Cách đây hơn 20 năm, cưỡi xe nào ra đường mới là “dân chơi” tại Việt Nam?

Trong thập niên 90 của Thế kỷ XX đã có nhiều dòng xe máy được nhập khẩu vào Việt Nam, trở thành vật tượng trưng cho “chất chơi” của người sở hữu chúng.

Ngược dòng thời gian trở về trước năm 1986 khi Đất nước được thống nhất nhưng vẫn còn trong thời kỳ bao cấp, người dân không có nhiều lựa chọn khi mua xe máy. Ngoài các dòng Super Cub, SS50 (hay Honda 67), Vespa hay Lambretta… được nhập vào miền Nam Việt Nam trong thời kỳ Mỹ chiếm đóng, những lựa chọn còn lại chỉ là các dòng xe như Babetta, MZ, Simson, Minsk. Và trong thời kỳ này, chỉ riêng việc sở hữu một chiếc xe máy cũng đã chỉ nằm trong giấc mơ của người Việt, khi chúng có trị giá tính bằng cây vàng.

Kể từ khi Đất nước bắt đầu đổi mới và chuyển sang nền kinh tế thị trường, thị trường xe máy mới bắt đầu có sự phát triển về cả chất lẫn lượng. Trong thập niên 90 của Thế kỷ XX, 2 nguồn xe nhập chính vào Việt Nam đó là xe đã qua sử dụng từ Nhật (hay còn gọi là xe “bãi”) và xe nhập mới từ các nước trong khu vực. Vào đầu thập niên này, những chiếc xe máy dù đã phổ biến hơn nhưng vẫn là vật xa xỉ – những khối tài sản rất lớn di chuyển trên đường. Chúng thường có giá trị quy bằng cây vàng, hoặc hàng nghìn USD.

Honda Astrea Grand

Ở thời điểm này, những chiếc Honda Dream II nhập Thái Lan và một số biến thể như Honda Dream “lùn” hay Honda Astrea Grand 100 nhập Indonesia (kiểu dáng y như Dream “lùn” nhưng nhập từ Indonesia) rất được người dân ưa chuộng bởi độ bền bỉ và tin cậy cao như các đời Super Cub trước đây, nhưng đẹp mắt và tiện dụng hơn. Việc sở hữu một chiếc Dream vào những năm đầu thập niên 90 cũng “sang chảnh” tương tự như Honda SH ngày nay vậy.

Honda GL150 Pro (trái) và Honda Spacy 125 đời cũ (phải)

Bên cạnh Dream, một số dòng xe ga cũng đã bắt đầu du nhập vào Việt Nam như Spacy, Lead, Dio… nhưng chưa thực sự trở nên phổ biến. Trong khi đó, những dân chơi nam thích xe côn tay phải tạm bằng lòng với những chiếc Honda Win 100 hay Honda GL150 Pro. Phải tới tầm giữa thập niên 90 của Thế kỷ XX, những mẫu mô tô côn tay mới bắt đầu dần trở nên phổ biến hơn một chút. Tuy nhiên khách hàng cũng không có nhiều lựa chọn về kiểu dáng, khi chúng thường mang dáng cruiser hoặc naked.

SYM Husky (trước) và Suzuki GN125 (sau)

Chính thức có nhà máy lắp ráp tại Việt Nam từ năm 1993, có thể nói hãng xe Đài Loan SYM là thương hiệu mở ra thị trường mô tô tại Việt Nam với các dòng xe như Bonus hay Husky. Nối tiếp sau SYM, Suzuki là hãng xe tiếp theo với chiếc GN125 vào năm 1995-1996. Tuy nhiên nếu nói tới đẳng cấp, những mẫu xe này được dân chơi xếp ở “chiếu dưới” so với một loạt các dòng xe 2 xi-lanh thẳng hàng của Honda. Ngoài mẫu xe phổ biến nhất là Rebel 125, cánh mày râu Việt từng một thời “mê mẩn” những chiếc Honda CD125 Benly – mẫu mô tô được mệnh danh là “Hoàng tử đen”.

Honda Rebel 125

Ngoài Honda Rebel 125, các cửa hàng nhập khẩu xe còn đưa về chiếc Yamaha Virago 125; tuy nhiên do có độ tin cậy thấp và khó sửa hơn xe Honda, chúng không được ưa chuộng bằng. Và những mẫu xe này cũng là điểm dừng cuối cùng của đa số dân chơi khi rất ít người có thể thi được bằng A2 để điều khiển mô tô phân khối lớn. Ở thời này, những chiếc xe phân khối lớn mới chỉ được nhập về để phục vụ các cơ quan Nhà nước, công an, quân đội cũng như các đoàn diễu hành và một số công ty.

Honda VT250

Chính vì vậy, không ngạc nhiên khi chủng loại mô tô phân khối lớn ở Việt Nam vẫn còn rất hạn hẹp. Một lần nữa, các dòng xe Honda động cơ 2 xi-lanh thẳng hàng như LA250, Rebel 250 lại chiếm số lượng áp đảo. Bên cạnh đó là một số dòng xe 250cc khác như Suzuki GN250, Yamaha Virago 250. Rất ít khi xuất hiện là một loạt các dòng xe lạ lẫm khác như Honda VT250, Honda Shadow 400 cùng những chiếc Yamaha hay Kawasaki khác. Ngoài xe Nhật, chỉ có một số ít các dòng mô tô phân khối lớn khác của phương Tây và Mỹ như BMW Motorrad hay Harley-Davidson có mặt ở Việt Nam trong thời kỳ này.

Nhắc tới những mẫu xe dành cho dân chơi ở Việt Nam trong thập niên 90 của Thế kỷ XX mà không nói tới các dòng xe 2 kỳ là một thiếu sót lớn. Du nhập và bùng nổ ở nước ta trong nửa cuối thập niên 90, đại diện nổi tiếng nhất của những mẫu xe 2 kỳ đó là Suzuki “xì-po”. Tên gọi này là cách đọc của chữ “Sport”, theo phiên bản RG 110 Sport nhập từ Malaysia. Tuy nhiên các biến thể khác nhau của dòng xe này cũng được nhập về Việt Nam như Satria 120 từ Indonesia, hay bản nâng cấp RGV 120 cũng tới từ Malaysia.

Yamaha TZM150 (ngoài cùng bên trái), số còn lại là Honda NSR150RR

Ngoài các dòng Su “xì-po”, một số dòng xe 2 kỳ dáng naked underbone như Suzuki Akira 110, Stinger 120; Honda Tena 110, Nova Dash 125… cũng được nhập vào Việt Nam, nhưng kén khách hơn. Tuy nhiên, các dòng xe đỉnh cao nhất của dân chơi trẻ thời này đó là những chiếc superbike 2 kỳ 125/150cc. Trong đó phổ biến nhất là chiếc Honda NSR150 với các phiên bản RR (đèn tròn) hoặc SP (gắp đơn). Ít xuất hiện hơn NSR150 là Yamaha TZM150.

Những mẫu xe này thường được dân chơi gọi bằng các biệt danh khác nhau theo những điểm đặc trưng của chúng. Trong đó NSR150 hay được gọi là “Anh-nờ-xê-pan” hay “Nờ-xê-pan” do đọc chệch từ RC Valve – công nghệ van điều tiết ở hệ thống xả của Honda. Yamaha TZM150 nổi tiếng bởi cái tên Ya “mặt trăng” hay “mặt quỷ” bởi đèn pha trước hình bán nguyệt. Giống như Honda NSR150, Kawasaki RR150 thường được gọi là “KIPS” theo công nghệ van pô, hoặc “1 pha 3 hậu” bởi thiết kế 3 đèn hậu đặt dọc.

Tới tận cùng của thập niên 90 vào khoảng năm 1999, dân chơi bắt đầu đón nhận những chiếc FX125. Sau đó khi bước vào 10 năm đầu của Thế kỷ XXI, những mẫu xe tay ga nhập khẩu châu Âu bắt đầu trở thành “mốt” của dân chơi. Vào lúc này xe máy cũng đã được phổ cập khi các hãng lớn đã có nhà máy ở Việt Nam và mức sống người dân được nâng cao.

Tuy nhiên khi nói về những mẫu xe thể thao hay mô tô dành cho người đam mê, dân chơi vẫn có rất ít lựa chọn. Ngoài Yamaha Exciter kể từ năm 2005, một số mẫu xe khác bao gồm Suzuki Raider 150, Yamaha Z125, Honda Sonic… Phải tới khi Chính phủ mở cửa thi bằng A2 vào năm 2014 và thị trường xe máy phổ thông bắt đầu bão hoà; các phân khúc xe côn tay và mô tô phân khối lớn mới bắt đầu phát triển để được như ngày hôm nay.

Theo Nghe nhìn Việt Nam