Ukraine lên tiếng việc Mỹ dừng chuyển giao vũ khí

Ukraine ngày 2/7 triệu đại biện Mỹ, đồng thời tuyên bố đang tiến hành các kế hoạch sản xuất vũ khí chung với các đồng minh, giữa lúc Mỹ dừng chuyển một số lô hàng vũ khí quan trọng cho Kiev.

Bệ phóng tên lửa Patriot được trưng bày ở Ukraine (Ảnh: AFP).

Các cuộc tấn công mới của Nga, vốn đã giúp Moscow giành thêm quyền kiểm soát nhiều khu vực ở Ukraine, đã gây sức ép nghiêm trọng lên hệ thống phòng thủ thiếu người của Kiev.

Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình đã bị đình trệ.

Lầu Năm Góc còn đình chỉ việc vận chuyển cho Ukraine một số loại vũ khí do Mỹ sản xuất. Quyết định này được cho là được đưa ra sau cuộc đánh giá nội bộ về kho dự trữ vũ khí của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ra lệnh, trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về tốc độ cạn kiệt đạn dược.

Các vũ khí thuộc diện tạm dừng viện trợ cho Ukraine được cho là gồm tên lửa phòng không và các loại đạn dược chính xác cao, do Mỹ lo ngại kho dự trữ vũ khí đang ở mức quá thấp.

Khi Washington tách mình khỏi các nỗ lực chiến tranh của Ukraine dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, một gánh nặng lớn hơn đã đổ lên vai các nước châu Âu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm trực tiếp đầu tiên sau gần 3 năm vào hôm 1/7 giờ địa phương. Văn phòng Tổng thống Macron cho biết, trong cuộc trò chuyện kéo dài 2 giờ, nhà lãnh đạo Pháp đã nhấn mạnh “sự ủng hộ không lay chuyển của Paris đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine” và kêu gọi ngừng bắn.

Trước thực tế này, Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết các quan chức nước này “đang chuẩn bị với tinh thần cấp bách” cho các cuộc họp sắp tới với các nước Liên minh châu Âu (EU) và các đối tác khác để thảo luận về hợp tác sản xuất vũ khí.

“Một trong những chủ đề chính sẽ là sản xuất vũ khí – các khoản đầu tư chung, các dự án chung của chúng ta”, ông Zelensky cho biết trong bài phát biểu hàng ngày của mình vào tối 1/7.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Rustem Umerov thông báo rằng dự thảo luật về sản xuất vũ khí chung với các đồng minh quốc tế dự kiến ​​sẽ được đưa ra bỏ phiếu tại quốc hội Ukraine vào cuối tháng này.

Ông Umerov cho biết các luật được đề xuất đã được trình lên các công ty quốc phòng quốc gia vào hôm 1/7.

Theo Bộ trưởng Umerov, chương trình bao gồm các kế hoạch tạo ra một khuôn khổ pháp lý và thuế đặc biệt để giúp các nhà sản xuất quốc phòng Ukraine mở rộng quy mô và hiện đại hóa sản xuất, bao gồm cả việc xây dựng các cơ sở mới trong và ngoài nước.

Đầu tuần này, trong chuyến thăm Kiev, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul nói rằng, Berlin đặt mục tiêu giúp Ukraine sản xuất nhiều vũ khí hơn theo cách nhanh nhất. Ông đã được các đại diện của ngành công nghiệp quốc phòng Đức tháp tùng trong chuyến đi.

Ukraine cũng triệu đại biện Mỹ, cảnh báo rằng động thái ngừng viện trợ nhiều loại vũ khí sẽ thúc đẩy Nga tiếp tục chiến sự.

“Đại biện Mỹ John Ginkel đã được mời đến Bộ ngoại giao Ukraine. Chúng tôi nhấn mạnh rằng mọi sự chậm trễ hoặc trì hoãn trong hỗ trợ năng lực phòng thủ của Ukraine đều sẽ khuyến khích Nga tiếp tục chiến sự”, Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết.

Nga nói gì?

Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho hay quyết định dừng chuyển vũ khí cho Ukraine của Lầu Năm Góc sẽ giúp các bên đến gần một giải pháp hòa bình hơn, bởi vì “càng ít vũ khí cung cấp cho Ukraine, thì cuộc chiến càng gần hồi kết”.

Mỹ là quốc gia ủng hộ quân sự lớn nhất của Ukraine kể từ khi chiến sự bùng nổ vào tháng 2/2022. Dưới thời Tổng thống Trump, không có thông báo mới nào về viện trợ quân sự hoặc vũ khí của Mỹ cho Ukraine.

Theo Viện Kiel của Đức, nơi theo dõi các khoản hỗ trợ như vậy, từ tháng 3 đến tháng 4, Mỹ không phân bổ bất kỳ khoản viện trợ mới nào cho Ukraine.

Lần đầu tiên kể từ tháng 6/2022, các nước châu Âu đã vượt qua Mỹ về tổng viện trợ quân sự, tổng cộng là 72 tỷ euro (85 tỷ USD) so với 65 tỷ euro (77 tỷ USD) từ Washington, viện này cho biết vào tháng trước.

Quyết định mới nhất của Washington có thể loại bỏ một số vũ khí đáng gờm nhất trong kho vũ khí chiến trường của Ukraine.

Các nhà phân tích cho biết các đồng minh châu Âu của Ukraine có thể lấp đầy một số khoảng trống và cung cấp các hệ thống pháo binh. Nhưng họ không có các giải pháp thay thế cho tên lửa HIMARS và hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất, đặc biệt là Patriot, vốn rất quan trọng để giúp bảo vệ các thành phố của Ukraine khỏi các cuộc tấn công trên không của Nga.

Hiện không rõ Ukraine sở hữu bao nhiêu vũ khí hoặc nhu cầu cấp thiết nhất của họ là gì.