Sao Diêm Vương có phải là một hành tinh không?

Theo dõi VGT trên

Sao Diêm Vương là một trong hàng trăm nghìn tiểu hành tinh băng giá (được gọi là các vật thể trong vành đai Kuiper) quay xung quanh Mặt Trời và ở xa Mặt Trời hơn cả sao Hải Vương.

Nhưng trong một thời gian 76 năm, sao Diêm Vương từng được coi là hành tinh thứ chín của hệ mặt trời.

Sao Diêm Vương có phải là một hành tinh không? - Hình 1

Sao Diêm Vương được nhà thiên văn học người Mỹ, ông Clyde Tombaugh, phát hiện ra vào năm 1930. Và mãi đến năm 1992, các nhà thiên văn học mới phát hiện ra thêm vật thể thứ hai của vành đai Kuiper. Vì thế suốt một thời gian dài, sao Diêm Vương được coi là vật thể duy nhất ở cách xa Mặt Trời của chúng ta hơn cả sao Hải Vương và đương nhiên là một hành tinh.

Kính viễn vọng lớn hơn

Càng ngày chúng ta càng có những chiếc kính viễn vọng to hơn và tốt hơn, vì thế chúng ta có thể chụp được những bức ảnh rõ nét hơn của các vật thể xa xôi như sao Diêm Vương. Nhờ đó các nhà thiên văn học bắt đầu nghi ngờ rằng sao Diêm Vương bé nhỏ hơn rất nhiều so với các hành tinh khác. Vào khoảng thời gian tìm thấy vật thể thứ hai trong vành đai Kuiper, các nhà thiên văn học đã biết rằng sao Diêm Vương thậm chí còn nhỏ hơn cả Mặt Trăng, nhưng vì sao Diêm Vương đã được gọi là hành tinh trong thời gian rất dài rồi nên nó vẫn được coi là nằm trong nhóm hành tinh.

Các nhà thiên văn học cũng đã biết quỹ đạo của sao Diêm Vương cắt quỹ đạo của sao Hải Vương, trong khi không một hành tinh nào khác lại cắt quỹ đạo của nhau. Vậy vì sao quỹ đạo của sao Diêm Vương lại khác biệt như vậy?

Trong vài năm tiếp theo đó, hàng chục rồi hàng trăm vật thể trong vành đai Kuiper được phát hiện ra và cuối cùng đến năm 2005, nhà thiên văn học tên là Mike Brown đã tìm ra tiểu hành tinh Eris. Eris cũng vẫn còn lớn hơn sao Diêm Vương.

Quyết định về các hành tinh

Hiện nay các nhà thiên văn học đang đứng trước một quyết định: Cả Eris và sao Diêm Vương đều là hành tinh chăng? Thế còn tất cả những vật thể trong vành đai Kuiper mà nhỏ hơn sao Diêm Vương một chút thì sao, chúng cũng là các hành tinh ư? Phải cần có bao nhiêu cái tên để đặt cho các hành tinh để cho mọi người nhớ được?

Vào năm 2006, các nhà thiên văn học của Liên hiệp hội Thiên văn học quốc tế đã họp lại và bỏ phiếu quyết định có tiếp tục gọi sao Diêm Vương là hành tinh thứ chín nữa không. Nhiều nhà thiên văn học rất yêu thích sao Diêm Vương thì cho rằng sao Diêm Vương là một “cậu em nhỏ” trong hệ mặt trời của chúng ta và miễn cưỡng phải loại sao Diêm Vương ra khỏi “câu lạc bộ hành tinh”. Nhưng nhiều nhà thiên văn học khác thì cho rằng chúng ta đã mắc lỗi khi gọi sao Diêm Vương là hành tinh, mà lẽ ra ngay từ đầu phải gọi nó là một vật thể trong vành đai Kuiper.

Và họ đã đi đến một ý kiến thống nhất.

Sao Diêm Vương không còn là một hành tinh nữa, thay vào đó nó được xếp vào một loại vật thể mới được đặt tên, đó là “các hành tinh lùn”.

Hành tinh lùn

Các hành tinh lùn có kích thước đủ lớn để trọng lượng của chúng kéo chúng thành hình cầu giống như một hành tinh, như vậy chúng không còn ở hình dáng kì quặc như củ khoai tây chẳng hạn, như nhiều tiểu hành tinh nhỏ. Cũng có khi có những vật thể kích thước tương đương như vậy bay qua quỹ đạo của các hành tinh lùn, trong khi không có tình trạng như vậy đối với các hành tinh vì hành tinh có trọng lượng đủ lớn để gạt bỏ các vật thể ở gần quỹ đạo của nó.

Có một hành tinh lùn trong vành đai các tiểu hành tinh, đó là hành tinh lùn Ceres và một số tiểu hành tinh được biết đến trong vành đai Kuiper, như là sao Diêm Vương chẳng hạn. Và rất có thể trong tương lai các nhà thiên văn học sẽ còn phát hiện ra thêm các hành tinh lùn khác nữa.

Như vậy, chúng ta có thể thấy lý do mà nhiều quyển sách gọi sao Diêm Vương là hành tinh chính là vì trong 76 năm (từ khi phát hiện ra vào năm 1930 đến khi các nhà thiên văn học biểu quyết xếp loại nó vào năm 2006) thì nó là hành tinh. Những người nào đến nay đã trên 30 t.uổi thì có đến nửa cuộc đời cho rằng sao Diêm Vương là một hành tinh.

Vào năm 2015, tàu thám hiểm vũ trụ Chân Trời Mới (New Horizons) của Mỹ đã bay qua sao Diêm Vương và chụp được những bức ảnh có độ phân giải cao nhất từ trước đến nay của hành tinh lùn này. Những hình ảnh tuyệt vời này cho chúng ta thấy sao Diêm Vương là một thế giới đầy núi, băng, hố va chạm và lớp khí quyển mỏng. Nó không còn được gọi là hành tinh nữa, nhưng nó là một hành tinh lùn rất được yêu thích trong vành đai Kuiper.

Phạm Hường

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời?

Điều kiện nào để một thiên thể được công nhận là "hành tinh"? Và liệu hệ Mặt Trời có thực sự chỉ sở hữu 8 hành tinh như chúng ta vẫn biết?

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 1

Hệ Mặt Trời của chúng ta thực sự có bao nhiêu hành tinh? 9? 8? hay 12? Để biết được câu trả lời, trước hết bạn cần hiểu hành tinh là gì. Và giám chắc rằng, không ít người sẽ phải bất ngờ khi đáp án được tiết lộ.

Khi nhắc đến một hành tinh, hình ảnh hiện ra trong đầu của hầu hết mọi người chính là một khối hình cầu có kích thước khổng lồ, với sự kết hợp của đất đá và khí quyển, quay quanh một ngôi sao nào đó và có thể có hoặc không có mặt trăng.

Nếu chỉ dựa trên nhận định này, có lẽ chúng ta sẽ rất khó để trả lời cho câu hỏi: "Tại sao Trái Đất, sao Kim, sao Thủy là hành tinh nhưng sao Diêm Vương lại không?"

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 2

Quay ngược thời gian về năm 2006, thời điểm mà Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, viết tắt là IAU công bố định nghĩa "Thế nào là một hành tinh?". Theo đó, để một thiên thể được gọi là "hành tinh", nó cần phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau đây:

1.Thiên thể đó phải có có quỹ đạo quay quanh Mặt Trời một cách độc lập (điều này có nghĩa Mặt Trăng không được coi là một hành tinh bởi vì nó có quỹ đạo quay quanh một hành tinh/

2.Khối lượng của thiên thể phải đủ lớn để lực hấp dẫn có thể khiến nó có dạng hình cầu

3.Phải đủ lớn để hút sạch các thiên thể khác nằm trên quỹ đạo của nó, để trở thành vượt trội nhất.

Bởi vì sao Diêm Vương không đủ lớn để trở nên vượt trội trên quỹ đạo của nó (định nghĩa 3) nên nó không còn được công nhận là một hành tinh. Một ngôi sao có kích thước nhỏ khác là sao Hải Vương, trên thực tế, có khối lượng gấp 8000 lần sao Diêm Vương, đủ để trở nên vượt trội trong quỹ đạo của mình. Vì vậy, sao Hải Vương nghiễm nhiên thỏa mãn được 3 định nghĩa của IAU và được công nhận là hành tinh.

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 3

Định nghĩa về hành tinh của IAU năm 2006 đã loại sao Diêm Vương ra khỏi danh sách, nhưng cũng theo hệ thống phân loại mới này, hệ Mặt Trời của chúng ta rất có thể sẽ có thể các hành tinh mới. Cụ thể, xét về mặt kỹ thuật, một vài thiên thể khác trong Thái Dương hệ có thể coi là hành tinh. Ví dụ như tiểu hành tinh Ceres, mặt trăng của sao Diêm Vương Charon và một thiên thể khác mới được khám phá là UB313 (Xena).

Bạn có thực sự biết thế nào là một hành tinh và có bao nhiêu hành tinh trong hệ Mặt Trời? - Hình 4

Dưới sự tài trợ của IAU, các nhà thiên văn học đã hoàn thành công trình nghiên cứu của mình về định nghĩa sự khác nhau giữa "hành tinh" và "những phần nhỏ hơn trong hệ Mặt Trời"(tiểu hành tinh, sao chổi). Nếu cách định nghĩa trong nghiên cứu này được thông qua, hệ Mặt Trời sẽ có đến 12 hành tinh, bao gồm: 8 hành tinh hiện có, 3 thiên thể mới được đề cập ở trên và cuối cùng chính là sao Diêm Vương (theo định nghĩa này sao diêm Vương được xếp vào một nhóm mới có tên là "hành tinh lùn")

Cùng khám phá thêm những đặc điểm thú vị của 8 hành tinh trong hệ Mặt Trời trong video dưới đây:

Đặc điểm của các hành tinh trong hệ Mặt Trời

Minh Nhật

Theo dantri.com.vn

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Ảnh hiếm về bộ lạc ẩn dật, không tiếp xúc với loài người ở Amazon
06:42:01 23/07/2024
Dưới bề mặt sao Thủy là lớp kim cương dày 15km?
22:47:25 23/07/2024
Phát hiện 'g.ây s.ốc' về các tinh thể màu vàng lục trên Sao Hỏa
05:13:33 23/07/2024
Phát hiện tôm hùm lạ trong lô hàng ở Red Lobster
21:15:57 22/07/2024
Loài chim nặng nề nhất thế giới nhưng có khả năng bay đáng nể
22:03:53 22/07/2024
Bí ẩn về loài cây cực 'độc' mà các nhà khoa học cho rằng nó có thể phát triển mạnh trên Sao Hỏa
14:35:10 24/07/2024
"Báu vật pharaoh" hiện ra dưới đáy hồ
06:42:04 23/07/2024
Phát hiện phân tử nước trong khoáng chất lấy từ Mặt trăng
22:45:20 23/07/2024

Tin đang nóng

Thông báo mới nhất về Lễ Viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại TP.HCM
12:51:13 24/07/2024
Bị cáo duy nhất "xin lại" t.iền khắc phục trong vụ Trịnh Văn Quyết
12:38:27 24/07/2024
Chủ tịch Chính hiệp Trung Quốc Vương Hộ Ninh làm đại diện đặc biệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sang viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
12:57:04 24/07/2024
Nam diễn viên Việt nói lý do bị HIV, netizen: "Không sao đâu, em đừng quá sợ hãi"
15:07:47 24/07/2024
Nam thần huyền thoại của showbiz Hàn khi ở độ t.uổi 20: Hyun Bin là thanh xuân nhưng Kang Dong Won lại được phong thần
13:10:00 24/07/2024
Nữ ca sĩ sở hữu 20 nghìn tỷ đồng: Mất chồng, anh trai, đau đớn chống chọi căn bệnh quái ác hiếm gặp
14:19:02 24/07/2024
Mẹ kế của "Tân dòng sông ly biệt" khoe loạt ảnh cũ ở t.uổi 22
13:23:04 24/07/2024
Bà cụ câm điếc mua 10.000 đồng bún riêu, chủ quán làm một việc ấm lòng
10:58:08 24/07/2024

Tin mới nhất

Kim loại dưới đáy biển tự sản sinh oxy ở độ sâu 4.000 m

06:40:14 24/07/2024
Các nhà khoa học làm việc ở vùng đứt gãy Clarion - Clipperton (Bắc Thái Bình Dương) phát hiện những khối kết hạch kim loại ở đáy biển tự sản sinh oxy, gọi là oxy đen .

Ảnh vui 22-7: Nhà vệ sinh dành cho người cõi trên?

13:24:12 22/07/2024
Nhà vệ sinh này chắc của mấy ông mới bị nhện cắn , một người đùa.Những hình ảnh hài hước sau giúp bạn đọc giảm bớt căng thẳng và mệt mỏi sau ngày làm việc vất vả.

Cộng đồng thiên văn học và thông tin học cần định nghĩa mới về hành tinh

07:01:23 22/07/2024
IAU được thành lập vào ngày 28 tháng 7 năm 1919 tại Brussels, Bỉ với mục tiêu thúc đẩy và cải thiện mọi khía cạnh của thiên văn học, bao gồm nghiên cứu khoa học, tiếp cận cộng đồng và giáo dục toàn cầu.

Phát hiện đại dương kì lạ ngoại hành tinh gần Trái Đất, có thể có sự sống

01:01:22 22/07/2024
Trái Đất không phải là thế giới đại dương duy nhất trong Hệ Mặt trời. Một hành tinh bên ngoài Hệ Mặt trời vừa được phát hiện có đại dương, có khả năng giúp duy trì sự sống.

Phát hiện mới về sự sống ban đầu trên Trái đất

22:51:53 21/07/2024
Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã tiết lộ những hiểu biết mới về hệ sinh thái sơ khai nhất của Trái đất và đi đến một kết quả đáng kinh ngạc.

Ảnh vui 21-7: Bao nhiêu người đủ trình để hiểu bức hình này?

22:17:42 21/07/2024
Bên nào cũng đẹp mã, tự tin ấn tượng, có hậu thuẫn, tướng tá ngon lành, còn có cả xe nữa, chuẩn môn đăng hậu đối , một người phân tích.

Cuộc di cư vĩ đại: Hành trình sinh tồn của ngựa vằn và sự tương trợ bất ngờ đến từ hà mã

21:33:27 21/07/2024
Hàng năm, cứ vào khoảng tháng 7 đến tháng 10, một trong những hiện tượng thiên nhiên kỳ vĩ nhất hành tinh diễn ra tại châu Phi: cuộc di cư vĩ đại.

Bí mật về mảnh vỡ UFO của người ngoài hành tinh bị đ.ánh cắp, nhẹ hơn cả cánh hoa, có ánh vàng

18:41:29 21/07/2024
Các xét nghiệm X-quang dường như cho thấy mẫu vật không phải là kim loại đã biết trên Trái Đất, nhà nghiên cứu người Nga khẳng định nó có thể là từ UFO của người ngoài hành tinh bị rơi.

Tại sao cá piranha vô cùng hung dữ nhưng vẫn không thể thống trị sông Amazon?

17:56:16 21/07/2024
Cá piranha, được biết đến với biệt danh sói nước , là một loài cá nước ngọt ăn thịt sống chủ yếu trong các con sông và hồ thuộc lưu vực sông Amazon.

Hé lộ lý do Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc thay đổi kích cỡ

06:44:00 21/07/2024
Một nghiên cứu mới của giới khoa học Mỹ có thể giúp giải thích lý do Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc - cơn bão gió lớn nhất trong hệ mặt trời - đang thu hẹp dần.

Phát hiện thêm 2 nơi ẩn chứa dấu vết sự sống ngoài hành tinh

18:19:33 20/07/2024
Một nhóm nhà khoa học từ NASA và Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ) đã có khám phá quan trọng khi phân tích 2 mục tiêu hàng đầu trong cuộc săn tìm sự sống ngoài hành tinh của NASA: Europa và Enceladus.

"Hành tinh kim cương" lộ diện ngay trong hệ Mặt Trời

17:52:39 20/07/2024
Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chíkhoa họcNature Communicationscho thấy một lớp kim cương dày tới 15 km ẩn trongSao Thủycó thể giúp giải quyết những bí ẩn về thành phần và từ trường đặc biệt của hành tinh này.

Có thể bạn quan tâm

Cặp đôi bị đồn "phim giả tình thật" vì ngọt từ phim đến đời, ai nấy mê mệt một hành động của nhà trai

Hậu trường phim

16:08:42 24/07/2024
Cặp đôi tình tứ từ trên phim cho đến hậu trường khi đóng máy khiến người hâm mộ không khỏi nghi vấn phim giả tình thật .

Nhìn không ra "ác nữ" Lim Ji Yeon sau màn thay đổi diện mạo đầy bất ngờ

Sao châu á

16:06:08 24/07/2024
Sau nhiều năm để tóc đen, nữ diễn viên sinh năm 1990 cuối cùng cũng đã làm mới diện mạo với màu tóc bạch kim siêu cháy

Mình yêu nhau, bình yên thôi - Tập 103: Bà Giang nâng con dâu như nâng trứng

Phim việt

15:59:23 24/07/2024
Việc Hân mang bầu cùng với quyết định trở lại khiến bà Giang yêu quý Hân nhiều hơn xưa. Bà chăm lo cho cô từ miếng ăn giấc ngủ. Bà còn đưa Hân đi mua dép.

Nghệ sĩ hài Mỹ Chi trở lại sàn diễn

Sao việt

15:50:29 24/07/2024
Chiều 23-7, đạo diễn Quốc Thảo đã khởi công dàn dựng hai vở kịch văn học, theo ông là đợt diễn phục vụ công chúng với kịch bản mang tính giáo dục cao.

Jennifer Lopez và Ben Affleck cứu vãn hôn nhân lần cuối

Sao âu mỹ

15:41:25 24/07/2024
Ben Affleck và Jennifer Lopez không còn sống chung nhưng cả hai vẫn cho nhau cơ hội cuối bằng cách thử sống lại những ngày đầu yêu nhau.

Chàng trai nhút nhát bị từ chối vì tiết lộ 'bố mẹ ép' đến show hẹn hò

Tv show

15:37:10 24/07/2024
Chàng trai 34 t.uổi tỏ ra nhút nhát, kiệm lời khi được Quyền Linh mai mối với cô gái hoạt ngôn. Thậm chí, anh còn cho biết bố mẹ ép đến chương trình khiến cô gái từ chối bấm nút hẹn hò.

Canada: Khoảng 17.000 người ở tỉnh Alberta sơ tán do cháy rừng

Thế giới

15:35:34 24/07/2024
Trước đó cùng ngày, Cơ quan phòng chống cháy rừng tỉnh Alberta cho biết có 176 đám cháy rừng đang xảy ra tại tỉnh này, trong khi tại tỉnh British Columbia, Cơ quan phòng chống cháy rừng địa phương cho biết có 300 đám cháy.

Cách làm chè khoai bí đỏ ngọt thơm

Ẩm thực

15:31:14 24/07/2024
Chỉ mất vài chục phút để hoàn thành món tráng miệng bổ dưỡng, phù hợp để giải nhiệt cho cả gia đình vào ngày hè nóng bức.

22 giờ ở Dubai

Du lịch

15:02:59 24/07/2024
Chỉ trong khoảng thời gian ngắn khám phá tiểu vương quốc Dubai, nữ du khách Việt đã có những trải nghiệm với đủ cung bậc cảm xúc từ bất ngờ, thú vị tới sửng sốt.

Nhiều hoạt động tình nguyện của t.uổi trẻ Thủ đô thiết thực hướng về Lễ Quốc tang

Tin nổi bật

14:28:07 24/07/2024
Đặc biệt, trong thời gian làm Bí thư Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã luôn dành sự quan tâm tới thanh niên và công tác thanh niên.

Con số may mắn theo 12 con giáp hôm nay 25/7/2024

Trắc nghiệm

14:22:05 24/07/2024
Con số may mắn hôm nay 25/7 theo 12 con giáp Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ... là số nào? Đâu là cặp số may mắn hôm nay của 12 con giáp chuẩn