Nga và Syria hậu Assad: Tái định hình quyền lực ở Trung Đông
Sự sụp đổ của chính quyền Assad vào cuối năm ngoái không chỉ đánh dấu bước ngoặt lịch sử cho Syria mà còn buộc Nga phải điều chỉnh chiến lược tại Trung Đông.
Từ một đồng minh mạnh mẽ của chính quyền Assad, Moskva giờ đây chuyển mình để thích nghi với cục diện mới, duy trì ảnh hưởng trong bối cảnh nội bộ và khu vực đầy biến động.
Nhà lãnh đạo thực tế của Syria, ông Ahmad Al Sharaa (giữa) và Bộ trưởng Quốc phòng mới được bổ nhiệm của Chính phủ chuyển tiếp Syria Murhaf Abu Qasra (trái) tại Damascus, ngày 21/12/2024. Ảnh: Reuters/TTXVN
Theo chuyên gia Rajoli Siddharth Jayaprakash thuộc chương trình Nghiên cứu chiến lược tại Quỹ Nghiên cứu Giám sát (Observer Research Foundation) có trụ sở tại Ấn Độ ngày 17/1, sự sụp đổ của chính quyền Assad vào cuối năm ngoái đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nền chính trị Syria, đồng thời làm thay đổi đáng kể vai trò và ảnh hưởng của Nga tại quốc gia này sau 24 năm can dự sâu rộng.
Nhìn lại chặng đường trước đây, Nga đã có vai trò quyết định trong việc hỗ trợ chính quyền Assad kể từ năm 2015. Khi đó, Moskva đã can thiệp quân sự trực tiếp thông qua việc cung cấp hỗ trợ không quân cho lực lượng chính phủ Syria và các đồng minh được Iran hậu thuẫn. Đây được xem là cuộc can thiệp quân sự đầu tiên của Nga ở nước ngoài kể từ sau khi Liên Xô tan rã.
Hai năm sau đó, vào năm 2017, Nga và Syria đã củng cố quan hệ thông qua việc ký kết thỏa thuận cho phép Moskva thuê cơ sở hải quân Tartus và căn cứ không quân Khmeimim trong thời hạn 49 năm.
Các căn cứ này đóng vai trò then chốt như một trung tâm hậu cần, giúp Nga thể hiện ảnh hưởng ở khu vực phía Đông Địa Trung Hải và là bàn đạp để Moskva tiến vào châu Phi.
Tuy nhiên, nhiều yếu tố đã dẫn đến sự suy yếu quyền lực của chính quyền Assad trong những năm gần đây. Đầu tiên là sự từ chối của ông trong việc đối thoại với phe đối lập. Tiếp đến là tác động của đại dịch COVID-19 và trận động đất tàn khốc ở miền Bắc Syria vào mùa hè 2024 đã làm suy yếu nghiêm trọng nền kinh tế đất nước. Quan trọng hơn, việc Nga tập trung vào chiến dịch quân sự ở Ukraine từ năm 2022 và Hezbollah chuyển hướng sang đối đầu với Israel đã ảnh hưởng lớn đến tinh thần của lực lượng chính phủ Syria.
Những diễn biến này tạo điều kiện cho nhóm Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn giành được nhiều thắng lợi quan trọng. Họ đã chiếm được các thành phố lớn như Aleppo, Hama và Homs trước khi bao vây Damascus vào ngày 7/12 năm ngoái. Chỉ một ngày sau đó, Tổng thống Assad đã phải rời Syria sang Nga tị nạn, chấm dứt 24 năm cầm quyền.
Đáng chú ý là cách tiếp cận của Nga sau khi chính quyền Assad sụp đổ. Moskva nhanh chóng điều chỉnh chính sách, thể hiện qua việc Đại sứ quán Syria tại Moskva treo cờ mới và truyền thông nhà nước Nga bắt đầu gọi “quân nổi dậy là ‘phe đối lập có vũ trang’” thay vì “nhóm khủng bố” như trước đây. Theo báo The National của UAE, các cuộc đàm phán giữa Nga và chính quyền Syria mới đang được tiến hành, trong khi quân đội Nga duy trì quan hệ tốt với chính quyền mới.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã có những phát biểu thể hiện sự linh hoạt khi tuyên bố căn cứ không quân Khmeimim của Nga có thể được sử dụng để cung cấp viện trợ nhân đạo. Ông nhấn mạnh rằng mục tiêu can thiệp của Nga vào Syria là ngăn chặn sự hình thành “một vùng đất của khủng bố”, chứ không phải để duy trì một chính quyền cụ thể.
Về phía chính quyền mới của Syria, họ cũng cần sự ủng hộ của Nga để có được tính hợp pháp quốc tế. Moskva được đánh giá là đối tác quan trọng hơn Washington, do Mỹ vẫn ủng hộ các lực lượng dân quân người Kurd và các nhóm bộ lạc ở miền Bắc Syria.
Tuy nhiên, ảnh hưởng của Nga tại Syria có thể sẽ giảm sút trong thời gian tới. Nguyên nhân chính là do Moskva đang phải tập trung vào cuộc xung đột ở Ukraine và ngày càng phụ thuộc vào Thổ Nhĩ Kỳ trong việc định tuyến lại thương mại. Đặc biệt khi thỏa thuận trung chuyển khí đốt của Ukraine hết hạn vào tháng 1/2025, đường ống Turkstream trở thành con đường duy nhất để vận chuyển khí đốt của Nga sang châu Âu.
Chuyên gia Jayaprakash lưu ý, trong bối cảnh mới, dự báo Nga sẽ theo đuổi chính sách linh hoạt hơn tại Syria, tương tự cách Moskva đã làm với Taliban. Điều này có thể bao gồm việc xóa tên HTS khỏi danh sách khủng bố và tham gia vào các cơ chế giải quyết hậu xung đột nhằm tái thiết nền kinh tế Syria. Tuy nhiên, chiến lược dài hạn của Nga tại Trung Đông sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến tình hình nội bộ của Syria trong thời gian tới.
Chính quyền Syria mới muốn duy trì mối quan hệ tôn trọng với Iran và Nga
Lãnh đạo mới của Syria bày tỏ mong muốn thiết lập mối quan hệ dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau với Iran và Nga, đồng thời kêu gọi các quốc gia này không can thiệp vào công việc nội bộ của Syria. Ông Ahmed al-Sharaa, thủ lĩnh nhóm Hồi giáo Hayat Tahrir al-Sham (HTS) tại Syria. Ảnh: IRNA/TTXVN. Theo Đài phát thanh...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Tổng thống Trump: Iran đồng ý chuyển giao uranium làm giàu cho Mỹ

Ông Trump thông báo Israel, Li Băng đồng ý ngừng bắn 10 ngày

Israel bị cáo buộc đánh sập cầu, cô lập miền Nam Li Băng

Mỹ siết phong tỏa hàng hải với Iran

Kiev: Nga đang cân nhắc 3 kịch bản cho xung đột ở Ukraine

Iran dọa đánh chìm tàu chiến, loại khỏi vòng chiến đấu tất cả lính Mỹ đổ bộ

Tổng thống Trump đi nước cờ mạo hiểm không tiếng súng trong "ván bài" Iran

Liệu Mỹ và Iran có thể đạt thỏa thuận để cùng tuyên bố chiến thắng?

Mỹ điều thêm hàng nghìn quân tăng viện, tăng cường phong tỏa cảng Iran

Quan chức Mỹ: Washington có thể phong tỏa các cảng của Iran vô thời hạn

Nữ Thủ tướng Nhật Bản vào nhóm 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới

Bài toán khó của Mỹ nếu Iran hành động với "yết hầu thứ hai"
Có thể bạn quan tâm

B Ray cần nhiều hơn thay vì những lời xin lỗi
Sao việt
13:29:26 17/04/2026
Tạm giam đôi vợ chồng tự phá khóa nhà người khác, vào ở suốt nhiều năm
Pháp luật
13:22:51 17/04/2026
Phùng Thị Huệ giành HCV 100m giải điền kinh Singapore 2026
Sao thể thao
13:21:35 17/04/2026
Ám ảnh dòng nhật ký oán hận của ngọc nữ bị hại tới mắc bệnh tâm thần
Sao châu á
12:19:51 17/04/2026
Không thể mua nhà Hà Nội, gái xinh 9X về Bắc Ninh vay tiền xây tổ ấm 85m2 xinh như mộng, vườn trồng đầy hoa trái
Sáng tạo
12:19:08 17/04/2026
Thi tuyển sinh vào lớp 10: Giữ vững tâm lý, đảm bảo thể chất để bứt phá
Học hành
12:17:56 17/04/2026
Xinh xắn xuống phố cùng bộ đôi áo polo và quần jeans năng động
Thời trang
12:06:20 17/04/2026
Hà Nhuận Đông lên tiếng về ồn ào 'tướng quân phấn nền' của Trương Lăng Hách
Hậu trường phim
12:05:16 17/04/2026
Mai Ngọc đúng là "cao thủ" diện trang phục đen trắng, mix & match khéo tới từng bộ đồ
Phong cách sao
11:54:52 17/04/2026
7 phim cổ trang Trung Quốc cưới trước yêu sau siêu hay
Phim châu á
11:16:14 17/04/2026
Hàn Quốc mở đại sứ quán ở Cuba
Tấn công bằng súng tại Tòa án tối cao Iran, 2 thẩm phán tử vong
Nguyên nhân nào thúc đẩy Liên bang Nga rút khỏi Syria
Liên bang Nga rút hệ thống phòng không và các loại vũ khí tiên tiến từ Syria sang Libya
Liên bang Nga hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ về tương lai của Syria thời hậu Assad
Tác động với Nga sau khi chính phủ Syria sụp đổ
Chuyên gia Trung Đông bình luận về hiệp ước an ninh Nga Iran
Chính quyền Palestine sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm ở Gaza
EU công bố gói viện trợ 235 triệu euro cho Syria
Hamas phủ nhận cáo buộc của Israel về việc vi phạm thỏa thuận con tin
Mong manh thoả thuận ngừng bắn Israel - Hamas
Quan hệ Nga - Iran chuẩn bị xuất hiện bước ngoặt quan trọng
Bà hàng xóm khiến anh shipper tí thì "nhảy xuống sông Hoàng Hà cũng không rửa sạch được nỗi oan"
Cô Long - chủ quán Happy Hill bị khách quát tháo, bắt ra tiếp đoàn 45 người: "Em không bán vé để làm xiếc hay múa rối đâu anh!"
Khoảnh khắc người đàn ông chạy như bay cứu nam sinh đuối nước
Mỹ công bố lệnh trừng phạt mới với Iran
Phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng đối với lao động nước ngoài tại Hàn Quốc
Lính đánh thuê tháo chạy khỏi lữ đoàn "Hiến chương" của Ukraine do tổn thất nặng nề
Quân đội Mỹ công bố thương vong trong cuộc chiến với Iran
Mỹ cảnh báo cứng rắn Iran trước thời hạn ngừng bắn
Iran dọa đánh chìm tàu Mỹ ở eo biển Hormuz
45 quốc gia tham gia cuộc diễn tập an ninh mạng lớn nhất thế giới
Bé gái hơn 2 tuổi tử vong sau khi bị bố bỏ quên trong ô tô
Vừa từ nước ngoài về, người phụ nữ bị chồng cũ đâm tử vong
Ca sĩ Thiện Nhân đánh mất tất cả
Con trai ngoại tình mẹ bảo: 'Con đón cô ta về đây mẹ chăm' ngờ đâu chồng phải xem màn kịch do mẹ và vợ sắp đặt
Đưa cháo đến bệnh viện cho bố chồng, trước cửa phòng tôi sững người khi nghe ông dặn dò y tá điều này
Bắt nghi phạm vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng tại Phú Quốc
Đúng hôm nay, thứ Sáu 17/4/2026, Thần Tài chiếu mệnh, 3 con giáp phúc lộc sâu dày, đụng đâu cũng 'hái ra tiền', sự nghiệp tăng tiến như 'cá hóa rồng'
3 con giáp trúng số độc đắc đúng 300 tỷ vào ngày 17/4/2026, bùng nổ tài lộc, công việc vượng phát, của cải 'tự nhiên lăn vào nhà'
Sau 2 năm ly hôn tôi lại 'lên giường' với chồng cũ, vừa xong xuôi anh thốt ra một câu khiến tôi sững người
Học sinh bị giáo viên phạt tự chích kim tiêm vào tay
Mỹ nhân Việt ly hôn vì chồng cầu thủ đào hoa, quyết ra đi tay trắng
Từng hot những năm 2000, MC VTV "nghỉ hưu non", sống kín tiếng trong biệt thự phong cách Tây với vợ cùng ngành
Xác minh clip bé gái giãy giụa do bị người phụ nữ bóp chặt mũi, miệng
Vụ học sinh bị phạt chích kim tiêm: Nữ hiệu trưởng nói "chưa từng thấy"
Thông tin bất ngờ vụ sách tin học lớp 3 có link dẫn đến web "đen"
Ánh Viên gây 'chấn động' châu lục, vô địch bơi biển 10km, bơi khoẻ ngang VĐV nam giỏi nhất
Cuộc sống hiện tại của Hiền Mai - thủ khoa khối A00 từng gây sốt: Ở căn hộ cao cấp, đang học lái ô tô, có cả trợ lý riêng?
Nhã Phương đã làm gì với gương mặt của mình vậy?