Tổng thống Sierra Leone: ‘Âm mưu đảo chính được lên kế hoạch bài bản’

Hoàng Minh13:32 04/12/2023

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, Tổng thống Sierra Leone Julius Maada Bio cho biết các vụ tấn công vào ngày 26/11 vừa qua là một “âm mưu đảo chính” được lên kế hoạch bài bản nhưng đã bị các lực lượng của chính phủ nước này đập tan.

Tổng thống nước Cộng hòa Sierra Leone Julius Maada Bio. Ảnh tư liệu: Thống Nhất/TTXVN

Tổng thống Bio cho biết thông tin điều tra của lực lượng an ninh và tình báo chỉ ra các vụ tấn công có tính toán và phối hợp nhằm lật đổ chính phủ bằng các biện pháp bạo lực và bất hợp pháp, ảnh hưởng tới môi trường hòa bình quốc gia.

Tuy nhiên, Chính phủ Sierra Leona sẽ xử lý vụ việc như vấn đề luật pháp và trật tự mà không liên quan tới các vấn đề chính trị, bộ lạc hoặc tôn giáo. Theo đó, chính phủ sẽ điều tra kỹ lưỡng và khách quan, đồng thời phản ứng theo công lý và tuân thủ pháp quyền. Cảnh sát Sierra Leone cũng đang tích cực truy bắt các nghi phạm liên quan sau khi công bố ảnh, danh tính và treo thưởng để có được manh mối truy lùng.

Các vụ tấn công tại Sierra Leone ngày 26/11 đã gây quan ngại trong bối cảnh kể từ năm 2020 tới nay khu vực Tây Phi đã chứng kiến một loạt các cuộc đảo chính ở Mali , Burkina Faso , Niger và Guinea – tất cả đều là thành viên của Cộng đồng kinh tế Tây Phi (ECOWAS).

ECOWAS từng can thiệp quân sự ở những nước nào, kết quả ra sao?

Tối hậu thư của ECOWAS gửi chính quyền quân sự Niger không phải chuyện đùa. Khối này từng can thiệp quân sự vào nhiều quốc gia và đều thu được kết quả.

Một binh sĩ thuộc lực lượng ECOMOG (ảnh: ALJ)

Cộng đồng Kinh tế Các Quốc gia Tây Phi (ECOWAS) được thành lập vào ngày 28/5/1975 với sứ mệnh là thúc đẩy hội nhập, phát triển kinh tế khu vực Tây Phi. ECOWAS hiện có 15 thành viên, bao gồm Cape Verde, Gambia, Guinea, Guinea Bissau, Liberia, Mali, Senegal, Sierra Leone, Benin, Burkina Faso, Ghana, Bờ biển Ngà, Niger, Nigeria và Togo.

Ngoài mục tiêu thúc đẩy kinh tế, ECOWAS cũng đóng vai trò là lực lượng giữ gìn hòa bình trong khu vực. Trong một số thời điểm, ECOWAS đã điều lực lượng quân sự của khối vào nước thành viên nhằm khôi phục trật tự hoặc đối phó đảo chính quân sự, theo Reuters.

Năm 1990, ECOWAS thành lập Nhóm Giám sát Cộng đồng Kinh tế Các Quốc gia Tây Phi (ECOMOG). Đây được coi là chi nhánh quân sự của ECOWAS, có nhiệm vụ can thiệp vào các khu vực có xung đột.

Nigeria, Senegal, Burkina Faso và Mali là những nước có lực lượng quân sự mạnh nhất ECOWAS. Tuy nhiên, Burkina Faso và Mali đang bị ECOWAS đình chỉ tư cách thành viên, do 2 quốc gia này xảy ra đảo chính quân sự.

Nigeria sở hữu lực lượng quân đội mạnh nhất khu vực Tây Phi với khoảng 230.000 binh sĩ, cùng hàng trăm xe tăng, xe bọc thép. Senegal có khoảng 20.000 quân và có lực lượng lục quân, hải quân và không quân riêng.

Video đang HOT

Trong khi đó, Burkina Faso có khoảng 12.000 quân thường trực và Mali có khoảng 45.000 quân.

Theo Reuters, ECOWAS sẵn sàng điều quân vào khu vực có xung đột, nhưng phải có sự nhất trí của đa số thành viên, đặc biệt là những quốc gia có quân đội mạnh. Khác với NATO, ECOWAS không có quân đội thường trực và không có hiệp ước phòng thủ chung.

Đối với khu vực được coi là "vành đai đảo chính" như Tây Phi, vai trò của ECOWAS trong việc duy trì trật tự là rất quan trọng. ECOWAS từng can thiệp quân sự và nhiều nước và thu được hiệu quả.

Binh sĩ Nigeria trong lực lượng của ECOMOG (ảnh: Reuters)

1. Liberia

Năm 1989, Charles Taylor - cựu quan chức Liberia - lãnh đạo một lực lượng nổi dậy chống lại chính phủ của Tổng thống Liberia Samuel Doe. Trước đó, ông Taylor từng bị Tổng thống Samuel Doe cách chức và bỏ tù với cáo buộc tham nhũng, theo Aljazeera.

Nội chiến ở Liberia bùng nổ khiến ECOWAS quyết định can thiệp. Đây là lần đầu tiên ECOWAS can thiệp quân sự vào nước thành viên thông qua ECOMOG.

Lực lượng ECOMOG ban đầu có khoảng 3.000 quân, do các nước Nigeria, Gambia, Ghana, Guinea, Mali và Sierra Leone đóng góp, sau đó tăng dần lên 12.000 quân. ECOMOG tới Liberia với thái độ trung lập. Nhiệm vụ chính của họ là duy trì hòa bình và bảo vệ thường dân.

Năm 1996, ECOMOG rút quân khỏi Liberia sau khi nội chiến kết thúc.

Phiến quân do ông Charles Taylor lãnh đạo giành chiến thắng. Ông Taylor trở thành Tổng thống Liberia.

Năm 1999, Liberia tiếp tục xảy ra nội chiến. Ông Taylor bị nhiều lực lượng trong nước phản đối sau quyết định can thiệp vào xung đột ở nước láng giềng Sierra Leone. Đến năm 2002, chính phủ do ông Taylor lãnh đạo chỉ còn kiểm soát một khu vực nhỏ ở Liberia.

Năm 2003, ECOWAS điều khoảng 3.500 quân vào Liberia. Nhiệm vụ của lực lượng này là bảo vệ thường dân và bảo vệ phái đoàn của Liên hợp quốc ở Liberia.

Tháng 8/2003, ông Taylor tuyên bố từ chức tổng thống và phải sống lưu vong ở Nigeria. Chính phủ mới được thành lập ở Liberia, nhưng lực lượng của ECOWAS đến năm 2018 mới rút hết.

2. Sierra Leone

Năm 1996, viện cớ chính phủ của Tổng thống Ahmed Tejan Kabbah không đảm bảo an ninh được cho đất nước, quân đội Sierra Leone dưới sự lãnh đạo của Thiếu tá Koroma đã tổ chức đảo chính, theo Reuters.

Cuộc đảo chính không thành công, nhưng báo hiệu chính quyền của ông Kabbah đang suy yếu.

Năm 1997, quân đội Sierra Leone tiếp tục đảo chính, buộc ông Kabbah phải sang Guinea sống lưu vong. Tại Guinea, ông Kabbah kêu gọi cộng đồng quốc tế và ECOWAS giúp đỡ.

Tháng 2/1998, lực lượng ECOMOG do Nigeria lãnh đạo tấn công chính quyền quân sự Sierra Leone. Quân đội Sierra Leone bị loại khỏi thủ đô Freetown một cách chóng vánh. Ông Kabbah được phục chức.

Năm 2000, lực lượng ECOMOG rút khỏi Sierra Leone.

Binh sĩ Senegal tham gia vào lực lượng ECOMOG ở Bờ Biển Ngà (ảnh: CNN)

3. Guinea Bissau

Năm 1998, Guinea Bissau xảy ra nội chiến giữa lực lượng ủng hộ chính phủ (được Senegal và Guinea hậu thuẫn) với các thủ lĩnh đảo chính, theo Sputnik.

Tình trạng thù địch tạm thời được giải quyết khi một thỏa thuận hòa bình được đưa ra vào tháng 11/1998. Theo đó, các bên tham chiến cam kết duy trì hòa bình ở Guinea Bissau, tạo điều kiện cho một cuộc bầu cử mới.

Tháng 5/1999, xung đột tiếp tục nổ ra ở Guinea Bissau. 6 tháng sau, một thỏa thuận hòa bình mới được ký kết. Theo đó, Senegal và Guinea phải rút quân khỏi Guinea Bissau, tạo điều kiện cho ECOWAS đưa 600 binh sĩ tới duy trì hòa bình.

4. Bờ Biển Ngà

Năm 2003, ECOWAS điều một lực lượng nhỏ tới Bờ Biển Ngà để giúp Pháp giám sát thỏa thuận hòa bình giữa chính phủ Bờ Biển Ngà với các thủ lĩnh phiến quân.

5. Mali

Năm 2012, cuộc đảo chính quân sự ở Mali đã gây ra bất ổn và các nhóm phiến quân Hồi giáo có liên hệ với al-Qaeda chớp thời cơ này để kiểm soát miền Bắc Mali.

Đáp lại đề nghị hỗ trợ của chính phủ Mali, năm 2013, ECOWAS điều lực lượng tới Mali nhằm chống lại các nhóm phiến quân thân al-Qaeda. Hành động lần này của ECOWAS do Nigeria dẫn dắt, dưới sự hỗ trợ của Liên hợp quốc và Pháp.

Tháng 1/2013, các nhóm phiến quân thân al-Qaeda bị đánh đuổi khỏi miền Bắc Mali. ECOWAS đã giúp chính phủ Mali khôi phục toàn vẹn lãnh thổ. Cuối năm 2013, ECOWAS rút quân khỏi Mali.

Lực lượng của ECOWAS can thiệp vào Gambia (ảnh: Reuters)

6. Gambia

Năm 2017, ECOWAS điều 7.000 quân đến Gambia để buộc Tổng thống Yahya Jammeh từ chức và trao chức vụ cho ông Adama Barrow. Trước đó, ông Adama Barrow đã thắng cử nhưng Tổng thống Jammeh - người từng tuyên bố có thể nắm quyền ở Gambia trong "hàng tỷ năm" - không chấp nhận thất bại, theo Reuters.

Senegal là quốc gia lãnh đạo Chiến dịch Khôi phục Dân chủ ở Gambia của ECOWAS. Chiến dịch thành công một cách chóng vánh khi lực lượng trung thành với ông Jammeh chống trả yếu ớt.

Vào thời điểm ECOWAS can thiệp, quân đội Gambia chỉ có khoảng 2.500 người. Quốc gia này nằm gọn trong lãnh thổ Senegal.

Lực lượng của ECOWAS làm nhiệm vụ duy trì trật tự ở Gambia đến tháng 12/2021 mới rút quân.

Dập tắt mồi lửa bất ổn ở châu Phi Tiếp nối Guinea, Mali, Burkina Faso, Niger..., cuộc đảo chính mới nhất ở Gabon có thể coi là một phần của xu hướng khu vực rộng lớn ở Sahel và Tây Phi với làn sóng lật đổ chính quyền, đẩy châu Phi vào bất ổn. Trung tá Amadou Abdramane (thứ 2, phải, hàng sau), thành viên Hội đồng quốc gia bảo vệ tổ...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Khoảnh khắc trực thăng Mỹ đổ quân bắt tàu dầu trên biển03:46

Ông Trump xác nhận tấn công Venezuela, tuyên bố đã bắt ông Maduro và vợ01:39

Đánh bom đồng loạt tại 11 trạm xăng Thái Lan06:27

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Nga phản bác cứng rắn khi bị NATO cáo buộc là "mối đe dọa" với Greenland

22:40:27 15/01/2026

Nga ngày 15/1 tuyên bố rằng việc NATO cáo buộc Nga và Trung Quốc là mối đe dọa đối với Greenland chỉ là một cách diễn đạt nhằm cố tình thổi phồng tâm lý hoảng loạn.

Nga cảnh báo Ukraine đang dần cạn kiệt các lựa chọn

22:24:41 15/01/2026

Phát biểu với các phóng viên, người phát ngôn của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Dmitry Peskov, cho biết tình hình của Ukraine đang xấu đi từng ngày và dư địa xoay xở của Kiev ngày càng bị thu hẹp.

Thái Lan và Campuchia họp về bảo đảm lệnh ngừng bắn

21:42:21 15/01/2026

Cuộc họp diễn ra tại cửa khẩu quốc tế Choam-Sa Ngam thuộc tỉnh Oddar Meanchey của Campuchia và do các quan chức quân sự của hai nước đồng chủ trì.

Iran mở lại không phận sau khi tạm thời đóng cửa

21:42:14 15/01/2026

Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan kêu gọi giải quyết cuộc khủng hoảng tại Iran thông qua đối thoại, trong bối cảnh quốc gia này đang rung chuyển bởi các cuộc biểu tình quy mô lớn và gia tăng căng thẳng với Mỹ.

Australia ban bố tình trạng khẩn cấp do lũ quét

21:36:19 15/01/2026

Bà Erin Mason - đại diện Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp của bang Victoria - cho biết hiện chưa ghi nhận trường hợp thương vong nào nhưng lực lượng chức năng đang khẩn trương sơ tán những người mắc kẹt tại các khu nghỉ dưỡng bị ngập lụt.

Fed lạc quan về triển vọng kinh tế Mỹ

21:34:30 15/01/2026

Kết quả này có được là nhờ chi tiêu tiêu dùng đã nhích nhẹ tại hầu hết các khu vực trên cả nước, chủ yếu nhờ mùa mua sắm dịp lễ hội vừa qua.

Nga trục xuất nhân viên ngoại giao Anh bị nghi là gián điệp

21:30:18 15/01/2026

Bộ Ngoại giao Nga cho biết nước này đã triệu tập bà Danae Dholakia, quyền Đại biện lâm thời của Anh tại Nga, để trao công hàm phản đối chính thức, đồng thời yêu cầu ông Davies rời khỏi lãnh thổ Nga trong vòng hai tuần.

Cô gái Mỹ sống sót kỳ diệu sau vụ cá mập tấn công kinh hoàng trong kỳ nghỉ

21:29:35 15/01/2026

Một kỳ nghỉ đã trở thành ký ức ám ảnh cả đời đối với Lulu Gribbin, khi cô bé bị cá mập tấn công dữ dội ngay tại vùng nước nông ngoài khơi bãi biển Seacrest, hạt South Walton (bang Florida, Mỹ).

Nhóm G77 và Trung Quốc - trụ cột vững chắc của chủ nghĩa đa phương

21:27:36 15/01/2026

Nhóm G77 và Trung Quốc gồm 134 quốc gia thành viên từ châu Phi, châu Á và Mỹ Latinh và Caribe, đại diện cho hơn 80% dân số thế giới.

Đảng đối lập lớn nhất Nhật Bản đạt thỏa thuận thành lập đảng mới

21:20:40 15/01/2026

Theo các nguồn tin, trong cuộc bầu cử Quốc hội sắp tới, các nghị sĩ mà đảng Công Minh dự định đề cử tại các khu vực bầu cử một ghế, bao gồm cả lãnh đạo Saito, sẽ rút lui để ủng hộ các ứng cử viên của đảng CDPJ.

Tổng thống Trump nói về 'mối quan hệ ngoạn mục cho tất cả' giữa Mỹ và Venezuela

21:15:55 15/01/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã có một cuộc điện đàm kéo dài, đánh dấu lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên được biết đến giữa hai nhà lãnh đạo.

Hàn Quốc họp khẩn về kế hoạch áp thuế chip của Mỹ

21:09:05 15/01/2026

Trước diễn biến bất ngờ này, Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han Koo, người đang trong chuyến công du Mỹ, đã quyết định kéo dài thời gian ở lại để thảo luận về các giải pháp.