“Vùng tử thần” 50km: Ukraine lo về trận đánh quyết định của Nga ở Donbass

Nhiều chỉ huy của Ukraine trên tiền tuyến đang lo ngại về kịch bản Nga tiếp tục giành được những vùng lãnh thổ cuối cùng mà Kiev còn kiểm soát ở Donbass.

Binh sĩ Ukraine ở Donetsk (Ảnh: AFP).

Cuộc chiến tiêu hao khốc liệt

Chỉ huy trẻ người Ukraine mang mật danh “Fleshka” đang lo lắng về kịch bản “lịch sử lặp lại ở Donbass”, ám chỉ việc Moscow trong những năm qua liên tiếp giành được lãnh thổ trên mặt trận miền Đông Ukraine.

Trước giới truyền thông, Fleshka cho biết: “Chúng tôi sẽ chiến đấu vì từng mét đất”. Cách đó, một chỉ huy khác trong lữ đoàn 33 của Ukraine có mật danh “Sascha” cảnh báo về một cuộc chiến tiêu hao có thể gây thiệt hại cho 2 bên.

Fleshka, 24 tuổi, và Sascha, 26 tuổi, thuộc thế hệ sĩ quan trẻ mới đang chỉ huy việc phòng thủ những thành trì cuối cùng còn nằm dưới quyền kiểm soát của Kiev ở Donbass.

Cả hai đã chiến đấu nhiều năm trên tiền tuyến. Họ từng tham gia trận Bakhmut kéo dài vào năm 2023 và sau đó tham gia chiến dịch tấn công của Ukraine vào tỉnh Kursk của Nga vào cuối năm 2024. Hiện mỗi người chỉ huy hơn 80 binh sĩ trong một đơn vị kết hợp giữa UAV và bộ binh.

Donbass gồm hai tỉnh Lugansk và Donetsk. Nga đã kiểm soát gần như toàn bộ Lugansk, trong khi Ukraine chỉ còn kiểm soát chưa đến 1/5 tỉnh Donetsk, với diện tích khoảng 5.000km.

Theo thông tin WELT thu thập được qua các cuộc trao đổi với đại diện một cơ quan tình báo châu Âu, lực lượng Nga có thể tiến tới vùng ngoại ô Kramatorsk và Sloviansk vào đầu năm 2027. Hai thành phố này nằm ở trung tâm tuyến phòng thủ lớn cuối cùng của Ukraine tại Donbass.

Các quan chức tình báo dự đoán Nga có thể hoàn tất việc kiểm soát phần lớn khu vực này vào năm tới. Trong khi đó, Ukraine vẫn đang quyết tâm bảo vệ đến cùng lãnh thổ.

Nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady đưa ra đánh giá có phần lạc quan hơn đối với Ukraine. Theo ông, tốc độ tiến quân của Nga đang chậm đi nhiều so với trước.

Tuy nhiên, việc tốc độ tiến quân chậm lại không đồng nghĩa với tiền tuyến đã ổn định. Ở một số khu vực, vị thế quân sự của Kiev đang xấu đi. Nga có ưu thế cục bộ về UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) tại một số đoạn tiền tuyến, trong một số trường hợp lên tới tỷ lệ 10/1. Trong khi đó, bom lượn có điều khiển nặng 3.000kg tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho lực lượng Ukraine tại các khu vực tiền tuyến.

“Vùng tử thần” lên tới 50km

Các đơn vị do Fleshka và Sascha chỉ huy đang sử dụng những UAV ném bom hạng nặng Vampire và Nemesis tại Donbass, có khả năng tấn công mục tiêu cách xa tới 50km. UAV trinh sát, hệ thống rải mìn bằng UAV và robot mặt đất, hỗ trợ hoạt động tác chiến.

“Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi lúc này là loại bỏ các kíp vận hành UAV của họ”, Sascha nói. Sĩ quan trẻ này cho biết binh sĩ của mình đang làm mọi thứ có thể nhằm bảo toàn lực lượng để kéo dài thời gian kiểm soát các thành phố.

Fleshka giải thích rằng, cái gọi là “vùng tử thần” – khu vực binh sĩ phải luôn sẵn sàng đối mặt với các cuộc tấn công bằng UAV – đã mở rộng đáng kể trong những tháng gần đây.

Hiện vùng sát thương này có chiều sâu 20km ở một số nơi và lên tới 50km ở những nơi khác.

Để đối phó với mối đe dọa từ UAV, Nga sử dụng chiến thuật xâm nhập kiểu thẩm thấu.

“Đối phương đưa từng người một tiến về phía trước. Nếu một người tiếp cận được vị trí được chỉ định, người khác lại được đưa lên. Cuối cùng, một người lọt qua, rồi người thứ 2, người thứ 3, cho đến khi 6 binh sĩ tập hợp được với nhau và có thể tiếp tục tiến công theo nhóm. Có thể nói thế này: đó là một chiến thuật tốt. Một chiến thuật thú vị. Tôi chưa từng gặp điều gì hoàn toàn giống như vậy trước đây”, Fleshka nói.

Phương thức thâm nhập từng bước là yếu tố trung tâm trong cách Nga tiến hành cuộc xung đột. Các thành phố không sụp đổ vì những cuộc đột phá hay giao tranh giành giật từng ngôi nhà, từng góc phố, mà chúng bị thất thủ vì binh sĩ Ukraine kiệt sức.

Đại tá Markus Reisner thuộc Lực lượng Vũ trang Áo cho rằng chiến dịch tiến công mùa hè của Nga cho đến nay chưa đạt được kỳ vọng của Moscow. Tuy nhiên, họ vẫn tiếp tục tiến lên “chậm nhưng chắc”, ông cho hay.

Theo ông, yếu tố quyết định trong trận chiến giành Donbass sẽ là năng lực hậu cần của Ukraine.

“Khả năng quan trọng nhất quyết định cuộc chiến tại tuyến phòng thủ của Ukraine quanh Kramatorsk và Sloviansk là khả năng tiếp tế cho lực lượng trấn giữ tại những thành phố này. Nếu quân đội Nga thành công trong việc làm gián đoạn các tuyến tiếp tế đó, lực lượng Kiev chỉ có thể cầm cự trong một khoảng thời gian giới hạn”, ông cảnh báo.

Hiện phần lớn hoạt động tiếp tế của Ukraine đã dựa vào UAV hạng nặng và phương tiện mặt đất không người lái. Nga có hệ thống nhằm vào các phương tiện này, đồng thời tìm cách ngăn đối phương tăng viện và luân chuyển binh sĩ.

Cảnh báo của ông Reisner rất rõ ràng: “Nếu Ukraine không phá vỡ được vòng luẩn quẩn này, phòng tuyến sẽ sụp đổ”.

Các chỉ huy lữ đoàn Ukraine cũng thừa nhận Nga đang sở hữu nguồn lực cần thiết để chinh phục Donbass.

“Tất nhiên Nga có tiềm lực. Họ vẫn là quân đội lớn thứ hai thế giới. Câu hỏi là Moscow sẵn sàng đi xa đến đâu, sẵn sàng huy động nền kinh tế và dân số của mình thêm bao nhiêu”, Vadym Krykun, chỉ huy Lữ đoàn Lubart, trước đó nói với WELT.