Các nước châu Âu tìm giải pháp ứng phó với giá nhiên liệu tăng mạnh

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới đối mặt với nhiều biến động và giá dầu liên tục tăng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, các nước châu Âu đang triển khai nhiều biện pháp nhằm ổn định thị trường và bảo vệ người tiêu dùng.

Một trạm xăng ở Hague, Hà Lan. Ảnh: THX/TTXVN

Tại Ba Lan, từ ngày 31/3, chính phủ áp dụng mức giá trần xăng dầu lần đầu tiên, với xăng 95 octane tối đa 6,16 zloty (1,65 USD)/lít, trong khi dầu diesel được giới hạn ở mức 7,60 zloty/lít. Xăng cao cấp 98 octane sẽ được áp mức trần 6,76 zloty/lít.

Bộ trưởng Năng lượng Miłosz Motyka cho biết, giá sẽ được cập nhật hằng ngày và chính phủ sẵn sàng áp dụng các biện pháp bổ sung như thuế lợi nhuận bất thường đối với các công ty nhiên liệu. Trong khi đó, thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu giảm từ 23% xuống 8%, thuế tiêu thụ đặc biệt giảm xuống mức tối thiểu theo quy định của Liên minh châu Âu (EU). Thủ tướng Donald Tusk nhấn mạnh, các biện pháp nhằm hạn chế áp lực lạm phát và bảo đảm người dân tiếp cận nguồn cung với giá hợp lý.

Chính phủ Cộng hòa Séc cũng họp khẩn với các nhà phân phối lớn như MOL, OMV, Shell và PKN Orlen để thảo luận giá xăng và diesel, đồng thời xem xét kiểm soát biên lợi nhuận và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt. Thủ tướng Andrej Babi nhấn mạnh, nhà nước sẽ hỗ trợ các nhà máy lọc dầu trong nước bằng cách cho vay 100.000 tấn dầu từ kho dự trữ khẩn cấp, nhằm ổn định nguồn cung và tránh tăng giá đột biến.

Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová cho biết, chính phủ đang xem xét áp dụng các biện pháp giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và giám sát biên lợi nhuận của các nhà bán lẻ. Chính phủ sẽ tiếp tục thảo luận các biện pháp khả thi và đưa ra quyết định trong những ngày tới, nhằm đảm bảo nguồn cung và ổn định thị trường nhiên liệu.

Về phần mình, Bỉ lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, duy trì kho dự trữ chiến lược khoảng 25 triệu thùng dầu và chưa giải phóng nguồn lực này, nhằm giữ “vùng đệm” đối phó khủng hoảng kéo dài. Giáo sư Thijs Van de Graaf tại Đại học Ghent cảnh báo việc sử dụng dự trữ quá sớm có thể làm giảm khả năng ứng phó với cú sốc năng lượng dài hạn.

Các kho dự trữ dầu chiến lược được thiết lập từ sau cú sốc dầu mỏ những năm 70 của thế kỷ trước, khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ra đời nhằm tăng cường phối hợp giữa các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Hiện nay, các nước thành viên IEA buộc phải duy trì lượng dự trữ tương đương khoảng 3 tháng tiêu thụ nội địa. Tổng quy mô dự trữ của khối ước tính đạt khoảng 1,8 tỷ thùng. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, mục tiêu cốt lõi của các kho dự trữ này không phải để điều tiết giá, mà nhằm phòng ngừa nguy cơ thiếu hụt nguồn cung thực tế.

Diễn biến địa chính trị, đặc biệt tại các tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu như eo biển Hormuz, tiếp tục là yếu tố gây lo ngại. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động mạnh đến nguồn cung toàn cầu, trong khi việc khôi phục lưu thông bình thường được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.

Các chuyên gia cảnh báo, thế giới có thể đang tiến gần tới một cuộc khủng hoảng năng lượng quy mô lớn, với mức độ gián đoạn nguồn cung chưa từng có tiền lệ. Trong bối cảnh đó, việc duy trì các công cụ dự phòng và triển khai các biện pháp ứng phó kịp thời được xem là yếu tố then chốt để hạn chế tác động tiêu cực.

Trong dài hạn, Bỉ và các quốc gia châu Âu được khuyến nghị cần đẩy mạnh các giải pháp giảm phụ thuộc năng lượng hóa thạch, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, nhằm tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.