AI Microsoft chẩn đoán ca bệnh phức tạp chính xác gấp đôi bác sĩ đa khoa

Một công cụ AI mới của Microsoft có khả năng đặt câu hỏi, lựa chọn xét nghiệm và điều chỉnh giả thuyết theo từng bước đạt độ chính xác cao hơn gấp đôi bác sĩ đa khoa trong nghiên cứu về các ca bệnh phức tạp.

Hình ảnh cho thấy logo của Microsoft tại văn phòng Microsoft ở Issy-les-Moulineaux gần Paris, Pháp, ngày 21/3/2025. Ảnh: Reuters.

Các nhà nghiên cứu của Microsoft cho biết một công cụ AI có khả năng chẩn đoán bệnh theo từng bước, tương tự cách bác sĩ thăm khám bệnh nhân, đạt độ chính xác cao hơn gấp đôi so với bác sĩ đa khoa khi xử lý các ca bệnh phức tạp. Kết quả được công bố hôm thứ Năm trên tạp chí khoa học Science.

Theo nghiên cứu, mô hình AI có thể xác định và phối hợp các câu hỏi cần đặt ra với bệnh nhân, cũng như lựa chọn những bước khám và xét nghiệm cần thực hiện. Công cụ sử dụng một bộ điều phối có tên “orchestrator”, giúp tổ chức quy trình giải quyết vấn đề bằng cách mô phỏng một nhóm chuyên gia lâm sàng cùng phối hợp tìm ra chẩn đoán.

Trong khi đó, các mô hình AI y tế hiện nay thường áp dụng cách tiếp cận tổng thể ngay từ đầu: phân tích đồng thời toàn bộ triệu chứng, kết quả xét nghiệm và hình ảnh y khoa của bệnh nhân để đưa ra chẩn đoán.

Với bộ điều phối, AI sẽ tiếp cận quá trình chẩn đoán theo từng bước. Trước tiên, mô hình xác định những thông tin cần hỏi về tiền sử bệnh và các dấu hiệu đáng chú ý khi khám lâm sàng. Dựa trên những dữ liệu thu thập được, hệ thống quyết định cần chỉ định xét nghiệm nào, phân tích kết quả và yêu cầu kiểm tra bổ sung nếu cần.

Trong suốt quá trình này, AI liên tục cập nhật các giả thuyết chẩn đoán và điều chỉnh kế hoạch tiếp theo, theo các trưởng nhóm nghiên cứu trong cuộc phỏng vấn.

Khi được giao xử lý hơn 300 tình huống y khoa đặc biệt hiếm gặp và khó chẩn đoán, mô hình sử dụng bộ điều phối đạt độ chính xác cao hơn gấp đôi so với bác sĩ đa khoa trong toàn bộ quá trình khai thác thông tin, đánh giá bệnh nhân và xác định bệnh. Các bác sĩ tham gia so sánh được phép tham khảo sách chuyên môn và internet.

Công cụ này cũng vượt trội hơn các bác sĩ trong những tình huống được xây dựng từ một cơ sở dữ liệu lớn về các ca bệnh nhập viện cấp cứu.

Các nhà nghiên cứu cho biết những đánh giá trước đây nhằm so sánh các hệ thống AI đời cũ với bác sĩ thường sử dụng câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn.

“AI đã trở nên rất giỏi trong việc đạt tỷ lệ đỗ 100% ở những bài kiểm tra như vậy”, Tiến sĩ Dominic King, Phó chủ tịch phụ trách mảng y tế của Microsoft AI, người có nhóm đang phát triển công nghệ mới, cho biết.

“Nhưng tất nhiên, đó không phải thực tế. Chưa có bệnh nhân nào đến gặp tôi với một bản tóm tắt bệnh án hoàn chỉnh, được trình bày gọn gàng”, ông nói.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy quy trình chẩn đoán có chi phí thấp hơn khi việc thăm khám và chỉ định xét nghiệm được thiết kế bởi bộ điều phối AI, so với khi do bác sĩ thực hiện.

“Chúng tôi không chỉ đo lường độ chính xác của các hệ thống. Chúng tôi còn đánh giá mức độ hợp lý và thận trọng của hệ thống trong suốt quá trình chẩn đoán”, Harsha Nori, người đứng đầu bộ phận AI tại Microsoft AI Health, cho biết.

Trong bước tiếp theo, nhóm nghiên cứu sẽ hợp tác với Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess ở Boston để kiểm tra khả năng phân loại mức độ ưu tiên của bệnh nhân tại khu vực phòng chờ khoa cấp cứu.

Thử nghiệm này sẽ giúp đánh giá liệu công cụ có thể hỗ trợ xác định bệnh nhân nào cần được thăm khám trước trong môi trường cấp cứu thực tế hay không.