Ảnh hưởng của việc xây dựng đường bộ đến bảo tồn loài hổ trên thế giới
Trung tâm Con người và Thiên nhiên (Việt Nam) vừa giới thiệu tài liệu ‘Nghiên cứu mới về ảnh hưởng của việc xây dựng đường bộ đến bảo tồn hổ’, được các nhà sinh thái học thuộc Đại học Michigan (Mỹ) công bố đăng trên tạp chí Science Advance.
Nghiên cứu khẳng định: Mạng lưới đường bộ đang mở rộng trên toàn thế giới với tốc độ chưa từng có. Mặc dù các con đường có thể tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế và cải thiện phúc lợi của con người, nhưng chúng cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quần thể động vật hoang dã, làm trầm trọng thêm sự phân mảnh môi trường sống của chúng.
Đ.ánh giá mạng lưới đường bộ trong phạm vi 1.165.000 km2 thuộc 13 quốc gia châu Á cho thấy, có tới 134.000 km đường đã được xây dựng xuyên qua môi trường sống của hổ khiến quần thể loài này và con mồi giảm tới 20%. Đặc biệt, sẽ có gần 24.000 km đường mới được tiếp tục xây dựng trong các khu sinh cảnh của hổ vào năm 2050, thông qua các dự án cơ sở hạ tầng lớn như Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc.
Hổ trong vườn bách thú Alipore ở Kolkata, Ấn Độ, ngày 29/7/2019. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Nghiên cứu do các nhà sinh thái học thuộc Đại học Michigan phụ trách đã xem xét các bộ dữ liệu và dự báo đường bộ toàn cầu về cơ sở hạ tầng cần xây mới để tính mật độ đường, khoảng cách đến con đường gần nhất và sự phong phú của loài trên phạm vi 1.165.000 km2 ở châu Á. Hiện chỉ còn lại 4.000 cá thể hổ trong tự nhiên, hầu hết sống ở Nam Á – nơi áp lực phát triển và dân số đang tăng nhanh.
Hầu hết các nghiên cứu “sinh thái đường sá” trước đây về hổ đã tập trung vào các mô hình địa phương hóa, về thiết kế đường liên quan đến tỷ lệ t.ử v.ong hoặc hành vi của loài động vật hoang dã này. Nghiên cứu mới thì ước tính tác động của con đường đến động vật hoang dã ở quy mô rộng. Đây là nghiên cứu đầu tiên bao gồm các chỉ số cơ bản về mối đe dọa từ các con đường hiện tại, tương lai trong sinh cảnh của hổ.
Các nhà khoa học phát hiện ra rằng, 43% hoạt động chăn nuôi diễn ra trong vòng 5 km từ một con đường. Có 57% diện tích đất trong sinh cảnh được bảo vệ của hổ cũng nằm trong phạm vi này. Ngoài ra, mật độ xây dựng đường ở những khu vực không có bất kỳ sự bảo vệ động vật hoang dã nào cao hơn 34% so với các khu bảo tồn, cho thấy rõ các nỗ lực bảo tồn hợp pháp là rất quan trọng để cứu hổ, con mồi và sinh cảnh của chúng.
Những cá thể hổ còn lại trên thế giới tập trung ở một số quần thể nguồn tại những khu vực đã được xác nhận, có sự hiện diện và bằng chứng sinh sản của hổ. Ngay cả việc xây dựng đường sá với số lượng không nhiều cũng có thể gây ra tác động lớn đến sự phục hồi của hổ bằng cách cô lập vĩnh viễn quần thể hổ, tạo ra các “đảo” hổ.
Video đang HOT
Bảo vệ hổ là một ưu tiên bảo tồn toàn cầu, ví dụ như sáng kiến quốc tế TX2 với mục tiêu tăng gấp đôi số lượng hổ toàn cầu trong khoảng thời gian từ 2010 đến 2022. Hổ được coi là một loài cần được bảo tồn hàng đầu, một loài động vật có sức lôi cuốn mang tính biểu tượng và là điểm tập hợp để khuyến khích nhận thức và hành động bảo tồn.
“Nghiên cứu này mở ra cánh cửa xây dựng quan hệ đối tác ở quy mô khu vực, để giảm thiểu tốt hơn tác động từ những con đường hiện có và phát triển các thiết kế đường sá xanh hơn cho phát triển cơ sở hạ tầng ở thế kỷ tới”, Adam Ford, nhà sinh thái học động vật hoang dã thuộc Đại học British Columbia, cho biết.
Nhà sinh thái học Neil Carter, Đại học Michigan kiêm tác giả chính của “Nghiên cứu mới về ảnh hưởng của việc xây dựng đường đến bảo tồn hổ”, chia sẻ: “Hổ phải đối mặt với một mối đe dọa phổ biến và ngày càng tăng từ các mạng lưới đường bộ trên hầu hết phạm vi 13 quốc gia mà chúng sống. Môi trường inh cảnh của hổ đã giảm 40% kể từ năm 2006, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì các khu vực không có đường bộ cũng như nói không với sự mở rộng đường sá ở những nơi hổ vẫn còn tồn tại trước khi quá muộn”.
Hàng tỷ người sẽ sống trong những 'hỏa ngục' vào năm 2070
Nếu Trái đất tiếp tục ấm lên như mức hiện tại trong vòng 50 năm tới, sẽ có tới 3 tỷ người có thể sống ở những khu vực quá nóng đối sức chịu đựng thông thường, một nghiên cứu mới đã chỉ ra.
Trong hàng ngàn năm, con người đã sống trong một "hốc khí hậu" hẹp, nơi nhiệt độ trung bình luôn lý tưởng cho xã hội phát triển, và điều kiện thuận lợi để trồng thức ăn và chăn nuôi.
Trong các phát hiện được công bố trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ hôm thứ Hai, một nhóm các nhà khảo cổ học, khí hậu học và nhà sinh thái học quốc tế tuyên bố rằng nếu phát thải khí nhà kính tiếp tục duy trì với tốc độ hiện tại, thì cho đến năm 2070 sẽ có hàng tỷ người sống trong ở những khu vực có nhiệt độ quá cao để tồn tại.
Theo nghiên cứu cho thấy, cứ sau khi nhiệt độ tăng thêm 1C, sẽ có 1 tỷ người phải di chuyển đến vùng lạnh hơn hoặc thích nghi với điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt.
Tim Kohler, một nhà khảo cổ học tại Đại học Washington và đồng tác giả của nghiên cứu nói rằng những phát hiện này có thể được xem là một trường hợp xấu nhất hoặc kịch bản "hoạt động như bình thường" về "những gì có thể xảy ra nếu chúng ta không thay đổi nhận thức của mình".
Nhiệt độ thay đổi hơn 6.000 năm qua
Sử dụng dữ liệu về nhiệt độ toàn cầu trong lịch sử và sự phân bố của quần thể người, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng cũng giống như các loài động vật khác, con người phát triển tốt nhất trong một "hốc khí hậu" hẹp trên khắp thế giới.
Hầu hết dân số thế giới sống ở các khu vực có nhiệt độ trung bình hàng năm từ 11-15C. Một dải nhỏ hơn từ 20 đến 25C, bao gồm các khu vực ở Nam Á chịu ảnh hưởng bởi gió mùa Ấn Độ, đem tới những cơn mưa hàng năm tưới cho những vùng đất rộng lớn có truyền thống sản xuất lương thực.
Đáng ngạc nhiên, các nhà khoa học cho biết, con người đã sống trong những điều kiện này trong 6.000 năm qua - điều đó bất chấp những tiến bộ công nghệ gần đây như điều hòa không khí đã cho phép chúng ta vượt qua ranh giới này.
"Là một nhà khảo cổ học, tôi luôn nói với các sinh viên của mình rằng công nghệ, tâm trí và văn hóa của chúng ta đã cho phép nhân loại sống ở bất cứ đâu", ông Kohler nói.
Nhưng thay đổi có thể sớm buộc chúng ta phải thích nghi.
Trái đất hiện đang trên đà nóng thêm 3C vào năm 2100. Nghiên cứu cho thấy rằng vì các khu vực đất liền nóng lên nhanh hơn đại dương, nhiệt độ mà con người trải qua có thể sẽ tăng khoảng 7,5C vào năm 2070.
Khi hành tinh của chúng ta nóng lên nhanh chóng do khí thải tăng, nhiệt độ mà một người bình thường trải qua được dự báo sẽ thay đổi nhiều hơn trong những thập kỷ tới so với hơn 6.000 năm qua, nghiên cứu cho thấy.
Và nó có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho hoạt động sản xuất thực phẩm, tiếp cận nguồn nước, xung đột và gián đoạn do di cư.
"Thật hợp lý khi kết luận rằng nếu một cái gì đó ổn định trong 6.000 năm, chúng ta sẽ không thể thay đổi nó một cách nhanh chóng và ít đau đớn", ông Kohler nói.
Khu vực "hỏa ngục" sẽ mở rộng
Trong số những nơi nóng nhất trên Trái đất là khu vực Sahara của Châu Phi, với nhiệt độ trung bình hàng năm trên 29C. Những khu vực có điều kiện khắc nghiệt như vậy chiếm 0,8% diện tích đất của Trái đất.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nói rằng những khu vực có nhiệt độ cực đoan đó dự kiến sẽ lan đến 19% bề mặt Trái đất, ảnh hưởng đến 3,5 tỷ người vào năm 2070.
"Các khu vực chịu ảnh hưởng bao gồm vùng châu Phi cận Sahara, Nam Mỹ, Ấn Độ, Đông Nam Á, Bán đảo Ả Rập và Úc - những khu vực có dân số phát triển nhanh", Chi Xu, từ Đại học Nam Kinh, và đồng khác đồng tác giả của báo cáo, cho biết. "Những quốc gia này chủ yếu ở phía nam bán cầu, với tốc độ tăng dân số nhanh nhất, như Ấn Độ và Nigeria".
Nghiên cứu dự đoán 3,5 tỷ người di cư sẽ vượt xa ước tính của Ngân hàng Thế giới, trong đó cho thâý143 triệu người trên khắp Nam Á, châu Phi cận Sahara và châu Mỹ Latinh có nguy cơ phải di cư.
Đó là một cảnh báo nghiêm trọng về những gì có thể xảy ra nếu cuộc khủng hoảng khí hậu không được kiểm soát.
Nhưng vẫn còn hy vọng cho nhân loại. Các nhà khoa học cho biết bằng cách giảm nhanh chóng và đáng kể lượng khí thải carbon toàn cầu, số người sống trong c.ảnh n.óng bức tàn khốc có thể giảm một nửa.
Các tác giả giải thích rằng có một số điểm không chắc chắn về việc khủng hoảng khí hậu sẽ thúc đẩy quá trình di cư như thế nào hay ở mức độ nào, và cho biết nghiên cứu không thể được sử dụng như một dự đoán về di cư.
Các số liệu cũng dựa trên các dự báo tồi tệ nhất và có những câu hỏi về các hành động để giảm thiểu chống biến đổi khí hậu, bao gồm "biến động chính trị, thay đổi thể chế và điều kiện kinh tế xã hội" có thể ảnh hưởng đến những kết quả này.
"Kịch bản tồi tệ nhất có thể tránh được phần lớn nếu cắt giảm hiệu quả khí thải nhà kính", Chi Xu nói. "Nhiều biện pháp giảm thiểu khí hậu hiệu quả và thích ứng cục bộ sẽ giúp giảm bớt ảnh hưởng tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với xã hội loài người".
Hàng nghìn con hổ ở Mỹ có nguy cơ nhiễm virus corona Hàng nghìn con hổ được nuôi nhốt trên khắp nước Mỹ có thể sẽ trở thành những n.ạn n.hân tiếp theo của virus corona, theo cảnh báo của các chuyên gia về thú y và các nhà bảo tồn. Theo NBC, các chuyên gia về động vật cảnh báo rằng trước tình hình dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp tại Mỹ, hàng...