Cá kèo miền Tây

Cá kèo là đặc sản của miền Tây Nam bộ, thường sống ở vùng sông nước lợ. Cá kèo tuy nhỏ con nhưng ít xương, thịt mềm và rất ngọt, có thể chế biến được nhiều món ăn ngon miệng.

Khi làm cá kèo, chỉ cần làm sạch chất nhờn trên da, còn tất cả các bộ phận khác đều giữ nguyên, đặc biệt là bộ ruột và túi mật, với vị beo béo và đăng đắng, làm nên hương vị đặc trưng của cá kèo. Để làm sạch cá, dùng túi lưới cho cá và ít muối bọt vào rồi vò thật kỹ cho đến khi cá hết nhớt, sau đó rửa sạch lại.

Trong những ngày mưa lạnh, chỉ cần nồi cá kèo kho rau răm (ảnh 2) ăn với cơm trắng nóng hổi là ăn mãi không chán. Cá rửa sạch, để ráo, sau đó ướp với hành tím băm nhỏ, đường, nước mắm, muối, bột ngọt, tiêu, nước màu và ít rau răm cắt nhuyễn. Để khoảng 30 phút cho cá thấm, cho ít dầu ăn vào trộn đều. Dùng nồi đất, xếp lớp rau răm còn nguyên vào đáy nồi để khi kho cá không bị cháy, xếp cá lên trên. Bắc nồi lên bếp để lửa lớn, khi cá sôi thì vặn lửa nhỏ, kho riu riu đến khi cá sệt lại là được. Rưới thêm một ít dầu ăn phi tỏi vàng lên cá rồi tắt bếp. Khi dọn nên để nguyên cá trong nồi đất.

Nếu thích món chiên, bạn hãy làm cá kèo chiên giòn (ảnh 1). Cá kèo để ráo, ướp chút bột nêm cho thấm rồi lăn qua bột chiên xù. Cho cá vào chảo dầu chiên với lửa lớn, nhiều dầu. Cá chín vàng vớt ra để ráo dầu rồi đặt lên đĩa có lót lớp rau đắng, chấm với nước mắm me. Làm nước mắm me: me hòa tan với nước ấm, giằm cho ra chất chua, lọc bỏ hột và xác, thêm ít đường và nước mắm vào, nêm sao cho có vị chua ngọt. Cho ớt và tỏi băm nhuyễn vào trộn đều.

Cá kèo nướng sả ớt. Sả và ớt băm nhuyễn, trộn đều với muối, bột ngọt và ít dầu ăn, sau đó ướp vào cá. Dùng xiên tre xiên vào chiều dài mình cá rồi đem nướng đến khi chín vàng. Chấm với nước mắm me.

Nếu chịu khó một chút, bạn sẽ có thêm món gỏi cá kèo chua chua ngọt ngọt vô cùng hấp dẫn. Cá kèo cắt khúc chiên giòn, để ráo dầu. Bằm trái xoài xanh, ớt cắt sợi, hành tím cắt khoanh mỏng, trộn đều tất cả với nước mắm chua ngọt cho thấm, trộn rau răm sau cùng, xếp ra đĩa, cho cá kèo chiên lên, dùng ngay.

Lẩu cá kèo lá giang là món đặc trưng của miền Tây Nam bộ, vừa đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng, lại vừa tươi ngon nhờ các loại rau xanh ăn kèm: rau muống chẻ, bắp chuối bào, rau nhút, rau đắng, kèo nèo cọng, giá… Nấu nước dùng bằng xương heo, hầm cho đến khi xương mềm, nhớ vớt bọt cho nước trong. Lá giang lựa lá non, nhặt và rửa sạch rồi vò nát để lá ra vị chua. Bắc nồi lên bếp, cho ít dầu ăn rồi cho hành tỏi băm nhuyễn vào phi thơm, sau đó đổ nước dùng vào, nấu sôi, nêm nếm gia vị rồi cho lá giang vào, gia giảm lá để độ chua vừa khẩu vị. Cá làm sạch nhớt xếp vào đĩa. Khi ăn, chờ nước dùng sôi thì thả cá vào, nêm rau om và ngò gai cắt nhỏ cho thơm. Ăn kèm với bún tươi, rau xanh, nước mắm nguyên chất.

Món cháo cá kèo tuy đơn giản nhưng dễ ăn khi trái gió trở trời. Nấu nồi cháo trắng vừa nhừ, cho cá kèo vào rồi nêm nếm gia vị muối, đường, bột ngọt, hạt nêm và nước mắm cho vừa ăn. Múc ra tô rắc ít hành ngò và tiêu vào, thêm vài cọng gừng xắt sợi, chanh, ớt là đã có một tô cháo nóng hổi “vừa thổi vừa ăn”. Ăn cháo cá kèo, bao nhiêu mệt mỏi chợt tan biến, trong người cảm thấy thật khỏe khoắn và đầy đủ năng lượng cho ngày làm việc mới.

Theo PNO