Bí đỏ hầm gà

Ẩm thực người Mông vốn nổi tiếng độc đáo. Mỗi vùng đều có đặc trưng riêng với thắng cố, mèn mén, thịt gác bếp… Bí đỏ hầm gà là một món như thế, là đặc trưng chỉ của riêng người Mông ở Sin Suối Hồ.

Món bí đỏ hầm gà truyền thống của người Mông ở Sin Suối Hồ

Điều này được anh Vàng A Tủa xác nhận, đây là món ăn chỉ riêng người Mông ở Sin Suối Hồ (Phong Thổ – Lai Châu) mới có. Tôi biết đến món bí đỏ hầm gà khi anh mang món ăn này đến trình diễn và giới thiệu tại Ngày hội văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ 2 ở Hà Giang.

Nhìn món ăn, thật đúng với tên gọi của nó. Bí đỏ hầm gà, có thể dùng quả bí đỏ hầm với thịt gà, nhưng món ăn của anh Tủa là dùng quả bí hầm con gà. Người Kinh cũng có món bí đỏ hầm gà, nhưng có lẽ món ăn của anh Tủa đặc biệt hơn, bởi bí đỏ người Mông trồng, gà người Mông nuôi, được tẩm ướp các gia vị riêng có của người Mông. Đặc biệt hơn, theo anh Tủa, đây là món ăn dùng mời khách quý hoặc chỉ có trong mâm cỗ truyền thống những ngày lễ Tết của đồng bào Mông ở Sin Suối Hồ.

Làm món bí đỏ hầm gà không tốn nhiều công phu. Tùy lượng người ăn, sở thích mà chọn gà và bí cho phù hợp. Có thể chọn gà non, vừa phải, già; tùy loại gà chọn mà có thời gian hầm dài ngắn cho phù hợp; con gà được chọn lớn hay nhỏ thì quả bí cũng phải chọn tương thích để có thể ôm được toàn bộ con gà.

Làm món bí đỏ hầm gà cho khoảng 4-5 người ăn thì chọn con gà khoảng 1kg. Gà được làm sạch, bỏ nội tạng, để nguyên con, để ráo nước. Sau đó đem tẩm ướp gia vị gồm mắm, muối, mì chính, thảo quả, mắc khén, lá móc mật theo một công thức riêng rồi để chừng 30 phút. Bí đỏ thường chọn quả già, không chọn theo khối lượng mà chọn theo hình dáng, đảm bảo phải ôm được con gà. Bí đỏ để nguyên quả, bỏ cuống, rửa sạch, sau đó cắt đoạn đầu làm nắp, khoét bỏ ruột. Gà sau khi ướp xong, cho vào quả bí, dùng nắp đậy lại, xiên cố định nắp và cho lên hấp cách thủy. Điều đặc biệt là không được để nước lọt vào trong quả bí, do vậy khi nấu cần chú ý lửa vừa phải, nước cũng không cần nhiều, phải đặt quả bí thẳng cố định. Từ lúc nước sôi, nấu khoảng 1 giờ là được, khi quả bí chín thì gà cũng chín.
Món gà hầm bí đỏ có thể ăn cả gà và bí, ăn riêng lẻ với rau cải sống hoặc ăn cùng bữa chính. Mâm cỗ thường có kèm các món thịt gác bếp, mèn mén, bánh dày nướng, rượu ngô và nước thảo quả.