Cách phòng lây nhiễm sốt xuất huyết tốt nhất
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm gây dịch do virus Dengue truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt.
Bệnh gặp ở mọi lứa t.uổi nhưng phổ biến là t.rẻ e.m.
Sốt xuất huyết có thể gây bệnh nặng ở t.rẻ e.m do đề kháng kém hơn người lớn. Ảnh: Unsplash.
Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh (CDC Đồng Nai), từ đầu năm đến ngày 11/7, trên địa bàn tỉnh ghi nhận 1.608 ca sốt xuất huyết (trong đó số ca trẻ bé hơn 15 t.uổi là 941 ca, chiếm tỷ lệ 58,52%).
T.rẻ e.m dễ mắc sốt xuất huyết hơn người lớn do bản tính hiếu động, ham chơi, thích chơi ở chỗ tối nên dễ bị muỗi tấn công. Đồng thời, trẻ thường chơi đùa, ra nhiều mồ hôi nên muỗi dễ phát hiện và đốt.
Trẻ nhỏ cũng thường không có khả năng bảo vệ mình khỏi sự tấn công của muỗi. Ngoài ra, khi bị muỗi đốt thì sức đề kháng của trẻ cũng yếu hơn người trưởng thành nên dễ mắc bệnh nặng hơn.
Đặc điểm của sốt xuất huyết ở t.rẻ e.m
Bệnh sốt xuất huyết ở t.rẻ e.m thường khởi phát đột ngột và diễn biến qua 3 giai đoạn sốt, nguy hiểm và hồi phụcc.
Ở giai đoạn sốt, t.rẻ e.m thường sốt cao đột ngột, liên tục. Trẻ nhỏ thì bứt rứt, quấy khóc. Trẻ lớn hơn thì than nhức đầu, chán ăn, buồn nôn, da xung huyết, đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt; thường có chấm xuất huyết ở dưới da, c.hảy m.áu chân răng hoặc c.hảy m.áu mũi.
Sau giai đoạn sốt, trẻ đi vào giai đoạn nguy hiểm, thường rơi vào ngày thứ 3-7 của bệnh. Biểu hiện trẻ có thể còn sốt hoặc đã giảm sốt, có thể có các biểu hiện như đau bụng nhiều và liên tục hoặc tăng cảm giác đau nhất là ở vùng gan; nôn ói; vật vã, lừ đừ, li bì; c.hảy m.áu lợi, chân răng, tiểu ra m.áu.
Video đang HOT
Đến giai đoạn phục hồi, sau giai đoạn nguy hiểm 48-72 giờ, trẻ hết sốt, toàn trạng tốt lên, thèm ăn, huyết áp ổn định và tiểu nhiều; có thể phát ban hồi phục hoặc ngứa ngoài da.
Bệnh sốt xuất huyết ở t.rẻ e.m có biểu hiện lâm sàng đa dạng, diễn biến nhanh chóng, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông m.áu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến t.ử v.ong.
Muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết ngày càng phát triển mạnh do khí hậu ấm lên. Ảnh: Deposit Photos.
Biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết cho t.rẻ e.m
Hiện nay, thời tiết tại Đồng Nai đang là giữa mùa mưa, có nhiều vũng nước đọng và nhiệt độ, độ ẩm thích hợp cho muỗi sinh trưởng, phát triển làm gia tăng nguy cơ mắc sốt xuất huyết đối với trẻ.
Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết có màu đen, thân và chân có những đốm trắng, thường được gọi là muỗi vằn. Muỗi vằn cái đ.ốt n.gười vào ban ngày, đốt mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối.
Loài vật này thường trú đậu ở các góc/xó tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà. Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, lu, khạp, giếng nước, hốc cây… các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa… Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20 độ C.
Để bảo vệ trẻ trước sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết, các bậc phụ huynh cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
Bảo vệ trẻ khỏi bị muỗi đốt: Cho trẻ mặc quần áo dài tay, ngủ mùng cả ban đêm lẫn ban ngày, không để trẻ chơi ở nơi thiếu ánh sáng, ẩm thấp để tránh muỗi đốt, thoa thuốc chống muỗi lên những vùng da lộ ra ngoài để bảo vệ trẻ mọi lúc, cả ngày lẫn đêm.
Loại bỏ nơi sinh sống và sinh sản của muỗi, t.iêu d.iệt lăng quăng/bọ gậy: Đậy kín tất cả dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng; thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối hoặc dầu hoặc hóa chất diệt ấu trùng vào bát nước kê chân chạn; hàng tuần loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…
Để diệt muỗi, người dân có thể dùng bình xịt muỗi, vợt điện muỗi, tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch
Khi trẻ bị sốt, phụ huynh cần tránh tuyệt đối không dùng aspirin để hạ sốt vì nếu bị sốt xuất huyết, tác dụng phụ của thuốc có thể gây xuất huyết sớm và nặng hơn. Người nhà nên cho trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị, không tự ý điều trị tại nhà.
Sự thật về người 'thịt thơm' và nhóm m.áu O bị muỗi đốt nhiều hơn
Trước thông tin được chia sẻ trong cộng đồng: người 'thịt thơm', người có nhóm m.áu O dễ hút muỗi, bị muỗi đốt nhiều hơn, do đó, nguy cơ mắc bệnh do muỗi truyền cũng cao hơn, chuyên gia của Viện Sốt rét, ký sinh trùng T.Ư đã giải thích nguyên nhân khiến một số người 'hấp dẫn' hơn với muỗi.
TS Nguyễn Văn Dũng, Trưởng khoa Côn trùng, Viện Sốt rét, ký sinh trùng, côn trùng T.Ư (NIMPE), cho biết nhiều thông tin được lan truyền trong cộng đồng, cho rằng người nhóm m.áu O hoặc "thịt thơm" bị muỗi đốt nhiều hơn. "Tuy nhiên, thông tin này hiện chưa có cơ sở khoa học chứng minh", ông Dũng nói.
Mùi hương khác nhau từ cơ thể thu hút muỗi ở các mức độ khác nhau. Ảnh SHUTTERSTOCK
Về "năng lực" của muỗi khi tìm người để hút m.áu - nguồn "thực phẩm" của một số loài muỗi truyền bệnh, ông Dũng cho biết, muỗi có bộ phận cảm thụ nằm ở râu, được ví là "ăng ten cảm thụ" của chúng. Đây là cơ quan xác định phương hướng được muỗi dùng để tìm tới người và đốt. Bộ phận "ăng ten cảm thụ" của muỗi rất mẫn cảm với mùi.
"Không phải "thịt thơm" là muỗi thích, mà thực ra chúng rất mẫn cảm với mùi thơm. Ví như mùi nước hoa là thứ muỗi không thích và muỗi sẽ không dám tới gần", ông Dũng cho biết.
Cũng theo chuyên gia này, một số mùi hương muỗi cũng thường không thích như: sả, tinh dầu tràm, bạc hà... Dựa vào cơ chế này, con người đã sản xuất ra các sản phẩm xua đuổi muỗi hiệu quả.
"Với nhóm m.áu cũng như vậy, chưa có cơ sở chứng minh người có nhóm m.áu O muỗi sẽ đốt nhiều hơn các nhóm m.áu khác", ông Dũng thông tin.
Chất dẫn dụ thu hút muỗi
Về thực tế có người bị muỗi đốt nhiều hơn, ông Dũng lý giải, trường hợp này có liên quan tới việc cơ thể tiết ra pheromone (chất dẫn dụ) thu hút muỗi.
Cơ thể của một số người tiết ra một chất pheromone hấp dẫn cảm thụ muỗi cho nên người này thường bị muỗi đốt nhiều. Muỗi đương nhiên sẽ đ.ốt n.gười, nhưng trong gia đình hoặc quần thể sẽ có người tiết ra chất pheromone hấp dẫn được muỗi thì sẽ thu hút muỗi hơn.
Vì mỗi người sẽ tiết ra những chất pheromone khác nhau, có loại thu hút cảm thụ của muỗi, có loại thì không, do đó mới có thực tế là, có người bị muỗi đốt nhiều và người khác thì ít thu hút muỗi hơn.
Muỗi truyền virus gây sốt xuất huyết thường đẻ trứng tại các dụng cụ chứa nước trong các gia đình. Ảnh LIÊN CHÂU
Ông Dũng cho biết thêm, bản thân muỗi cũng tiết ra pheromone để thu hút bạn tình.
Trong tự nhiên, muỗi đực thường tiết ra pheromone để thu hút bạn tình (muỗi cái) đến g.iao p.hối. Nếu quan sát vào buổi sáng hoặc chiều tối chúng ta sẽ thấy những đàn muỗi thường bay thành vòng tròn, đó chính là muỗi đực. Muỗi đực vừa bay vừa tiết ra pheromone để thu hút muỗi cái.
Đặc tính của "muỗi sốt xuất huyết"
Trước diễn biến thời tiết tại một số tỉnh, thành bắt đầu có mưa sau nắng nóng, là điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sôi, phát triển, GS Vũ Sinh Nam, chuyên gia của Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư (NIHE), lưu ý trong các giống muỗi hút m.áu người, truyền bệnh, muỗi Aedes aegypti là loài nguy hiểm nhất.
Muỗi này có màu đen, trên thân và chân có những đốm trắng nên thường được gọi là muỗi vằn, lây truyền virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết.
Muỗi vằn luôn theo sát lịch sinh hoạt của con người. Sáng sớm và chiều tối là hai thời điểm muỗi vằn hoạt động mạnh nhất, đó cũng là khi con người vừa ngủ dậy và đi làm về.
Chúng "cư trú" trong nhà, ở các góc tối, trên quần áo hay chăn màn và các đồ dùng. Đặc biệt, muỗi vằn cái chỉ thích hút m.áu người và chỉ khi có m.áu người thì trứng muỗi mới có thể phát triển và chọn đẻ trứng ở nơi có nước sạch.
"Sự tồn tại của virus Dengue trong cộng đồng cùng với quần thể muỗi vằn khiến dịch bệnh sốt xuất huyết dai dẳng và dễ dàng bùng phát. Cùng với vắc xin ngăn ngừa sốt xuất huyết, cộng đồng cũng cần lưu ý diệt lăng quăng, diệt muỗi truyền bệnh", ông Sinh Nam lưu ý.
Cách phân biệt sốt xuất huyết và sốt phát ban Sốt xuất huyết và sốt phát ban có dấu hiệu giống nhau. Tuy nhiên, sốt xuất huyết nếu không phát hiện kịp thời điều trị thì có thể dẫn tới những nguy hiểm cho tính mạng. Dưới đây là cách phân biệt sốt xuất huyết và sốt phát ban. Sốt phát ban có nhiều bệnh và tác nhân gây bệnh khác nhau, nhưng...