Mỹ – Iran đang tiến gần đến một thỏa hiệp về chương trình hạt nhân của Tehran

Các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran đang có động lực tích cực hơn, dù vẫn còn nhiều bất đồng quan trọng chưa được giải quyết.

Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt phát biểu trong cuộc họp báo tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Một phái đoàn cấp cao của Pakistan do Tư lệnh Lục quân Asim Munir dẫn đầu đã đến Tehran để thảo luận về khuôn khổ cho vòng đàm phán thứ hai dự kiến diễn ra.

Theo kênh Al Jazeera của Qatar ngày 16/4, các quan chức am hiểu tiến trình cho biết các cuộc thảo luận đang dần tiến gần đến một thỏa hiệp, đặc biệt liên quan đến giới hạn làm giàu uranium và cách xử lý lượng dự trữ hiện có của Iran.

Bất đồng vẫn tồn tại về làm giàu và dự trữ

Mỹ và Iran tiếp tục tranh cãi về hai vấn đề cốt lõi. Đó là thời hạn áp đặt các hạn chế đối với chương trình làm giàu uranium của Iran và số phận của lượng uranium làm giàu cao mà nước này đang nắm giữ.

Washington đề xuất đóng băng trong 20 năm và đưa vật liệu hạt nhân ra khỏi lãnh thổ Iran. Trong khi đó, Tehran phản đối bằng đề xuất tạm dừng trong 5 năm và kiên quyết giữ lượng dự trữ trong nước.

Các ước tính cho thấy Iran hiện nắm giữ khoảng 440 – 450 kg uranium đã được làm giàu ở mức cao.

Những phương án đang được thảo luận bao gồm chuyển lượng vật liệu này ra nước ngoài hoặc pha loãng xuống mức làm giàu thấp hơn.

Dù còn khoảng cách, các nguồn tin tham gia đàm phán cho biết đã có “sự dịch chuyển về phía trung gian”, cho thấy hai bên có thể đang tiến gần tới một khuôn khổ thỏa hiệp.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (phải) và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tại cuộc gặp ở Islamabad, Pakistan, ngày 11/4/2026. Ảnh: THX/TTXV

Mỹ và Iran phát tín hiệu linh hoạt dù chưa đạt thỏa thuận

Theo một báo cáo của The Wall Street Journal, Mỹ và Iran đã phát tín hiệu về khả năng linh hoạt trong thế đối đầu ngoại giao, dù chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng trong các cuộc đàm phán cuối tuần tại Islamabad (Pakistan).

Những người nắm rõ tiến trình đàm phán cho biết cả hai bên đều thể hiện sự sẵn sàng điều chỉnh lập trường, đặc biệt liên quan đến vấn đề làm giàu uranium – điểm mấu chốt của các cuộc thương lượng.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt mô tả tiến trình do Pakistan làm trung gian là mang tính xây dựng và vẫn đang tiếp diễn, đồng thời cho biết một vòng đàm phán khác dự kiến sẽ được tổ chức tại Islamabad.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng các diễn biến mới có thể sớm xảy ra, nhận định rằng cuộc xung đột đang tiến rất gần tới hồi kết và ám chỉ khả năng đạt tiến triển trong những ngày tới.

Tại Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei xác nhận các trao đổi gián tiếp vẫn đang tiếp tục, cho biết nhiều thông điệp đã được chuyển qua các kênh của Pakistan.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran ngày 11/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

“Lằn ranh đỏ” của Mỹ và yêu cầu của Iran

Theo hãng tin Reuters của Anh, đàm phán ở Islamabad cho thấy các điều kiện của Mỹ bao gồm: Iran phải chấm dứt toàn bộ việc làm giàu uranium; phá dỡ các cơ sở làm giàu chủ chốt; bàn giao lượng uranium làm giàu cao; chấp nhận khuôn khổ hòa bình và an ninh rộng hơn, bao gồm các đồng minh khu vực; chấm dứt hỗ trợ các lực lượng thân họ; mở hoàn toàn eo biển Hormuz mà không thu phí.

Trong khi đó, yêu cầu của Iran gồm: Đảm bảo ngừng bắn vĩnh viễn; không có thêm các cuộc tấn công vào Iran hoặc đồng minh; dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt chính và thứ cấp; giải phóng toàn bộ tài sản bị đóng băng; công nhận quyền làm giàu uranium; tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz.