Năm học mới với nhiều thay đổi từ cách học đến công nghệ: ‘Người trong cuộc’ nói gì?

Năm học 2026 – 2027 chính thức bắt đầu với những thay đổi từ cách học, việc sử dụng công nghệ đến định hướng giảm áp lực cho học sinh.

Những thay đổi mới mẻ này được nhìn nhận thế nào từ chính những người sẽ đồng hành cùng năm học này?

Bắt đầu từ những mục tiêu riêng

Sau tiếng trống khai giảng, năm học mới thực sự bắt đầu với mỗi học sinh bằng những mục tiêu rất khác nhau. Với học sinh cuối cấp, đó có thể là một năm học cần tập trung hơn cho các kỳ thi. Với học sinh lớp 10, đó lại là hành trình làm quen với môi trường THPT và những trải nghiệm mới.

Hơn 26 triệu học sinh, sinh viên trên cả nước đã chính thức trở lại trường.

Nguyễn Minh Đức, học sinh lớp 12 chuyên Lý, xác định năm học cuối cấp sẽ cần nhiều sự tập trung và kỷ luật hơn. Bạn muốn điều chỉnh lại cách học, sắp xếp thời gian hợp lý để chuẩn bị tốt hơn cho những kỳ thi phía trước.

Cùng là học sinh lớp 12 chuyên Lý, Đinh Nguyễn Trâm Anh đặt mục tiêu cao hơn cho năm học mới khi hướng đến những con điểm đứng đầu trong khối thi. Tuy vậy, với Trâm Anh, năm học cuối cấp không chỉ xoay quanh điểm số. Bạn cũng muốn có thêm những trải nghiệm cùng bạn bè, gặp lại thầy cô và duy trì một lịch học đủ cân bằng để không bị cuốn vào áp lực.

Năm học mới mở ra với sự háo hức và những hoài bão.

Ở một khởi đầu khác, Hồ Nhật Huy, học sinh lớp 10 Lý, bắt đầu làm quen với THPT cùng nhiều điều mới. Bên cạnh mục tiêu đạt kết quả tốt và thử sức ở các cuộc thi, Huy còn đảm nhận vai trò lớp trưởng, qua đó học cách cân bằng giữa việc học và những công việc chung của tập thể.

Những mục tiêu khác nhau cho thấy “năm học mới” không chỉ là một mốc thời gian chung. Với mỗi học sinh, đây còn là lúc xác định mình muốn tiến bộ ở đâu, thử sức điều gì và sẽ học theo cách nào.

Đồng hành cùng học sinh

Một trong những điểm được quan tâm trong năm học 2026 – 2027 là việc đưa kiến thức và kỹ năng về trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục phổ thông. Theo Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT, nội dung giáo dục AI được triển khai từ năm học này, tập trung vào kiến thức nền tảng, kỹ năng nhận diện và kiểm chứng thông tin, cũng như sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm. Các trường có thể lựa chọn cách triển khai thông qua môn học, chuyên đề hoặc hoạt động giáo dục phù hợp.

Thầy cô có những điều chỉnh phù hợp nhằm giúp học sinh bứt phá hơn.

Với thầy Văn Minh Hiếu, giáo viên Tin học tại Trường THPT Gia Định, việc học công nghệ không nên dừng lại ở chuyện biết sử dụng một công cụ mới. Điều quan trọng hơn là học sinh có thể chủ động tìm hiểu, vận dụng kiến thức và nhìn thấy ứng dụng của công nghệ trong cuộc sống.

AI chỉ là một phần trong những thay đổi của năm học mới. Ngành Giáo dục cũng định hướng tăng cường thực hành, trải nghiệm, STEM/STEAM, ngoại ngữ, năng lực số, nghệ thuật và giáo dục thể chất. Đồng thời cắt giảm những cuộc thi, hồ sơ, sổ sách, hội họp không cần thiết để giáo viên có thêm thời gian tập trung cho chuyên môn.

Điều này cũng khiến vai trò của thầy cô thay đổi theo: Không chỉ truyền đạt kiến thức, giáo viên còn phải đồng hành để học sinh biết cách học, biết chọn lọc thông tin và sử dụng những công cụ mới đúng cách.

Không tạo thêm áp lực cho con

Những thay đổi trong nhà trường cũng đặt ra một câu hỏi với phụ huynh: Nên đồng hành với con như thế nào khi cách học và công nghệ đều đang thay đổi?

Sự đồng hành của phụ huynh là động lực to lớn của mỗi bạn học sinh.

“Mình nghĩ điều quan trọng nhất là phụ huynh hiểu con đang học gì và gặp khó khăn ở đâu, thay vì chỉ nhìn vào điểm số. Công nghệ hay AI có thể hỗ trợ việc học, nhưng cha mẹ vẫn cần hướng dẫn con sử dụng đúng cách. Nếu cứ đặt thêm kỳ vọng mà không lắng nghe, việc đồng hành đôi khi lại vô tình trở thành áp lực”, chị Kim Mai, phụ huynh học sinh, chia sẻ.

Góc nhìn này cũng gần với định hướng chung của năm học 2026 – 2027: Giảm những áp lực không cần thiết, tăng chất lượng giờ học và chú trọng hơn đến sự tiến bộ thực chất của từng học sinh. Trong thư gửi ngành Giáo dục nhân dịp khai giảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc xây dựng môi trường để học sinh được tôn trọng, lắng nghe, khuyến khích tự học và rèn luyện kỹ năng.

Những chủ trương mới cho năm học 2026 -2027 hứa hẹn sẽ mở ra một năm học với nhiều trải nghiệm ý nghĩa.

Năm học mới được ngành Giáo dục xác định với chủ đề “Đổi mới tư duy – Chuyển biến mạnh mẽ – Kết quả thực chất”. Thay vì chỉ đặt nặng những con số thành tích, mục tiêu được nhấn mạnh là tạo ra những chuyển biến rõ ràng trong dạy và học, từ nhà trường, giáo viên đến người học.

Với học sinh, điều mới có thể là một công nghệ chưa từng học, một cách học khác hoặc một mục tiêu mới. Với thầy cô, đó là hành trình thích nghi cùng học sinh. Còn với phụ huynh, có lẽ “đổi mới” đôi khi bắt đầu từ việc hiểu con đang cần gì thay vì chỉ hỏi: “Hôm nay con được bao nhiêu điểm?”.