Tiết lộ bí ẩn ‘hành tinh cổ tích’: Khí quyển 1.500 độ C, đầy tinh thể thạch anh

Theo dõi VGT trên

Giới thiên văn học lần đầu tiên phát hiện các tinh thể thạch anh nguyên chất trong bầu khí quyển của một ngoại hành tinh.

Kể từ khi ra mắt, Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã cách mạng hóa sự hiểu biết của giới thiên văn về các hành tinh xa xôi ngoài Trái Đất.

Mới đây, Kính viễn vọng không gian James Webb tìm thấy các tinh thể nano thạch anh nhỏ trong các đám mây ở độ cao lớn tại một ngoại hành tinh khổng lồ, tên là WASP-17 b.

WASP-17 b cách Trái Đất khoảng 1.300 năm ánh sáng, trong chòm sao Thiên Yết. Sức nóng dữ dội từ ngôi sao này làm bầu khí quyển bao quanh nó giãn nở. Điều này khiến nó có đường kính gần gấp đôi Sao Mộc, dù khối lượng chỉ bằng một nửa.

Vì vậy, WASP-17b được xem là một trong những hành tinh lớn nhất và phồng nhất được biết đến.

WASP-17 b được phân loại là ngoại hành tinh nóng. Ngoài không gian, ngoại hành tinh này được thổi vào lượng cực lớn bức xạ, chịu nhiệt độ cực cao tới khoảng 1.500 độ C, do ở gần ngôi sao chủ.

Tiết lộ bí ẩn hành tinh cổ tích: Khí quyển 1.500 độ C, đầy tinh thể thạch anh - Hình 1

WASP-17b nằm cách Trái Đất khoảng 1.300 năm ánh sáng trong chòm sao Thiên Yết. (Ảnh: Google)

Video đang HOT

Các tinh thể thạch anh có trong các đám mây của WASP-17 b mang hình dạng giống như lăng kính lục giác. Một số khác lại có cấu trúc nhọn như chất liệu thạch anh trên Trái Đất, nhưng chúng chỉ có kích thước nhỏ khoảng 10 nanomet.

David Grant, nhà nghiên cứu tại Đại học Bristol ở Anh, tác giả chính của công trình này cho biết, trước đây, từ quan sát của Kính viễn vọng Hubble, các nhà khoa học biết đến các sol khí (những hạt nhỏ tạo thành mây hoặc sương mù trong bầu khí quyển của WASP-17 b), nhưng đến nay càng bất ngờ hơn vì những sol khí này được làm từ tinh thể thạch anh.

Hannah Wakeford, đồng tác giả đến từ Đại học Bristol, cho biết ở các ngoại hành tinh khác, họ tìm thấy các tinh thể thạch anh giàu magiê, còn ở WASP-17 b, các tinh thể thạch anh này nguyên chất hơn.

Tiết lộ bí ẩn hành tinh cổ tích: Khí quyển 1.500 độ C, đầy tinh thể thạch anh - Hình 2

Đám mây tinh thể thạch anh phủ đầy ngoại hành tinh phồng to. (Ảnh: Google)

Không giống như các hạt khoáng chất được tìm thấy trong các đám mây trên Trái đất, các tinh thể thạch anh được phát hiện trong các đám mây của WASP-17b không bị cuốn lên từ bề mặt đá của ngoại hành tinh.

Thay vào đó, chúng bắt nguồn từ chính bầu khí quyển của nó. Tiến sĩ Grant cho biết: “WASP-17b cực kỳ nóng, khoảng 1.500 độ C. Áp suất cực cao khiến các tinh thể thạch anh hình thành tại chỗ từ nguồn chất liệu sẵn có”.

Để có phát hiện này, nhóm nghiên cứu sử dụng Thiết bị thăm dò hồng ngoại của Kính viễn vọng Không gian James Webb quan sát WASP-17 b, khi nó di chuyển qua ngôi sao chủ. Kính viễn vọng Không gian James Webb quan sát WASP-17 b trong gần 10 giờ.

Khoảng thời gian quan sát kéo dài này cho phép thiết bị thu thập một tập dữ liệu lớn, gồm hơn 1.275 quan sát độ sáng trong các dải hồng ngoại thuộc bầu khí quyển WASP-17 b, vào thời điểm trong và sau khi nó di chuyển qua sao chủ.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng cho rằng, việc xác định chính xác số lượng thạch anh hiện diện, phạm vi che phủ của đám mây trên WASP-17 b là thách thức lớn.

Vén màn bí ẩn 'hành tinh cổ tích' mây lấp lánh thạch anh

Kết quả quan sát của siêu kính viễn vọng không gian James Webb đã hé lộ những đặc tính không tưởng của WASP-17b, một hành tinh khổng lồ trong chòm sao Thiên Yết

Nằm cách Trái Đất 1.300 năm ánh sáng, WASP-17b được phát hiện lần đầu vào năm 2009 nhưng cho đến nay, nhờ sức mạnh vượt trội của kính viễn vọng không gian mạnh nhất thế giới, bí mật khó tin về bầu khí quyển của hành tinh này mới được tiết lộ.

Với thể tích hơn gấp 7 lần nhưng khối lượng chỉ một nửa Sao Mộc, WASP-17b là một trong những ngoại hành tinh lớn nhất và phồng to nhất từng được phát hiện.

Vén màn bí ẩn hành tinh cổ tích mây lấp lánh thạch anh - Hình 1

WASP-17b có những đám mây lấp lánh thạch anh - Ảnh: NASA/ESA/CSA

Điều này xảy ra do vòng quay của hành tinh quá gần với ngôi sao mẹ loại F, biến nó thành một "Sao Mộc nóng". Nhiệt độ cao khiến bầu khí quyển vốn đã dày đặc của hành tinh khí này phồng to thêm, như một chiếc kẹp bông.

Theo Sci-News, phát hiện độc đáo mới nhất đến từ nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi TS David Grant từ Đại học Bristol (Anh).

Trên "biển mây" của WASP-17b có một thứ dường như bí ẩn, là những dạng nhỏ li ti như hạt sương mù lang thang trong mây, đã được kính viễn vọng hơn 30 năm t.uổi Hubble quan sát.

Với độ phân giải cao hơn nhờ thiết bị MIRI của James Webb, các nhà khoa học nhận ra đó không phải hạt sương nhỏ, mà là tinh thể thạch anh, khiến các đám mây của hành tinh lấp lánh như trong chuyện cổ tích.

Thạch anh ở WASP-17b cũng không bị cuốn lên từ đá, mà sinh ra và tồn tại trong bầu khí quyển, cho thấy "hành tinh cổ tích" này thật ra cực kỳ khắc nghiệt.

Nhiệt độ lên tới 1.500 độ C của bầu khí quyển đã khiến thạch anh có thể hình thành chỉ với áp suất khoảng 1% áp suất trên bề mặt địa cầu.

Các điều kiện cực đoan cũng giúp tinh thể rắn kết tụ trực tiếp từ khí mà không cần trải qua phase lỏng.

Trước đó người ta đã biết bầu khí quyển của hành tinh kỳ lạ này giàu hydro và heli, có một ít oxy, hơi nước và carbon dioxide.

Phát hiện mới về tinh thể thạch anh giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về kho nguyên tố đa dạng của hành tinh, cũng như cách mây luân chuyển xung quanh hành tinh, một thế giới có một nửa vĩnh viễn là ban đêm, một nửa mãi là ban ngày do bị khóa thủy triều bởi sao mẹ.

Hành tinh cũng có các cơn gió mạnh mẽ, cuốn những hạt thạch anh lấp lánh luân chuyển với tốc độ cực cao.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Bí ẩn con tàu ma lơ lửng trên không trung ngoài biển khiến nhiều người hoảng sợ
15:25:53 24/07/2024
Bí ẩn về loài cây cực 'độc' mà các nhà khoa học cho rằng nó có thể phát triển mạnh trên Sao Hỏa
14:35:10 24/07/2024
Hươu cao cổ Nam Phi với chiếc cổ xoắn độc lạ
06:46:24 25/07/2024
Kim loại dưới đáy biển tự sản sinh oxy ở độ sâu 4.000 m
06:40:14 24/07/2024
Phát hiện mới về sự tuyệt chủng của voi ma mút và hổ răng kiếm
19:57:04 24/07/2024
Loài nhện khổng lồ săn mồi khét tiếng chuyên ăn thịt chim
06:45:01 25/07/2024
Lộ diện sinh vật lạ 99 triệu t.uổi ở Myanmar, bị nhốt trong hổ phách
12:22:26 25/07/2024
Sao chổi tối xuất hiện rất nhiều quanh Trái đất mà chúng ta không hay biết
20:04:29 24/07/2024

Tin đang nóng

Gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp kính viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
18:58:16 25/07/2024
Chiếc xe đặc biệt ở lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
18:37:41 25/07/2024
Một hoa hậu Việt ở Mỹ: Sống độc thân, tự muối dưa đem bán, làm "osin" cho chính mình
20:11:41 25/07/2024
Những hình ảnh xúc động thể hiện niềm tiếc thương vô hạn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
20:09:07 25/07/2024
Hoàng Thuỳ Linh ở ẩn 3 tháng không đi hát, nghi vấn đang dưỡng thai?
21:34:32 25/07/2024
Nhan sắc vợ của nam NSND là Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long
19:01:33 25/07/2024
Hình ảnh hiếm hoi của ái nữ "quốc bảo nhan sắc" Kim Hee Sun
21:57:23 25/07/2024
Nhóc tỳ Vbiz hơn 1 t.uổi mới được công khai: Dung mạo điển trai, từng có câu nói gây ấn tượng
19:08:46 25/07/2024

Tin mới nhất

'Vũ khí bí mật' của loài bướm

06:47:30 25/07/2024
Các nhà nghiên cứu Đại học Bristol phát hiện bướm và bướm đêm dùng cánh tạo điện tích để hút phấn hoa mà không cần tiếp xúc.

Dưới bề mặt sao Thủy là lớp kim cương dày 15km?

22:47:25 23/07/2024
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Communications cho thấy sao Thủy có thể có một lớp kim cương dày 15km bên dưới bề mặt.

Phát hiện phân tử nước trong khoáng chất lấy từ Mặt trăng

22:45:20 23/07/2024
Phát hiện này mở ra những khả năng mới cho việc phát triển và sử dụng tài nguyên nước trên Mặt trăng trong tương lai.

"Báu vật pharaoh" hiện ra dưới đáy hồ

06:42:04 23/07/2024
Theo Heritage Daily, các báu vật pharaoh này được phát hiện không phải giữa sa mạc, mà ở đáy hồ Nasser, một hồ chứa nước được tạo ra thông qua việc xây dựng đ.ập Aswan High trong những năm 1960 - 1970.

Ảnh hiếm về bộ lạc ẩn dật, không tiếp xúc với loài người ở Amazon

06:42:01 23/07/2024
Họ sống ở Biên giới không tiếp xúc , khu vực nằm giữa biên giới Brazil, Peru và Bolivia, nơi tập trung nhiều bộ lạc gần như không liên hệ với người bên ngoài

Phát hiện 'g.ây s.ốc' về các tinh thể màu vàng lục trên Sao Hỏa

05:13:33 23/07/2024
Xe tự hành Curiosity tình cờ chạy qua và làm nứt một tảng đá trên Sao Hỏa, để lộ ra những tinh thể màu vàng lục chưa từng thấy trước đây trên hành tinh đỏ: đá làm từ lưu huỳnh nguyên chất.

Loài chim nặng nề nhất thế giới nhưng có khả năng bay đáng nể

22:03:53 22/07/2024
Đó là chim ô tác kori nặng nhất thế giới, phân bố rộng khắp miền nam châu Phi. Dù rất to lớn nhưng vẫn bay được nhờ sải cánh rộng tới 2,75 m.

Phát hiện tôm hùm lạ trong lô hàng ở Red Lobster

21:15:57 22/07/2024
Thủy cung Downtown ở Denver (Mỹ) vừa đón cư dân mới. Đó là con tôm hùm màu cam quý hiếm vừa được cứu khỏi lô hàng giao đến nhà hàng Red Lobster ở Pueblo, Colorado.

Ảnh vui 22-7: Nhà vệ sinh dành cho người cõi trên?

13:24:12 22/07/2024
Nhà vệ sinh này chắc của mấy ông mới bị nhện cắn , một người đùa.Những hình ảnh hài hước sau giúp bạn đọc giảm bớt căng thẳng và mệt mỏi sau ngày làm việc vất vả.

Cộng đồng thiên văn học và thông tin học cần định nghĩa mới về hành tinh

07:01:23 22/07/2024
IAU được thành lập vào ngày 28 tháng 7 năm 1919 tại Brussels, Bỉ với mục tiêu thúc đẩy và cải thiện mọi khía cạnh của thiên văn học, bao gồm nghiên cứu khoa học, tiếp cận cộng đồng và giáo dục toàn cầu.

Phát hiện đại dương kì lạ ngoại hành tinh gần Trái Đất, có thể có sự sống

01:01:22 22/07/2024
Trái Đất không phải là thế giới đại dương duy nhất trong Hệ Mặt trời. Một hành tinh bên ngoài Hệ Mặt trời vừa được phát hiện có đại dương, có khả năng giúp duy trì sự sống.

Phát hiện mới về sự sống ban đầu trên Trái đất

22:51:53 21/07/2024
Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã tiết lộ những hiểu biết mới về hệ sinh thái sơ khai nhất của Trái đất và đi đến một kết quả đáng kinh ngạc.

Có thể bạn quan tâm

Những địa điểm cổ kính ở Hoàn Kiếm được khách Tây đặc biệt yêu thích

Du lịch

23:32:38 25/07/2024
Với nhiều du khách nước ngoài, quận Hoàn Kiếm có những điều đặc trưng nhất, thú vị nhất để khám phá một thủ đô văn hiến.

Cách làm canh ngao nấu dứa thanh mát chuẩn vị, tăng đề kháng, tốt cho sức khỏe

Ẩm thực

23:29:12 25/07/2024
Món canh chua ngao nấu dứa rất nhanh và dễ làm, phù hợp với thời tiết nóng bức của mùa hè. Hãy cùng vào bếp chế biến món canh này nhé!

NSND Tạ Minh Tâm: Hết lòng với ca hát và sự nghiệp 'trồng người'

Sao việt

22:57:00 25/07/2024
NSND Tạ Minh Tâm là cây đa cây đề trong sự nghiệp âm nhạc và người thầy lớn của nhiều thế hệ ca sĩ miền Nam. Ông cũng có cuộc sống viên mãn bên vợ là cựu diễn viên kịch và 2 con gái xinh đẹp.

Enzo Fernandez được Chelsea tha thứ sau bài hát phân biệt chủng tộc

Sao thể thao

22:56:44 25/07/2024
Tân HLV Enzo Maresca cho biết t.iền vệ Enzo Fernandez đã xin lỗi Chelsea sau sự cố phân biệt chủng tộc và được CLB tha thứ sau khi nghiêm khắc nhắc nhở.

Jang Na Ra - Mỹ nhân 'không t.uổi' của 'Cộng sự hoàn hảo' vừa giàu lại chăm làm từ thiện lên tới chục tỷ won

Sao châu á

22:54:19 25/07/2024
Jang Na Ra, ngôi sao của phim Cộng sự hoàn hảo được cho rằng sở hữu khối tàn sản kếch xù nhưng vẫn rất chăm chỉ làm từ thiện.

'Deadpool & Wolverine' cần thu về bao nhiêu để mang lại lợi nhuận cho Marvel?

Hậu trường phim

22:50:56 25/07/2024
Với kinh phí sản xuất và chi phí tiếp thị lớn, Deadpool & Wolverine sẽ cần đạt được doanh thu khủng để mang về lợi nhuận cho Marvel.

Những truyền thuyết đầy ám ảnh về các tựa game bị "nguyền", đọc xong ai cũng phải rùng mình

Mọt game

22:47:15 25/07/2024
Pokemon này thậm chí không có tên mà chỉ xuất hiện duy nhất số thứ tự 731.Đáng nói hơn, nó không có hình cụ thể mà sẽ xuất hiện khoảng 20 khung hình với chất lượng rất kém chạy liên tục và tạo nên sự ma quái đầy ám ảnh.

Celine Dion và Lady Gaga sẽ song ca bản nhạc kinh điển tại lễ khai mạc Olympic Paris 2024!

Nhạc quốc tế

22:07:34 25/07/2024
Olympic Paris 2024 đang đến rất gần, và cả thế giới đang đổ dồn ánh mắt về lễ khai mạc diễn ra vào đêm 26/7 rạng sáng 27/7 (theo giờ Việt Nam) sắp tới.

Dùng kéo cắt chỉ đ.âm phụ nữ để cướp tài sản

Pháp luật

22:03:30 25/07/2024
Trước đó, khoảng 7h ngày 19/7, Đội CSĐT tội phạm về trật tự xã hội, Công an thị xã Bình Long tiếp nhận đơn trình báo của chị Nguyễn Thị Thuỳ T. (SN 2003, trú ấp Núi Gió, xã Tân Lợi, huyện Hớn Quản) về việc bị cướp tài sản.

Khung hình ngược đời: Blake Lively dắt Gigi Hadid lên đồ đỉnh cao, "Deadpool" và "Người sói" làm nền trong sự kiện của chính mình

Sao âu mỹ

21:52:54 25/07/2024
Blake Lively và Gigi Hadid biến 2 nhân vật chính Ryan Reynolds, Hugh Jackman thành nhân vật làm nền trên thảm đỏ Deadpool & Wolverine.

6 mẹo phối đồ giúp nàng thấp bé cao thêm 10cm, đến Song Hye Kyo cũng áp dụng để có dáng siêu mẫu

Thời trang

21:50:59 25/07/2024
Bạn có biết rằng chỉ với 6 bí quyết đơn giản, những cô gái nhỏ nhắn có thể hack chiều cao và tôn dáng như người mẫu? Khám phá ngay cách biến hóa của bạn với những mẹo thời trang độc đáo!