Bạn có thể kiểm soát cơn ác mộng?

Giật mình tỉnh giấc, bạn toát mồ hôi hột và tim đập nhanh như thể vừa bị kẻ tấn công rượt chạy vào một con đường tối. Đó chỉ là ác mộng, bạn tự nhủ, dù vẫn thấy sợ hãi. Chúng ta có thể nào thoát khỏi những giấc mơ đáng sợ như vậy không?

Một vài nghiên cứu cho thấy những người có thể làm chủ giấc mơ sáng suốt (lucid dream) – tức biết mình đang mơ – có khả năng tránh hoặc thậm chí chấm dứt những cơn mộng xấu này.

Giáo sư thần kinh học Rachel Salas, một chuyên gia về rối loạn giấc ngủ tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cho biết ác mộng là một phần trải nghiệm của con người. Mọi người thường gặp ác mộng trong giai đoạn ngủ chuyển động mắt nhanh (REM), bắt đầu khoảng 90 phút sau khi ngủ, khi đó bạn thở nhanh hơn, nhịp tim và huyết áp tăng lên.

Thỉnh thoảng gặp ác mộng không có gì đáng lo, nhưng với những người thường xuyên gặp ác mộng đến nỗi nó ảnh hưởng tiêu cực cuộc sống của họ vào ban ngày thì đây có thể là triệu chứng của rối loạn ác mộng – một dạng rối loạn giấc ngủ có thể xuất phát từ chấn thương tâm lý, căng thẳng tinh thần (stress) và sử dụng thuốc. Để điều trị, bệnh nhân cần được kê đơn thuốc và áp dụng liệu pháp tâm lý được kiểm soát nghiêm ngặt, theo Viện Y học Giấc ngủ Mỹ.

Dù chưa được công nhận là một phương pháp chữa rối loạn giấc ngủ do gặp ác mộng triền miên, song liệu pháp giấc mơ sáng suốt có khả năng khắc phục chứng bệnh này. Tiến sĩ Sérgio Arthuro Mota-Rolim tại Đại học Liên bang Rio Grande do Norte (Brazil) cho biết nếu bạn nhận ra mình đang gặp ác mộng, cách đơn giản nhất để chấm dứt nó là làm mình tỉnh dậy. Một số nghiên cứu cho thấy người tham gia có thể vẫn mơ nhưng loại bỏ nỗi sợ bằng ý thức rằng họ không gặp nguy hiểm về thể chất. Nhiều người thậm chí cho biết họ có thể biến ác mộng thành một giấc mơ dễ chịu hơn.

5 lý do ác mộng có thể tốt cho bạn

Nếu là người thi thoảng gặp ác mộng, những lý do sau sẽ khiến bạn bớt lo lắng nữa:

Tốt cho sức khỏe thể chất. Ác mộng thường xảy ra trong giấc ngủ REM, khi lưu lượng máu lên não giảm xuống và chuyển đến các cơ quan quan trọng khác, giúp phục hồi cơ thể. Các hoóc-môn tăng trưởng và căng thẳng, hệ miễn dịch, tim và huyết áp cũng được tác động tích cực. Vì vậy, tuy ác mộng không phải là một trải nghiệm thú vị song cơ thể bạn thực sự hưởng lợi khi lượng máu tăng lên, nhờ đó cải thiện sức khỏe tổng thể về lâu dài.

Giúp bạn cảm thấy tốt hơn. Các nghiên cứu khoa học về ác mộng tiết lộ một tiềm năng thú vị của những giấc mơ xấu là giúp bạn bộc lộ những nỗi lo lắng, sợ hãi ẩn sâu bên trong tại một môi trường “mô phỏng ảo” an toàn, khi đó bộ não sẽ cố loại bỏ chúng trong câu chuyện của giấc mơ. Khi thức dậy và nhớ các sự kiện, nó giúp bạn xử lý tình huống tốt hơn và coi nỗi sợ đó là quá khứ.

Huấn luyện đương đầu với mối đe dọa. Theo nghiên cứu của các nhà thần kinh học, gặp ác mộng có thể là cách giúp bạn làm quen với các mối đe dọa trong đời thực, tập “xử lý” các tình huống nguy hiểm tiềm tàng trước khi chúng xảy ra.

Một nghiên cứu tiến hành trên hơn 100 người, được đeo tai nghe đo điện não đồ trong lúc ngủ và ghi nhận ký giấc mơ, cho thấy sau vài lần gặp ác mộng, các vùng não vốn phản ứng mạnh khi chủ thể lo lắng (gồm vỏ đại não, vỏ não trước và hạch hạnh nhân) đều giảm hoạt động rõ rệt.

Hiểu rõ hơn những cảm xúc bị đè nén. Một số nhà khoa học tin rằng khi gặp ác mộng trong giai đoạn ngủ REM, hệ thống ức chế não được thư giãn và cảm xúc của bạn được “mở khóa”, cho bạn thấy những điều đang bị kìm nén. “Sử dụng giấc mơ đáng sợ để nhìn lại tình cảm của bản thân có thể sẽ khiến bạn ngạc nhiên” – các chuyên gia cho biết.

Ác mộng là một “liệu pháp tiếp xúc” tự nhiên. Các chuyên gia tâm thần đã bắt đầu tin rằng ác mộng có tác dụng như một “liệu pháp tiếp xúc” – tiêu chuẩn vàng để điều trị ám ảnh và các rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý (PTSD). Tập quen dần với nỗi sợ hãi, như sợ chó hoặc nhện, trong một môi trường an toàn như giấc mơ, bạn sẽ từ từ học cách kiểm soát nó.

HOÀNG ĐIỂU

Theo Live Science, Business Insider/Báo Cần Thơ