Cá cấn, món ngon nhà nghèo
Đi dọc các con sông, con hói làng quê những ngày này, ta dễ dàng bắt gặp những cọng rớ cất lên giữa cánh đồng. Thường thì những trộ rớ to nằm bên sông lớn, không vui bằng những cọng rớ nhỏ đặt bên đường, cạnh một con lạch nhỏ.
Cá cấn kho nưa
Nhớ có năm lụt cá về rất nhiều. Chú Năm trong làng đặt cái rớ nhỏ dưới chân cầu, vậy mà mẻ rớ nào cũng xúc được nửa chén cá, chủ yếu là cá cấn. Cứ khoảng một giờ, thím Năm lại đổ oi sang chợ bán. Cá cấn vừa rẻ vừa tươi roi rói, nên chỉ vài phút là bán sạch, thím lại về chờ đổ đợt mới. Quanh trộ rớ, hàng chục người đứng xem không chán mắt.
Cá cấn không lớn, thường chỉ bằng ngón tay út, thỉnh thoảng cũng có những con to bằng ngón cái, nhưng không nhiều. Mình cá cấn hoa văn tạo hóa khảm vào khá đẹp, nên tuổi thơ chúng tôi thường hay bắt chúng về nuôi trong chậu. Nhất là những con cá đực, bụng thường đỏ màu cam tươi rói, mắt trẻ thơ còn mê, huống chi các nàng cá mái. Ấy nhưng lũ cá cấn không sống nổi trong chậu nhỏ, chỉ vài hôm là chết, phơi bụng trong nỗi tức tưởi của bao nhiêu khó nhọc tuổi thơ.
Cũng như nhiều loài cá khác, cá cấn mùa lụt thường bụng con nào con nấy đầy trứng. Qua tay những người phụ nữ tần tảo khéo léo, cá cấn trở thành món ăn khó quên nơi thôn dã. Cá cấn không chế biến quá nhiều món, nhưng cũng thừa sức để kể trên mười đầu ngón tay: nấu canh chua, kho khô, kho dưa, kho gừng, kho nghệ, kho ném, nấu cháo hành…
Làm cá cấn rất đơn giản, chỉ nặn ruột vất đi là xong. Cá cấn kho khô là kho với màu mè mắm muối, song bao giờ trên mặt cá cũng rắc một lớp ớt bột, vài hạt tiêu cho thơm, có khi bỏ cả trái ớt vào khử mùi tanh. Cá cấn kho dưa cải, dưa bầu, dưa gang thì bỏ các thứ dưa vào kho trước cho dưa dậy mùi, sau bỏ cá vào kho cho đến khi thấm tháp. Kho gừng thì lấy cái trách đổ nước mắm, tiêu, muối, ớt, đường, gừng non xắt lát mỏng giã cho nát thêm ít nước bắc lên bếp nấu. Chờ nước sôi quanh nồi thì bỏ cá vào, đậy nắp kín, đến khi thấm và còn ướt nước là được.
Có người kho cá cấn với nghệ công phu hơn: Cho nghệ và ớt xanh vào cối giã nhỏ, lá nghệ xắt nhỏ rồi cho cá vào, nêm mắm muối rồi xóc nhẹ đều tay, ướp vài phút. Phi chút mỡ heo với vài củ ném đập giập rồi cho cá ướp sẵn vào đậy nắp, kho lửa liu riu. Chẳng bao lâu sau nồi cá kho tỏa mùi ném, mùi nghệ ngầy ngậy thơm nức mũi. Cá thấm, xắt thêm vài lá hẹ, lá ném trên mặt rồi bắc xuống dọn ra mâm. Cá rẻ, mua cả chén chỉ vài ngàn, nên từ lâu đã là “món ngon của nhà nghèo”. Tuy là “của nhà nghèo”, nhưng nồi cá kho đúng điệu, lại có sức hấp dẫn lạ lùng và vô cùng “tốn cơm” với dân phố thị.
Mà không phải cá cấn chỉ nấu được chừng ấy món. Mỗi vùng quê lại có những món khác nhau tùy theo thổ sản. Như ở Quảng Thọ người dân có món cá cấn kho nưa. Chột nưa tước sạch vỏ dọc từ gốc lên ngọn, xong xắt lát dày khoảng lóng tay; cá cấn rửa sạch để nguyên cả con, thêm mắm, muối, tiêu hành, nghệ và ít thịt mỡ rồi kho sim síp nước. Vì được để nguyên con không bỏ ruột nên nồi cá kho chột nưa có một hương vị không lẫn với món ăn nào khác, đó là vị đăng đắng, bùi bùi ăn mà ghiền, mà nhớ.
Thuở ấy mùa lụt có những đêm cha đi làm rớ về khuya, nửa đêm trẻ con đang thiêm thiếp ngủ, mẹ khẽ lay dậy, lọ mọ dưới ánh đèn dầu mắt nhắm mắt mở ngồi ăn chén cháo cá cấn mùa lụt. Ăn xong miệng còn thơm nóng rẫy mùi cá, mùi hành chui vào chăn ngủ tiếp. Mơ một giấc mơ mà khiến miệng cười mãi đến sáng mai với câu đố: “Con cá chi nhỏ nhỏ mà bơi cứng sông, cứng suối?”…
Về sông Bồ thưởng thức món chột nưa kho với cá cù
Ngoài trồng lúa, người dân sinh sống dọc theo sông Bồ, thuộc xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền (Thừa Thiên - Huế) còn trồng cây chột nưa. Loài cây này được xem như một "đặc sản" kinh tế vườn, bởi chột nưa nấu canh với cá đồng, tôm, cua là món ăn rất ngon miệng được nhiều người yêu thích. Cây nưa thuộc...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Loại thịt khổng lồ, có protein cao, ít béo, bổ dưỡng, làm nồi hầm mùa lạnh ăn thơm phức, ngon miệng

Loại rau rẻ tiền lại rất ngon lại đang vào vụ, có lượng canxi gấp nhiều lần cá, xào tỏi thì hấp dẫn thôi rồi

Đừng chỉ nấu cà chua với trứng, đây là 8 món siêu ngon sẽ khiến cả nhà ăn hết sạch cơm

Đừng chỉ chiên đậu phụ, nấu thế này, mỗi miếng đều ngập tràn nước sốt, hương vị tuyệt vời ngon hơn cả thịt

Mâm cơm mùa đông nhất định nấu món canh ấm nóng ngập tràn vị thịt mềm mọng, nước dùng ngon đậm đà

5 món kho đậm đà, nóng hổi, ăn với cơm ngày lạnh thì còn gì bằng

Hôm nay nấu gì: Cơm tối nhiều chất, ngon miệng cho cả nhà

6 món ăn luân phiên có thể dưỡng ẩm da khô còn hơn đắp 10 chiếc mặt nạ lại giúp ngủ ngon

Thêm một món kho thơm lừng cho bữa cơm nhà ngon đậm đà, khiến ai cũng phải xin thêm cơm

Nghe "dại" con dâu kết hợp 2 nguyên liệu này với nhau nấu ra món ngon lạ mà chỉ tốn vài chục nghìn

Công thức món ăn này có gì đặc biệt mà ngon khó cưỡng, đánh thức mọi giác quan?

Mâm cơm mùa đông hãy nấu 3 món rau "thanh đờm" giúp dưỡng phổi, ngủ ngon và tốt cho dạ dày
Có thể bạn quan tâm

Mùa lễ hội cuối năm: 5 công thức diện đầm dạ tiệc cho từng bữa tiệc
Thời trang
09:21:17 20/11/2026
Người Mỹ lo ngại về những tác động của Trí tuệ nhân tạo
Thế giới số
09:13:19 20/11/2026
Cuối tháng 11, 3 con giáp không chỉ kiếm được tiền mà còn tha hồ tích sản: Có tuổi đặc biệt đáng chú ý
Trắc nghiệm
09:09:31 20/11/2026
Thấy gì từ việc Quỳnh Anh bị tước vương miện Hoa hậu sau 47 ngày đăng quang sóng gió?
Sao việt
09:07:03 20/11/2026
Trấn Thành thức trắng đêm, 'phá lệ' vì Hồ Ngọc Hà
Nhạc việt
08:25:00 20/11/2026
iPhone được dự đoán vẫn "đắt khách" vào năm 2027
Đồ 2-tek
08:21:46 20/11/2026
Cháy xuyên đêm tại nhà máy giấy lớn nhất Cần Thơ, lửa bao trùm 20.000m
Tin nổi bật
08:17:01 20/11/2026
6 thiếu niên cắt trộm dây cáp điện, đốt lấy lõi đồng mang bán
Pháp luật
08:13:59 20/11/2026
Mỹ sẵn sàng cân nhắc đảm bảo an ninh cho Ukraine tương tự Điều 5 NATO
Thế giới
08:12:04 20/11/2026
Hoắc Kiến Hoa: 'Tôi lười làm đẹp, mặt chưa từng dao kéo'
Sao châu á
08:04:01 20/11/2026
Hướng dẫn cách làm món kem xoài ngọt mát giải nhiệt ngày nắng nóng
Đậm đà vị gỏi thanh trà
Cá căn dưa hồng
Cá cấn kho lá nén, món ngon xứ Quảng
Cá cấn kho nghệ
Chú rể Đức cao 1m92 đọc lời thề nguyện bằng tiếng Việt trong đám cưới
Cận cảnh cầu Crimea sập nhịp sau đòn tấn công của Ukraine
Chú rể U50 người Scotland vượt 10.000km về Vĩnh Long đón dâu sau 9 năm yêu
Mâm cơm cho 2 người với 2 món hấp được nấu cùng lúc và 1 món xào: Mềm, tươi ngon đến mức "sạch bay" nồi cơm
Loại cá giàu omega 3, rẻ hơn cá thu, tốt cho tim mạch, điều hoà mỡ máu, nấu cách này ăn cùng bún cực ngon
Mâm cơm mùa đông đừng chỉ nấu bắp cải, hãy xào món rau này, ngon miệng khiến cả nhà ăn hết veo trong nháy mắt
Hôm nay nấu gì: Nhìn đơn giản mà cực tốn cơm vì quá ngon
2 cách nấu bò sốt vang ngon mềm, đậm đà chuẩn vị tại nhà
Cá chép om dưa muốn ngon phải nhớ 9 bí quyết này, cá mềm ngọt không nát, dưa chua thấm vị
Bộ phận giàu protein của con gà, đem chiên mắm thành món giòn thơm, đậm đà, ngon khó cưỡng
Loại quả dân dã, tròn trắng, giàu vitamin, đừng muối, đem ngâm chua ngọt, ăn giòn tan, ngon miệng
MXH đang hóng tin cặp đôi nữ Chủ tịch - tài tử ly hôn vì đàng trai ngoại tình với đại gia 1 đời chồng
5 phim truyền hình Hàn Quốc nên xem nếu bạn yêu thích 'Make Me Tingle'
Muốn dưa cải ngon, vàng giòn nhanh ăn được trong mùa đông, bạn nhất định phải làm ngay điều này
5 món nấu với dưa chua vừa ngon lại đậm đà, cứ trời lạnh là ai cũng thèm ăn với cơm trắng
Làm chả lá lốt hay bị thâm đen hóa ra bạn chưa biết bước này, đảm bảo 100 cái chả đều xanh mướt như nhau
Căn hộ 90 m mang nét hoài cổ với sắc xanh olive và nâu gỗ
4 loại cây có lá đổi màu theo mùa, khu vườn đẹp như tranh
Khi gạch, ngói thành điểm nhấn kiến trúc
Chính thức: Tước vương miện Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh
HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!
Xuất hiện hội Chó Xấu Việt Nam: Nhìn loạt boss mặt quạu, cười một trận là hết buồn, hút hơn 319.000 thành viên
"Ông hoàng showbiz" sinh năm 1987 sống trong biệt thự 8 tầng, lấy vợ nhưng ở riêng, đêm mới về ngủ
Hot nhất Weibo hôm nay: Huỳnh Hiểu Minh - Angelababy bất ngờ "đụng mặt" ở concert BIGBANG, thái độ khiến 15 triệu người chú ý
45 mỹ nhân được gọi tên làm Bond Girl, khiến James Bond phải dè chừng: Zendaya quá nổi bật, số 2 đẹp hơn cả nhân tạo
Mổ lợn bán, người đàn ông phát hiện "trứng vàng"
Mai Davika: 'Tôi mê chồng mãnh liệt hơn cả thời mới yêu'
Năm Đinh Mùi 2027, 3 con giáp có thể thoát cảnh làm nhiều hưởng ít, công sức bắt đầu được đền đáp