Biên giới Thái Lan – Campuchia yên bình sau cuộc họp giữa các lãnh đạo quân sự
Tình hình khu vực biên giới giữa Thái Lan và Campuchia đã trở lại yên bình, người dân di tản bắt đầu trở về nhà sau khi các chỉ huy quân sự hai bên tổ chức cuộc đàm phán vào ngày 29/7 nhằm thảo luận về lệnh ngừng bắn chấm dứt năm ngày giao tranh.
Người dân sơ tán tránh xung đột biên giới tại Buriram , Thái Lan ngày 28/7/2025. Ảnh: THX/TTXVN
Theo hãng tin Reuters, ngày 29/7, lãnh đạo quân sự Thái Lan và Campuchia đã gặp nhau, thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn đạt được trước đó một hôm, chấm dứt cuộc xung đột đẫm máu nhất trong hơn một thập kỷ qua, khiến ít nhất 40 người thiệt mạng và hơn 300.000 người phải sơ tán ở hai nước. Mặc dù quân đội Thái Lan thông báo về các cuộc tấn công của quân đội Campuchia tại ít nhất năm địa điểm vào sáng sớm 29/7, nhưng các chỉ huy quân sự hai bên vẫn tổ chức đàm phán ngay sau đó.
Các chỉ huy quân sự ở cả 3 khu vực biên giới trọng điểm đã đạt thỏa thuận thực thi lệnh ngừng giao tranh và tạm dừng di chuyển quân, tạo thuận lợi trước cuộc họp của Ủy ban Biên giới Chung (GBC) giữa hai nước dự kiến vào ngày 4/8 tới.
Phát ngôn viên Lục quân Hoàng gia Thái Lan, ông Winthai Suvaree, cho biết các cuộc đàm phán bao gồm cả đối thoại giữa tướng chỉ huy quân đội vùng 2 của Thái Lan, nơi chứng kiến giao tranh ác liệt nhất, và người đồng cấp Campuchia. Hai bên đã đồng ý duy trì lệnh ngừng bắn, ngăn chặn mọi hoạt động điều động quân, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc hồi hương người bị thương và trao trả thi thể. “Mỗi bên sẽ thành lập nhóm điều phối gồm bốn thành viên để giải quyết các vấn đề phát sinh”, ông Winthai nói.
Tại Bangkok, quyền Thủ tướng Thái Lan Phumtham Wechayachai, người đã đến Malaysia để đảm bảo thỏa thuận ngừng bắn, cho biết ông đã trao đổi với Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia và khẳng định tình hình biên giới đã trở lại bình thường. “Không có sự leo thang căng thẳng nào. Hiện mọi thứ đang ổn định”, ông Phumtham phát biểu trước báo giới.
Trong cuộc họp báo ngày 29/7, bà Maly Socheata, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Campuchia, xác nhận hiện không có giao tranh mới dọc biên giới.
Giao thông đường bộ và các hoạt động sinh hoạt bình thường đã được nối lại tại huyện Kantharalak, tỉnh Sisaket, Thái Lan, cách tiền tuyến khoảng 30 km.
Ông Chaiya Phumjaroen, 51 tuổi, một người dân địa phương, cho biết ông đã trở về làng và mở cửa hàng từ sáng 29/7, sau khi nhận tin về thỏa thuận ngừng bắn. “Tôi rất vui vì lệnh ngừng bắn đã được thực hiện. Nếu giao tranh tiếp diễn, chúng tôi sẽ không thể kiếm sống”, ông chia sẻ.
Tại tỉnh Oddar Meanchey (Campuchia), ông Ly Kim Engn, 63 tuổi, đang chờ hướng dẫn tại nơi trú ẩn tạm bợ bằng bạt, cho biết: “Nếu chính quyền thông báo tình hình đủ an toàn để trở về nhà, tôi sẽ quay về ngay lập tức”.
Hơn một thế kỷ tranh chấp biên giới Campuchia - Thái Lan
Đường biên giới chung 800 km giữa Campuchia và Thái Lan có nhiều điểm chưa phân định, khiến tranh chấp từng nhiều lần bùng phát thành xung đột.
Căng thẳng Campuchia - Thái Lan leo thang từ rạng sáng 24/7, khi quân đội hai bên nổ súng gần đền Ta Moan Thom, sau đó lan sang một số khu vực khác dọc biên giới.
Giao tranh trở nên nghiêm trọng hơn khi quân đội Campuchia và Thái Lan triển khai vũ khí hạng nặng. Thái Lan cáo buộc Campuchia khai hỏa pháo phản lực BM-21 vào các khu dân cư nên điều tiêm kích F-16 tấn công các mục tiêu quân sự bên kia biên giới để trả đũa.
Giới chức Thái Lan cho biết giao tranh khiến ít nhất 15 người thiệt mạng, hơn 30 người bị thương. Campuchia chưa công bố thương vong.
Pháo phản lực BM-21 Campuchia di chuyển trên một con đường ở tỉnh Oddar Meanchey ngày 25/7. Ảnh: AFP
Đây là cuộc đụng độ nghiêm trọng nhất giữa hai nước láng giềng trong hơn 10 năm trở lại đây. Tuy nhiên, trên thực tế, căng thẳng biên giới Campuchia - Thái Lan vẫn luôn âm ỉ, ít nhất là từ năm 1907, với tâm điểm là ngôi đền nghìn năm tuổi Preah Vihear.
Đầu thế kỷ 20, Campuchia là thuộc địa của Pháp và biên giới Thái Lan - Campuchia được người Pháp vẽ bản đồ theo yêu cầu của một ủy ban song phương. Theo thỏa thuận năm 1904, biên giới sẽ chạy theo đường phân thủy tự nhiên giữa hai nước, chủ yếu dọc dãy núi Dangrek chạy theo hướng đông - tây ở phía bắc Campuchia, giáp Thái Lan.
Đây được coi là đường phân thủy chính giữa hai quốc gia do nước mưa rơi ở phía bắc dãy Dangrek sẽ chảy về phía các phụ lưu sông Mekong ở đông bắc Thái Lan, còn nước mưa ở sườn nam sẽ chảy vào các hệ thống sông của Campuchia. Trên dãy Dangrek có địa danh nổi bật là đền cổ Preah Vihear.
Tuy nhiên, bản đồ do người Pháp vẽ lại có sai lệch khi thể hiện đền Preah Vihear thuộc về Campuchia, dù nó nằm ở phía bắc đường phân thủy. Thái Lan đã chấp nhận bản đồ này để sử dụng chính thức, nhưng họ phát hiện ra sai sót trên khi thực hiện một khảo sát riêng vào năm 1930 và bắt đầu khiếu nại.
Dù vậy, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) phán quyết rằng họ phản đối quá muộn và mất quyền kiểm soát đối với ngôi đền do đã "ngầm chấp thuận".
Chính phủ Thái Lan sau đó đã cố gắng đàm phán điều chỉnh biên giới với chính quyền thực dân Đông Dương của Pháp. Tuy nhiên, quá trình này chấm dứt khi Pháp đầu hàng Đức Quốc xã vào năm 1940.
Với việc Campuchia giành được độc lập và Pháp rút quân vào năm 1953, quân đội Thái Lan đã kiểm soát đền Preah Vihear vào năm 1954 theo biên giới dựa trên đường phân thủy tự nhiên. Campuchia phản đối và ngôi đền trở thành tâm điểm tranh chấp giữa hai nước.
Vị trí dãy núi Dangrek và các ngôi trên tranh chấp giữa Campuchia và Thái Lan. Đồ họa: CNA
Phía Thái Lan lập luận rằng ngôi đền được xây dựng hướng về phía bắc để phục vụ các vùng đồng bằng phía trên, chứ không phải đồng bằng Campuchia xa phía dưới. Tuy nhiên, dựa trên bản đồ của Pháp năm 1907, Campuchia khẳng định ngôi đền nằm trong lãnh thổ của mình. Cuối cùng, cả hai nước đồng ý đệ trình tranh chấp lên ICJ và tuân thủ phán quyết của tòa.
Năm 1962, các thẩm phán ICJ trao quyền sở hữu đền Preah Vihear cho Campuchia với 9 phiếu thuận, 3 phiếu chống, tuyên bố rằng bản đồ năm 1907 thể hiện rõ ràng Preah Vihear nằm trong lãnh thổ Campuchia.
Tuy nhiên, ICJ chỉ phán quyết ngôi đền thuộc về Campuchia mà không quy định về phần đất liền kề phía bắc, nơi có lối vào đền. Thái Lan miễn cưỡng trao trả ngôi đền nhưng vẫn tiếp tục tuyên bố chủ quyền đối với khu vực xung quanh, nhấn mạnh biên giới tại những vùng đất này chưa bao giờ được phân định chính thức.
Phán quyết trên đã trở thành một điểm căng thẳng lớn trong quan hệ giữa Campuchia và Thái Lan.
Năm 2008, Campuchia nộp đơn lên Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đề nghị công nhận Preah Vihear là Di sản Thế giới.
Thái Lan phản đối động thái này vì cho rằng đơn đề nghị từ Campuchia bao gồm cả phần đất xung quanh ngôi đền mà Thái Lan vẫn coi là lãnh thổ của mình. Để tránh đẩy căng thẳng đi xa, Campuchia rút lại hồ sơ ban đầu. Họ sau đó nộp lại một bản đồ chỉnh sửa, chỉ yêu cầu công nhận riêng ngôi đền.
Việc Preah Vihear được UNESCO công nhận, dù chỉ là ngôi đền, vẫn làm bùng lên căng thẳng mới. Thái Lan cho rằng Campuchia đã sử dụng việc công nhận này để khẳng định chủ quyền đối với khu vực tranh chấp, dẫn đến các cuộc đụng độ quân sự.
Từ năm 2008 đến 2011, giao tranh đã bùng phát nhiều lần tại khu vực biên giới gần đền Preah Vihear và các khu vực tranh chấp khác như đền Ta Moan Thom và Ta Krabey. Hàng trăm binh lính và dân thường đã thiệt mạng và bị thương. Hai bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm chủ quyền và nổ súng trước.
Tháng 4/2011, Campuchia nộp đơn lên ICJ yêu cầu giải thích phán quyết năm 1962, đồng thời kiến nghị tòa án áp dụng các biện pháp tạm thời nhằm chấm dứt xung đột.
Binh sĩ Thái Lan và Campuchia đứng gác tại một ngôi đền Khmer cổ dọc biên giới tranh chấp giữa hai nước ở tỉnh Oddar Meanchey hồi tháng ba. Ảnh: AFP
Tháng 7/2011, ICJ bác bỏ yêu cầu từ Thái Lan về việc hủy vụ kiện của Campuchia, yêu cầu cả hai quốc gia rút binh lính khỏi "khu phi quân sự tạm thời", trong đó có khu vực tranh chấp và một phần vùng lân cận, tiếp tục hợp tác với ASEAN và các quan sát viên do ASEAN chỉ định, đồng thời kiềm chế mọi hành động có thể "làm trầm trọng thêm hoặc mở rộng tranh chấp". Tòa án cũng ra lệnh cho Thái Lan không cản trở người Campuchia tiếp cận đền Preah Vihear.
Tháng 11/2013, ICJ ra tuyên bố rằng phán quyết năm 1962 đã trao toàn bộ khu vực tranh chấp cho Campuchia và yêu cầu quân đội Thái Lan rút quân. Phán quyết này được đưa ra sau thời gian căng thẳng leo thang trước đó.
Tuy nhiên, tòa bác bỏ lập luận của Campuchia rằng ngọn đồi Phnom Trap gần đó cũng cần được trao cho nước này theo phán quyết năm 1962. Phnom Trap, người Thái gọi là Phu Ma-khuea, là ngọn đồi cách ngôi đền ba km về phía tây bắc và chiếm hơn 4 km2 trong 4,6 km2 mà cả hai quốc gia tranh chấp.
ICJ kết luận việc đề cập đến "khu vực lân cận" đền Preah Vihear trong phần quyết định của phán quyết năm 1962 không có ý mở rộng đến Phnom Trap.
Phán quyết này một lần nữa gây bức xúc và phản đối ở Thái Lan, nhưng nhìn chung tình hình quân sự tại biên giới đã dịu xuống sau đó.
Căng thẳng nhen nhóm trở lại hồi tháng 5, sau khi lực lượng vũ trang Thái Lan và Campuchia nổ súng vào nhau trong một khu vực biên giới đang tranh chấp tương đối nhỏ, khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng.
Mặc dù sau đó hai nước đều tuyên bố đồng ý giảm leo thang tình hình, chính quyền Campuchia và Thái Lan vẫn tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự ở các khu vực tranh chấp, khiến căng thẳng vẫn ở mức cao.
Thái Lan áp đặt các biện pháp hạn chế chặt chẽ tại biên giới với Campuchia, khiến hầu hết hoạt động qua lại cửa khẩu bị đình chỉ, ngoại trừ những trường hợp khẩn cấp.
Người dân ở tỉnh Surin, Thái Lan, bỏ chạy sáng 24/7 khi giao tranh nổ ra. Video: Youtube/ShanghaiEyeMagic
Campuchia cũng cấm phim và chương trình truyền hình Thái Lan, ngừng nhập khẩu nhiên liệu, trái cây và rau củ từ quốc gia láng giềng, đồng thời tẩy chay một số đường truyền Internet và nguồn cung cấp điện của Thái Lan.
Hôm 24/7, sau khi đụng độ nổ ra, chính quyền Thái Lan thông báo đóng cửa hoàn toàn biên giới với Campuchia. Lực lượng hai nước hôm nay tiếp tục giao tranh dọc biên giới, sử dụng các vũ khí hạng nặng như pháo binh và rocket.
Tờ Nation của Thái Lan đưa tin quân đội nước này đã chiếm được đền Preah Vihear và Ta Krabey, nhưng phó phát ngôn Bộ Quốc phòng Campuchia Mao Sophy Chetra bác bỏ, khẳng định hai đền này vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Campuchia.
Thái Lan nói 12 người tử vong vì đụng độ biên giới, Campuchia muốn LHQ họp khẩn Giới chức Thái Lan cho biết đã có ít nhất 12 người thiệt mạng vì các cuộc giao tranh ở biên giới. Campuchia kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) họp khẩn cấp. Theo báo The Nation, Bộ trưởng Y tế Thái Lan Somsak Thepsuthin chiều nay (24/7) thống kê, đã có 11 dân thường và một binh sĩ Thái...






Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Vì sao tiền vẫn chảy vào Nga giữa bão cấm vận?

Nhà Trắng thúc đẩy kế hoạch đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh

"Sát thủ vô hình" của Nga có thể hóa giải tên lửa Mỹ tính cấp cho Ukraine?

EU cân nhắc về số phận khối tài sản 210 tỷ euro của Nga bị đóng băng

Tình báo Ukraine cảnh báo về làn sóng thông tin mới chống lại Kiev và châu Âu

Ấn Độ và Trung Quốc nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác song phương

Tổng thống Mỹ yêu cầu cử tri xuất trình giấy tờ tùy thân khi đi bỏ phiếu

Lãnh đạo Iraq và Pháp điện đàm về tăng cường hợp tác song phương

Hamas xác nhận thủ lĩnh quân sự thiệt mạng

Định hình 'trục chiến lược' mới tại châu Á

Houthi nói sẽ trả đũa Israel khi hàng loạt lãnh đạo cấp cao bị hạ sát

Tổng thống Ukraine lên tiếng vụ cựu Chủ tịch Quốc hội bị bắn chết trên phố
Có thể bạn quan tâm

Khoảng 500 xe máy bị thiêu rụi trong vụ cháy bãi xe gầm cầu Vĩnh Tuy
Tin nổi bật
20:24:44 31/08/2025
Giỏi giang tự mua nhà trước cưới, tôi không ngờ bị bạn trai "phán" một câu
Góc tâm tình
19:41:57 31/08/2025
Đại nhạc hội có HIEUTHUHAI, Bích Phương và dàn Anh Trai nổi tiếng bị tố thiếu chuyên nghiệp, khán giả phẫn nộ
Nhạc việt
19:29:25 31/08/2025
Bức ảnh viral khắp MXH của nữ cảnh sát từng vào vai 'girl phố'
Netizen
19:22:10 31/08/2025
Nhận định gây tranh cãi về Messi và Yamal
Sao thể thao
19:19:27 31/08/2025
Mỹ nhân Việt vừa sinh con: Lộ nhan sắc 0% son phấn, được chồng chi tiền khủng để ở cữ
Sao việt
19:07:38 31/08/2025
Truy tìm người phụ nữ bị tố giác lừa đảo ở Phú Quốc
Pháp luật
18:30:12 31/08/2025
Đúng ngày mai, thứ Hai 1/9/2025, 3 con giáp hưởng trọn LỘC TRỜI, tài khoản tiết kiệm 'khổng lồ', Quý Nhân nâng đỡ biến hung thành cát giàu khủng
Trắc nghiệm
18:04:05 31/08/2025
Cách làm 10 món lẩu ngon nóng hôi hổi cho dịp Quốc khánh, cả nhà ăn muốn cạn nồi
Ẩm thực
17:46:17 31/08/2025
6 nhóm người không nên ăn nghệ hàng ngày
Sức khỏe
16:23:21 31/08/2025