Tết hàn Thực và những món ăn không thể thiếu trong ngày này

Không đơn thuần là những loại bánh quen thuộc trong tết Hàn thực, bánh trôi, bánh chay còn là nét văn hóa của người Việt.

Nguồn gốc của tết Hàn Thực

Ngày tết này ở Việt Nam bắt nguồn từ một phong tục của người Trung Quốc được lưu truyền cho đến ngày nay. Nguồn gốc của phong tục này liên quan đến câu chuyện vào đời Xuân Thu giữa vua nước Tần là Tấn Văn Công và hiền sĩ Giới Tử Thôi.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 – 221 trước Công nguyên), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sỹ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau “nếm mật nằm gai”. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi xưa, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo phò vua là chuyện nên làm. Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói nên đã về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.

Vì muốn thúc ép Tử Thôi quay về, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng. Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3/3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

Ý nghĩa của tết Hàn Thực

Ở Việt Nam, Tết Hàn Thực đã được hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay và khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết Hàn Thực có ý nghĩa tâm linh khác. Tết tháng 3 tại Việt Nam, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa, lối sống riêng của người Việt. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tổ tiên, ghi nhớ công ơn của những người đã khuất.

Tết hàn Thực và những món ăn không thể thiếu trong ngày này - Hình 1

Có thể khẳng định rằng, ý nghĩa ban đầu của Tết Hàn thực ở Trung Hoa đã có nhiều thay đổi khi du nhập vào Việt Nam. Giờ đây, ngày 3/3 Âm lịch trở thành một trong những ngày lễ được nhiều người chờ đón để bày tỏ tấm lòng với tổ tiên. Đây cũng là ngày các bà các mẹ dạy các con nhỏ nặn chiếc bánh từ bột gạo nếp dẻo thơm để gìn giữ một nét đẹp văn hoá lâu đời của người Việt. Bởi thế, bài thơ của Hồ Xuân Hương về chiếc bánh trôi đã in sâu trong tâm trí mỗi người Việt Nam ta:

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

Những món ăn không thể thiếu trong ngày tết Hàn Thực

Bánh trôi và bánh chay là hai món ăn không thể thiếu trong Tết Hàn thực của người Việt. Ngoài ra, trong ngày này, ở một số nơi, người ta còn có thể nấu xôi chè. Tại một số vùng ngoại thành Hà Nội và ở Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội), người dân nơi đây còn làm bánh nhót để lễ Phật và cúng gia tiên

Tết hàn Thực và những món ăn không thể thiếu trong ngày này - Hình 2

Nhiều người cho rằng bánh trôi và bánh chay có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng cũng có tích kể lại rằng bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương. Tục làm bánh trôi, bánh chay để nhắc lại sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ.

Tuy bánh trôi, bánh chay là loại bánh dễ làm nhưng để có được viên bánh ngon, người làm bánh cũng phải lựa chọn nguyên liệu rất cầu kỳ. Gạo làm bánh trôi, bánh chay phải kén được nếp cái hoa vàng và pha theo tỷ lệ cứ 8 tám phần hoặc 9 phần nếp với 1 đến non 2 phần gạo tẻ.

Bánh trôi làm bằng bột nếp nhào nặn với nước, có nhân bằng đường phên già. Đường làm nhân bánh trôi ngon nhất là đường phên Dương Liễu, Cát Quê, với những miếng đường đỏ thắm, rắn đanh và giòn, hương thơm mát.

Tết hàn Thực và những món ăn không thể thiếu trong ngày này - Hình 3

Bánh trôi được viên thành những viên tròn nhỏ, vừa miệng kèm một viên đường phên cắt nhỏ vuông thành, sắc cạnh làm nhân. Bánh nặn xong, thả vào nồi nước sôi. Bánh chìm xuống rồi nổi lên, “ba chìm bảy nổi, chín lênh đênh” thì vớt ra và ngâm trong nước lã đun sôi để nguội cho săn trở lại rồi lại vớt ra bày vào đĩa. Đĩa bánh trôi được rắc thêm mấy hạt vừng trắng rang thơm thơm là.

Cũng làm từ chất liệu bột như bánh trôi nhưng kích thước của viên bánh chay thường to hơn với nhân bánh làm từ đậu xanh nấu chín trộn với đường và dừa nạo sợi. Muốn có viên bánh chay ngon, người ta thường chọn giống đỗ tiêu hạt nhỏ, thơm để làm nhân.

Tết hàn Thực và những món ăn không thể thiếu trong ngày này - Hình 4

Bánh chay được đựng trong bát, chan thêm một chút chè đường quấy với bột đao hay bột sắn dây ướp hoa bưởi. Tùy nơi, người ta có thể rắc thêm chút vừng, hoặc dừa hay đỗ xanh lên mặt bánh.

Ngoài bánh trôi, bánh chay, một số tỉnh thành miền Bắc còn làm bánh quả nhót nhân tết Hàn thực. Cũng được làm từ bột nếp nhưng bánh nhót không có nhân. Tùy từng nơi mà sau khi luộc chín, bánh sẽ được xào qua với mật hoặc dính thêm vài hạt lạc bên ngoài bánh.

Ngày nay, xung quanh cách làm bánh trôi, bánh chay cổ truyền, còn có rất nhiều biến thể như bánh trôi hình chân mèo ngộ nghĩnh hay trộn bột bánh với lá dứa, gấc, khoai lang để có màu thật đẹp mắt. Bánh chay thay vì đậu xanh thì có thể là bánh chay bí đỏ, bánh chay nhân đậu đỏ…

Hạ Lam

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Mới nhất
Xem nhiều
Thư Xính Lao trốn cách ly, tomboiloichoi dính thính "Yi Seo Việt Nam" ở trailer "phim Cô Vy" Những Ngày Không QuênHoa hậu con nhà giàu Jolie Nguyễn đeo găng tay rửa bát mà "dát" toàn đá quý, kim cươngCLIP: Người đàn ông rút tấm thẻ lạ khiến tài xế dừng đánh người, bỏ về xeGiảm tải Tiếng Việt: Giáo viên chủ động dạy theo chủ đề, học sinh dễ ghi nhớAi như Ninh Dương Lan Ngọc: mùa dịch ở nhà vẫn "lên đồ" sang chảnh, thay túi hiệu liền tayCả công ty 100 người cùng đón sinh nhật online, dở khóc dở cười vì bị em chó chen ngang chiếm hết spotlightĐeo khẩu trang và ngồi chơi piano trên sóng, nữ Youtuber khiến cộng đồng mạng ngỡ ngàng với nhan sắc thậtTokyo có số ca mắc Covid-19 kỷ lục, Nhật Bản phát khẩu trang miễn phí cho dânYoonA được khen ngợi hết lời trên tạp chí L'OFFICIEL: 'Cô ấy thật tinh tế và xinh đẹp'Thêm ca mắc Covid-19 liên quan tới Bệnh viện Bạch MaiMV cổ vũ chống Covid-19 từ Ninh Dương Lan Ngọc, Đức Phúc,… đạt lượt xem ấn tượng sau ít ngày lên sóngSuất cơm 0 đồng cho người nghèo ngày cách lyBộ Y tế lưu ý 3 điều cần tránh để giảm nguy cơ mắc Covid-19Phải đóng cửa hàng phòng dịch, ông chủ 9x bày đủ trò lầy lội trên Tiktok, cosplay Sơn Tùng và sự thật là chiêu marketing rất hiệu quảMỹ cam kết hợp tác cùng Nga chống dịch Covid-19Nhà trọ Balanha: Lâm chê Hân "một con chả còn gì" nhưng lại khó chịu khi mẹ bỉm bị tán tỉnhNữ điều dưỡng mang thai tuần 38 tham gia chống Covid-19: Bộ Y tế yêu cầu làm rõ"Que Ota", câu spam nổi tiếng trong cộng đồng CS:GO mang ý nghĩa gì?Đình chỉ công tác PGĐ bệnh viện tổ chức đám cưới cho con giữa đại dịch Covid-19Game nhập vai trực tuyến đình đám The Elder Scrolls Online đang mở cửa miễn phí ngay trên SteamTình yêu và tham vọng: Ảo tưởng về Phong (Mạnh Trưởng), cuối cùng Linh (Diễm My) lại nhận cái kết "đắng"Khung cảnh lạc quan khắp châu Âu những ngày chống dịchĐường hầm bí mật bên trong rồng khổng lồ ở Thái LanBác sĩ tuyến đầu chống dịch: 'Phải điều trị cả tâm lý cho bệnh nhân'Liệu xà phòng có hiệu quả để loại bỏ virus corona?

Tiêu điểm

Mẹo nấu xôi ngô dẻo thơm, ấm bụng cho bữa sáng đầu tuần
21:05:39 31/03/2020
Cách chiên chân giò heo giòn bì, mềm thịt, không tích dầu mỡ
20:51:04 01/04/2020
Người Hàn Quốc có món bánh trứng ngon nức lòng: Học ngay cách làm để khiến cả nhà có bữa sáng bất ngờ
09:06:23 01/04/2020
Thịt lợn mà làm món này đảm bảo ngon bất ngờ, ai cũng xuýt xoa khen ngợi
20:08:59 01/04/2020
Những thực phẩm vừa bổ dưỡng lại để được lâu, chị em yên tâm "tích trữ" hạn chế ra đường phòng Covid-19
20:59:10 31/03/2020
Bí quyết làm gà xào sả ớt cay ăn một lần là “say”
20:47:42 01/04/2020
Trời lạnh làm thịt kho tiêu đưa cơm
21:02:29 31/03/2020
Măng xào thì ai cũng biết, nhưng xào với nguyên liệu này thì 90% các mẹ chưa từng thử qua
20:54:32 31/03/2020
Gà chiên nước mắm thì ai cũng biết, nhưng làm sao để thành "cực phẩm" thì cần bí quyết
20:06:12 01/04/2020
3 bước đơn giản xong ngay cơm chiên kim chi Hàn Quốc
20:45:29 01/04/2020

Thông tin đang nóng

Anh phát hiện các bộ xét nghiệm đặt hàng có dính virus corona
17:27:28 02/04/2020
Trịnh Kim Chi “đáp trả” diễn viên Trà My, Hồng Vân - Kha Ly lên tiếng “chỉ là con muỗi, tào lao đừng buồn”
17:11:21 02/04/2020
Đình chỉ công tác PGĐ bệnh viện tổ chức đám cưới cho con giữa đại dịch Covid-19
17:42:38 02/04/2020
Truy tố chủ sạp trái cây đâm 2 người thiệt mạng
15:00:02 02/04/2020
Trung Quốc nói 10.000 người ở Vũ Hán 'chết vì lý do khác'
20:12:01 02/04/2020
"Triển Chiêu” lãng tử nhất màn ảnh: Sự nghiệp tuột dốc nhưng hôn nhân viên mãn hiếm có
17:13:01 02/04/2020
Dịch Covid-19: Mỹ, Anh, Tây Ban Nha cùng đón ngày đau thương nhất
16:30:48 02/04/2020
Cô bạn Sài Gòn thoát ế trong khu cách ly: Chốt nhanh gọn chỉ nhờ 1 ly trà sữa, khi đi một mình khi về một đôi
14:54:29 02/04/2020
Góc gây lú lẫn: Linh Chi hở bạo chơi game ngoài ban công?
17:42:56 02/04/2020
Thử lòng bạn trai bằng 1 tin vui, ai ngờ anh người yêu lập tức “giở quẻ” và cách cô gái “ngả bài” xuất sắc khiến anh ta ngơ ngác!
15:14:47 02/04/2020

Tin mới nhất

5 món cháo dinh dưỡng giúp tăng cường trí thông minh cho trẻ nhỏ

20:43:04 02/04/2020
Để trẻ phát triển trí thông minh và nhớ lâu, các bé cần được cung cấp một chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng tốt cho não bộ.

Tuyệt chiêu làm xíu mại phủ phô mai siêu ngon mà không ngấy

20:40:03 02/04/2020
Xíu mại phủ phô mai ăn kèm bánh mì rất hấp dẫn mà không hề bị ngấy. Dưới đây là tuyệt chiêu cực đơn giản làm nên món ăn thơm ngon, béo ngậy này.

Cuối tuần làm món kem bơ béo ngậy cả nhà đều khen

20:39:59 02/04/2020
Kem bơ là món tráng miệng béo ngậy, bổ dưỡng và đặc biệt giúp giải khát cho những ngày hè nắng nóng đỉnh điểm.

Khéo tay làm bánh tôm cho bé ngon hơn ngoài hàng

20:39:47 02/04/2020
Món bánh tôm có phần vỏ giòn, bên trong xốp mềm thơm và cực lạ miệng không chỉ cho bé mà còn khiến cả nhà ai nấy ăn đều khen ngon tấm tắc.

Cách pha cà phê trứng thơm ngon - bổ - rẻ

20:36:39 02/04/2020
Cà phê trứng là một trong những món cà phê đặc trưng của người Hà Nội. Bí quyết để pha chế món đồ uống này ngon hoàn hảo sẽ được bật mí dưới đây.

Bún thang - Đậm đà dư vị Hà Thành

20:32:56 02/04/2020
Bún thang là một món ăn nổi tiếng của Hà Nội. Với những bước dưới đây, bạn có thể làm ngay món bún thang nổi tiếng của Hà Thành.

Học làm món há cảo hấp tôm chuẩn vị Trung Hoa

20:30:02 02/04/2020
Há cảo là món ăn nổi tiếng có nguồn gốc từ Trung Hoa, rất hấp dẫn bởi hình thức bắt mắt và hương vị thơm ngon tuyệt vời.

Cách làm khoai lang chiên giòn nóng hổi, món ăn vặt nhiều người thích

20:27:28 02/04/2020
Khoai lang chiên giòn là món ăn vặt rất nhiều người yêu thích. Muốn khoai lang ngon bạn cần phải biết cách tẩm ướp gia vị dưới đây.

Chè Lam Thạch Xá – Đặc sản làm từ “bông hoa bỏng” từng tặng nghĩa quân Lam Sơn

20:23:57 02/04/2020
Khác với đa phần các loại bánh làm từ gạo, bột bánh thường được xay trực tiếp từ gạo, thì Chè Lam Thạch Xá được làm cầu kỳ hơn, được làm từ bông hoa bỏng của gạo nếp.

Bánh mì hấp thịt băm đổi món cho bữa sáng

20:15:16 02/04/2020
Thay vì bánh mì kẹp thịt, trứng... như thông thường sao bạn không thử tự tay làm bánh mì hấp thịt băm đổi món cho bữa sáng siêu ngon siêu đơn giản.

Chỉ là món trứng xào thôi, nhưng làm theo cách này đảm bảo ăn siêu ngon

20:14:07 02/04/2020
Trứng xào rau củ sử dụng các nguyên liệu sẵn có trong nhà bếp nên rất tiện lợi khi chế biến, đặc biệt có hương vị thơm ngon, hấp dẫn.

Món ngon dễ làm, tăng cường sức đề kháng mùa dịch

20:10:54 02/04/2020
Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, bên cạnh các biện pháp dự phòng lây nhiễm theo khuyến cáo của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ và duy trì một lối sống tích cực, lành mạn...

Cách nấu xôi gà thơm ngon cho bữa sáng gia đình

20:07:50 02/04/2020
Cách nấu xôi gà đơn giản nhưng đem lại thành phẩm thơm ngon dưới đây sẽ giúp các gia đình có bữa ăn sáng sum vầy, đủ vị.

Công thức tự làm bánh canh cua sườn heo đậm đà

20:07:10 02/04/2020
Nếu đã chán những bữa cơm thông thường hàng ngày, bạn có thể đổi vị với món bánh canh cua ngập gạch, nước lèo ngọt thịt.

Cách làm canh ghẹ rau muống mang hương vị biển khơi vào bữa cơm gia đình

20:02:54 02/04/2020
Nếu đã được thử món canh ghẹ nấu rau muống một lần, hẳn các bạn sẽ không thể quên được hương vị ngọt lịm, hấp dẫn mà món canh này mang lại.

Chuột bao tử - đặc sản Trung Quốc với cách thưởng thức tàn nhẫn bậc nhất

20:02:13 02/04/2020
Những con chuột non vừa mới ra đời đã kết thúc mạng sống ngay trong miệng thực khách.

Cách pha nước chấm nem vụng mấy làm cũng thành công

19:59:41 02/04/2020
Để có được bát nước chấm nem thì cần phải có những bí quyết riêng. Cùng học cách pha nước chấm nem ngon, đơn giản dưới đây nhé.

Cách làm món sandwich bơ chỉ nhìn đã muốn ăn ngay

19:56:02 02/04/2020
Bí quyết làm món sandwich bơ hấp dẫn, thơm nức với hương vị béo ngậy của trái bơ quyện cùng các loại nguyên liệu khác khiến bạn chỉ nhìn đã muốn ăn ngay.

Cách làm bánh mì nướng sa tế thơm lừng nhân ngày mát trời

19:52:29 02/04/2020
Cách làm bánh mì nướng sa tế thơm lừng nhân ngày mát trời

Bò hầm tiêu xanh - Món ngon khó cưỡng cho bữa cơm gia đình ngày nghỉ lễ

19:48:54 02/04/2020
Bò hầm tiêu xanh là món ăn giàu dinh dưỡng thích hợp khẩu vị trẻ em và người lớn trong nhà, cũng là món ăn hấp dẫn trong mâm cơm gia đình đầm ấm ngày nghỉ lễ này.

Công thức pha 2 loại nước uống “thần thánh” tăng đề kháng khi chuyển mùa

19:44:17 02/04/2020
Với những nguyên liệu đơn giản có sẵn trong bếp, bạn có thể pha ngay 2 loại nước uống giúp tăng sức đề kháng, chống chọi với thời tiết thất thường lúc chuyển mùa.

Trứng chiên phồng kiểu Pháp

19:42:27 02/04/2020
Khéo tay biến tấu hai quả trứng gà thành món trứng chiên xốp mềm, nhâm nhi cùng mật ong hoặc tương ớt là món tráng miệng khó có thể chối từ.

"Làm mới" món mì bò truyền thống với cách đặc biệt

19:39:51 02/04/2020
Mì bò nấu kiểu này hương vị đậm đà, từng miếng thịt bò mềm ngon khiến cả nhà ai nấy ăn cũng đều thích mê.

Mùa dứa chín nhất định phải học làm món thịt sốt dứa chua ngọt thơm nức

19:38:39 02/04/2020
Từng miếng thịt mềm ngon thấm đều sốt vị dứa chua ngọt. Món ăn này ăn cùng với cơm trắng thì quá tuyệt!

Ngày trở gió mẹ làm món đùi gà nướng mật ong thơm nức, ngon hết nấc

19:35:41 02/04/2020
Với bí quyết làm món đùi gà nướng mật ong này các bà nội trợ sẽ có thêm một món ăn cho vào trong thực đơn của gia đình mình.

Đậu tẩm bột sốt mặn ngọt ngon bổ rẻ, cả nhà ăn hết nồi cơm

19:33:22 02/04/2020
Món đậu phụ không còn xa lạ với bất kỳ ai, nhưng nếu bạn chế biến theo cách này sẽ có món ăn độc đáo đổi vị.

Ngày nghỉ mẹ làm phở cuốn thịt heo tại nhà, ai cũng thích thú

19:29:15 02/04/2020
Món phở cuốn thịt heo vừa dễ ăn lại tốt cho tiêu hóa không đầy bụng khó chịu, được rất nhiều người yêu thích.

Tổng hợp công thức 10 món xào ngon từ thịt lợn, giúp bạn đổi bữa dễ dàng

18:16:15 02/04/2020
Chỉ cần khéo léo một chút, bạn sẽ có những món xào ngon từ thịt lợn để đổi bữa cho cả nhà trong những ngày cách ly xã hội này. Hãy tham khảo công thức 10 món xào ngon từ thịt lợn ngon!

Nấm rơm xào thịt thơm ngon lạ miệng, cả nhà đánh veo nồi cơm

18:12:25 02/04/2020
Món nấm rơm xào thịt vừa giàu dinh dưỡng, ngon bổ rẻ chắc chắn sẽ giúp gia đình bạn đổi vị thành công.

Có thể bạn quan tâm

Taliban sắp trao tù binh, lộ trình hòa bình Afghanistan vẫn chưa thông

Thế giới

20:43:03 02/04/2020
Các cuộc đàm phán về việc trao đổi tù binh giữa chính phủ Afghanistan và lực lượng phiến quân Taliban đang diễn ra tại thủ đô Kabul.

Báo châu Á chỉ ra 5 "tiểu tướng" sẽ giúp bóng đá Việt Nam "hóa rồng"

Bóng đá việt nam

20:40:58 02/04/2020
Tờ Sports442 phiên bản tiếng Anh vừa có bài viết phân tích về những tài năng trẻ của bóng đá Việt Nam, trong đó nhấn mạnh 5 cái tên có thể giúp ĐT Việt Nam hiện thực hóa giấc mơ giành vé dự VCK World Cup 2026.