Những nguyên nhân khiến học sinh Pháp xuống đường biểu tình hàng loạt

Thời gian học quá dài, điều kiện học tập không đảm bảo và tình trạng thiếu giáo viên là những bất cập khiến học sinh trung học Pháp xuống đường biểu tình, làm gián đoạn hoạt động tại 735 trường học trên cả nước.

Cảnh sát đối đầu với học sinh trung học tại Perpignan ngày 2/10/2026. Ảnh: Wikimedia Commons

Theo truyền thông Pháp, phong trào bắt đầu tại khu vực Paris hồi tháng 9 rồi nhanh chóng lan rộng trên toàn quốc. Học sinh tại các trường trung học, chủ yếu là những em đang học những năm cuối, đã phong tỏa lối vào trường và đụng độ với cảnh sát.

Các học sinh cho rằng thời gian học ở trường quá dài, điều kiện học tập không đảm bảo và tình trạng thiếu giáo viên quá nghiêm trọng. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm trong các yêu cầu của phong trào, trong đó học sinh kêu gọi chính phủ đưa ra những biện pháp cụ thể nhằm cải thiện điều kiện giáo dục.

Ngày 2/10, các công đoàn và nhóm học sinh tiếp tục kêu gọi gây sức ép với chính phủ và tổ chức các cuộc tuần hành mới vào ngày 6/10. Ryad Rani, lãnh đạo công đoàn học sinh trung học USL, nói: “Học sinh trung học đang chờ đợi những biện pháp cụ thể từ chính phủ này và cho đến nay chúng tôi vẫn chưa nhận được gì”.

Trong khi những bất cập trong giáo dục là nguyên nhân thúc đẩy học sinh xuống đường, các cuộc biểu tình tại nhiều nơi đã nhanh chóng diễn biến phức tạp. Ngày 2/10, học sinh đốt lửa và ném vật thể vào cảnh sát, khiến lực lượng này đáp trả bằng hơi cay. Chính phủ Pháp cho rằng học sinh trung học có quyền nêu những bất bình, nhưng lên án các hành vi bạo lực.

Tại La Ciotat ở miền Nam Pháp, một giáo viên bị xịt xăng rồi bị hai đối tượng hành hung. Tại Tours, một thanh niên bị thương ở mắt phải trong cuộc đụng độ giữa học sinh và cảnh sát.

Tại thành phố Brest ở miền Tây, cảnh sát sử dụng hơi cay tại trường trung học Kerichen khi học sinh ném vật thể vào lực lượng an ninh.

Tại Paris ngày 2/10, lối vào hai trường trung học bị hư hại do hỏa hoạn và lực lượng cứu hỏa được điều đến dập lửa.

Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuez nói những hình ảnh từ thành phố Belfort ở miền Đông cho thấy một nhóm thanh niên vây quanh một cảnh sát và đá người này ngã xuống đất là hành vi “bạo lực hiếm thấy và không thể chấp nhận”.

Trong khi đó, lực lượng cảnh sát đã mở các cuộc điều tra nội bộ sau những cáo buộc về hành vi bạo lực đối với người biểu tình.

Tại thành phố Toulouse ở miền Nam, những người biểu tình nhỏ thuốc mắt cho nhau sau khi cảnh sát sử dụng hơi cay. Tại Aubervilliers, phía Bắc Paris, cảnh sát sử dụng dùi cui và khiên chống bạo động để kiểm soát người biểu tình.

Quy mô của phong trào được thể hiện qua số trường học bị ảnh hưởng. Theo Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray, trong tổng số 3.700 trường học trên cả nước, 735 trường bị ảnh hưởng trong ngày 2/10, giảm 30% so với ngày 1/10. Ông cho biết 3 nhân viên trường học bị thương, so với 31 người ngày 1/10.

Trước những phản ánh về tình trạng thiếu giáo viên, ông Geffray cho biết Bộ Giáo dục sẽ triển khai kế hoạch hành động nhằm đẩy nhanh việc thay thế giáo viên vắng mặt.

Theo Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuez, 1.747 người đã bị bắt giữ trong ngày 2/10. Ông cho biết đã xảy ra các vụ ném vật thể và tấn công lực lượng thực thi pháp luật, giáo viên, nhà báo và người qua đường. Học sinh và cảnh sát cáo buộc lẫn nhau về các hành vi bạo lực.

Phong trào cũng bắt đầu có những tác động chính trị khi chỉ còn 7 tháng nữa cử tri Pháp sẽ lựa chọn người kế nhiệm Tổng thống Emmanuel Macron. Chính phủ cáo buộc đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI) của ông Jean-Luc Mélenchon đứng sau phong trào. Quan chức cấp cao của LFI Manuel Bompard bác bỏ cáo buộc và cho rằng đây là thuyết âm mưu.

Về phần mình, Bộ trưởng Giáo dục Geffray cho rằng: “Phong trào của học sinh trung học đang bị các nhóm cực đoan có hành vi bạo lực chi phối”.

Kể từ khi phong trào bắt đầu, ít nhất 65 nhân viên trường học đã bị thương, trong đó có 40 hiệu trưởng trường trung học. Khoảng 170 học sinh bị thương và hơn 100 trường trung học bị thiệt hại nghiêm trọng. Ngoài ra, hơn 300 cảnh sát và hiến binh cũng bị thương.

Ông Geffray nói: “Điều quan trọng hiện nay là đảm bảo trẻ em không còn phải xuống đường, bởi các em đang gặp nguy hiểm”.