Trung Quốc sẽ là nhà nhập khẩu khí đốt ổn định nhất của Nga nếu châu Âu lùi bước
Theo các nhà quan sát Trung Quốc, hợp tác năng lượng giữa Bắc Kinh và Moskva dự kiến ngày càng gia tăng khi châu Âu tìm cách từ bỏ dầu và khí đốt của Nga do xung đột Ukraine.
Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, đánh giá trên được đưa ra trong cuộc hội thảo kín do Đại học Renmin (Bắc Kinh) tổ chức. Các nhà nghiên cứu ngoại giao Trung Quốc đã xem xét tác động của chiến dịch quân sự của đối với nước này và nền kinh tế toàn cầu.
Phân tích trên được đưa ra khi Nga – quốc gia sản xuất khoảng 10% lượng dầu của thế giới, nhà cung cấp 40% khí đốt cho châu Âu trước xung đột – tỏ ra không lo lắng khi phương Tây nỗ lực áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế và tài chính đối với nước này.
Các nhà kinh tế lớn của châu Á là một trong số ít khách hàng mua dầu và khí đốt khác của Nga. Theo ông Li Wei, Phó Giáo sư tại khoa Nghiên cứu quốc tế thuộc Đại học Renmin, Ấn Độ đã tăng cường nhập khẩu dầu từ Nga với mức chiết khấu lớn trong những tuần trở lại đây. Trong khi đó, Trung Quốc – quốc gia mua khoảng 25% lượng dầu của Nga – vẫn là một nhà nhập khẩu ổn định. “Miễn là Bắc Kinh không tham gia áp lệnh trừng phạt Moskva, 1/4 doanh thu xuất khẩu dầu thô của Nga vẫn ổn định”, ông Li cho biết tại hội thảo.
Đã có nhiều nhận định cho rằng việc Trung Quốc từ chối lên án chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine có thể là “phao cứu sinh” đối với nền kinh tế đang gặp khó khăn của Moskva. Chuyên gia Li khẳng định Bắc Kinh không có khả năng theo sau phương Tây áp đặt trừng phạt Nga. Ông nhấn mạnh: “Rõ ràng Trung Quốc không có nghĩa vụ hợp tác với phương Tây trong vấn đề nhập khẩu dầu và khí đốt, cả về lợi ích kinh tế hay chiến lược”.
Vài tuần trước khi Nga triển khai chiến dịch quân sự tại Ukraine vào ngày 24/2, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại thủ đô Bắc Kinh. Tại đây, hai bên đã ký nhiều văn bản hợp tác năng lượng theo một phần của quan hệ đối tác “không giới hạn”.
Video đang HOT
Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp ở Moskva, Nga, ngày 5/6/2019. Ảnh: Reuters
Bốn ngày sau khi xung đột nổ ra, Tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom của Nga tuyên bố đã đạt được thỏa thuận với Mông Cổ về việc xây dựng đường ống Soyuz Vostok, dẫn khí đốt từ các mỏ ở vùng Yamal tới Trung Quốc. Tổng chiều dài của đường ống này qua lãnh thổ Mông Cổ sẽ là khoảng 963 km.
Quá trình xây dựng dự kiến khởi công vào năm 2024. Sau khi hoàn thành, đường ống này sẽ cho phép Gazprom cung cấp thêm tới 50 tỷ m3 khí đốt cho Trung Quốc. Dự án này cũng sẽ mở rộng đáng kể thương mại khí đốt giữa hai quốc gia, vốn đã được kết nối bởi đường ống Power of Siberia, bắt đầu bơm khí đốt tự nhiên từ Nga sang Trung Quốc kể từ năm 2019. Đồng thời, đường ống này cũng đặt mục tiêu cung cấp 38 tỷ m3 (với công suất đầy đủ) từ Yakutia giàu khí đốt ở vùng Viễn Đông Nga cho Trung Quốc vào năm 2025.
Ông Cui Shoujun, Phó trưởng khoa Quản trị quốc tế tại Đại học Renmin, lưu ý rằng khi đường ống Soyuz Vostok hoàn thành, nó có thể kết nối với đường ống phía tây của Nga tới châu Âu và thay vào đó sẽ bơm khí đốt sang Trung Quốc. Ông nói: “Từ quan điểm trung và dài hạn, sau khi Nga mất thị phần ở châu Âu, Trung Quốc mới là nhân tố có khả năng tiếp quản thị trường này”.
Ông Cui bình luận thêm rằng khi mối quan hệ hợp tác năng lượng giữa Nga và Trung Quốc được đẩy mạnh, nó có thể giúp thúc đẩy việc sử dụng đồng nhân dân tệ trên toàn cầu.
Đồng Nhân dân tệ (Trung Quốc) và đồng USD. Ảnh minh hoạ: Reuters
Giới chức Nga đã bày tỏ sự quan tâm đến việc sử dụng đồng nhân dân tệ trong thương mại với Trung Quốc. Iran – quốc gia đã phải đối mặt với các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ và Liên minh châu Âu về chương trình hạt nhân – cũng đã sử dụng đồng nhân dân tệ thay vì USD để giải quyết các giao dịch dầu mỏ.
Gần đây, có thông tin cho rằng Saudi Arabia cũng đang xem xét chấp nhận đồng nhân dân tệ trong các giao dịch dầu mỏ với Bắc Kinh. Trung Quốc mua hơn 25% lượng dầu xuất khẩu của Saudi Arabia, quốc gia có trữ lượng dầu lớn thứ hai thế giới sau Venezuela.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu có kế hoạch từ bỏ khí đốt của Nga và đa dạng hóa nguồn cung của mình, nhu cầu mạnh mẽ đối với các phương tiện chở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG), chẳng hạn các tàu chở dầu, có thể thúc đẩy hơn nữa việc sử dụng đồng nhân dân tệ.
“Các nước như Mỹ không có đủ tàu chở LNG. Trong khi đó, Trung Quốc lại là một trong những quốc gia có năng lực đóng tàu LNG mạnh nhất trên thế giới. Trung Quốc có nhiều tàu và có thể đóng chúng nhanh chóng, và các tàu LNG lớn có thể vận chuyển lượng lớn khí đốt, và điều đó cũng giúp thúc đẩy việc sử dụng đồng nhân dân tệ trên toàn cầu”, ông Cui giải thích.
Bắc Kinh vẫn giữ lập trường trung lập trong vấn đề Ukraine, ủng hộ các bên chấm dứt xung đột và giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình, tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Đông Âu. Hôm 12/5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị n tuyên bố giao tranh hay lệnh trừng phạt không phải là cách đúng đắn để giải quyết bất đồng. Ông nhấn mạnh Bắc Kinh đang thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình và giảm leo thang theo “cách riêng của mình”, nhưng không nêu cụ thể.
100 USD/thùng sẽ là đáy cản cứng của giá dầu trong trung hạn?
Giá dầu có thể đã xác lập được mức đáy hỗ trợ bất chấp những biến động mạnh gần đây do lo ngại về suy giảm kinh tế tại Trung Quốc khởi nguồn từ các lệnh phong tỏa chống COVID-19.
Một nhà máy lọc dầu của Nga ở vùng Astrakhan. Ảnh: TASS/TTXVN
Giá dầu biến động mạnh trong thời gian qua, do lo ngại triển vọng tăng trưởng xấu đi, làm giảm cầu tiêu thụ dầu thô của Trung Quốc. Nhưng 100 USD/thùng dường như là đáy cản cứng của dầu mỏ. Nguy cơ giảm giá từ yếu tố Trung Quốc được trung hòa bởi lệnh trừng phạt dầu thô chống Nga mà Liên minh châu Âu đang thảo luận trong nội khối. Nếu lệnh này được triển khai trên thực tế, thị trường dầu mỏ sẽ mất đi nguồn cung khoảng 3 triệu thùng dầu/ngày từ Nga vào cuối năm nay.
Một nhân tố khác giúp dầu thô duy trì đà tăng là quan điểm và điều hành chính sách của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (gọi tắt là OPEC ). Cho đến thời điểm này, OPEC vẫn bảo lưu quyết định không tăng sản lượng đủ đề bù vào lượng thiếu hụt do đứt gãy nguồn cung từ Nga.
Nhìn nhận khách quan, đây không phải là quyết định có chủ đích của mọi thành viên trong nhóm. Trên thực tế, nhiều nước thành viên OPEC đang phải vật lộn với nhiều rào cản để duy trì, thúc đẩy sản lượng, đó là Libya với bất ổn chính trị hay tại Nigeria với những vấn đề về kỹ thuật.
Hệ quả là thị trường dầu mỏ bước vào một trạng thái bình thường mới. Theo tường trình của Reuters, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã giảm cường độ mua bán dầu mỏ, sản phẩm xăng dầu trong tuần đầu của tháng 5 này.
Các quy định phong tỏa, hạn chế đã được áp dụng tại nhiều thành phố lớn ở Trung Quốc, trong đó có Thượng Hải và thủ đô Bắc Kinh. Xu hướng này đè nặng lên giá dầu. "Phong tỏa phòng chống COVID-19 đang tác động tiêu cực tới thị trường dầu mỏ, với làn sóng bán tháo dầu thô cùng với nhiều mặt hàng khác trên thị trường giao dịch hàng hóa", Andrew Lipow - chuyên gia tại Lipow Oil Associated nêu quan điểm.
Ở chiều ngược lại, chuyên gia Bjrnar Tonhaugen đến từ hãng tư vấn năng lượng Rystad Energy cho rằng lệnh cấm vận dầu thô của EU sẽ kích hoạt dịch chuyển mang tính chấn động trên thị trường dầu mỏ châu Âu và toàn cầu, với việc có khoảng 3 triệu thùng dầu mà EU nhập khẩu từ Nga sẽ bị loại khỏi thị trường.
Nhìn tổng quan, cú sốc ban đầu từng làm rúng động thị trường dầu mỏ sau khi Nga đưa quân can thiệp vào Ukraine và phản ứng trừng phạt tức thời của Mỹ và phương Tây đã suy giảm hiệu ứng tác động. Thị trường giờ đây chịu chi phối nhiều hơn bởi hành vi mua bán của các quỹ đầu cơ trên thị trường cũng như những dịch chuyển của giá dầu xuất phát từ những "cơn gió nghịch" - như triển vọng tăng trưởng kinh tế suy giảm tại Trung Quốc - nhà nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới.
Điều này cho thấy giá dầu thô ngọt nhẹ Tây Texas (WTI) nhiều khả năng sẽ duy trì mức giá trên 100 USD/thùng trong ngắn hạn và trung hạn. Sẽ rất khó xuất hiện những đợt biến động mạnh tạm thời về giá, như từng diễn ra sau khi Nhà Trắng công bố kế hoạch xuất kho dầu dự trữ ở mức kỷ lục, động thái khiến dầu WTI rời xa mốc 100 USD/thùng.
Về phần mình, EU sẽ phải nỗ lực giải quyết bất đồng nhằm thống nhất áp trừng phạt dầu mỏ chống Nga. Hungary và Slovakia hiện đưa ra nhiều yêu sách đòi EU nhượng bộ lớn hơn, trong đó có việc lui thời hạn thực hiện cùng điều khoản miễn trừ khác. Bulgaria cũng tăng sức ép với Brussels khi tuyên bố sẽ phủ quyết lệnh cấm nếu không được đưa vào danh sách miễn trừ ở thời điểm hiện tại.
Trong một diễn biến khác, giới chức Nga cho biết sản lượng dầu thô khai thác của nước này trong tháng 5 đã hồi phục trở lại. Hãng thông tấn TASS ngày 9/5 dẫn lời Phó Thủ tướng Alexander Novak cho biết sản lượng dầu thô của Nga đã giảm nửa triệu thùng/ngày trong tháng 3, và giảm 1 triệu thùng/ngày vào tháng 4, nhưng bức tranh không quá ảm đạm. "Nhìn vào số liệu của đầu tháng 5, có thể thấy tình hình tốt hơn so với tháng 4, sản lượng tăng so với tháng 4. Chúng tôi tin tưởng vào việc khôi phục một phần trong tháng 5 và điều đó sẽ tốt hơn", ông Novak nói.
Khả năng Nga bắt tay Trung Quốc thực hiện các sứ mệnh Mặt Trăng Giám đốc Cơ quan Vũ trụ liên bang Nga (Roscosmos) Dmitry Rogozin cho biết ông có kế hoạch thảo luận về quan hệ hợp tác với các đối tác Trung Quốc liên quan đến các sứ mệnh trên Mặt Trăng. Giám đốc Roscosmos Dmitry Rogozin. Ảnh: TASS "Trước khi tháng 5 kết thúc, tôi dự định tổ chức đối thoại chi tiết về...