêu'

Sao việt

06:39:33 27/01/2020
Sau những mối tình dang dở, Phương Oanh nhận thấy cô là người không may mắn trong chuyện tình cảm dù bản thân đã cố gắng.

Việt Nam tranh vé dự World Cup: UAE, Indonesia thay HLV, hiểm họa khôn lường

Bóng đá việt nam

06:38:53 27/01/2020
Nhiệm vụ của ĐT Việt Nam ở những lượt trận cuối vòng loại World Cup 2022 sẽ vô cùng khó khăn. Nhất là trong bối cảnh một số đội bóng đã có thay đổi trên băng ghế chỉ đạo.

Dự báo thời tiết mùng 3 Tết, miền Bắc rét đậm, miền Trung mưa

Đời sống

06:38:20 27/01/2020
Hầu khắp miền Bắc chỉ còn mưa nhỏ vài nơi, trời rét đậm, vùng núi cao có nơi dưới 7 độ. Trung Trung Bộ có mưa, mưa rào rải rác.

iOS 14 sẽ hỗ trợ tất cả các mẫu iPhone giống như iOS 13, có cả iPhone SE

Đồ 2-tek

06:29:39 27/01/2020
Apple được tin sẽ ra mắt phiên bản iOS 14 và iPadOS 14 tại Hội nghị các nhà phát triển WWDC diễn ra vào tháng 6/2020 tới đây.