Một nửa sự thật vẫn có thể là sự thật

Có bao nhiêu khám phá khoa học đã không được công nhận chỉ vì chúng không nằm trong số đông lối mòn?

Nhìn thấy một con kiến trong bếp thường làm người ta cảm thấy cảnh giác, lo ngại, bởi vì ta nhìn thấy một con thì ắt hẳn có nhiều con quanh đây, chỉ là ta chưa nhìn thấy mà thôi. Điều tương tự cũng xảy ra ở nhiều khía cạnh khác của cuộc sống, và đôi khi đi kèm với những hệ quả lớn hơn nhiều.

Một nửa sự thật vẫn có thể là sự thật - Hình 1

Hãy lấy một ví dụ là các khám phá khoa học. Giải Nobel vật lý năm 2019 có một phần được trao cho hai nhà khoa học Michel Mayor và Didier Queloz vì phát hiện ra một hành tinh giống sao Mộc quay quanh một ngôi sao giống Mặt Trời. Việc tìm kiếm một hành tinh như vậy đã được nhà thiên văn học Otto Struve đề cấp đến từ năm 1952, nhưng phải mất 4 thập kỷ để các nhà thiên văn học số đông công nhận rằng một cuộc tìm kiếm mạo hiểm đối với một hệ hành tinh rất khác so với hệ hành tinh của chúng ta là đáng công sức và thời gian sử dụng kính viễn vọng.

Tương tự như vậy, lý thuyết mới mẻ mang tính cách mạng về sự trôi dạt của các lục địa đã được Alfred Wegener đưa ra vào năm 1912 nhưng đã bị các nhà địa chất chính thống bác bỏ suốt 4 thập kỷ và chỉ được phổ biến sau khi người ta công nhận cơ chế kiến tạo mảng lục địa.

Trong lĩnh vực sinh học, các quy tắc di truyền do Gregor Mendel xây dựng vào năm 1866 đã bị cộng đồng khoa học phớt lờ, sau đó được Hugo de Vries và Carl Correns phát hiện lại ba thập kỷ sau đó và cuối cùng được giải thích bằng hóa học phân tử DNA gần một thế kỷ sau công trình của Mendel.

Những ví dụ như vậy thường được sử dụng để củng cố cho quan điểm rằng phương pháp khoa học có tác dụng và sự thật cuối cùng sẽ chiến thắng. Nhưng những câu chuyện thành công này phản ánh một sự thiên lệch trong lựa chọn. Đối với tất cả những trường hợp hiếm khi có được kết thúc thành công, thì chắc chắn có rất nhiều trường hợp không bao giờ được chúng ta chú ý bởi vì giá trị của chúng chưa bao giờ được công nhận.

Áp dụng phép ẩn dụ “những con kiến trong bếp”, thì hẳn đã có rất nhiều phát kiến khoa học đã bị dập tắt và những người khởi xướng đã bị vùi dập bởi vì họ là người tiên phong không hề giống ai vào thời của họ. Những sáng kiến này không bao giờ đơm hoa kết trái sẽ gây ra tổn thất ròng cho nhân loại.

Bài học này còn âm vang mãi không chỉ trong suốt cuộc đời làm nghề của các nhà khoa học, mà còn xảy ra với cả những người nghệ sĩ và các tác phẩm sáng tạo của họ. Vincent van Gogh vốn bị coi là một người điên và suốt đời thất bại, nhưng danh tiếng của ông vụt thay đổi trở thành thiên tài bị hiểu nhầm khi các yếu tố về phong cách hội họa của ông được các họa sĩ theo chủ nghĩa biểu hiện nhìn ra mãi nhiều thập kỷ sau khi ông tự sát ở tuổi 37, vào năm 1890.

Ngày nay, tranh của van Gogh nằm trong số những tác phẩm đắt giá nhất. Cuốn tiểu thuyết đầu tiên của nhà văn Samuel Beckett đã không được xuất bản, vì thế ông đã cất nó đi. Cuối cùng tác phẩm này cũng được xuất bản vào năm 1992, ba năm sau khi ông mất và 13 năm sau khi ông được trao giải Nobel văn học năm 1969. Một ví dụ khác còn kỳ lạ hơn là tiểu thuyết gia lỗi lạc Franz Kafka đã nhờ người bạn của ông là Max Brod đốt hết các tác phẩm văn học của ông sau khi ông chết.

Nếu Brod làm theo ý nguyện đó thì các tác phẩm để đời của Kafka đã vĩnh viễn không còn nữa. Nếu chúng ta có thể kiểm đếm gộp lại thì có bao nhiêu tác phẩm nghệ thuật và kho tàng văn học đã bị mất theo cách như vậy?

Chọn lọc của Darwin dựa trên nguyên tắc về tính phổ biến ngắn hạn không nhất thiết áp dụng được cho những sáng tạo quan trọng nhất của con người về lâu dài. Thay vì giả định rằng hệ giá trị của chúng ta đã lựa chọn rất tốt những sản phẩm đáng giá nhất của nền văn minh loài người, thì các nhà sử học về nghệ thuật và khoa học nên đào sâu vào những ghi chép trong quá khứ để tìm ra những báu vật đã mất.

Nhận ra “những đứa trẻ chưa chào đời” và nghe được những thông điệp không lời của chúng từ quá khứ sẽ thuyết phục được chúng ta làm tốt hơn trong tương lai. Điều quan trọng nhất là chúng ta không nên sử dụng phương tiện thông tin đại chúng để bắt nạt những ai khác biệt với mình mà tốt hơn hãy chú trọng sáng kiến mà họ mang đến. Ngày nay, những tranh luận mang tính xây dựng có thể được ghi lại trên mạng với chi phí rất rẻ.

Trong thời đại phân cực đa chiều hiện nay, điều quan trọng là phải trau dồi khả năng chịu đựng những ý tưởng đa chiều, đa dạng. Chúng ta phải học cách lắng nghe và giải thích vì sao chúng ta không đồng ý, đặc biệt là về những vấn đề khoa học, một lĩnh vực mà bằng chứng chính là trọng tài cuối cùng cho các tranh chấp. Năm 1881, trong cuốn sách có tên “Bình minh”, triết gia Friederich Nietzsche đã viết rằng “cách chắc chắn nhất để làm hư tuổi trẻ là hướng dẫn người đó quý trọng những người suy nghĩ giống nhau hơn là những người suy nghĩ khác biệt”.

Bài học từ quá khứ có vấn đề của chúng ta rất đơn giản. Chúng ta nên trân trọng những ai dám suy nghĩ một cách sáng tạo và sử dụng giá trị thực sự thay vì số lượt “thích” trên Twitter để đánh giá giá trị kiến thức của họ. Các tổ chức và cá nhân nhà tài trợ nên trao học bổng để hỗ trợ những cá nhân xuất chúng nhưng không có đủ điều kiện kinh tế cũng như môi trường học tập. Nếu chúng ta không cùng nhau hành động, các nền văn minh tiên tiến ngoài vũ trụ đang tìm kiếm sự sống thông minh có thể không đánh giá đúng trình độ của chúng ta và cho rằng chúng ta thuộc hàng không đáng để họ chú ý.

Từ góc nhìn của họ, chúng ta có thể là một dạng sự sống sơ khai và đầy rẫy trong vũ trụ như lũ kiến trong bếp nhà chúng ta. Nếu làm được tốt hơn, chúng ta có quyền loại trừ cách giải thích trên cho việc chúng ta không nhận được tín hiệu gì từ các nền văn minh đó – cái gọi là nghịch lý Fermi.

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Kỳ lạ tục gắn đĩa vào môi, phụ nữ nhận được nhiều của hồi môn
21:49:46 01/12/2020
7 KHÔNG làm nên cuộc sống trường thọ của người dân Bhutan
12:10:15 02/12/2020
Cây cầu chết chóc và sinh vật bí ẩn giết người ở Zimbabwe
09:54:13 02/12/2020
Tìm thấy hàng nghìn bức tranh nghệ thuật trên đá cổ đại bí ẩn ở Amazon
09:58:15 02/12/2020
Bí mật về quái vật giống quái vật hồ Loch Ness
09:52:43 02/12/2020
Thành phố biến mất tiết lộ sự 'bốc hơi' bí ẩn của bộ tộc 20.000 dân
21:47:02 01/12/2020
Độc đáo bảo tàng tiêu bản người
22:03:09 01/12/2020
Độc đáo những công trình giao thông dành riêng cho động vật
10:41:01 02/12/2020
Hé lộ bí mật của siêu cá mập Megalodon
11:32:20 03/12/2020
Tại sao con người mất cảnh giác sau khi uống rượu?
11:36:46 03/12/2020

Thông tin đang nóng

Sức khỏe nam tiếp viên hàng không làm lây lan COVID-19 ra sao?
20:22:58 03/12/2020
Cậu bé Việt hưởng 100 triệu USD từ tỷ phú Mỹ, ai cũng tò mò cuộc sống giờ ra sao?
18:05:58 03/12/2020
1.392 người tiếp xúc với ca bệnh Covid-19 đang chờ kết quả
16:10:50 03/12/2020
Kỳ Hân ôm con xuất hiện sau 10 tiếng 'vượt cạn' vật vã
18:09:36 03/12/2020
Hội diễn viên nữ từng đạt tam đại ảnh hậu: Son Ye Jin đứng cùng những tên tuổi gạo cội
16:42:43 03/12/2020
Oh Man Seok tiết lộ về con người thật của Hyun Bin
15:45:55 03/12/2020
15 trường đại học ở TP.HCM cho sinh viên nghỉ học tập trung vì dịch
21:08:52 03/12/2020
Đám hỏi đang tổ chức linh đình, mẹ tôi bỗng xuất hiện rồi quậy tung khiến nhà trai kéo nhau về sạch
18:36:40 03/12/2020
Song Hye Kyo: 'Mẹ là nguồn hỗ trợ lớn nhất cho tôi'
16:43:25 03/12/2020
Đồng Lệ Á hóa thân thành Tây Thi, netizen ca tụng: 'Không hổ danh đệ nhất mỹ nữ Tân Cương'
16:30:50 03/12/2020

Tin mới nhất

Loài người có đơn độc trong vũ trụ?

11:38:50 03/12/2020
Trong một công trình nghiên cứu mới được công bố, nhà khoa học Andrew Snyder-Beattie và các đồng nghiệp đã đưa ra quan điểm ủng hộ ý tưởng về sự sống thông minh là đặc biệt hiếm trong vũ trụ.

Nhà khoa học Nga nhận định về khả năng xảy ra vụ nổ Mặt trời

11:37:10 03/12/2020
Trước thông tin Mặt trời đã chuyển sang một chu kỳ hoạt động mới và sẽ xảy ra vụ nổ, giám đốc Viện nghiên cứu vũ trụ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga Anatoly Petrukovich cho rằng điều này khó xảy ra.

Phát hiện loài sứa chưa từng được biết đến

09:56:02 02/12/2020
Một cuộc thám hiểm dưới nước mới đây của Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) đã phát hiện ra một loài ctenophore mới, hay còn gọi là sứa lược.

Muối cô đặc trong lòng đất trên Sao Hỏa có thể là nguồn cung cấp ôxy

09:50:23 02/12/2020
Nếu con người đến Sao Hỏa, chúng ta có thể cần phải tạo ra một số tài nguyên quan trọng khi ở đó để tồn tại đủ lâu để khám phá và bổ sung cho chuyến hành trình dài trở về.

Lạ kỳ người phụ nữ một khi chìm vào giấc ngủ thì không thể tự tỉnh dậy

16:03:35 01/12/2020
Khi đã ngủ, Paula Stewart (38 tuổi) gần như bất tỉnh, không còn ý thức được về mọi thứ xung quanh và chỉ có thể tỉnh dậy khi có sự tác động mạnh từ người khác.

Đào ruộng bắp, phát hiện pháo đài châu báu 2.000 tuổi

15:05:13 01/12/2020
Chỉ mới đào sâu khoảng 1 mét dưới ruộng bắp, các nhà khảo cổ đã tìm một căn cứ quân sự xa hoa thuộc về thành phố châu báu Viminacium.

Những cây cầu mang truyền thuyết đáng sợ và bí ẩn nhất thế giới

12:24:49 01/12/2020
Dưới đây là những cây cầu bí ẩn được bao phủ trong thần thoại và truyền thuyết trên thế giới.

Cá sấu có thể mọc lại đuôi như thằn lằn

11:03:45 01/12/2020
Những loài bò sát nhỏ như tắc kè nổi tiếng với khả năng hy sinh đáng nể phần đuôi của mình và sau đó mọc lại đuôi nhanh chóng.

Các vùng "nóng" của Vũ trụ sơ khai đã nguội đi như thế nào?

11:02:16 01/12/2020
Một nhóm các nhà vật lý lý thuyết của Nga đã đưa ra giả thuyết rằng, sự nguội lạnh của các vùng nóng trong Vũ trụ sơ khai đã xảy ra do phát xạ neutrino.

Cậu bé 9 tuổi bất ngờ tìm thấy cổ vật bí ẩn 3.000 năm tuổi

11:00:40 01/12/2020
Một cậu bé 9 tuổi tham gia dự án khảo cổ tình nguyện đã phát hiện ra thứ dường như là một hạt vàng được bảo quản cực kỳ tốt từ thời kỳ Đền thờ thứ nhất có thể có niên đại gần 3.000 năm tuổi.

Thảm họa trên Trái đất là không thể tránh khỏi?

10:59:12 01/12/2020
Trong hai thập kỷ qua, quy mô hạn hán và nắng nóng trên Trái đất đã tới mức chưa từng có.

Người đàn ông bỏ quên đồng xu… trong mũi suốt 53 năm

10:57:35 01/12/2020
Một người đàn ông 59 tuổi ở Zelenograd, Nga, đã sống với tình trạng khó thở bằng mũi nghiêm trọng trong hơn nửa thế kỷ, chỉ vì một đồng xu mà ông đã nhét vào mũi khi còn nhỏ.

Vùng núi nườm nượp khách nhờ anh chăn bò đẹp trai

09:26:08 01/12/2020
Lượng khách đặt phòng tại Garze tăng gấp đôi sau khi tỉnh Tứ Xuyên tung video quảng bá du lịch mời chàng trai chăn bò đóng.

Nhà hàng nhỏ có 20.000 người đợi đến lượt ăn tối

09:22:10 01/12/2020
Nằm ở vùng ngoại ô, nhà hàng của đầu bếp gốc Ấn Độ Helly Raichura chỉ phục vụ 12 người mỗi tối, bất chấp danh sách chờ dài dằng dặc.

Có chồng mà là single mom, độc thân mà lại có vợ

19:57:30 30/11/2020
Tôi đang rơi vào một hoàn cảnh éo le. Tôi có chồng mà lại sống như một single mom. Bạn trai tôi độc thân mà từ đâu lại mọc ra một bà vợ.

Nếu sự sống được tìm thấy trên sao Hỏa - Đó sẽ là một tin khủng khiếp!

19:15:13 30/11/2020
Hãy nghe giáo sư triết học thuộc Đại học Oxford (Anh) giải thích.

Hiện tượng siêu nhiên “trăng băng giá” và “nguyệt thực nửa tối” đêm nay

19:14:24 30/11/2020
Ngày 30/11 sẽ là một ngày đáng nhớ đối với những người yêu mến thiên văn học khi được quan sát hai hiện tượng kỳ thú trên bầu trời.

Phát hiện "vật liệu sự sống" trên vật thể lạ tỏa cực quang màu tím

19:11:05 30/11/2020
Rossetta, sao chổi hình con vịt nổi tiếng tiếp tục gây choáng váng khi để lộ dấu vết của những loại vật liệu từng gieo mầm sự sống trên Trái Đất.

Giải mã về loài chuột duy nhất trên thế giới mang chất độc có thể hạ gục cả loài voi

19:09:04 30/11/2020
Loài chuột có mào châu Phi luôn tỏ ra bất cần đời và chẳng sợ ai cả. Dường như chúng biết trên cơ thể mình có độc nên chấp hết tất cả.

Người dân Hương Sơn giao nộp rùa sa nhân quý hiếm

19:08:41 30/11/2020
Sáng nay (30/11), anh Nguyễn Quang Lộc, ở thôn 8, xã Sơn Trường (Hương Sơn - Hà Tĩnh) đã tự nguyện bàn giao rùa sa nhân có nguy cơ tuyệt chủng cho lực lượng chức năng để thả về môi trường tự nhiên.

Có thể bạn quan tâm

Cách chăm sóc người bệnh cúm

Sức khỏe

21:45:30 03/12/2020
Cúm là một bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính do virus cúm gây nên. Bệnh thường xuất hiện vào mùa đông, khi cơ thể không đáp ứng được các thay đổi của thời tiết.

Cây đồ nỉ đang là hot trend Đông này, ai sành điệu phải sắm ngay

Thời trang

21:45:03 03/12/2020
Chỉ bỏ ra vài trăm ngàn là bạn đã sở hữu một cây đồ nỉ xịn sò mặc mùa đông rồi đấy!

Quy trình “làm giả” đồ ăn siêu tinh xảo của nghệ nhân Nhật Bản: Càng xem càng bái phục vì chân thật quá!

Sáng tạo

21:43:12 03/12/2020
Từ những khúc gỗ vuông vức, nghệ nhân người Nhật Bản có thể làm ra những tác phẩm mô phỏng đồ ăn giống y xì đúc.

Toàn bộ 852 trường hợp F1 của 4 ca mắc COVID-19 ở TP.HCM đều âm tính

Sự kiện nóng

21:41:49 03/12/2020
Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM, 852 mẫu xét nghiệm F1 của 4 ca mắc COVID-19 có kết quả âm tính với virus SARS-CoV-2.

Hà Trúc quyết không động vào điện thoại của bồ cơ trưởng vì "biết cũng có làm gì được đâu"

Netizen

21:40:20 03/12/2020
Khi yêu nhau, chúng ta luôn muốn biết hết mọi thứ về nhau. Nhưng biết nhiều quá lại thành... kiểm soát.

Vô tình ngủ mơ thấy 5 điều này hãy tìm các hóa giải kẻo vận xui đeo bán, mất mát tiền bạc

Trắc nghiệm

21:38:16 03/12/2020
Nếu bạn vô tình ngủ mơ thấy 5 giấc mơ này thông báo trước vận xui bạn hãy tìm cách hóa giải dể xau đuổi vận đen.

Khả năng EU và Anh đạt được đàm phán thương mại hậu Brexit

Thế giới

21:37:44 03/12/2020
Ngày 3/12, Bộ trưởng Giáo dục Anh Gavin Williamson cho biết, nước này và Liên minh châu Âu (EU) đã ghi nhận một số tiến triển trong tiến trình đàm phán thương mại hậu Brexit.

Real Madrid có nên “trảm” Zidane?

Bóng đá thế giới

21:33:36 03/12/2020
Ngay sau thất bại ê chề trên sân nhà trước Alaves ở giải quốc nội, Real Madrid tiếp tục để thua lấm lưng trắng bụng trong cuộc đối đầu với Shakhtar Donetsk tại Champions League hôm 2/12.

Chỉ định ông Trần Văn Sơn làm Bí thư Đảng ủy Văn phòng Chính phủ

Đời sống

21:30:51 03/12/2020
Ngày 3/12, Đảng ủy Văn phòng Chính phủ tổ chức Hội nghị công bố Quyết định của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương về việc chỉ định Bí thư Đảng ủy VPCP nhiệm kỳ 2020-2025 đối với ông Trần Văn Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm ...

Nhiệt độ Hà Nội tối nay có thể hạ xuống chỉ còn 12 độ, check 4 hàng lẩu cực "hợp thời" này để húp ngay một nồi nào!

Ẩm thực

21:29:32 03/12/2020
Gọi ngay cho mấy đứa bạn thân để cùng nhau đi làm một nồi lẩu nhân ngày Hà Nội lạnh như thế này nhé.

Tuyên án kẻ bóp cổ con gái 4 tuổi của bạn tình rồi thả tự do xuống đất

Pháp đình

21:29:08 03/12/2020
Đến phòng người yêu chơi, bắt con gái người yêu đi ngủ nhưng cháu không nghe lời, Thắng liền bóp cổ, nhấc bổng bé gái lên rồi thả rơi tự do khiến đầu bé đập vào bờ tường.

Nóng: Tìm bị hại vụ đại gia biệt thự dát vàng cho vay nặng lãi

Vụ án

21:27:01 03/12/2020
Cơ quan CSĐT sẽ ra thông báo để những ai là bị hại trong vụ án liên hệ với công an cung cấp thông tin, tài liệu chứng cứ.

Loa di động kèm micro giá 10 triệu đồng 

Thế giới số

21:21:01 03/12/2020
Loa PartyBox On The Go của JBL có sẵn hai micro không dây đi kèm, hỗ trợ nghe nhạc, hát karaoke di động, nhưng trọng lượng nặng.

Khoe sương sương bộ trang sức mới lên MXH, bạn gái Ronaldo nhận về cơn mưa thả tim, cách cô nàng định giá những món đồ này cũng gây chú ý

Phong cách sao

21:20:56 03/12/2020
Chỉ sau ít giờ đăng tải, bài đăng khoe trang sức của cô nàng Georgina đã thu về 1,7 triệu lượt thả tim.