Trẻ nhỏ bú mẹ uống nhiều sữa bò ít có nguy cơ dị ứng thực phẩm hơn

Trẻ được bú sữa của bà mẹ uống nhiều sữa bò có ít nguy cơ bị các bệnh liên quan đến dị ứng hơn, do sữa bò có thể “khởi động” hệ thống miễn dịch.

Sữa mẹ từ lâu đã được chứng minh là tốt nhất, cung cấp dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ một cách toàn diện nhất. Đặc biệt, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nutrients đã kết luận rằng những bà mẹ uống nhiều sữa bò trong khi cho con bú có thể giúp trẻ ít nguy cơ bị dị ứng hơn.

Các nhà nghiên cứu từ Thụy Điển đã nghiên cứu 508 cặp bà mẹ cùng con của họ và phát hiện ra rằng những bà mẹ có con bị dị ứng khi một tuổi đã uống ít sữa hơn. Mặc dù nhóm nghiên cứu nói rằng những lợi ích của sữa bò chưa được xác định rõ ràng, nhưng họ tin nó có thể giúp ‘khởi động’ hệ thống miễn dịch của em bé.

Video đang HOT

Tác giả bài báo, nhà khoa học dinh dưỡng Mia Strvik, thuộc Đại học Công nghệ Chalmers ,cho biết: “Chúng tôi phát hiện ra rằng các bà mẹ có con khoảng 1 tuổi với tình trạng khỏe mạnh, đã tiêu thụ nhiều sữa bò hơn trong thời gian cho con bú so với các bà mẹ có con cùng độ tuổi bị dị ứng.

Chế độ ăn uống là một yếu tố mà cha mẹ có thể có ảnh hưởng trực tiếp tới con cái. Ngày nay việc tránh uống sữa khá phổ biến đối với phụ nữ trẻ do một số lầm tưởng về chế độ ăn uống”.

Trẻ nhỏ bú mẹ uống nhiều sữa bò ít có nguy cơ dị ứng thực phẩm hơn - Hình 1

Trẻ được bú sữa của bà mẹ uống nhiều sữa bò có ít nguy cơ bị các bệnh liên quan đến dị ứng hơn, do sữa bò có thể “khởi động” hệ thống miễn dịch.

Theo một tác giả khác của bài báo, nhà nghiên cứu thực phẩm Ann-Sofie Sandberg, những phát hiện của nghiên cứu có thể được bởi “giả thuyết vệ sinh”. Bà nói rằng: “Trong quá trình phát triển ban đầu của trẻ, có một khoảng thời gian mà sự kích thích của hệ thống miễn dịch là cần thiết để trẻ phát triển khả năng chịu đựng các loại thức ăn khác nhau. Tiếp xúc sớm với các vi sinh vật khác nhau có thể hoạt động như một bước khởi động cho hệ thống miễn dịch của trẻ”.

Tuy nhiên với tỷ lệ vi sinh vật ngày nay thấp hơn, các chất được đưa vào qua chế độ ăn uống của người mẹ có thể là một cách khác để kích thích sự trưởng thành của hệ thống miễn dịch. Theo Mia Strvik, cách thu thập dữ liệu trong nghiên cứu này sâu sát hơn các cuộc điều tra trước đây vốn chỉ dựa vào bảng câu hỏi.

Mỗi bà mẹ trong nghiên cứu này đã ghi chép chi tiết về thói quen ăn uống của bản thân vào tuần thứ 34 của thai kỳ, 1 tháng sau khi sinh và 4 tháng sau khi sinh. Khi những đứa trẻ được 1 tuổi sẽ tiến hành kiểm tra y tế và tất cả các trường hợp dị ứng thực phẩm, viêm da cơ địa hen suyễn đều được xác định.

Đồng tác giả bài báo, nhà dịch tễ học phân tử Malin Barman, thuộc Đại học Chalmers, cho biết: “Bất kể xem xét và giải thích dữ liệu như thế nào, chúng tôi đều đi đến kết luận giống nhau. Tuy nhiên, các cơ chế đằng sau lý do tại sao sữa bò có tác dụng ngăn ngừa dị ứng này vẫn chưa rõ ràng.

Một giả thuyết được đưa ra là sữa bò có chứa chất kích hoạt hệ thống miễn dịch của trẻ và giúp trẻ phát triển khả năng chịu đựng. Chất chưa được biết rõ này có thể được tìm thấy trong chất béo hoặc trong thành phần protein của sữa. Nhưng cũng có trường hợp bản thân sữa đang mang tính trung tính đối với hệ thống miễn dịch và vấn đề hấp thụ chất béo sữa cao hơn dẫn đến lượng chất béo không bão hòa đa tương đối thấp hơn.

Điều này sẽ hữu ích bởi vì chúng tôi tin rằng lượng chất béo không bão hòa đa cao trong chế độ ăn của người mẹ có khả năng chống lại sự trưởng thành của hệ thống miễn dịch của trẻ khi còn nhỏ. Tuy vậy, chúng tôi không khẳng định rằng uống sữa bò sẽ là cách chữa bệnh dị ứng thực phẩm nói chung”.

Điều trị giải mẫn cảm - “Cứu cánh” cho trẻ bị hen

Hen phế quản 70-80% là do căn nguyên dị ứng. Bệnh dị ứng không khỏi được nhưng có thể kiểm soát được, giải pháp chủ yếu là tránh yếu tố gây dị ứng.

Theo nghiên cứu, khỏang 70-80% trẻ hen dị ứng với mạt nhà. Mạt nhà thường xuyên hiện hữu trong môi trường sống của chúng ta nên việc tránh mạt nhà là vô cùng khó khăn. Ở bệnh nhân hen phế quản, giải mẫn cảm là phương pháp điều trị được căn nguyên của bệnh.

Đây có thể nói là phương pháp đỉnh cao của ngành dị ứng. Điều trị giải mẫn cảm mạt nhà là quá trình giúp bệnh nhân dị ứng với mạt nhà dung nạp không còn dị ứng khi tiếp xúc lại. Phương pháp này trên thế giới đã áp dụng từ lâu nhưng ở Việt Nam vẫn còn mới mẻ.

Giải mẫn cảm được biết đến như là liệu pháp miễn dịch, có hiệu quả làm giảm, mất triệu chứng dị ứng, trong một số trường hợp thực sự điều trị được dị ứng cho trẻ. Vì vậy, nếu yếu tố kích thích hen là yếu tố dị ứng, nên cân nhắc sử dụng phương pháp điều trị giải mẫn cảm cho trẻ.

Nguyên tắc điều trị

Điều trị giải mẫn cảm tạo miễn dịch với dị nguyên, làm trẻ giảm mất triệu chứng, thường kéo dài vài năm. Tiến hành bằng cách sử dụng lượng nhỏ dị nguyên tăng dần về số lượng theo thời gian. Vì điều trị giải mẫn cảm giúp cơ thể tạo nên sự dung nạp hiệu quả với dị nguyên, cuối cùng là làm giảm và thậm chí có thể làm mất đi triệu chứng dị ứng của trẻ (đặc biệt là trong hen và trong viêm mũi dị ứng)

Điều trị giải mẫn cảm - Cứu cánh cho trẻ bị hen - Hình 1

Hen phế quản hầu hết là do căn nguyên dị ứng.

Cách tiến hành phương pháp giải mẫn cảm

Giải mẫn cảm với mạt nhà chủ yếu theo 2 đường là đường tiêm và đường dưới lưỡi. Ở trẻ em, các bác sĩ ưu tiên sử dụng đường dưới lưỡi vì dễ tuân thủ hơn.

Cách dùng: Hàng ngày xịt dị nguyên mạt nhà dưới lưỡi. Yêu cầu trẻ không được nuốt trong 2 phút.

Thời gian điều trị: Theo các nghiên cứu trên thế giới, thông thường liệu trình điều trị cần khoảng từ 2-5 năm để đạt hiệu quả.

Một số phương pháp điều trị hen khác

Điều trị kháng IgE: Kháng IgE là một phương pháp điều trị làm ngừng phản ứng dị ứng trước khi nó bắt đầu, giúp ngăn ngừa đợt hen bằng cách ngăn chặn kháng thể gây ra phản ứng. Phương pháp điều trị này được áp dụng cho bệnh nhân hen từ 12 tuổi trở lên, bị hen dị ứng trung bình đến nặng.

Phương pháp sinh học khác: Sử dụng IL5,IL4, IL13... cho các bệnh nhân hen kháng trị. Phương pháp này có thể sử dụng cho cả trẻ em và người lớn.

Phương pháp phẫu thuật: Gần đây, FDA của Mỹ áp dụng thiết bị y học đầu tiên sử dụng năng lượng sóng radio để điều trị hen nặng và dai dẳng. Quy trình là đặt ống sợi quang học vào phổi với một đầu truyền năng lượng điện tử trực tiếp vào đường thở, làm giãn nở đường thở. Phương pháp này có thể áp dụng cho bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên bị hen nặng dai dẳng không kiểm soát được bằng thuốc.

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Xem nhiều
Mới nhất
Hướng dẫn F0 cách đo huyết áp, độ bão hòa oxy tại nhà chính xác04:22Các bước tự test nhanh Covid-19 tại nhà04:04Một biến chứng mới ở F0 khỏi bệnh có thể gây tử vong09:31Có nên dùng vitamin C liều cao để phòng Covid-19?04:21Giọt bắn chứa nCoV tồn tại lâu trong không khí00:11Ba bài tập thở phục hồi phổi cho F006:02Người yêu thích cà phê cần tránh 3 lỗi này02:3899% bệnh nhân Covid-19 nhập viện có điểm chung là chưa tiêm chủng02:25F0 khỏi bệnh được tiêm vắc xin Covid-19, giảm nguy cơ tái nhiễm gấp 2 lần01:36Phát hiện mới: Tiêm phòng cúm có thể giảm 49% nguy cơ nhiễm Covid-1903:17Theo dõi các triệu chứng F0 tại nhà04:19Thai phụ tiêm vắc xin Covid-19 tại Bệnh viện Phụ sản T.Ư không phải chờ lịch hẹn03:03Ba nhân viên y tế tại Hà Nội nhiễm nCoV06:19SARS-CoV-2 sẽ luôn biến đổi, xuất hiện nhiều biến thể nguy hiểm hơn03:17Bà Rịa - Vũng Tàu thực hiện Chỉ thị 15: Vũng Tàu tháo chốt, Bà Rịa tiếp tục kiểm soát di biến động02:26Đà Nẵng: Khoảng 9.000 thai phụ sẽ được ưu tiên tiêm vắc xin Pfizer03:23Cách ly F1, F0 'đặc biệt'04:08Bác sĩ ơi: Trẻ chích ngừa sớm hay trễ hơn lịch hẹn thì có sao không?06:57Quảng Nam: Giảm mức độ cách ly người tiêm đủ 2 liều vắc xin về từ Đà Nẵng01:05:41Mất ngủ trầm trọng sau khi khỏi Covid-1937:05

Tiêu điểm

Quảng Ninh: Người đàn ông tử vong do ăn hàu sống
22:26:15 27/09/2021
Tại sao tiêm chủng rồi vẫn bị nhiễm COVID-19?
01:55:48 28/09/2021
Hoàn chỉnh hồ sơ xin cấp phép Nanocovax
16:40:48 28/09/2021
Sai lầm số 1 mọi người thường mắc phải khi cố gắng để có giấc ngủ ngon
01:41:58 28/09/2021
Thứ trưởng Bộ Y tế: ‘Bệnh dại gây chết nhiều người chỉ sau dịch Covid-19’
14:15:01 28/09/2021
Pfizer bắt đầu thử nghiệm thuốc phòng tránh COVID-19 dạng uống
08:11:59 28/09/2021
Đề nghị các địa phương nhanh chóng xử lý phản ảnh của người dân về tiêm chủng
10:12:53 28/09/2021
Nguy cơ mắc “COVID-19 đột phá” là rất thấp nếu bạn đã tiêm chủng
12:53:41 28/09/2021
Trường hợp nào cần nhập viện khi mắc Covid-19?
17:36:13 27/09/2021
Lại thêm 400.000 liều vắc xin ở Bắc Ninh nằm kho, chưa thể tiêm vì thiếu giấy xuất xưởng
17:48:57 28/09/2021

Thông tin đang nóng

Cập nhật Lễ cầu siêu nữ ca sĩ Phi Nhung: Xót xa di ảnh người quá cố, Thanh Lam - Phương Thanh và các nghệ sĩ nghẹn ngào tiễn biệt
19:48:15 28/09/2021
Phi Nhung vừa qua đời, Bà Phương Hằng nhắn nhủ nên trả tiền cát xê cho Hồ Văn Cường
21:24:19 28/09/2021
Một nam rapper Vbiz dính nghi vấn khi qua lại với bé gái 10 tuổi?
23:36:03 28/09/2021
Ca sĩ Phi Nhung có tâm nguyện đặc biệt dành cho 23 con nuôi nhưng chưa thành, Xuân Lan tiết lộ tin nhắn quá đau lòng!
22:15:10 28/09/2021
'Cơn bão Cytokine' - hội chứng ca sĩ Phi Nhung mắc phải nguy hiểm thế nào?
19:23:31 28/09/2021
Nhà báo Hàn Ni xót xa đọc tin nhắn lúc Phi Nhung bị bà Phương Hằng chửi xối xả: “Chị có làm gì đâu”
19:39:51 28/09/2021
Ca tử vong ở TP.HCM 'không liên quan chất lượng vắc xin Pfizer'
20:38:50 28/09/2021
Chạnh lòng khoảnh khắc con gái nuôi của Phi Nhung thay mẹ nhận bằng tuyên dương trong lễ cầu siêu
20:53:01 28/09/2021
Mạnh Quỳnh vĩnh biệt Phi Nhung
19:55:49 28/09/2021
Các con nuôi của Phi Nhung đau lòng trước sự ra đi mãi mãi của mẹ
18:17:26 28/09/2021

Tin mới nhất

U tử cung nặng 5 kg

01:27:47 29/09/2021
Nữ bệnh nhân 50 tuổi, đau chướng bụng, đi khám hát hiện khối u lớn, chiều dài 26 cm, xâm lấn nhiều cơ quan lân cận.

Cách xông phòng ở, nơi làm việc ngừa Covid-19

01:19:08 29/09/2021
Sử dụng các dược liệu hoặc tinh dầu từ sả, chanh, bạc hà, húng quế, gừng, tỏi... để xông hơi nơi ở, phòng làm việc giúp hạn chế lây nhiễm nCoV.

Cuộc cách mạng chữa ung thư không cần hóa trị

01:15:52 29/09/2021
Khi phát hiện bị ung thư vú, bác sĩ da liễu Seema Doshi hoảng sợ, may mắn bà là một trong những bệnh nhân chỉ phải dùng thuốc trị bệnh mà không cần vào hóa chất.

Bộ Y tế đề nghị tăng tốc tiêm chủng do vaccine sắp về số lượng lớn

00:31:36 29/09/2021
Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành phố đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng vaccine Covid-19 do từ nay đến cuối năm, vaccine sẽ cập bến về nước số lượng lớn.

Trạm bơm oxy miễn phí ở trung tâm TP.HCM

00:28:49 29/09/2021
Trạm oxy di động thiết kế trong thùng container 20 feet vừa được một doanh nghiệp lắp đặt và bàn giao cho UBND quận 1 (TP.HCM) nhằm hỗ trợ cho bệnh nhân mắc Covid-19.

Những loại thuốc chứng minh hiệu quả trong điều trị COVID-19 và ngược lại

00:00:39 29/09/2021
Hãng thông tấn AFP (Pháp) đã tổng hợp lại những loại thuốc từng được thử nghiệm trong thời gian qua cho thấy kết quả tốt trong điều trị COVID-19 hoặc ngược lại.

Pfizer thử nghiệm lâm sàng vaccine mRNA phòng cúm mùa

23:36:34 28/09/2021
Ngày 27/9, hãng dược phẩm Pfizer (Mỹ) thông báo đã bắt đầu cuộc thử nghiệm lâm sàng đối với vaccine phòng bệnh cúm mùa sử dụng công nghệ mRNA, tương tự như vaccine phòng COVID-19 mà hãng này đã phát triển thành công.

Triệu chứng khác nhau giữa sốt xuất huyết và Covid-19

22:03:07 28/09/2021
Virus gây sốt xuất huyết và Covid-19 có thể khiến người bệnh gặp các triệu chứng tương tự ở giai đoạn đầu như sốt, đau đầu.

Các bà mẹ có thể truyền kháng thể COVID-19 cho con qua sữa mẹ

20:20:29 28/09/2021
Một nghiên cứu của Mỹ cho kết quả những bà mẹ mới sinh từng vượt qua COVID-19 có thể truyền kháng thể virus SARS-CoV-2 cho con cái qua sữa mẹ trong 10 tháng.

Thuốc viên trị COVID-19 như thuốc cảm giúp đưa cuộc sống trở lại bình thường

20:18:49 28/09/2021
Không giống như thuốc kháng virus tiêm tĩnh mạch, thuốc viên có thể dùng để điều trị sớm COVID-19 và phân phối rộng rãi như thuốc trị cảm cúm.

Cách mẹ bầu nhiễm Covid-19 có thể vượt qua an toàn

19:54:38 28/09/2021
Nhiều mẹ trẻ đang mang bầu vô cùng lo lắng trong mùa dịch này, họ sợ nhiễm Covid-19 sẽ ảnh hưởng đến con, sợ không dùng được nhiều loại thuốc thì nếu chẳng may nhiễm bệnh phải như thế nào.

Chuyên gia cảnh báo trẻ mắc bệnh nguy hiểm khi bỏ quên mũi tiêm nhắc

19:47:30 28/09/2021
TS.BS Phạm Quang Thái, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cảnh báo, rất nhiều trẻ bị quên mũi tiêm nhắc trong giai đoạn 4-6 tuổi mũi vắc xin bạch hầu, uốn ván, ho gà, bại liệt.

Lo ngại khi tỉ lệ trẻ tiêm vắc xin bạch hầu, uốn ván, ho gà, bại liệt giảm

18:16:08 28/09/2021
Từ đợt dịch COVID-19 thứ 4, tỉ lệ trẻ em tiêm vắc xin phòng bạch hầu, uốn ván, ho gà, bại liệt tại Việt Nam giảm rõ rệt.

5 lưu ý quan trọng để phòng ngừa nguy cơ ung thư đại trực tràng

13:59:50 28/09/2021
Tại Việt Nam, ung thư đại trực tràng đứng thứ 5 sau ung thư dạ dày, phổi, vú, vòm. Đây là căn bệnh có thể tầm soát phát hiện sớm, tiên lượng điều trị tốt ở giai đoạn sớm.

Các dòng máy tạo oxy y tế hỗ trợ bệnh nhân Covid-19

13:57:33 28/09/2021
Trước đây, oxy không được quan tâm nhiều cho đến khi dịch Covid-19 ập đến, thì nguồn oxy tinh khiết trở nên cần thiết trong việc hỗ trợ điều trị cho bệnh nhân Covid tại cơ sở y tế cũng như tại nhà.

Bộ Y tế lên thực đơn dinh dưỡng cho người mắc Covid-19 điều trị tại nhà

13:52:34 28/09/2021
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) phối hợp với Viện Dinh dưỡng quốc gia đưa ra khuyến cáo dinh dưỡng cho bệnh nhân Covid-19 tại nhà và khu cách ly.

TP.HCM: Cơ sở y tế tư nhân không được thu thêm chi phí điều trị bệnh Covid-19

13:10:29 28/09/2021
Người mắc Covid-19 được ngân sách nhà nước chi trả toàn bộ chi phí và bệnh viện không được từ chối hoặc yêu cầu người mắc Covid-19 ký cam kết tự nguyện chi trả toàn bộ chi phí điều trị Covid-19.

Cảnh giác viêm cơ tim ở trẻ trong dịch COVID-19

10:32:10 28/09/2021
Sốt, ho, mệt mỏi, buồn nôn... - những triệu chứng giống như cảm cúm - thường được phụ huynh chủ quan tự điều trị tại nhà.

Cứu bệnh nhân COVID-19 hai lần ngưng tim: 'Lo âu theo từng nhịp đập trái tim bệnh nhân'

10:28:49 28/09/2021
Rất nhiều cung bậc cảm xúc, hồi hộp lo âu theo từng nhịp đập trái tim bệnh nhân. Có những thời điểm mà chậm vài phút thì cơ hội sống sẽ qua đi vĩnh viễn, bác sĩ Nguyễn Thái Anh (Bệnh viện TP Thủ Đức, TP.HCM) chia sẻ.

Miếng dán vắc xin hứa hẹn cách chủng ngừa Covid-19 không gây đau, hiệu quả cao

10:25:46 28/09/2021
Một nhóm nhà khoa học đã phát triển cách chủng ngừa không dùng kim thông thường, không gây đau mà lại tạo ra phản ứng miễn dịch tốt hơn, có thể được áp dụng thay cho việc tiêm vắc xin Covid-19.

Chuyên gia chỉ ra 4 tác hại đáng ngạc nhiên khi bạn ăn tại bàn làm việc

01:47:34 28/09/2021
Hóa ra, thói quen này không tốt cho bạn. Ít ai biết rằng thói quen tưởng chừng vô hại này lại có thể tác hại đến sức khỏe như thế nào.

Xét nghiệm Covid-19 từ nước bọt có độ nhạy cao

01:39:16 28/09/2021
​Xét nghiệm Covid-19 từ nước bọt đã được chứng minh là an toàn, tiện lợi và ít tốn kém hơn so với các xét nghiệm nhanh Covid-19 hiện tại, theo Science Daily.

Có thể bạn quan tâm

Quét mã QR với người không có smartphone thế nào

Đời sống

01:53:56 29/09/2021
Người dân có thể dùng mã QR trên căn cước công dân, thẻ bảo hiểm y tế, hoặc nhờ khai báo trên ứng dụng, website và in ra để sử dụng.

Cuộc tình nhiều toan tính với nữ triệu phú chênh lệch 30 tuổi

Thế giới

01:51:08 29/09/2021
Góa phụ giàu có Kate Mooers hào hứng đi hưởng tuần trăng mật với người chồng kém 30 tuổi mà không biết đó sẽ là những ngày cuối đời mình.

40 người hỗn chiến ở Phú Quốc

Pháp luật

01:30:23 29/09/2021
Khoảng 40 người thuộc hai nhóm trên đảo Phú Quốc dùng mã tấu, chỉa sắt… lao vào đâm chém nhau nhiều lần khiến một thiếu niên tử vong, 2 người bị thương.

Cuộc đời và sự nghiệp của nữ ca sĩ Phi Nhung

Nhạc việt

01:26:48 29/09/2021
Phi Nhung không còn là cái tên quá đỗi xa lạ với khán giả yêu âm nhạc. Cô từng bước thành công trong âm nhạc và gây dựng được sự nghiệp nhiều người mơ ước.

Top 4 con giáp xui xẻo nhất trong tháng 9/2021 âm lịch

Trắc nghiệm

01:25:34 29/09/2021
Những con giáp xui xẻo nhất trong tháng 9/2021 âm lịch này phải chịu đủ mọi khó khăn. Tuy nhiên, bạn đừng vội đầu hàng, cứ cố gắng rồi mọi chuyện cũng sẽ qua.

‘In The SOOP’ 2 chiêu đãi ARMY bằng những bức ảnh chụp lén BTS mặt mộc

Nhạc quốc tế

01:24:10 29/09/2021
Những hình ảnh mộc mạc của BTS trong In the SOOP 2 chỉ càng khiến ARMY thấy họ đáng yêu hơn! Một mùa In the SOOP mới đang tới gần! Mới đây, những bức chụp lén BTS vô cùng tự nhiên đã được tung ra chiêu đãi ARMY.

Nhà báo nổi tiếng tiết lộ cuộc trò chuyện bí mật với Phi Nhung về ồn ào giữ cát xê của Hồ Văn Cường

Netizen

00:27:02 29/09/2021
Theo nhà báo Hoàng Nguyên Vũ chia sẻ, anh và cố ca sĩ Phi Nhung có mối quan hệ khá thân thiết trên thế giới ảo, mặc dù ngoài đời chưa gặp nhiều.

Sân golf Thủ Đức – Điểm đến lý tưởng các golfer nên trải nghiệm ít nhất một lần

Du lịch

23:58:42 28/09/2021
Sân golf Thủ Đức được đánh giá là một trong những sân golf hàng đầu cả nước. Đến với nơi đây, các golfer chắc chắn sẽ có được những trải nghiệm khó quên.