Một thoáng Sài Gòn cùng cơm tấm thân thương

TPHCM là vùng đất giao thoa văn hóa ẩm thực vùng miền trên cả nước. Tuy nhiên, nơi này cũng có cho riêng mình một món ăn “quốc dân” mà mọi người thường gọi với cái tên trìu mến – cơm tấm Sài Gòn.

Cái hay của món ăn này là mọi người có thể thưởng thức vào buổi sáng, buổi trưa, xế chiều hay tối muộn cũng đều hợp vị. Nếu ở các tỉnh khác rất khó để tìm một quán cơm tấm thì ở TPHCM, bất kể thời điểm nào trong ngày bạn cũng có thể thưởng thức được một dĩa cơm tấm. Có những khi vui chơi cùng bạn bè tại khu phố Bùi Viện (quận 1) đến tận khuya, người viết cũng khá dễ dàng kiếm được cho mình một quán ăn với biển hiệu cơm tấm đêm với thoang thoảng mùi thịt nướng thơm phức bay khắp con đường như níu chân thực khách ghé thăm.

Những người sống lâu năm ở thành phố cho hay khoảng năm 1946 đã có vài hàng quán bán cơm tấm ở khu ngã sáu Nguyễn Tri Phương (tiếp giáp quận 5, quận 10) hay đường Trần Quý Cáp (nay là đường Võ Văn Tần, quận 3). Cho đến nay một số hàng quán vẫn còn mở cửa chào đón thực khách không chỉ trong nước mà còn là những kiều bào về nước ôn lại kỷ niệm xưa.

Theo đó, một đĩa cơm tấm chuẩn vị là khi nó được nấu từ gạo tấm. Loại gạo này được tạo nên bởi quá trình xay xát hạt gạo đã làm vỡ ra những hạt tấm và hương vị cơm nấu từ gạo tấm thơm, ngọt; hạt cơm tơi xốp không quá nhão hoặc quá khô. Chính vì sự khác biệt này mà hầu hết hàng quán bán cơm tấm đều sử dụng gạo tấm để nấu cơm.

Nếu như trước đây, vào tiệm và gọi một phần đầy đủ thì mặc nhiên chủ quán sẽ dọn lên đĩa cơm gồm sườn nướng, bì heo và chả trứng. Trong đó, sườn nướng là phần thịt cốt lết heo được tẩm ướp gia vị và nướng trên bếp than hồng. Khi lớp mỡ của thịt chảy ra hòa quyện vào phần thịt đang săn lại dưới sức nóng của lửa thì cũng là lúc bạn sắp được thưởng thức một miếng sườn chuẩn vị cơm tấm.

Về bì heo, thợ nấu dùng da heo, làm chín, cắt sợi mảnh và trộn với thính; một số nơi bán bì heo còn trộn cùng thịt nạc heo thái sợi trông cũng rất bắt mắt. Trong khi đó, chả trứng được tạo nên từ hỗn hợp gồm thịt heo xay, bún gạo, nấm mèo, hành lá đem ướp gia vị rồi hấp chín. Sau khi trứng chín, quết lên mặt trứng lớp lòng đỏ trứng để tránh trứng bị khô và trông đẹp mắt hơn.

Ngày nay, khi thưởng thức cơm tấm, mọi người nên xem qua thực đơn của quán trước khi gọi một đĩa đầy đủ bởi món ăn kèm đã được bán đa dạng hơn. Theo đó, đĩa cơm tấm đầy đủ có thể có thêm lạp xưởng, trứng ốp la, ba rọi hoặc sườn cây nướng, xíu mại, nem nướng… Như vậy, có dịp ghé thăm TPHCM, bạn cũng đừng quá ngạc nhiên khi thấy đâu đâu cũng có hàng quán bán cơm tấm và họ rất tự hào khi kể về nó.