Thủ tướng O.Scholz khẳng định nước Đức không bao giờ quên ký ức về thảm họa diệt chủng Do Thái

Nguyễn An17:23 20/01/2025

Ngày 19/1, Thủ tướng Olaf Scholz khẳng định nước Đức có trách nhiệm duy trì ký ức về thảm họa diệt chủng Do Thái (Holocaust), dưới thời Đức quốc xã trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thủ tướng Đức Olaf Scholz. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu trước cộng đồng Do Thái ở Frankfurt trong lễ kỷ niệm 80 năm ngày giải phóng trại tập trung Auschwitz – lớn nhất của Đức Quốc xã, Thủ tướng Scholz khẳng định không thể lãng quên quá khứ.

Ông cũng đặc biệt lo ngại và cảnh báo về sự thờ ơ, xem nhẹ những nguy cơ từ chủ nghĩa bài Do Thái, tư tưởng thù hận và cực hữu, nhất là những lời kêu gọi bạo lực trên các nền tảng truyền thông xã hội.

Thủ tướng Đức cho rằng tính mạng công dân, nhất là những người Do Thái có thể gặp nguy hiểm và chính quyền phải bảo vệ họ.

Khoảng 1,3 triệu người đã bị giam giữ trong trại Auschwitz-Birkenau do Đức Quốc xã xây dựng trong thời kỳ chiếm đóng Ba Lan trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Khoảng 1,1 triệu người, chủ yếu là người Do Thái, đã thiệt mạng.

Cuộc tẩu thoát đầy mưu trí của thành viên 'Lữ đoàn Thiêu đốt' trong nạn diệt chủng Holocaust

Một khám phá đáng chú ý ở Litva vào năm 2017 đã làm sống lại câu chuyện huyền thoại về sự can trường, trí tuệ vè khát vọng sống của các nạn nhân Do Thái trong nạn diệt chủng Holocaust thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Một đài tưởng niệm các nạn nhân Do Thái của Holocaust tại Ponar. Ảnh: Smithsonian

Vào ngày 29/6/2017, tờ Times of Israel đưa tin: "Công nghệ mới tiết lộ đường hầm thoát khỏi Holocaust bị lãng quên ở Litva". Truyền thông trên khắp thế giới đưa tin về phát hiện này, bao gồm cả BBC và New York Times. Đường hầm được phát hiện cùng lời kể của các nhân chứng sống đã tái hiện được cuộc tẩu thoát kỳ tích trong quá khứ.

Không lâu sau bình minh một ngày tháng 1/1944, một chiếc xe tải quân sự của phát xít Đức rời trung tâm Vilnius (Litva) và chạy theo hướng Tây Nam về phía các thị trấn bao quanh thành phố. Tới gần làng Ponar, chiếc xe dừng lại và một thanh niên 18 tuổi nhợt nhạt bị xích ở mắt cá chân có tên Motke Zeidel được dẫn ra khỏi thùng xe.

Cả 2 năm trước đó, Zeidel sống trong biệt khu (ghetto) người Do Thái có tường bao quanh ở Vilnius do Đức quốc xã chiếm đóng. Anh đã chứng kiến Đức quốc xã đưa hàng trăm và sau đó là hàng nghìn người Do Thái bằng tàu hỏa, xe tải hoặc đi bộ đến một trại tập trung trong rừng. Một số ít người đã trốn thoát khỏi trại và kể lại những gì họ chứng kiến tận mắt: những hàng người cả đàn ông và phụ nữ bị bắn bằng súng máy ở cự ly gần, các bà mẹ cầu xin cho sinh mạng của những đứa con, những hố đất sâu chất đống thi thể và một cái tên: Ponar.

Bây giờ lính Đức Quốc xã dẫn Zeidel qua hai cánh cổng và ngang qua tấm biển: "Cấm vào. Nguy hiểm tính mạng. Có nhiều mìn". Qua khoảng trống giữa những cây thông, anh nhìn thấy các hố chôn cất. Zeidel tự nhẩm: "Đây là nó. Đây là kết thúc".

Địa điểm hành quyết người Do Thái của Đức Quốc xã tại Ponar được các học giả coi là một trong những ví dụ đầu tiên về "Holocaust by bullet" - thuật ngữ miêu tả những vụ xả súng hàng loạt đã cướp đi sinh mạng của hơn hai triệu người Do Thái trên khắp Đông Âu. Các vụ xả súng này được thực hiện ở cự ly gần bằng súng trường và súng máy, là một hình thức sát hại người Do Thái khác với phòng hơi ngạt khét tiếng ở những nơi như trại tập trung Auschwitz.

Các vụ hành quyết tại Ponar đánh dấu sự chuyển đổi sang "Giải pháp cuối cùng" - chính sách của Đức Quốc xã tiêu diệt người Do Thái thay vì giam cầm họ trong các trại lao động hoặc trục xuất khỏi châu Âu. "Giải pháp cuối cùng" đã dẫn đến cái chết của 6 triệu người Do Thái trong giai đoạn từ năm 1941-1945.

Một nhà khoa học dùng thiết bị hiện đại để dò tìm hầm ngầm của các tù binh trước kia. Ảnh: Smithsonian

Zeidel chuẩn bị tinh thần cho tiếng nổ của một khẩu súng trường nhưng điều này không xảy ra. Khi mở mắt, Zeidel thấy mình đang đứng đối mặt với một lính canh Đức Quốc xã, hắn nói anh phải lập tức làm việc cùng với các tù nhân Do Thái khác để chặt cây thông xung quanh trại và vận chuyển gỗ đến các hố.

Một tuần sau, chỉ huy trại đến và nói với họ: "Khoảng 90.000 người đã chết ở đây, nằm trong những ngôi mộ tập thể". Hắn giải thích rằng "không được có bất kỳ dấu vết nào" về những gì đã xảy ra tại Ponar. Gỗ do Zeidel và các bạn tù thu thập được sẽ tạo thành giàn thiêu xác.

Đến cuối tháng 1/1944, khoảng 80 tù nhân, được các nhà sử học gọi là Lữ đoàn Thiêu đốt, sống trong các boongke bằng gỗ trong trại. Bốn người là phụ nữ giặt quần áo và chuẩn bị bữa ăn. Những người đàn ông được chia thành các nhóm. Nhười sức yếu duy trì các giàn thiêu cháy âm ỉ suốt đêm. Những người khỏe nhất kéo các thi thể lên khỏi mặt đất.

Trong một tuần, Lữ đoàn Thiêu đốt có thể xử lý 3.500 thi thể hoặc hơn. Các nhà sử học cho rằng có ít nhất 80.000 người đã bị bắn ở Ponar trong khoảng thời gian từ năm 1941 đến 1944. Khoảng 90% người bị sát hại là người Do Thái. Việc Đức Quốc xã giao cho một nhóm tù nhân đốt các thi thể chỉ làm tăng thêm nỗi kinh hoàng. Họ chuyển sang ý nghĩ phải trốn thoát.

Công nghệ ngày nay phát hiện đường hầm rộng 0,9 m dài 33,5 m. Minh họa: Smithsonian

Các tù nhân quyết định đào một đường hầm dưới nhà kho ở phía sau boongke gỗ nơi họ sống. Việc đào bới được tiến hành vào đêm đầu tiên của tháng 1/1944. Để che dấu việc này, các tù nhân đã dựng một bức tường giả trên lối vào đường hầm. Những người đàn ông làm việc theo ca suốt đêm, với cưa, dũa và thìa lấy trộm từ các hố chôn cất. Dưới bóng tối, họ tuồn những tấm gỗ vào đường hầm để làm thanh chống. Khi đào hầm, họ mang đất cát thừa lên rải trên sàn boongke gỗ. Các tù nhân thường hát để át tiếng ồn của việc đào hầm.

Oxy trong đường khá khan hiếm gây khó khăn đối với việc đốt nến, một tù nhân tên là Isaac Dogim, người từng làm thợ điện ở Vilnius, đã tìm cách nối dây điện thắp đèn. Điện khai thác từ máy phát điện mà Đức quốc xã đã đặt trong boongke. Đằng sau bức tường giả, đường hầm dần mở rộng dài 3 mét. Dần dần, toàn bộ Lữ đoàn Thiêu đốt được thông báo về kế hoạch trốn thoát. Dogim và một tù nhân người Nga Yuri Farber hứa rằng sẽ không ai bị bỏ lại phía sau. Các tù nhân biết rằng một nhóm nghĩa quân đang ẩn náu trong khu rừng gần đó. Nhóm nghĩa quân đã lập một trại bí mật và tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Đức Quốc xã.

Vào ngày 9/4/1944, Farber thông báo rằng họ đã đào đến rễ của một cái cây gần hàng rào dây thép gai bao quanh trại. Những người đàn ông đã chọn đêm 15/4 để trốn thoát. Dogim, thủ lĩnh không chính thức của nhóm, là người đầu tiên khi ra khỏi đường hầm khoét một lỗ trên hàng rào gần đó và đánh dấu bằng vải trắng để những người khác biết hướng chạy. Farber là người thứ hai. Motke Zeidel là người thứ sáu.

Các tù nhân bắt đầu trốn thoát vào 11 giờ tối theo các nhóm 10 người. Nhóm đầu tiên ra khỏi đường hầm thành công. Sau đó, lính canh phát hiện và nổ súng. Tất cả các tù nhân tháo chạy trong màn đêm. Sau một tuần, họ đã đi sâu vào rừng và gặp nghĩa quân.

Các tù nhân trốn trong rừng trong vài tháng. Đến đầu tháng 7/1944, Hồng Quân bao vây Vilnius. Zeidel cùng các nghĩa quân đồng hành cùng Hồng Quân giải phóng Vilnius và đến giữa tháng 7 phát xít Đức bị đánh bật khỏi đây.

Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, vào mùa Thu năm 1945 Zeidel đến Israel. Ông trút hơi thở cuối cùng vào năm 2007 khi ngủ.

Ông Zeidel đã kể lại câu chuyện trốn thoát trong cuộc trả lời phỏng vấn nhà làm phim Claude Lanzmann trong bộ phim tài liệu Shoah năm 1985. Những thước phim về các cuộc phỏng vấn được lưu trữ tại Bảo tàng Tưởng niệm Holocaust tại Mỹ.

Lời cảnh báo từ quá khứNgày 1/9/1939 đánh dấu sự bắt đầu của cuộc chiến tranh được đánh giá là lớn nhất, khốc liệt nhất và tàn phá nặng nề nhất trong lịch sử nhân loại: Chiến tranh Thế giới thứ hai (1939 - 1945). Hồng quân Liên Xô tiến về giải phóng Berlin, tháng 4/1945. Ảnh: Tư liệu quốc tế/TTXVN phát. Khi Đức quốc xã xâm lược...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Cậu bé bật khóc vì nhớ bố đã khuất, cái ôm của mẹ kế khiến dân mạng rơi lệ02:24

Thấy mặt con trai mới sinh, chồng tức giận bỏ đi rồi ngã ngửa khi mẹ lập tức sang tên toàn bộ nhà đất cho cháu nội00:15

Hương Giang vô tình thành "nhân chứng" khi Hòa Minzy bén duyên Văn Cương47:06

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Tây Ban Nha triệu hồi đại sứ tại Israel

09:24:57 12/03/2026

Chính phủ Tây Ban Nha đã quyết định triệu hồi đại sứ của mình tại Israel, theo công báo chính thức được công bố hôm 11/3.

Iran "bày binh bố trận" thế nào ở eo biển huyết mạch Hormuz?

09:19:53 12/03/2026

Eo biển Hormuz, một trong những huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới, đang là điểm nóng căng thẳng giữa Iran với Mỹ và các cường quốc khu vực.

Tình báo Israel nói tân Lãnh tụ Tối cao Iran bị thương nhẹ

08:50:02 12/03/2026

Tình báo Israel nhận định Lãnh tụ Tối cao mới của Iran Mojtaba Khamenei dường như bị thương nhẹ trong cuộc không kích trước đó.

Israel chỉ ra điểm khác biệt trong chiến thuật tập kích tên lửa của Iran

08:29:13 12/03/2026

Giới chức Israel nêu ra điểm khác biệt trong cách Iran tập kích tên lửa nhằm vào các mục tiêu của phía Tel Aviv trong thời gian qua, so với cuộc xung đột năm ngoái.

Iran xoay chiều chiến thuật, đánh vào điểm yếu của Mỹ ở Trung Đông

08:01:43 12/03/2026

Quân đội Iran đang điều chỉnh chiến thuật để gây tổn thất cho đối phương khi chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel có xu hướng leo thang.

Hải quân Mỹ từ chối hộ tống tàu qua eo biển Hormuz

07:54:40 12/03/2026

Hải quân Mỹ từ chối các yêu cầu gần như hàng ngày từ ngành vận tải biển về hộ tống quân sự cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz do nguy cơ bị tấn công vẫn quá cao.

Một tầng lớp tỷ phú mới xuất hiện ở Nga

07:49:25 12/03/2026

Nga đã có thêm 14 tỷ phú USD mới trong năm qua, trong đó có 7 người làm giàu từ lĩnh vực nông nghiệp và sản xuất thực phẩm.

Châu Á xoay xở ứng phó bài toán năng lượng

07:43:18 12/03/2026

Các quốc gia châu Á đã công bố hàng loạt biện pháp nhằm tự bảo vệ trước tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay do ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông.

Phí cung ứng nhôm sang Nhật Bản lên mức cao nhất kể từ năm 2015

04:25:16 12/03/2026

Rio Tinto, bên cạnh vị thế là gã khổng lồ khai khoáng, còn là nhà cung cấp nhôm hàng đầu thế giới nhờ sở hữu các lò luyện tại Canada và Australia.

Hàng trăm nghìn người Liban mất nhà cửa

21:48:51 11/03/2026

Xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban tiếp tục leo thang khiến hàng trăm nghìn người dân phải rời bỏ nhà cửa và gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

LHQ thông qua Nghị quyết về 'Ngày quốc tế Cà phê' do Việt Nam đồng đề xuất

21:46:41 11/03/2026

Ngành cà phê đóng góp quan trọng vào sinh kế của hàng triệu hộ gia đình, đặc biệt là các hộ nông dân nhỏ, đồng thời tạo nguồn thu đáng kể cho nhiều nước đang phát triển.

Cảnh báo về gia tăng tấn công mạng nhằm vào người dân Israel

21:43:59 11/03/2026

Một hiện tượng khác được ghi nhận là nhiều người trì hoãn hoặc tránh đến bệnh viện, ngay cả khi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như đau ngực hoặc khó thở, do lo ngại rủi ro an ninh.

Có thể bạn quan tâm

Không giới hạn - Tập 24: Giữa áp lực dư luận, Lam Anh vẫn ở bên Kiên

Phim việt

13:59:45 12/03/2026

Quá khứ từng khiến Kiên day dứt bất ngờ bị khơi lại khi tin đồn lan truyền trên mạng xã hội. Giữa áp lực dư luận, Lợi và Lam Anh vẫn tin tưởng, sát cánh bên anh.

Cận cảnh vivo X300 Ultra: Camera Zeiss 200MP tiêu cự 35mm và pin khủng 7.000mAh

Đồ 2-tek

13:59:28 12/03/2026

vivo xác nhận X300 Ultra sẽ được phát hành rộng rãi trên thị trường toàn cầu trong năm nay. Các nguồn tin nội bộ cho biết máy có thể sẽ ra mắt đầu tiên tại thị trường Trung Quốc ngay trong tháng 3 này.

Galaxy S26: Khi Samsung định nghĩa lại 'AI Phone tích hợp' từ phần cứng

Thế giới số

13:53:18 12/03/2026

Một trong những hạn chế thường thấy của AI trên smartphone là tốc độ và độ ổn định khi xử lý các tác vụ phức tạp như nhận diện hình ảnh, phân tích ngữ cảnh hay xử lý ngôn ngữ tự nhiên đòi hỏi khối lượng tính toán lớn.

Trịnh Thăng Bình và Hoa hậu Thanh Thuỷ sống chung nhà, dùng chung xe?

Sao việt

13:37:23 12/03/2026

Sau 5 lần 7 lượt bị soi hint tình cảm, mới đây Trịnh Thăng Bình và Hoa hậu Thanh Thuỷ đã bị tóm dính xuất hiện tình tứ giữa phố.

Chồng Tiffany (SNSD) đêm hôm nhắn tin với nữ chính The Art of Sarah, nội dung gì mà phải xoá vội?

Sao châu á

13:33:07 12/03/2026

Việc Byun Yo Han vội xóa tin nhắn gửi cho Shin Hye Sun và hoảng hốt vì thả tim nhầm cho đối phương đã thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng.

Sáng 12-3, xuất hiện nhiều người trúng 3 giải độc đắc xổ số miền Nam

Netizen

13:11:10 12/03/2026

Sáng 12-3, theo ghi nhận của phóng viên Báo Người Lao Động, sau khi kết quả xổ số miền Nam được công bố, các đại lý vé số đã tìm ra nhiều khách hàng trúng giải độc đắc vé số của 3 đài là Đồng Nai, Cần Thơ và Bạc Liêu.

Mẹ của Michael Jackson vẫn khỏe mạnh, minh mẫn trong lần xuất hiện hiếm hoi

Sao âu mỹ

12:48:40 12/03/2026

Bà Katherine Jackson, mẹ của ông hoàng nhạc pop Michael Jackson, vừa có lần xuất hiện hiếm hoi trước công chúng bên cạnh con gái La Toya Jackson.

Đoàn Văn Hậu - Doãn Hải My dựng phòng gym riêng cực tiện nghi trong biệt thự mấy chục tỷ, từ đây khác biệt giữa hai vợ chồng mới lộ rõ

Sao thể thao

12:32:28 12/03/2026

Mới đây, cặp đôi tiếp tục hé lộ thêm một góc không gian bên trong căn nhà - phòng gym riêng hiện đại chẳng khác gì phòng tập chuyên nghiệp.

Bán nhà giá rẻ cho người thân, 1 năm sau tôi mới hiểu bài học đắt giá về tiền bạc và ranh giới gia đình

Sáng tạo

11:15:44 12/03/2026

Biến cố xảy ra khi cha mẹ ông qua đời trong một vụ tai nạn. Khoản bồi thường khoảng 400.000 NDT (khoảng 1,4 tỷ đồng) trở thành tài sản cuối cùng họ để lại. Sau đó, ông ít về quê hơn, căn nhà cũ bị bỏ trống nhiều năm và xuống cấp nhanh c...

Thế giới