Tuần lễ quyết định của Tổng thống Trump: Cơn bão thuế quan mới sắp ập đến?

Chính quyền Trump lên kế hoạch gửi thư cảnh báo thuế đến các đối tác thương mại. Liệu thế giới sẽ nhượng bộ hay một cuộc chiến thương mại toàn cầu lại bùng nổ?

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Wall Street Journal, chính quyền Trump đang đối mặt với một tuần lễ mang tính chất quyết định trong nỗ lực đạt được các thỏa thuận thương mại, trước khi các mức thuế quan mới có thể được áp dụng đối với hàng chục quốc gia bắt đầu từ 9/7 tới. Mặc dù các quan chức chính quyền Mỹ đã phát tín hiệu về một thời hạn mới có thể là ngày 1/8, Tổng thống Trump kiên quyết rằng ông muốn bắt đầu gửi thư thông báo về mức thuế mới cho các đối tác thương mại, có khả năng dao động từ 10% đến 70%.

Cụ thể, trong bối cảnh thời hạn 9/7 sắp đến gần, thay vì nỗ lực hoàn tất các thỏa thuận, chính quyền Trump đã có sự thay đổi lập trường. Tổng thống Trump cho biết ông muốn gửi thư cho các quốc gia để thông báo về mức thuế quan mới đối với hàng xuất khẩu của họ sang Mỹ. “Áp thuế dễ hơn nhiều. Chúng ta có nhiều hơn 170 quốc gia. Và chúng ta có thể đạt được được bao nhiêu thỏa thuận? Dù chúng ta có thể đạt được những thỏa thuận tốt, nhưng chúng phức tạp hơn nhiều”, ông Trump phát biểu.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trên CNN rằng các lá thư này có thể không phải là tuyên bố áp thuế ngay lập tức, mà là một thời hạn khác để các đối tác thương mại phải đáp ứng nhằm đạt được thỏa thuận với Mỹ và tránh mức thuế quan “có đi có lại” đã được công bố vào tháng 4 vừa qua. “Tổng thống Trump sẽ gửi thư cho một số đối tác thương mại của chúng tôi và nói rằng ‘nếu các bạn không thúc đẩy tiến độ, thì đến ngày 1/8, các bạn sẽ quay trở lại mức thuế quan đã nêu vào ngày 2/4′”, ông Bessent giải thích.

Những “chiến thắng” và điểm nghẽn

Trong hai tuần qua, Tổng thống Trump đã gặt hái một số thành công đáng kể, bao gồm việc ký dự luật thuế và chính sách trong nước, cũng như giúp làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran. Tăng trưởng việc làm tại Mỹ trong tháng 6 cũng ổn định hơn dự kiến, báo hiệu sức mạnh của nền kinh tế. Tuy nhiên, các thỏa thuận thương mại vẫn là một điểm khó khăn. Ông Trump vẫn kiên quyết không nhượng bộ về các mức thuế quan dành riêng cho ngành, bao gồm cả những mức thuế nhắm vào các nhà sản xuất ô tô nước ngoài.

Thực tế, chính quyền Trump chỉ đạt được ba thỏa thuận cho đến nay, và một số trong đó vẫn thiếu các chi tiết quan trọng. Trước đó, cố vấn thương mại Peter Navarro từng dự đoán chính quyền sẽ đạt được 90 thỏa thuận trong vòng 90 ngày sau khi Tổng thống Trump tạm dừng kế hoạch thuế quan “có đi có lại” ban đầu vào tháng 4 năm nay.

Một trong những thỏa thuận được Tổng thống Trump công bố là với Việt Nam vào tuần trước. Trước đó, chính quyền Trump cho biết đã đạt được một thỏa thuận khung với Trung Quốc hồi tháng 6 để cùng nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đối với các sản phẩm quan trọng như nam châm đất hiếm. Tuy nhiên, chi tiết của thỏa thuận được giữ kín, và các quan chức kinh tế Mỹ đang lo ngại rằng Trung Quốc có thể không tuân thủ các tiêu chuẩn của thỏa thuận bí mật này.

Thứ trưởng Tài chính Mỹ Michael Faulkender cho biết: “Khi nói đến nam châm, chúng ta lại thấy một số tiến triển đã đạt được nhưng chúng tôi kêu gọi Trung Quốc đẩy nhanh việc tiếp cận các loại đất hiếm và nam châm này theo như họ đã thỏa thuận trong các cuộc đàm phán đó”.

Tiếp theo trong chương trình nghị sự về thỏa thuận thương mại của Mỹ có thể là Ấn Độ. Tổng thống Trump đã bày tỏ niềm tin rằng một hiệp ước với quốc gia đông dân nhất thế giới sắp được hoàn tất. Tuy nhiên, Ấn Độ cũng đã chuẩn bị các biện pháp đối phó với thuế quan của Mỹ. Tuần trước, chính phủ Ấn Độ đã thông báo với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) rằng họ đã chuẩn bị các biện pháp trả đũa đối với hàng hóa của Mỹ để đáp trả thuế quan của Washington đối với ô tô, nếu thỏa thuận không thành công. Điều này có nghĩa là “tăng thuế đối với một số sản phẩm có nguồn gốc từ Mỹ”.

Có vẻ như tuần này sẽ là một giai đoạn đầy biến động và khó lường đối với chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump. Liệu các quốc gia có nhượng bộ để tránh các mức thuế mới, hay thế giới sẽ chứng kiến một cuộc chiến thương mại leo thang? Thời gian tới sẽ làm rõ câu trả lời.