Tại sao ăn ổi lại dễ bị táo bón?

Quả ổi xanh có chứa một hàm lượng lớn chất tannin . Loại chất này sau khi đi vào cơ thể sẽ kết hợp với các protein, tạo ra màng se niêm mạc và làm chậm nhu động ruột, có thể khiến bạn bị táo bón .

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, ổi có giá trị dinh dưỡng cao nhất là khi chín, nhưng với những quả còn xanh, cứng thì không nên ăn vì nó có thể dẫn đến tình trạng khó tiêu và đầy bụng.

Sở dĩ ăn nhiều ổi bị táo bón là bởi hàm lượng dinh dưỡng của loại quả này có chứa lượng lớn tannin, đây là chất sau khi đi vào cơ thể sẽ có xu hướng kết hợp với các protein để tạo ra màng se niêm mạc và làm chậm nhu động ruột.

Video đang HOT

Lưu ý khi ăn ổi để tránh bị táo bón

Vỏ ổi chứa rất nhiều vitamin C

Ăn vỏ ổi chín không khiến bạn bị táo bón bởi lượng vitamin C có rất nhiều ở phần vỏ. Vì vậy, bạn nên biết cách chọn mua ổi sạch, ngon, ngâm rửa đúng cách để ăn cả vỏ thì mới tận dụng được hết hàm lượng vitamin C có trong ổi chín.

Đối với trẻ em

Phụ huynh không được cho trẻ ăn quá nhiều ổi, bởi điều này sẽ không tốt cho hệ tiêu hoá còn non nớt và có thể khiến trẻ bị táo bón hoặc tiêu chảy.

Tại sao ăn ổi lại dễ bị táo bón? - Hình 1

Ăn nhiều ổi chín có rất nhiều chất dinh dưỡng, ngược lại, ăn nhiều ổi xanh lại khiến bạn bị táo bón. Ảnh LĐ

Loại bỏ hạt

Nếu nhận thấy có quá nhiều hạt thì cần bỏ bớt, bởi hạt ổi rất cứng nên ăn nhiều ổi bị táo bón và khó tiêu, khiến cho quá trình tiêu hóa gặp trở ngại.

Hạn chế ăn ổi xanh, chát

Tốt nhất là không nên ăn ổi xanh hoặc hạn chế ăn ở mức tối đa nhất có thể. Trong trường hợp ăn ổi xanh thì nên gọt sạch vỏ và nhai thật kỹ.

Nước ổi ép

Có thể làm nước ổi ép để thưởng thức nếu bạn thấy chán ăn hoặc suy nhược cơ thể, để giúp cho việc hấp thụ dưỡng chất trong cơ thể được tốt hơn.

Tuy ổi chín rất tốt cho sức khỏe và hệ tiêu hóa nhưng bạn cũng lưu ý là chỉ nên ăn 1 – 2 quả/ngày.

Ăn salad để giảm cân, nữ sinh phải cấp cứu trong đêm

Cô gái đã ăn 3 bữa salad/ngày và chủ yếu là cà chua sống. Cà chua sống chứa nhiều chất tannin. Khi tannin gặp protein trong trứng luộc sẽ tạo thành protein tannin khó hòa tan.

Một nữ sinh viên Hàn Quốc vì muốn giảm cân theo cách tiết kiệm nên đã tự làm salad rau diếp ăn 3 bữa một ngày. Cô đã chuẩn bị rất nhiều rau diếp, cà chua, trứng luộc, hạt tiêu đen, muối và dầu ăn để làm salad. Mỗi bữa cô gái sẽ ăn một bát salad lớn.

Sau ngày ăn kiêng đầu tiên, nữ sinh bị khó tiêu. Ngày thứ hai, tình trạng này vẫn tiếp diễn. Cô nghĩ rằng do mình không ăn đủ chất xơ nên gây ra khó tiêu.

Ăn salad để giảm cân, nữ sinh phải cấp cứu trong đêm - Hình 1

Cô vẫn duy trì chế độ ăn này và đến ngày thứ ba dạ dày bắt đầu cảm thấy đau. Cô vẫn nghĩ là mình bị táo bón và đau dạ dày. Đến ngày thứ 5, cô thấy đau bụng dữ dội và phải nhập viện vào nửa đêm.

Khi nhập viện, bác sĩ xác nhận cô giảm được 2kg. Tuy nhiên, bệnh nhân gặp tình trạng đau bụng, khó tiêu trầm trọng.

Bác sĩ giải thích rằng, cô gái đã ăn 3 bữa salad/ngày và chủ yếu là cà chua sống. Cà chua sống chứa nhiều chất tannin. Khi tannin gặp protein trong trứng luộc sẽ tạo thành protein tannin khó hòa tan và gây ra tình trạng khó tiêu.

Người bình thường vẫn có thể tiêu hóa được những thực phẩm trên. Tuy nhiên, nữ sinh này đã ăn liên tục trong vòng 5 ngày nên dẫn đến tình trạng đau bụng, khó tiêu nghiêm trọng như vậy.

Bác sĩ khuyến cáo, nếu muốn ăn salad để giảm cân, bạn nên ăn vào buổi tối. Bữa sáng cần ăn đa dạng thức ăn để cung cấp năng lượng cho cơ thể. Buổi tối là thời gian thích hợp nhất để ăn salad.

Ăn salad để giảm cân, nữ sinh phải cấp cứu trong đêm - Hình 2

Tác dụng phụ của việc ăn quá nhiều chất xơ

Đầy bụng, khó tiêu

Không phải cứ ăn nhiều rau là sẽ tốt. Nạp quá nhiều chất xơ vào cơ thể sẽ dẫn đến tình trạng khó tiêu hóa, đầy bụng, khó chịu.

Tiêu chảy

Chất xơ có vai trò quan trọng trong tốc độ chuyển hóa ở ruột. Tuy nhiên, khi bạn ăn quá nhiều chất xơ không hòa tan, tốc độ chuyển hóa bị đẩy nhanh và dẫn tới tiêu chẩy.

Táo bón

Ăn quá nhiều chất xơ hòa tan lại gây ra tác dụng ngược lại. Chất xơ này sẽ tích thụ trong ruột, hấp thu tất cả các chất lỏng dẫn đến tình trạng mất nước, khó thức ăn khó tiêu và gây ra táo bón.

Tắc nghẽn đường ruột

Khi ruột quá nhiều chất xơ và không đủ nước thì có thể dẫn tới trường hợp tắc nghẽn đường ruột. Các chất xơ dư thừa không thể di chuyển do thiếu nước nên bị gây ra tắc nghẽn. Đây là tình trạng tồi tệ nhất khi bị thừa chất xơ. Bệnh nhân có thể phải cần đến phẫu thuật để giải quyết vấn đề.

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Xem nhiều
Mới nhất
Bác sĩ dạy tập phục hồi phổi cho bệnh nhân Covid-19 tự thực hiện tại nhà09:45Phát hiện ứng viên hàng đầu cho điều trị Covid-1902:12Clip Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn nói 10 việc cần làm với F0, F1 cách ly ở nhà04:27Hy vọng mới trong cuộc chiến chống Covid-1902:36Người dân TPHCM đội mưa lớn đi tiêm vắc xin ngừa Covid-19 đợt 501:33Nhiều F0 diễn biến nặng, TP.HCM thành lập tổ công tác đặc biệt03:07Phòng bệnh Covid-19: Hãy mở cửa đón nắng vào phòng!02:09TP.HCM: 106 bệnh nhân nặng hồi phục kỳ diệu sau khi đến Bệnh viện hồi sức Covid-1906:31Không cho con 13 tuổi tiêm vắc xin Covid-19, mẹ hối hận khi con bệnh nặng02:373 biện pháp chăm sóc người cao tuổi trong đại dịch05:17Khỏe mạnh tại nhà: Người bệnh tăng huyết áp cần lưu ý gì trong mùa dịch Covid-19?03:25Mỹ chặn 15 con ốc sên khổng lồ có thể gây viêm màng não02:1315 điều cần làm khi ở chung nhà với F104:04Tiêm tăng cường vắc xin Covid-19 quá nhiều có thể gây nguy hiểm04:54Sau khi tiêm liều 2 vắc xin Covid-19 của Moderna triệu chứng có nặng hơn?01:59Lúc nào thì người nhiễm Covid-19 dễ lây nhiễm cho người khác nhất?04:53Hà Nội bắt đầu chiến dịch tiêm chủng toàn thành phố01:53Nguy cơ gặp chứng máu đông giảm rõ rệt khi tiêm mũi 2 vắc xin AstraZeneca01:24

Tiêu điểm

12 dấu hiệu cảnh báo cơ thể nhiễm SARS-CoV-2
18:41:51 01/08/2021
Ba cách đơn giản ngăn SARS-CoV-2 xâm nhập cơ thể
09:41:15 31/07/2021
Vắc xin Nano Covax có cả dạng xịt mũi
14:20:22 01/08/2021
Ngày mới với tin tức sức khỏe: Những dấu hiệu kỳ lạ cho biết bạn bệnh tim
01:27:53 31/07/2021
Thông tin về 7 loại vắc xin ngừa COVID-19 dạng xịt mũi
00:11:32 31/07/2021
Cách xử trí các tình huống khi chăm sóc F0 tại nhà
01:33:06 31/07/2021
3 tư thế ngủ phổ biến, ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?
01:13:10 31/07/2021
TP Hồ Chí Minh đã được phân bổ vắc xin COVID-19 nhiều nhất cả nước với 3 triệu liều
18:47:50 31/07/2021
F0 ở TP.HCM khỏi bệnh sau 10 ngày tự điều trị tại nhà
13:56:15 01/08/2021
8 tác hại khi nhịn cơm lâu ngày
08:47:23 01/08/2021

Thông tin đang nóng

Hành khách từ Việt Nam đi quốc tế bị từ chối nhập cảnh, vạ vật ở sân bay
16:53:02 01/08/2021
Người bố một mình địu con 2 tuổi đi xe máy hồi hương: "Nó nhớ hơi mẹ, cứ khóc suốt"
17:48:45 01/08/2021
Trớ trêu thay, hoá ra không phải Đô Mỹ Trúc, chính mẹ ruột là người khiến Ngô Diệc Phàm vào tù theo cách không ngờ
21:14:04 01/08/2021
Mỹ Linh hé lộ cách "trị" cô út ương bướng nhất nhà, câu nói của Mỹ Anh gây choáng: "Con sẽ không dạy con con giống mẹ"
20:04:00 01/08/2021
Nghệ sĩ Hữu Thành - diễn viên phim Đất Phương Nam qua đời, hưởng thọ 88 tuổi
17:57:20 01/08/2021
Ngô Diệc Phàm mặt câng câng bước đi trong tù, lộ clip “phê pha” giữa sự kiện
17:20:49 01/08/2021
Cuộc tình tội lỗi với em dâu trẻ
16:33:15 01/08/2021
Chúng tôi ly hôn, phản ứng của bố mẹ chồng khiến tôi òa khóc vì cảm động
16:37:28 01/08/2021
Rùng mình loạt bài phỏng vấn tiết lộ sở thích đồi bại với bé gái của Ngô Diệc Phàm và "tiên tri" luôn cái kết tù tội?
16:44:28 01/08/2021
Ngô Diệc Phàm bị nhân viên quay trộm clip nhạy cảm
20:18:24 01/08/2021

Tin mới nhất

Cần test dị ứng trước tiêm vaccine Covid-19?

21:06:33 01/08/2021
Tôi muốn đi kiểm tra dị ứng trước khi tiêm vaccine Covid-19 vì không biết mình có bị dị ứng với chất nào. Việc này có cần thiết không, nếu có thì xét nghiệm ở đâu? (H. Ngân).

Người phụ nữ mắc ung thư tuyến giáp di căn xương vẫn sống sót sau 16 năm

19:48:06 01/08/2021
Được chẩn đoán mắc ung thư tuyến giáp khi đã di căn xương, không đi lại được, ít ai ngờ bà T.T.N., 74 tuổi vẫn có thể sống và sau 16 năm chưa thấy dấu hiệu bất thường.

Chuyên gia Bộ Y tế: F0 có thể tự đánh giá nguy cơ diễn biến nặng

19:42:15 01/08/2021
Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Khám, chữa bệnh, F0 có thể căn cứ vào phân loại 4 nhóm nguy cơ Bộ Y tế đã ban hành. Tuy nhiên, bệnh nhân không được chủ quan.

Nhiễm COVID-19, sao có người bị nặng, người nhẹ?

19:36:35 01/08/2021
Một nghiên cứu mới của Mỹ đã giải thích vì sao cùng mắc COVID-19 nhưng người này lại mắc bệnh nặng hơn người kia.

Làm gì khi ngứa họng, tê lưỡi sau tiêm vaccine Covid-19 ?

18:33:31 01/08/2021
Một ngày sau tiêm, tôi xuất hiện triệu chứng tê quanh môi, lưỡi kèm cảm giác ngứa họng? Tôi cần làm gì? Triệu chứng này có nguy hiểm? (Ngọc Long, 44 tuổi, Hà Nội)

TP HCM cần gấp máu nhóm O trong ba ngày tới

18:28:33 01/08/2021
Lượng máu O dự trữ tại ngân hàng máu của TP HCM sáng 1/8 chỉ còn 640 túi, dự kiến không đủ cung cấp cho các bệnh viện trong ba ngày tới.

Loại quả giàu vitamin C tăng đề kháng cơ thể

18:25:19 01/08/2021
Ổi, kiwi, đu đủ, ớt chuông đỏ giàu vitamin C hơn cam, giúp tăng sức đề kháng, thích hợp phòng ngừa Covid-19.

Có cần gắn đèn UV trong nhà để diệt nCoV?

18:08:58 01/08/2021
Tia cực tím có diệt được nCoV không bác sĩ? Tôi thấy nhiều người đang tìm kiếm mua đèn UV về gắn trong nhà để tiêu diệt nCoV, ngăn ngừa Covid? (Quỳnh Anh, Vĩnh Phúc).

Có nên dùng máy theo dõi SpO2 tại nhà?

18:01:51 01/08/2021
Máy theo dõi SpO2 cầm tay tiện dụng, nhỏ gọn, chỉ cần kẹp vào đầu ngón tay hoặc ngón chân là có thể đọc được kết quả tại nhà.

Nhảy xuống bể bơi cạn nước bị gãy cổ

17:58:54 01/08/2021
Không để ý bể bơi cạn nước, người đàn ông 55 tuổi ở Hải Phòng nhảy theo tư thế cắm đầu, đụng xuống sàn bể.

TP.HCM đạt kỷ lục tiêm 104.000 liều vắc xin một ngày

14:24:28 01/08/2021
TP.HCM đã tiêm hơn 104.000 liều vắc xin trong ngày 31-7, nâng tổng số người được tiêm chủng trong đợt 5 lên 622.000 lượt.

TP.HCM: Khẩn trương kết hợp Đông - Tây y trong phòng, chống dịch COVID-19

14:16:27 01/08/2021
Nhằm phát huy thế mạnh của y học cổ truyền trong công tác phòng và hỗ trợ điều trị COVID-19, sáng 1-8, Viện Y dược học dân tộc TP.HCM tổ chức chương trình Chung tay phòng, chống dịch COVID-19 bằng y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại.

Xông lá, xông tinh dầu có điều trị được Covid-19?

12:40:08 01/08/2021
Theo BS Khanh, xông là phương pháp để giải cảm, ấm đường hô hấp nhưng không thể chữa khỏi bệnh Covid-19. Đặc biệt những người đang sốt cao, không được xông.

19 loại test nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2 được Bộ Y tế cấp phép

12:36:45 01/08/2021
Trong số các bộ kit test nhanh được Bộ Y tế cấp phép, hai sản phẩm do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất.

Y học cổ truyền hỗ trợ điều trị Covid-19 như thế nào?

10:49:24 01/08/2021
Từ đợt dịch tại Bắc Giang, Bắc Ninh, y học cổ truyền đã được áp dụng khá thành công với F0 và nhân viên y tế ở các bệnh viện dã chiến, khu công nghiệp.

4 ca tử vong do sốt xuất huyết, Bình Phước ứng phó khẩn cấp

22:31:54 31/07/2021
Bệnh sốt xuất huyết đang tăng mạnh trên địa bàn tỉnh Bình Phước và đã có 4 ca tử vong. Tỉnh đã đề ra các biện pháp cấp bách phòng chống, bên cạnh các biện pháp chống COVID-19.

Tìm hiểu thêm biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong mùa dịch

18:23:34 31/07/2021
Trước tình hình dịch bệnh căng thẳng, người dân luôn được khuyến khích chủ động thực hiện những biện pháp phòng dịch theo khuyến cáo và giữ mình sạch khỏe để cùng chung tay đẩy lùi dịch bệnh.

Vụ "thuốc đông y hỗ trợ Covid-19": Yêu cầu Cục y dược cổ truyền kiểm điểm

18:21:02 31/07/2021
Vụ Tổ chức Cán bộ (Bộ Y tế) yêu cầu Cục Quản lý y dược cổ truyền kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm vụ công văn liên quan đến thuốc đông y hỗ trợ điều trị Covid-19 bị thu hồi sau 2 ngày ban hành.

Ca Covid-19 nào sẽ thuộc nhóm nguy cơ cao, cần đến viện ngay?

18:15:45 31/07/2021
Các bệnh nhân được phân loại theo 4 mức nguy cơ (thấp, trung bình, cao, rất cao) tương đương với 4 màu xanh, vàng, cam và đỏ; từ đó phân loại, vận chuyển bệnh nhân đến tuyến điều trị phù hợp.

eDoctor miễn phí dịch vụ tư vấn bác sĩ mùa dịch

18:05:35 31/07/2021
Thông qua ứng dụng eDoctor, người dân có thể gọi điện video, chat trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn cụ thể, rõ ràng về vấn đề sức khỏe mà mình quan tâm. Các bác sĩ muốn hỗ trợ người dân cũng có thể chung tay cùng eDoctor.

Cách chữa Covid-19 bị khuyến cáo 'phản khoa học'

10:27:20 31/07/2021
Khi biến thể Delta càn quét Indonesia, người dân nước này lan truyền các phương pháp chữa Covid-19 tại nhà song được các chuyên gia y tế khuyến cáo không có căn cứ khoa học.

Mối nguy hiểm khi F0 tự dùng máy tạo oxy tại nhà

10:23:50 31/07/2021
Oxy là yếu tố quan trọng với các bệnh nhân Covid-19, nhất là người có diễn biến nặng, nguy kịch. Tuy nhiên, việc tự sử dụng máy tạo oxy tại nhà có thể gây nhiều hậu quả khó lường.

Tiêm trộn AstraZeneca - Sputnik V không gây tác dụng phụ nghiêm trọng

09:12:42 31/07/2021
Nghiên cứu đầu tiên về tiêm trộn vaccine AstraZeneca và Sputnik V cho thấy sự kết hợp này không gây tác dụng phụ nghiêm trọng.

Mách nhau tắm nước ấm, xông tinh dầu, phơi nắng tiêu diệt virus SARS-CoV-2: Bác sĩ tiết lộ sự thật

09:07:28 31/07/2021
Nhiều người truyền nhau thông tin như việc tắm nước ấm, xông hơi, phơi nắng sẽ tiêu diệt được virus. Các bác sĩ cho rằng điều này là không thể.

Có thể bạn quan tâm

Một rapper Mỹ bị bắn chết

Sao âu mỹ

22:21:14 01/08/2021
Rapper Gonzoe đã qua đời sau khi bị bắn gần một trạm xăng ở Seattle (Washington, Mỹ) vào tối 29/7.

Tuyển Việt Nam có thể mất 'mũi khoan' này ở vòng loại World Cup

Bóng đá việt nam

22:18:56 01/08/2021
Sau Công Phượng, xuất hiện thêm thông tin Văn Hậu có thể vắng mặt ở trận gặp Ả Rập Xê Út và Australia tại vòng loại thứ 3 World Cup 2022.

Đồng Nai gia hạn phong tỏa 55.000 hộ dân ở Biên Hòa thêm 14 ngày

Đời sống

22:18:26 01/08/2021
Với hơn 2.200 ca mắc COVID-19, TP Biên Hòa chiếm gần 50% tổng số ca mắc của toàn tỉnh, Đồng Nai tiếp tục gia hạn phong tỏa lần 2 đối với 55.000 hộ dân thuộc 6 phường thêm 14 ngày.

Vũ khí bí mật giúp MU đại náo chuyển nhượng

Bóng đá thế giới

22:16:00 01/08/2021
Hai tân Giám đốc - John Murtough cùng Darren Fletcher đóng vai trò cực kỳ quan trọng giúp MU chiêu mộ thành công 2 bản hợp đồng chất lượng Jadon Sancho và Raphael Varane.

Hyunjin (Stray Kids) bị chỉ trích mặt dày vì quay trở lại mạng xã hội

Sao châu á

22:13:22 01/08/2021
Không ngoài dự đoán sự trở lại của nam thần tượng vẫn đang gây nên rất nhiều ý kiến trái chiều.

1 nam rapper nổi tiếng mua snack "lạ miệng" ở Hàn, linh tính mách bảo nên đi hỏi thử bạn và cái kết "thốn" đến chua xót

Sao việt

22:05:46 01/08/2021
Đây có lẽ là lần thưởng thức đồ ăn thốn nhất trong cuộc đời của nam rapper đình đám này.

Cẩm Đan - Tình trẻ 2k2 của chồng cũ Lệ Quyên khoe body hút mắt, netizen thả tim mỏi tay

Netizen

22:01:17 01/08/2021
Có một sự thật là lúc ra đường trông các nàng lúc nào cũng xinh xắn, rạng ngời với quần áo chỉn chu, gương mặt được tô điểm kỹ càng. Trái ngang là ở nhà, nhất là trong mùa dịch, không ít các gái xinh lại bị tụt hạng nhan sắc chỉ vì nhữn...

Nữ cung thủ Colombia thu hút nhờ vẻ ngoài xinh đẹp

Sao thể thao

22:00:52 01/08/2021
Valentina Acosta Giraldo nhận được sự quan tâm rất lớn của người hâm mộ chỉ hơn một tuần sau ngày khai mạc Olympic Tokyo 2020.

Có 6 món đồ này trong nhà, bạn thực sự là một người khôn ngoan và chín chắn

Sáng tạo

21:58:57 01/08/2021
Một ngôi nhà và những vật dụng trong đó nhiều khi cũng nói lên không ít điều về chủ nhân của nó.

Bộ GD-ĐT điều chỉnh lịch tuyển sinh đại học, cao đẳng: 6 mốc thời gian mới thí sinh cần lưu ý

Học hành

21:50:45 01/08/2021
 Theo lịch xét tuyển sinh năm 2021 mà Bộ GD-ĐT điều chỉnh mới nhất, có 6 mốc thời gian quan trọng thí sinh cần ghi nhớ.

Tàu sân bay Mỹ hộ tống tàu dầu Israel bị tấn công

Thế giới

21:30:35 01/08/2021
Mỹ điều tàu sân bay USS Ronald Reagan hộ tống tàu chở dầu Mercer Street bị tấn công ngoài khơi Oman và hỗ trợ cuộc điều tra.

Yêu cầu người dân không ra khỏi Hà Nội trong thời gian giãn cách xã hội

Sự kiện nóng

21:29:47 01/08/2021
Tuyệt đối không để người dân di chuyển ra ngoài địa bàn TP Hà Nội trong thời gian giãn cách xã hội.

Disney bị chỉ trích khi phát ngôn về Scarlett Johansson

Hậu trường phim

21:27:59 01/08/2021
Tổ chức Time’s Up lên án Disney có hành vi tấn công giới tính Scarlett Johansson khi đáp trả vụ nữ diễn viên đệ đơn kiện vi phạm hợp đồng.

Xem xét hạ giá cước viễn thông để giảm khó khăn cho người dân 

Thế giới số

21:27:32 01/08/2021
Việc giảm cước viễn thông nhằm mục đích hỗ trợ cho khách hàng sử dụng dịch vụ, nhất là trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp và kéo dài.

Phim mới của Quách Phú Thành có thể bị ngừng sản xuất vì thiếu tiền

Phim châu á

21:26:40 01/08/2021
Tảo độc 3 phải hoãn kế hoạch sang Thái Lan quay ngoại cảnh vì bệnh dịch. Điều này khiến dự án bị thiệt hại kinh tế nặng nề.