Bài thuốc chữa chứng bốc hỏa

Chứng bốc hỏa hay gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh. Cơn bốc hỏa thường khởi đầu đột ngột bằng cảm giác nóng ở vùng mặt, phần trên ngực và sau đó nhanh chóng lan ra toàn thân. Cảm giác nóng thường kéo dài từ 2 – 4 phút và có thể đi kèm với toát mồ hôi, thỉnh thoảng đánh trống ngực và sau đó là lạnh run.

Ảnh minh họa

Hải Thượng Lãn Ông cho rằng: “Chân hỏa là khí nóng trong thân người, hộ vệ cho thân thể, nếu kém thì bệnh”. Chữa hỏa phải dùng cách “tòng trị”, nương theo tính của hỏa để dẫn nó về chỗ cũ, thường gọi là “dẫn hỏa quy nguyên”. Sau đây là một số bài thuốc có công năng chữa hỏa theo thể chứng thường gặp.

- Thể phế hỏa: Thường biểu hiện miệng khô khát, họng như có lửa đốt, hay bị ho khan đàm vàng. Phép trị la thanh phế, thanh vị, dưỡng âm, ích khí sinh huyết, giáng hỏa. Dùng bài tả phế vị hỏa thanh vị thang gia giảm: Sinh địa 20g, nhân sâm 20g, trúc diệp 20g, cúc hoa 16g, đơn bì 16g, bạch giới tử 12g, trần bì 12g, mạch môn 20g. Săc uông ngay 1 thang. Công dụng thanh phế, mát vị dưỡng âm, giáng hỏa, trị các chứng hỏa miệng khô khát như có hỏa đốt ở hong, ăn mau đói, đai tiên tao kho, người nóng ra nhiều mồ hôi.

- Thể can vị hỏa: Biểu hiện bốc hỏa lên trên đầu và vượt ra ngoài như nóng. Ngươi bênh thường đau nóng đỉnh đầu, mặt đỏ, miệng khô khát. Phép trị la thanh can, mát vị, giáng hỏa, giải nhiệt tà. Dùng bài tả can vị hỏa thang: Cát căn 120g, nhân sâm 40g, thăng ma 12g, thanh hao 12g, hoàng kỳ 12g, cam thảo 6g săc uông ngay 1 thang. Công dụng thanh hỏa dưỡng âm, giáng hỏa, ích nguyên khí, trị các chứng hỏa hay đau đầu miệng khô khát, mặt đỏ, ra nhiều mồ hôi đầu, nóng, tiểu vàng, đai tiên tao.

- Thể thận hỏa: Biểu hiện nóng vùng thắt lưng, 2 bàn chân, đi tiểu vàng. Phép trị la thanh thấp nhiệt, dưỡng âm, thông ứ. Dùng bài Tri ba đia hoang hoan: Thục địa 32g, hoài sơn 18g, đơn bì 18g, sơn thù 12g, phục linh 12g, trạch tả 14g, sa tiền tử 10g, tri mẫu 12g, hoàng bá 12g. Cac vi lam hoan, ngay uông 8 – 12g, uông 2 – 3 lân vơi nươc sôi đê nguôi hoăc nươc muôi nhat. Công dụng tư âm giáng hỏa thanh thấp nhiệt.

- Thể hư hỏa: Biểu hiện hay bốc nóng lên đầu mặt, miệng khô khát, đai tiên táo. Phép trị la bổ âm thanh hỏa. Dùng bài Lục vị hoàn gia giảm gồm: Thục địa 40g, hoài sơn 18g, sơn thù 12g, đơn bì 16g, trạch tả 12g, phục linh 12g, ngưu tất 12g, mạch môn 12g, ngũ vị 10g. Cac vi lam hoan, ngay uông 8 – 12g, chia 2 – 3 lân.

Lương y Minh Phúc (nguyên Phó Chủ tịch Hội Đông y Vũng Tàu)