Phát hiện loài cú khổng lồ thời tiền sử có ‘bàn chân săn mồi’ sát thủ

Trong nghiên cứu được công bố mới đây, các nhà cổ sinh vật học xác định được một hóa thạch cú 55 triệu năm tuổi có móng vuốt giống như một con chim ưng.

Con cú này có tên Primoptynx poliotauros, dài gần 50 cm, có kích thước tương đương với những con cú tuyết hiện đại.

Hóa thạch trên được khai quật từ khu vực Bighorn Basin, bang Wyoming (Mỹ) năm 1990 và là một trong những hóa thạch hoàn chỉnh nhất của loài cú từ thời đại Paleogen từng được tìm thấy.

“Các con cú ngày nay có bốn 4 chân với móng vuốt có kích thước tương đương để bắt những con mồi tương đối nhỏ và giết chúng bằng mỏ. Primoptynx có ngón chân thứ nhất và thứ 2 dài hơn, tương tự như ở diều hâu và thành viên khác trong gia đình họ ưng. Những ngón chân phát triển này được sử dụng để ghim con mồi”, nhà cổ sinh vật học và đồng tác giả nghiên cứu, Thierry Smith cho hay.

Phát hiện loài cú khổng lồ thời tiền sử có bàn chân săn mồi sát thủ - Hình 1

Bộ xương của Primoptynx poliotaurus. (Ảnh: Viện nghiên cứu Senckenberg)

Theo ông Smith, trong nghiên cứu mới đây, ông và các cộng sự ban đầu quan sát rất kỹ hình dạng xương của con vật.

Tuy nhiên, chính những ngón chân săn mồi của Primoptynx đã thực sự thu hút sự chú ý họ bởi những con cú hiện đại tiêu diệt con mồi bằng mỏ của chúng

Primoptynx có thể đã săn bắt các loài linh trưởng hoặc động vật có vú từ cỡ nhỏ đến trung bình sống trên cây và trên mặt đất.

Hóa thạch, kết hợp với những phát hiện khác cho thấy sự đa dạng của các loài cú và cách chúng phát triển sau thời kỳ khủng long.

Theo Tiến sĩ Gerald Mayr, tác giả chính của nghiên cứu, mặc dù tỷ lệ ngón chân cho thấy Primoptynx poliotaurus săn mồi bằng chân, không rõ điều gì đã thay đổi trong quá trình tiến hóa của chúng khiến loài cú hiện nay săn mồi bằng mỏ.

Ông Mayr việc phải cạnh tranh với chim săn mồi là lý do cho đặc điểm tiến hóa này cũng như thói quen về đêm của loài cú.

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Xem nhiều
Mới nhất
Tịnh thân - Quá trình đau đớn tựa địa ngục của các nam-nữ thái giám Trung hoa10:10Rùng mình cảnh ếch xanh nuốt sống rắn trong đêm00:38Phận đời tăm tối của những cung nữ trong cung cấm12:12Xuất hiện “người nhện" 7 tuổi leo tường tay không00:59Cá sấu hoang dã nhào lên định đớp, người đàn ông dùng tay ấn đầu, đuổi đi00:26Truyền thuyết rùng rợn và nguồn gốc của Người Sói08:51Bí ẩn vật thể lạ nghi UFO suýt gây ra thảm kịch hàng không01:06Bắt được sinh vật kỳ dị như thời nguyên thủy nghi là rùa cá sấu02:23Bí ẩn đằng sau cái chết của ông trùm chuyên rửa tiền09:42Mỹ: Cá sấu bất ngờ bơi trong... sân nhà dân00:30Lợn rừng thơ thẩn dạo bước bên ngoài quán cà phê ở Hong Kong00:26Ảnh thiên văn đẹp nhất năm 2020 tiết lộ bí mật của vũ trụ01:14Vua Sparta và trận chiến đi vào huyền thoại08:05Bí ẩn những vua chúa nổi tiếng lịch sử nghi bị đầu độc01:28Truyền thuyết về người cá và những sự thật được khám phá10:18Nhan sắc thật của các vị Phúc tấn, Cách cách nhà Thanh và sự thật đằng sau.08:34Kinh ngạc khuôn mặt các nhân vật trong những bức danh họa được AI tái tạo08:31Vì sao mèo ở Ai Cập cổ đại được đối xử như thần linh?01:30Những sinh vật cực “hiếm có khó tìm” sắp biến mất khỏi Trái Đất00:49Bói cá kookaburra nuốt sống rắn02:14Kinh ngạc khoảnh khắc loài vật hành động giống hệt con người06:07Thú vị bộ sưu tập trống đồng tí hon của người Việt cổ02:55Ngộ nghĩnh màn đánh ghen 'kinh hoàng' của ếch yêu tinh00:54Hoàng Đế tài ba của La Mã và hồi kết đau thương của vị hoàng đế vĩ đại10:20Bí mật ngôi làng của 'người tí hon' có thật trên trái đất02:59Điểm nóng Armenia: Bí mật vương quốc cổ, chiến binh dũng mãnh02:13Mộc hương cổ 80 tuổi ở Phú Thọ quý cỡ nào khiến nhà giàu săn lùng?02:16

Tiêu điểm

Phát hiện những dấu hiệu bất thường báo trước cơn đột quỵ
10:30:14 30/09/2020
Tái tạo khuôn mặt thiếu nữ 18 tuổi sinh sống 9.000 năm trước
18:46:55 30/09/2020
Lợi dụng chủ đi vắng, rắn lẻn vào nhà nằm mát, hưởng điều hòa
13:37:34 01/10/2020
Kho báu vua Hàm Nghi, sự thật và huyền thoại: Bức thư gửi từ Huế
11:53:04 30/09/2020
Cứ ngỡ tảng đá trơ trọi trên bãi cỏ, người phụ nữ lại gần mới biết mình nhặt được của lạ quý hiếm, ít ai được chiêm ngưỡng
16:46:22 30/09/2020
Ngỡ ngàng trước 12 sự thật ít người biết đến về Ai Cập cổ đại
20:04:59 29/09/2020
Giấu súng trong giày để mang lên máy bay
21:44:21 29/09/2020
'Hang tình yêu' 40.000 tuổi: Nơi ra đời con lai giữa 2 loài người
13:21:13 01/10/2020
Lợn rừng đấu tay đôi với báo: Thế trận đổi chiều
13:25:29 01/10/2020
Kỳ lạ tộc người hiếm hoi sở hữu màu mắt xanh như biển cả
14:59:38 01/10/2020

Thông tin đang nóng

MỚI: Bố của bé gái 2 tuổi bị đánh ở lớp lên tiếng, quyết đưa ra pháp luật: “Đánh con tôi là không chấp nhận được"
16:39:48 01/10/2020
Lộ tin nhắn phụ huynh đánh bé gái muốn dập đầu xin lỗi, hứa đền bù cho gia đình: “Em khổ lắm, còn nuôi 2 con nhỏ”
18:02:58 01/10/2020
Tìm ra địa chỉ nhà cô dâu bùng 150 mâm cỗ, còn chú rể vẫn 'bặt vô âm tín'
14:37:39 01/10/2020
Hôn phu cũ của Âu Hà My bị "bóc phốt" ngày càng nữ tính: Mặt hồng, môi đỏ, khác xa với ảnh ngoài đời
14:54:01 01/10/2020
Vụ 'đám cưới ma' ở Điện Biên: 'Cô dâu' đã bùng 350 mâm cỗ chứ không phải 150 mâm?
17:17:21 01/10/2020
Vợ chồng Chrissy Teigen và nam ca sĩ John Legend đau đớn mất đứa con thứ ba do biến chứng
15:32:04 01/10/2020
Phụ huynh giật tóc, tát bạn của con trong lớp mầm non: Kỷ luật 2 cô giáo
16:00:38 01/10/2020
Cô dâu Thu Sao có 2 cô con gái, là gương mặt sáng giá thừa kế tài sản
17:07:27 01/10/2020
Hơn 36 tuổi, cô dâu Thu Sao vẫn được chồng trẻ o bế như em bé
15:29:59 01/10/2020
Bệnh nhân ở Hà Nội nhập viện vì kiến ba khoang cắn tăng đột biến
17:40:45 01/10/2020

Tin mới nhất

Thánh địa của những vị thần bí ẩn trên đảo Samothrace ở Hy Lạp

20:22:33 01/10/2020
Một trong những địa điểm khảo cổ bí ẩn nhất ở Hy Lạp được biết đến là quần thể đền Samothrace.

Não to hơn có thông minh hơn?

20:20:35 01/10/2020
Một nghiên cứu mới trên tạp chí PeerJ chỉ ra rằng kích thước não của một loài linh trưởng không nhất thiết biểu thị trí thông minh của nó.

Tái tạo thành công "chân dung xác ướp" cậu bé Ai Cập

20:16:58 01/10/2020
Các nhà nghiên cứu mới đây công bố trên tạp chí khoa học PLOS One lần đầu tiên tái tạo thành công khuôn mặt của một cậu bé 3 đến 4 tuổi được ướp xác trong thời kỳ Hy Lạp-La Mã (332 TCN-395 SCN).

Du hành thời gian không nguy hiểm như chúng ta tưởng

20:15:24 01/10/2020
Dựa vào nhiều phép toán phức tạp, các nhà nghiên cứu cho rằng các nghịch lý liên quan đến du hành thời gian sẽ tự điều chỉnh.

Sinh vật lạ nghi là báo đen đi lại trên đường phố Anh

20:03:53 01/10/2020
Sinh vật lạ màu đen khá to nửa giống báo, nửa giống chó đi lại trên đường phố ở Anh.

Phát hiện hành tinh nóng đến mức có thể khiến sắt bốc hơi

16:55:52 01/10/2020
Vệ tinh tìm kiếm các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời CHEOPS của châu Âu được phóng lên vũ trụ từ tháng 12 năm ngoái vừa khám phá ra một trong những hành tinh nóng nhất từ trước đến nay, nơi mà ngay cả những kim loại như sắt cũng sẽ bốc hơi ...

Bí mật bức tường xây bằng máu, nước mắt của tù nhân

15:27:16 01/10/2020
Quần đảo Galapagos nổi tiếng với hệ động thực vật đa dạng. Thế nhưng, không nhiều người biết đến quá khứ đen tối của nơi đây. Trên đảo có một bức tường xây bằng máu, nước mắt của tù nhân lao động khổ sai.

Tại sao nọc rắn hổ mang là vua của các loại độc?

15:11:16 01/10/2020
Nọc độc thần kinh của rắn hổ mang khiến con mồi mất tri giác, nhận thức và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Hóa thạch lông vũ gây tranh cãi của loài khủng long 'lai chim'

15:08:00 01/10/2020
Một nghiên cứu mới đây chỉ ra, chiếc lông vũ được phát hiện vào những năm 1800 thuộc về loài khủng long giống chim.

Mức bức xạ đáng lo ngại trên Mặt trăng

13:28:17 01/10/2020
Mức bức xạ trên Mặt trăng rất cao, cao hơn 200 lần so với trên Trái đất. Điều gì gây ra hiện tượng này?

6 sinh vật huyền thoại xóa sổ khỏi Trái Đất do loài người

10:53:03 01/10/2020
Vì sự thiếu hiểu biết, nạn săn bắn tàn nhẫn của con người mà những sinh vật huyền thoại chịu cảnh tuyệt chủng chỉ sau vài chục năm tồn tại trên Trái Đất.

'Rừng ma' lan rộng trên bờ biển North Carolina

10:47:22 01/10/2020
Một nghiên cứu mới cho thấy sự mở rộng của những khu rừng chết ven biển North Carolina có thể góp phần vào biến đổi khí hậu.

Xương sống nguyên vẹn của cá mập trắng sau bão

10:39:37 01/10/2020
Bão quét qua bãi biển làm lộ đoạn xương sống dài 1,5 m hiếm thấy, nhiều khả năng thuộc về một con cá mập trắng.

8 điều có thể bạn chưa biết về Titanic

10:28:24 01/10/2020
Mọi thứ trên Titanic đều có số lượng khổng lồ, trừ tàu cứu sinh. Và không ai biết chính xác Titanic ở đâu suốt 73 năm sau thảm họa.

Mất tích 2 năm, người phụ nữ bỗng được tìm thấy sống sót lênh đênh trên biển và câu chuyện xót xa về quãng thời gian bặt vô âm tín

09:25:32 01/10/2020
Những ngày gần đây, người dân sống gần một vùng biển ngoài khơi bờ biển Colombia đang xôn xao câu chuyện của người phụ nữ bất ngờ được ngư dân tìm thấy trên biển. Nhưng đáng chú ý hơn cả là câu chuyện cô ấy kể sau khi được cứu sống.

'Người bay' thử nghiệm dịch vụ cứu thương cấp tốc

09:05:29 01/10/2020
Một lực lượng cứu thương ở Anh đang thử nghiệm bộ đồ bay phản lực để có thể nhanh chóng ứng cứu người gặp nạn ở vùng khó tiếp cận.

Tiểu hành tinh Ryugu là sản phẩm của va chạm vũ trụ

09:02:44 01/10/2020
Những nghiên cứu mới mở ra cái nhìn khác về nguồn gốc tiểu hành tinh Ryugu.

Hốt hoảng phát hiện rắn hai đầu nằm chình ình trong nhà

08:59:16 01/10/2020
Một người phụ nữ ở Bắc Carolina, Mỹ vô cùng bất ngờ khi phát hiện con rắn trong nhà và nó không chỉ có một mà có hai cái đầu.

Đến năm 2021, chúng ta sẽ tìm thấy sự sống trên sao Hỏa?

08:54:37 01/10/2020
Câu hỏi kinh điển được David Bowie đặt ra lần đầu tiên vào năm 1971 nhưng đến nay vẫn chưa có câu trả lời. Tuy nhiên, có thể chúng ta sẽ sớm biết được liệu sự sống đang có hay đã từng có trên sao Hỏa hay không.

Ngoại hành tinh cực đoan chưa từng có, nóng tới mức nung sắt thành dạng khí

08:50:13 01/10/2020
WASP-189b nằm cách Trái đất 322 năm ánh sáng, có nhiệt độ lên tới 3.200 độ C đủ để biến sắt thành dạng khí.

Kim cương rơi xuống Sahara sinh ra từ 2 hành tinh đâm sầm vào nhau

08:46:32 01/10/2020
Các nhà khoa học Đức đã tìm thấy những viên kim cương ngoài hành tinh lớn nhất từ trước đến nay, nằm trong một thên thạch rơi xuống sa mạc Sahara.

Phát hiện mới về năng lượng tối bí ẩn đang gây ra sự giãn nở của vũ trụ

08:11:06 01/10/2020
Trong quá trình tính toán có bao nhiêu vật chất trong vũ trụ, các nhà thiên văn học đã phát hiện ra, 2/3 vũ trụ được tạo thành từ năng lượng tối bí ẩn.

Nghĩa địa xác ướp chim cánh cụt dưới băng Nam Cực

21:11:45 30/09/2020
Các nhà nghiên cứu tìm thấy nhiều xác ướp chim cánh cụt được bảo quản nguyên vẹn trong suốt 800 năm và chỉ phát lộ khi tuyết tan gần đây.

Bí ẩn đại dịch thời Trung cổ qua khai quật

18:55:18 30/09/2020
Phân tích các ngôi mộ cổ cho thấy số người bị chôn úp mặt tăng vọt khi dịch bệnh hoành hành châu Âu. Các nhà khoa học đã đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: Tại sao người sống lại chôn người chết ở tư thế úp mặt?

Mổ bụng chim cánh cụt chết trôi thấy điều đau lòng

18:52:40 30/09/2020
Một con chim cánh cụt được tìm thấy chết vùi trong cát tại một bãi biển đông du khách ở bang Sao Paulo, sau khi nuốt nguyên một chiếc khẩu trang.

Nghịch lý lượng tử mới gây nghi vấn về thực tại được quan sát

18:49:24 30/09/2020
Nếu một cái cây đổ xuống một khu rừng và không có ai ở đó nghe thấy thì nó có phát ra âm thanh không? Có lẽ là không. Nhưng nếu có ai ở đấy nghe thấy thì rõ ràng nó có phát ra âm thanh. Có thể bạn sẽ phải xem lại ý kiến của mình.

Loài giun ăn đá đi nặng ra cát

18:38:52 30/09/2020
Phải ăn cả đá thì biết nó nghèo như nào rồi đấy.

Phát lộ bãi cọc gỗ liên quan 'trận chiến sông Bạch Đằng'

17:02:23 30/09/2020
Ngày 29-9, tại hội nghị thông báo những phát hiện mới về khảo cổ học toàn quốc lần thứ 55 do Viện Khảo cổ học tổ chức, nhiều bí ẩn về bãi cọc gỗ khổng lồ mới được phát hiện ở Hải Phòng đã công bố.

Lợn rừng kịch chiến đôi sư tử: Kết không như phim

16:57:35 30/09/2020
Sư tử dồn lợn rừng về tận hang trước khi kết liễu con mồi.

Tìm thấy cấu trúc y hệt Trái Đất, có thể đầy sinh vật ở hành tinh 'hàng xóm'

16:54:33 30/09/2020
Những vật thể kỳ dị, y hệt các hồ ngầm bị nghi ngờ là chứa dạng sống quái dị ở Nam Cực của Trái Đất, vừa được tìm thấy ở cực Nam của Sao Hỏa.

Sự thật bất ngờ phía sau cảnh tượng báo săn 'vác' linh dương Impala

16:52:12 30/09/2020
Chú linh dương Impala đã cố gắng mở đường máu bằng cách nhảy qua người con báo săn nhằm thoát thân, nhưng đáng tiếc là kẻ săn mồi quá nhanh nhẹn để ngăn chặn nó làm điều đó.

Phát hiện cấu trúc gene giúp gia súc chống lại khí hậu khắc nghiệt

16:49:10 30/09/2020
Các nhà khoa học quốc tế vừa công bố kết quả nghiên cứu về bộ gene đặc thù của nhiều loài gia súc ở châu Phi để tìm ra nguyên nhân khiến chúng có khả năng chống chọi rất tốt với khí hậu khắc nghiệt.

Tìm được xuất bản phẩm vô giá bị đánh cắp

16:43:40 30/09/2020
Dựa vào một nguồn tin do đặc tình khuyết danh cung cấp, cảnh sát Romania vừa tiến hành một chiến dịch bí mật tại thành phố Brasov, thủ phủ tỉnh cùng tên ở miền trung Cộng hòa Romania, kịp thời phát hiện số ấn phẩm vô giá bị đánh cắp 3 n...

Công viên Khảo cổ San Agustín

16:42:10 30/09/2020
Công viên Khảo cổ San Agustín nằm trong quần thể núi Colombia thuộc dãy Andes phía tây nam Colombia, trên địa bàn thành phố tự trị San Agustín và Isnos, thuộc tỉnh Huila.

Hi hữu: Trục xuất loạt năm con vẹt chửi thề với du khách

16:37:18 30/09/2020
Năm con vẹt xám bị trục xuất có thói quen xấu hay chửi bới du khách trong một công viên động vật hoang dã ở Anh.

Bước đầu đã phát hiện vị trí rò rỉ không khí trên ISS

16:03:15 30/09/2020
Ngày 29/9, Nga thông báo các phi hành gia đã phát hiện hiện tượng rò rỉ không khí trên Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS).

Cận cảnh cuộc chiến tàn khốc khiến voi khổng lồ chết thảm

16:02:20 30/09/2020
Cuộc chiến tranh giành bạn tình với một con đực trẻ hơn đã khiến chú voi Mavuso tử vong và trở thành bữa tiệc thịnh soạn cho bầy sư tử.

Có thể bạn quan tâm

Đúng là Trung Quốc cái gì cũng nghĩ ra được: Vì thời tiết quá nóng nực, người dân rủ nhau tràn xuống bể bơi ngồi ăn lẩu siêu cay!

Netizen

20:34:04 01/10/2020
Nhắc đến một trong những nét đặc trưng ẩm thực nổi tiếng của Trung Quốc thì không thể nào bỏ qua món lẩu cay Trùng Khánh.

Học trò Suboi đồng loạt cosplay team Wowy, chính chủ hoang mang không hiểu gì!

Nhạc việt

20:33:48 01/10/2020
Không biết team Suboi sẽ mang lại điều gì bất ngờ ở vòng tiếp theo của Rap Việt đây?

Hủy diệt CLB TP.HCM, HAGL đua vô địch ở lượt về V-League

Bóng đá việt nam

20:33:41 01/10/2020
HAGL đè bẹp CLB TP.HCM 5-2 để tham gia cuộc đua vô địch V-League lần đầu tiên từ khi lứa Xuân Trường, Tuấn Anh lên đá V-League.

Google công bố loa thông minh Nest Audio 

Đồ 2-tek

20:33:16 01/10/2020
Trong sự kiện phần cứng diễn ra vào rạng sáng 1.10, Google công bố Nest Audio - loa thông minh kế nhiệm Google Home tiêu chuẩn chưa được công ty làm mới kể từ lần đầu ra mắt vào năm 2016.

Sau 5 tháng sử dụng, Mercedes-Benz GLA vẫn có giá bán lại ngang ngửa BMW X1 mua mới

Ôtô

20:33:08 01/10/2020
Chiếc Mercedes-Benz GLA 200 được đăng ký lần đầu vào tháng 5/2020 và mức ODO đang dừng ở con số 2.000km.

Bán hơn 15.000 vé tàu Tết

Đời sống

20:32:34 01/10/2020
Hơn 30.000 vé được đặt, 15.000 vé thanh toán thành công, tính đến 15h chiều 1/10 - ngày đầu ngành đường sắt bán vé tàu Tết Nguyên đán 2021.

Ăn gì ở phố người Hoa chỉ với 100.000 đồng?

Ẩm thực

20:32:24 01/10/2020
Cầm khoảng 100.000 đồng, bạn có thể thỏa mãn dạ dày với lịch trình ăn uống ở các địa chỉ ẩm thực người Hoa ngay tại TP.HCM.

Bắt kẻ giả danh Cảnh sát hình sự lừa đảo lấy tiền tiêu xài

Vụ án

20:28:03 01/10/2020
Ngày 1-10, Cơ quan CSĐT Công an quận Thanh Xuân, Hà Nội cho biết, đã khởi tố vụ án, bắt tạm giam bị can Phan Thế Nam (SN 1978), trú thị trấn Chợ Rã, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Ông Biden đang vượt ông Trump trên Internet 

Thế giới số

20:26:57 01/10/2020
Phản ứng trên Internet sau buổi tranh luận đầu tiên giữa ông Donald Trump và Joe Biden nghiêng về ứng cử viên đảng Dân chủ.

Hoa hậu Di Khả Hân trao quà trung thu cho trẻ em khó khăn

Sao việt

20:25:44 01/10/2020
Với mong muốn mang đến cho các em một mùa trung thu trọn vẹn và ý nghĩa, Hoa hậu Di Khả Hân đã mang đến mái ấm Hoa Mẫu Đơn (quận Tân Phú, TP.HCM) những phần quà thiết thực.

Chelsea bán Kepa cũng không được, cho mượn cũng không xong

Bóng đá thế giới

20:25:35 01/10/2020
Chelsea chấp nhận lãng phí với Kepa

REE bắt đầu tái cấu trúc tập đoàn

Kinh tế

20:25:21 01/10/2020
REE sẽ chuyển quyền sở hữu cổ phần tại các doanh nghiệp điện, nước và bất động sản sang công ty con để tái cấu trúc mô hình tập đoàn thay vì để công ty mẹ quản lý trực tiếp.

Việt Nam hoan nghênh tân Thủ tướng Nhật đến thăm

Thế giới

20:16:45 01/10/2020
Bộ Ngoại giao cho hay Việt Nam chào đón Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide đến thăm trong chuyến công du đầu tiên dự kiến vào tháng 10.

10 sai lầm trong trang trí khiến ngôi nhà trông rẻ tiền và lộn xộn

Sáng tạo

20:14:16 01/10/2020
Bạn không thích ngôi nhà của mình? Bạn nghĩ rằng ngôi nhà của bạn không thể hiện được giá trị thực của nó? Tất cả mọi thứ chỉ nằm ở một vấn đề là cách chọn đồ trang trí thích hợp với ngôi nhà của bạn.

Những kiểu phụ nữ bị đàn ông liệt vào ‘danh sách đen’, cấm cửa khi yêu đương

Tâm sự

20:12:28 01/10/2020
Dưới đây là những kiểu phụ nữ không nên yêu, đàn ông nên sáng suốt nhận ra để không rước họa về cho bản thân cũng như gia đình của mình.