Bình dị mắm tôm chua vùng đất võ

Tôm chua là món mắm khá phổ biến tại một số tỉnh, thành ven biển miền Trung. Ngoài tôm chua Huế thì tôm chua của vùng đất võ Bình Định cũng được giới sành ăn đánh giá cao bởi hương vị và cách chế biến độc đáo.

Khác với mắm tôm mặn có màu nâu tím đặc trưng và tôm thường là giã nhuyễn, tôm chua Bình Định sử dụng tôm nguyên con lên men cùng một số gia vị đặc trưng. Dù nguyên liệu khá đơn giản với tôm, củ riềng, gừng, tỏi, nước mắm ngon nhưng chính cách chế biến tinh tế đã tạo nên điểm nhấn cho món ăn.

Cụ thể, nguyên liệu chính phải là tôm đất còn sống. Đầu tiên, thợ nấu sẽ ngâm tôm với rượu Bàu Đá (loại rượu nổi tiếng Bình Định) khoảng nửa giờ để làm loại bớt mùi tanh và làm sạch tôm hơn.

Sau đó, vớt tôm ra và loại bỏ râu cũng như một phần đầu tôm tính tới phần mắt. Đây là công đoạn quan trọng bởi phần đầu tôm cắt không khéo thì phần nhọn ở đầu vẫn còn, gây xước da khi thưởng thức. Tiếp tục ngâm cùng rượu đến khi nào thấy tôm chuyển màu hơi ửng đỏ là đã chín sơ bởi nồng độ cồn của rượu.

Lúc này, áo lớp bột cho tôm bởi hỗn hợp bột nếp, nước lọc được đun sôi và ít muối. Sau áo, trộn tôm cùng các gia vị còn lại như riềng, tỏi, ớt, tiêu rồi xếp vào hủ thủy tinh, thêm nước mắm vừa xâm xấp mặt hủ. Để tôm không nổi lềnh bềnh, thợ nấu sẽ dùng lá ổi để chèn lớp mặt trên, như thế thịt tôm cũng đậm đà hơn do được cố định. Thông thường, sau khoảng gần 1 tuần là đã có thành phẩm tôm chua với màu thịt tôm đỏ ửng, dậy mùi thơm.

Tôm chua có cái hay là mọi người có thể tùy thích nguyên liệu ăn kèm. Có khi đơn giản chỉ là mở nắp, gắp ít tôm chua cùng tỏi, riềng rồi dùng không. Cũng có khi ăn kèm với cơm trắng, bún hay chỉn chu nhất là dọn lên cùng thịt ba chỉ heo, mớ rau sống rồi cuốn cùng bánh tráng phơi sương.

Ngày nay, tôm chua Bình Định được các cơ sở sản xuất thực phẩm tỉnh nhà chế biến và mang đi bán trên các sàn thương mại điện tử với giá dao động từ vài chục ngàn đồng đến trên trăm ngàn đồng tùy trọng lượng để phục vụ những người yêu ẩm thực Bình Định dù ở xa. Cùng với rượu Bàu Đá, chả ram tôm đất, bún chả cá Quy Nhơn, tôm chua mang trong mình sứ mệnh lan tỏa ẩm thực Bình Định đến những ai yêu thích văn hóa ẩm thực vùng miền.