Bản đồ cổ đại thể hiện các khu dân cư, hẻm núi và dòng sông bằng kỹ thuật đục đẽo và đánh bóng mặt đá.

Tảng đá cao 1,7 m khắc bản đồ cổ đại. Ảnh: Ancient Origins.
Viện Lịch sử và Nhân chủng học Quốc gia Mexico (INAH) hôm 14/6 thông báo phát hiện bản đồ cổ đại khắc trên đá núi lửa tại Colima, Mexico, trong giai đoạn từ năm 200 trước Công nguyên đến năm 200 sau Công nguyên. Theo các nhà nghiên cứu, bản đồ thể hiện sự tổ chức lãnh thổ của một nhóm người bản địa sống xung quanh Colima.
Tảng đá dùng để chạm khắc bắn ra từ vụ phun trào thời tiền sử của núi lửa Colima cách đó khoảng 14 km. Nó cao 1,7 m, rộng 2,12 – 2,77 m và có trục hướng về phía đông bắc khoảng 20 độ, nơi có núi lửa.
Các chuyên gia xác định tầm quan trọng và ý nghĩa của bản đồ đá dựa vào việc nghiên cứu họa tiết, đường khắc và so sánh với những hình khắc đá tương tự được tìm thấy trong vùng, theo Julio Ignacio Martínez de la Rosa, người đứng đầu INAH.
Bản đồ thể hiện đặc điểm của cả vùng núi lẫn sông nước. Những vết tròn nhỏ đánh dấu vị trí các ngôi làng cổ đại. Hàng loạt đường rãnh giữa những khu dân cư tương ứng với cảnh quan của sườn phía nam núi lửa Colima, các hẻm núi và dòng sông và được khắc họa rõ.
Người xưa sử dụng ít nhất ba kỹ thuật là đánh bóng, đục đẽo và mài nhẵn để tạo nên bản đồ này, theo nhà khảo cổ Rafael Platas Ruiz. Ông cũng cho biết, các bản đồ đá giúp người địa phương hiểu và quản lý lãnh thổ thuận tiện hơn. Đây cũng là cách để lưu giữ và truyền đạt kiến thức từ thế hệ này sang thế hệ khác trong thời kỳ chữ viết chưa tồn tại.
Dùng tia laser lập bản đồ thành phố La Mã cổ đại bị chôn vùi cách đây 2.300 năm
Các nhà khoa học tìm cách tạo bản đồ thành phố Falerii Novi đã bị bỏ hoang vào năm 700 sau Công nguyên bằng phương pháp dùng radar xuyên đất. Dùng radar xuyên đất bằng tia laser lập bản đồ Thành phố La Mã cổ đại bị chôn vùi cách đây 2.300 năm. Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà nghiên cứu...
Tin mới nhất

Lạ lùng giếng khoan hơn 10 năm tuổi bất ngờ phun cột nước cao 15m
18:31:35 20/10/2026
Một giếng khoan ở tỉnh Vĩnh Long bất ngờ phun nước mạnh, tạo thành cột cao khoảng 15m. Nguyên nhân hiện tượng bất thường này đang được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ.

Tìm thấy "thế giới" có mây nước biến đổi như thời tiết Trái Đất, phát hiện điều bất ngờ trên thiên thể cách 7,5 năm ánh sáng
13:20:13 20/10/2026
Các quan sát mới từ kính viễn vọng James Webb hé lộ những đám mây nước thay đổi độ dày theo thời gian trên WISE 0855, một sao lùn nâu có kích thước tương đương Sao Mộc, cách Trái Đất khoảng 7,5 năm ánh sáng.

Tòa thành cổ chỉ nhận một nhóm khách ngủ lại mỗi ngày, sau giờ đóng cửa khách mới thấy điều đặc biệt này
13:19:28 20/10/2026
Ban ngày, tòa thành cổ ở Nhật Bản vẫn đón khách như nhiều di tích khác, nhưng sau giờ đóng cửa nơi đây lại mang đến một trải nghiệm ít người có cơ hội biết tới.

Bí ẩn những đỉnh núi từng cao hơn cả Everest
12:24:53 20/10/2026
Những dấu tích địa chất cho thấy Trái Đất từng có các dãy núi khổng lồ, nhưng liệu đỉnh núi nào trong số đó cao hơn Everest vẫn là bí ẩn.

Phát hiện rò rỉ khí ở lõi Trái Đất
12:24:23 20/10/2026
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science Advances chỉ ra rằng lõi Trái Đất có thể vẫn đang giải phóng hydro, heli và vonfram lên lớp phủ.

Ngôi làng ở Italy có số phụ nữ trăm tuổi cao bất thường
07:55:41 20/10/2026
Một ngôi làng nhỏ bé ở Italy đang thu hút sự chú ý của giới khoa học. Điều đặc biệt nhất không phải số lượng người sống trăm tuổi nói chung, mà là tỷ lệ phụ nữ đạt đến cột mốc này cao bất thường.

Trái Đất đang quay chậm lại: NASA hé lộ sự thật đáng lo
18:27:53 18/10/2026
Nghiên cứu được NASA tài trợ cho thấy băng tan, mực nước biển dâng và nguồn nước ngầm suy giảm đang làm thay đổi sự phân bố khối lượng trên Trái Đất, khiến hành tinh quay chậm hơn và độ dài của một ngày tăng lên.

'Ông bố' rùa 135 tuổi lần đầu có con: Nặng 234kg, đón hậu duệ sau hơn một thế kỷ
18:27:19 18/10/2026
Sau nhiều thập kỷ không có con dù từng được ghép đôi với nhiều rùa cái, Goliath - con vật lớn tuổi nhất tại Zoo Miami cuối cùng đã trở thành bố. Rùa con chào đời chỉ 11 ngày trước sinh nhật thứ 135 của Goliath.

Trước khi có chữ viết, con người lưu giữ tri thức bằng cách nào?
18:26:42 18/10/2026
Trước khi có chữ viết, sách vở và công nghệ, con người đã truyền lại kiến thức qua hàng nghìn thế hệ bằng âm nhạc, câu chuyện, nghi lễ và những phương thức ghi nhớ độc đáo.

Nỗi lo tận thế có trước AI từ lâu
18:26:05 18/10/2026
Trong cuốn sách mới ra mắt, giáo sư Christopher Star tuyển chọn, giới thiệu những quan điểm kinh điển về chủ đề tận thế và các thảm hoạ toàn cầu.

Phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới có niên đại 4.400-4.700 năm
20:39:23 15/10/2026
Con tàu buôn này được đóng vào đầu thời kỳ đồ đồng, cách đây từ 4.400 đến 4.700 năm. Như vậy, con tàu có niên đại xấp xỉ Đại kim tự tháp Giza của Ai Cập.

Phát hiện xác tàu đắm 2.300 năm tuổi ngoài khơi Croatia: Hé lộ kho báu đồ gốm và đời sống thủy thủ cổ đại
22:21:32 13/10/2026
Các nhà khảo cổ học vừa công bố phát hiện quan trọng về một xác tàu buôn có niên đại khoảng 2.300 năm tại vịnh Gnjilna (đảo Vis, Croatia), mở ra góc nhìn mới về mạng lưới thương mại thời kỳ Hy Lạp.
Có thể bạn quan tâm

Kiêng mỡ lợn có khiến da khô, kém mềm mại?
Kiêng mỡ lợn không mặc nhiên khiến da khô hoặc kém mềm mại. Tác động đến làn da phụ thuộc nhiều hơn vào việc khẩu phần ăn có cung cấp đủ chất béo và các acid béo thiết yếu hay không.

Mâm cơm nhà Son Ye Jin - Hyun Bin bị chê tơi tả
Kể từ khi kết hôn tới nay, nhất cử nhất động của cặp đôi quyền lực Son Ye Jin - Hyun Bin đã liên tục thu hút được sự quan tâm từ công chúng.

Bruno Fernandes lĩnh đòn đau vì trộm cướp
Khi tiền vệ người Bồ Đào Nha cùng MU làm khách trước Como tại Champions League, căn biệt thự trị giá 4 triệu bảng của anh ở Cheshire bị một nhóm trộm đột nhập,

MC Trấn Thành có bản sao
Mỗi khi MC Trấn Thành đăng tải hình ảnh hay thông tin mới trên Facebook cá nhân, người này lại sao chép và cập nhật lên trang để chia sẻ với cộng đồng.

Cây phượng bật gốc đè tử vong người đàn ông dừng xe trên vỉa hè ở TPHCM
Cây phượng cao hơn 10m trước một bệnh viện ở TPHCM bất ngờ bật gốc, đè trúng hai xe máy đang dừng trên vỉa hè, khiến người đàn ông 45 tuổi tử vong.

"Chiến mã" Honda CBR500R FOUR 2027 trình làng, nâng cấp sức mạnh
Dòng sản phẩm 2027 đã bắt đầu được Honda trình làng, và mới đây tại thị trường châu Âu, hãng xe Nhật đã giới thiệu CBR500R FOUR 2027.

Xét xử ông chủ Công ty Triệu Nụ Cười Hồ Quốc Thân cùng các đồng phạm
Theo quyết định của TAND TP Hà Nội, ngày 3/11 tới, bị cáo Hồ Quốc Thân (Tổng Giám đốc Công ty Triệu Nụ Cười) và các đồng phạm sẽ bị đưa ra xét xử theo trình tự sơ thẩm.

Sát giờ đổ bộ Hà Nội: G-Dragon, Taeyang và Daesung đang làm gì?
Trong lúc không khí trước thềm sự kiện ngày càng sôi động, những động thái mới nhất của các thành viên, đặc biệt là G-Dragon, Daesung và Taeyang, cũng nhận được nhiều sự chú ý.

Bóc tách lợi nhuận từ siêu concert cả vạn người
Đằng sau những đêm nhạc hoành tráng hút hàng chục nghìn người là dòng tiền khổng lồ và bài toán tài chính đầy cân não của nhà sản xuất.

Chiến dịch bí mật của Ukraine ở Donbass
Chiến dịch phản công Vivaldi đã giúp Ukraine giành lại kiểm soát gần 300km2 lãnh thổ và 16 ngôi làng ở Donetsk, vùng Donbass.

Con gái 20 tuổi của Angelina Jolie
Shiloh Jolie gây chú ý ngay từ khi vừa ra đời vì là con gái đầu tiên của cặp sao Angelina Jolie và Brad Pitt. Cô bé trưởng thành với cá tính cực kỳ mạnh mẽ.