Một gia đình có 28 người mắc bệnh di truyền có thể chết trước tuổi 20

Một gia đình tại miền Bắc có tới 28 người cùng mang đột biến gen di truyền gây xơ vữa mạch, đột quỵ, có thể tử vong trước tuổi 20.

PGS.TS Trương Thanh Hương, Viện Tim mạch Quốc gia, cho biết, Viện vừa thực hiện khám sàng lọc bệnh tăng cholesterol máu gia đình di truyền tại nhiều tỉnh phía Bắc như Tuyên Quang, Ninh Bình… Các bác sĩ đã phát hiện nhiều con số giật mình.

9 tuổi đã phải đặt stent mạch vành

PGS Hương cho biết, bệnh tăng cholesterol máu gia đình (Family hypercholestorelemia, viết tắt: FH) là bệnh di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, do đột biến gen chuyển hóa LDL-cholesterol khiến cholesterol xấu trong máu tăng cao ngay từ khi mới sinh.

Bệnh này di truyền trội nên gen đột biến có thể truyền bệnh tiếp cho các thế hệ sau nếu như không có biện pháp ngăn chặn. Nếu cha hoặc mẹ mang đột biến gây bệnh thì 50% con sinh ra có nguy cơ mắc bệnh.

Một gia đình có 28 người mắc bệnh di truyền có thể chết trước tuổi 20 - Hình 1

Bệnh FH gây xơ vữa mạch máu ngay từ khi sinh ra và tiếp tục trầm trọng thêm theo thời gian

Tỉ lệ mắc FH trên thế giới chiếm từ 1/200 – 1/250 người, tương đương tại Việt Nam có khoảng 500.000 người mắc bệnh.

Ở người bình thường, tỷ lệ cholesterol toàn phần ở dưới 5,1 mmol/L, tuy nhiên với bệnh nhân FH, tỷ lệ dao động 8-30 mmol/L.

Cholesterol trong máu cao tác động làm xơ vữa mạch, gây bệnh mạch vành rất sớm và nếu không được điều trị, người bệnh có thể chết trước 20 tuổi. Người bệnh FH có nguy cơ mắc bệnh động mạch vành cao gấp 13 lần so với người bình thường.

Ngoài ra, người mang gen FH có thể gặp các biến chứng nguy hiểm khác như đột quỵ, hẹp van động mạch chủ và bệnh động mạch ngoại vi.

Tuy nhiên, tại Việt Nam rất ít người biết về căn bệnh này, phần lớn bệnh không có triệu chứng lâm sàng nên hầu hết khi được phát hiện đều đã ở giai đoạn quá muộn.

Kết quả khám, xét nghiệm gen tại cộng đồng ở Tuyên Quang, Ninh Bình… phát hiện 63 người có đột biến gen gây bệnh FH.

Từ 1 người trong nhóm này, các bác sĩ đã yêu cầu 55 thành viên còn lại trong gia đình cùng đi xét nghiệm kiểm tra. Kết quả phát hiện được 28 người mắc bệnh FH.

PGS Hương nhớ như in trường hợp bệnh nhi H.T.M., 9 tuổi ở Ninh Bình, mắc bệnh FH thể đồng hợp tử. Bố mẹ và người chị ruột của bệnh nhi đều bị mắc căn bệnh này, cháu M. bị nặng nhất, phải lọc mỡ máu, sau đó đặt stent mạch vành.

6 dấu hiệu chính nhận biết bệnh FH

PGS Hương lưu ý, các triệu chứng gợi ý bệnh tăng cholesterol máu gia đình di truyền là ban vàng quanh mí mắt, vàng các nếp gấp trong lòng bàn tay, u vàng quanh gân gót, gân khuỷu tay, vùng ụ ngồi, vòng lắng đọng cholesterol quanh giác mạc…

Thậm chí u vàng có thể thâm nhiễm vào xương thái dương. Tuy nhiên, đó là biểu hiện ở giai đoạn trễ và xuất hiện ở nhóm nhỏ bệnh nhân.

Một gia đình có 28 người mắc bệnh di truyền có thể chết trước tuổi 20 - Hình 2

Các dấu hiệu chính của bệnh FH

Do đó, nếu trong gia đình có người bị bệnh mạch vành hoặc bệnh lý động mạch sớm (nam dưới 55 tuổi, nữ dưới 65 tuổi) thì nguy cơ cao là do di truyền.

Khi đó, để sàng lọc và xác định bệnh, các thành viên trong gia đình nên làm xét nghiệm máu để xác định nồng độ cholesterol. Từ những trường hợp có tỷ lệ cholesterol cao, các thành viên trong gia đình cần xét nghiệm gen để phát hiện đột biến gây bệnh. Nếu mắc thể đồng hợp, bệnh sẽ nặng hơn rất nhiều so với thể dị hợp.

PGS Hương cũng lưu ý, nếu cholesterol của trẻ trên mức 4,9 mmol/L và người lớn trên mức 6,5 mmol/L và tăng dai dẳng trong 2 lần xét nghiệm trở lên dù đã thực hiện chế độ ăn uống, vận động trị liệu và không kèm nguyên nhân khác, cần nghĩ tới việc xét nghiệm bệnh FH.

Xét nghiệm gen giúp phát hiện bệnh sớm và can thiệp hiệu quả nhằm cải thiện tiên lượng tử vong dành cho các thành viên gia đình có mang đột biến di truyền gây bệnh.

Khi mắc bệnh, những trường hợp nhẹ có thể can thiệp dùng thuốc để giảm cholesterol trong máu xuống mức an toàn, thậm chí về mức thấp hơn so với người bình thường. Tuy nhiên, những trường hợp nặng cần phải can thiệp đặt stent và theo dõi sát các biến chứng khác.

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

3 người đầu tiên tiêm thử nghiệm vắc-xin COVID-19: Có người bị ngất, nhưng “đầy hy vọng“
17:41:55 14/08/2020
Hi hữu: Búi tóc 1kg trong dạ dày bé gái 11 tuổi
18:00:39 14/08/2020
Vùng mông lổn nhổn hàng trăm u cục chỉ vì tiêm mỡ nhân tạo tại spa
19:21:04 13/08/2020
Chồng “quan hệ” kiểu này rất hại tử cung vợ, phụ nữ thích mấy cũng không nên chiều
18:08:54 14/08/2020
Muốn biết tuổi thọ bản thân hãy nhìn xuống bàn chân: Nếu có 2 dấu hiệu này, bạn là người tuổi thọ kém, nhiều bệnh tật
11:46:23 15/08/2020
Trước khi bị ung thư phổi, cơ thể có 4 tín hiệu “cầu cứu”, 2 nhóm người cần chú ý
22:41:20 13/08/2020
Từ vụ bé gái sinh nặng gần 4kg, chuyên gia khuyến cáo điều thai phụ cần rất thận trọng với dị tật này
11:25:12 14/08/2020
Sửa mũi có vô vàn biến chứng, nhưng khó tin nhất là làm anh chàng "chào cờ" suốt 3 tháng
06:42:45 14/08/2020
7 bí quyết sống lâu của người Nhật mà bạn dễ dàng 'bắt chước'
14:32:07 13/08/2020
Bị nóng trong người, ăn gì cho mát?
19:40:25 13/08/2020

Thông tin đang nóng

Âu Hà My bất ngờ khóa Facebook sau khi bị tố đi đánh golf với trai lạ, nói dối chuyện có thai
10:13:14 15/08/2020
Âu Hà My khóa Facebook, 'hot girl 3 đời chồng' cũng tuyên bố 'ngừng chơi'
09:26:31 15/08/2020
Bị nhận nhầm là chồng của Âu Hà My, diễn viên Trọng Hùng trong Về nhà đi con bức xúc lên tiếng
10:13:25 15/08/2020
Đạo diễn nổi tiếng Trung Quốc lộ ảnh ngoại tình
10:22:31 15/08/2020
Minh Hà lộ ảnh tình tứ trai lạ, Chí Nhân cũng đăng luôn ảnh mập mờ khoe người mới?
13:01:33 15/08/2020
Hậu Giang truy tìm 4 người F1
09:45:31 15/08/2020
Khởi tố nhóm đánh ghen, lột áo cô gái 17 tuổi
10:10:41 15/08/2020
Việt Hương đi siêu xe mới, còn than vãn: "Mình lùn cái đưa xe lùn"
10:46:23 15/08/2020
Hội những sao nữ mặc váy cưới đẹp nhất xứ Hàn: Người chọn thương hiệu sang chảnh thì sớm chia tay, người mặc đồ "rẻ bèo" lại hạnh phúc viên mãn
09:17:23 15/08/2020
Tiểu sử ít biết về nữ cơ trưởng Huỳnh Lý Đông Phương: Từng lén gia đình đi thi lái máy bay chiến đấu, muốn làm phi công nhưng bị say máy bay
11:18:55 15/08/2020

Tin mới nhất

Đơn giản như uống nước nhưng chúng ta vẫn thường uống sai cách, khiến cơ thể "náo loạn"

13:54:07 15/08/2020
Ai cũng biết uống nhiều nước lợi đủ đường: Da đẹp, cơ thể khoẻ mạnh, giảm đáng kể nhiều nguy cơ bệnh tật. Nhưng uống nhiều nước chưa đủ, phải uống đúng cách nữa cơ không lợi bất cập hại, da đẹp dáng xinh đâu chả thấy mà cơ thể lại phát ...

5 loại thực phẩm là "cực phẩm" cho não bộ

13:02:54 15/08/2020
Nếu bạn muốn nuôi dưỡng não bộ thì không cần đi đâu xa, trong chính căn bếp của bạn luôn có 5 loại thực phẩm được não bộ coi như cực phẩm.

Mở khẩu trang cũng phải cẩn thận!

12:30:53 15/08/2020
Nếu thấy ngộp khi đeo khẩu trang lâu, BS Trương Hữu Khanh khuyên đừng kéo khẩu trang xuống, mà hãy bình tĩnh hít thở chậm lại, chậm và sâu, nhiều đợt, từ từ sẽ hết ngộp.

Ăn salad để giảm cân, nữ sinh phải cấp cứu trong đêm

12:26:33 15/08/2020
Cô gái đã ăn 3 bữa salad/ngày và chủ yếu là cà chua sống. Cà chua sống chứa nhiều chất tannin. Khi tannin gặp protein trong trứng luộc sẽ tạo thành protein tannin khó hòa tan.

"Cuộc chiến" giành sự sống cho 2 bé sinh non lúc 25 tuần

12:23:18 15/08/2020
Khi chào đời, hai đứa trẻ chỉ lớn bằng bàn tay, đối mặt với nhiều căn bệnh như xuất huyết não, viêm phổi,… nhưng sau 116 ngày chiến đấu, cả hai đã được xuất viện trong tình trạng khỏe mạnh.

6 chiêu giúp phụ nữ chống lại nếp nhăn, tăng cân, giảm trí nhớ

12:13:52 15/08/2020
Dưới đây là một số phương pháp đơn giản giúp bạn luôn khoẻ đẹp, rạng rỡ bất kể ở độ tuổi nào, theo WW. 

Tập hít đất tại nhà thế nào để hiệu quả nhất?

12:10:53 15/08/2020
Hít đất (chống đẩy) là bài tập hiệu quả có thể cùng lúc tác động lên nhiều nhóm cơ. Động tác này mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, ít rủi ro chấn thương và có thể tập ở bất cứ đâu.

Khám chữa bệnh từ xa trong mùa dịch Covid-19

12:08:53 15/08/2020
Trong tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, việc bệnh viện chuyên khoa đầu ngành tuyến trên hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới để chẩn đoán, điều trị là rất cần thiết.

Béo phì làm giảm hiệu quả của vaccine Covid-19

12:03:38 15/08/2020
Người béo phì sau khi tiêm vaccine vẫn có nguy cơ nhiễm nCoV cao hơn bình thường.

Mẹo hay chữa cơn đau dạ dày nhanh hiệu quả nhất

11:41:54 15/08/2020
Đau dạ dày là căn bệnh phổ biến thường gặp ở Việt Nam và thường xuất hiện bất thường. Vì thế những người mắc chứng bệnh này cần nắm những mẹo hay giảm cơn đau dạ dày tại nhà trước khi đến thăm khám ở các cơ sở y tế.

Tạm biệt cơn đau khớp gối

11:36:01 15/08/2020
Phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo được xem là giải pháp tối ưu cho người bị thoái hóa khớp, khi hướng điều trị nội khoa không khả quan

Những tác dụng mà bạn chưa biết của bột sắn dây

11:33:04 15/08/2020
Bột sắn dây một trong những thức ăn mát, dùng trong mùa hè rất tốt, có tác dụng thanh nhiệt, chống táo bón, chống nhiệt miệng, vì vậy tốt cho cả trẻ em và người lớn.

Khó hiểu bệnh nhân ngộ độc thiếc: Thiếc ở đâu ra?

11:30:30 15/08/2020
Thực tế bệnh nghề nghiệp hoặc ngộ độc kim loại nặng trong tái chế nhựa gần như không có, ông Quốc Anh nói.

Những lợi ích to lớn của giấc ngủ

11:26:34 15/08/2020
Các chuyên gia của Tổ chức về chất lượng giấc ngủ (Sleep Health Foundation) cho biết việc ngủ đủ giấc cũng quan trọng đối với sức khỏe của chúng ta như ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng và tập thể dục.

Nỗ lực hết mình giúp sản phụ “mẹ tròn con vuông”

11:23:03 15/08/2020
Giữa lúc dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp, những chiến sĩ áo trắng nơi tuyến đồng chống dịch ở Bệnh viện T.Ư Huế vừa tận tình chăm sóc các sản phụ vượt cạn, vừa chung sức cùng bệnh viện đảm bảo công tác phòng chống dịch bệnh, ...

Người bị bệnh thận kiêng gì để tốt cho sức khỏe?

11:21:04 15/08/2020
Thận là một bộ phận quan trọng, có tác dụng đào thải chất độc hại của cơ thể. Một số loại thực phẩm dưới đây người bị bệnh thận không nên ăn để hỗ trợ quá trình điều trị tốt hơn.

Chikungunya nguy hiểm đến mức nào?

11:14:58 15/08/2020
Theo thông báo từ Bộ Y tế Campuchia về việc phát hiện hơn 1.000 trường hợp mắc Chikungunya, ngày 14/8, Bộ Y tế Việt Nam đã có thông báo yêu cầu các tỉnh, đặc biệt là các tỉnh giáp ranh với Campuchia chủ động phòng chống dịch bệnh này.

Hoại tử vùng hậu môn do chữa trĩ bằng thuốc nam

11:00:39 15/08/2020
Bệnh nhân nam, 35 tuổi, nhập viện do hoại tử vùng hậu môn, cơ hậu môn giảm khả năng co bóp, chảy dịch hôi, không đại tiện được.

Sai lầm khi vận động của người già

10:56:53 15/08/2020
Không vận động, vận động quá ít và tập thể dục sai cách là ba sai lầm thường gặp ở người già, khiến cơ thể lão hóa nhanh, bệnh tật.

Cô gái bán trà sữa lấy hot boy đấu kiếm, sát ngày đi đẻ nghe tin sét đánh ngang tai

10:48:13 15/08/2020
Khi gần về đến đích Tú Anh lại nghe tin như sét đánh ngang tai: Em bé có dấu hiệu suy thai do không lấy được oxy từ mẹ.

Có 2 thứ nên đặt gần giường ngủ và 3 thứ nên để "càng xa càng tốt", nhiều người không hề biết nên vô tình gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe

08:20:56 15/08/2020
Hóa ra những thứ này đều rất quen thuộc nhưng việc đặt chúng cạnh giường ngủ có thể mang đến nhiều mối nguy hại lớn cho sức khỏe của bạn.

Những phương pháp tăng chiều cao hiệu quả, an toàn

07:03:07 15/08/2020
Nghiên cứu khoa học, chiều cao không chỉ bị ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền mà chế độ dinh dưỡng khoa học, chơi thể thao hợp lý sẽ còn là phương pháp tăng chiều cao hiệu quả.

Những loại thịt không nên ăn nhiều vì tăng nguy cơ mắc ung thư, "tàn phá" tuổi thọ

06:49:21 15/08/2020
Các loại thịt chế biến phải trải qua quá trình tẩm ướp, lên men hoặc sấy khô, hun khói để làm tăng hương vị và kéo dài

Nếu sắp bị ung thư, trên da sẽ cùng lúc có 4 dấu hiệu này

06:48:53 15/08/2020
Những dấu hiệu bất thường trên da cũng có thể cảnh báo vấn đề sức khỏe, thậm chí là ung thư. Vì vậy, bạn cần đặc biệt chú ý tới những thay đổi trên da.

Chủ động phòng, chống bệnh sốt xuất huyết

06:35:26 15/08/2020
Hiện nay, xen kẽ các đợt nắng nóng kéo dài và các đợt mưa lớn làm cho muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết (SXH) phát sinh và phát triển mạnh. Để phòng ngừa bệnh SXH người dân cần chủ động diệt lăng quăng, vệ sinh nhà cửa thông thoáng...

Làm gì khi trẻ lỡ nuốt phải hóa chất?

06:32:41 15/08/2020
Trong lúc chơi đùa, bé trai Đặng B. A (21 tháng) đã cho vào miệng chiếc chén mà gia đình từng dùng để đựng thuốc tẩy rửa bồn cầu nhưng chưa kịp rửa sạch khiến vùng miệng bị tổn thương.

Cao huyết áp, cholesterol: Ăn gia vị như thế nào?

06:29:38 15/08/2020
 Người bị cao huyết áp, cholesterol như bạn cần giảm ăn mặn, chứ không phải không nêm gia vị vì cơ thể vẫn cần một lượng muối nhất định. Hành, tỏi cùng một số cây gia vị khác không những không cần kiêng, mà ăn chúng còn tốt cho bệnh của...

Những thói quen tai hại của người lớn vô tình đẩy con trẻ rơi vào nguy hiểm

06:28:05 15/08/2020
Nhiều vụ trẻ bị ngộ độc, ngoài nguyên nhân do tuổi còn nhỏ, có tính tò mò và chưa phân biệt được các loại hóa chất độc hại, còn phải nhắc đến sự chủ quan, lơ là, thiếu cẩn thận của người lớn khiến trẻ rơi vào nguy kịch, thậm chí mất mạn...

Hội chứng 'sương mù' khiến người mắc Covid-19 khổ sở dù đã khỏi bệnh

06:22:42 15/08/2020
Một phần ba các bệnh nhân Covid-19 phải chịu đựng hội chứng sương mù Covid với các tác động thần kinh và tâm lý kéo dài. 

Có thể bạn quan tâm

4 quán bún thịt nướng được người Sài thành yêu thích

Ẩm thực

15:08:19 15/08/2020
Bún thịt nướng là đặc sản xuất hiện nhiều trên các con đường TP.HCM. Món ăn với phần thịt được ướp thấm vị, đậm đà, ngon nhất khi thưởng thức cùng rau, đậu phộng rang và nước mắm.

Rich kid Tiên Nguyễn khoe một góc hồ bơi ven sông sang chảnh của gia đình nhưng dân tình chỉ soi thấy vóc dáng cô nàng gần đây thật đổi khác

Netizen

15:07:23 15/08/2020
Cô nàng Tiên Nguyễn - ái nữ của đại gia Johnathan Hạnh Nguyễn và em chồng của ngọc nữ Tăng Thanh Hà luôn năm trong danh sách hot Instagram khi thường xuyên khoe những bức ảnh dùng đồ hàng hiệu và cơ ngơi sang chảnh, giàu có của gia đình...

Dòng sông đỏ thu hút du khách hiếu kỳ

Du lịch

15:05:33 15/08/2020
Với làn nước có màu đỏ tươi như máu, sông Río Tinto (Tây Ban Nha) được so sánh với các địa điểm khác trong hệ Mặt Trời.

Bí mật về đất nước ngập trong vàng nhưng dân vẫn nghèo đói

Chuyện lạ

15:03:40 15/08/2020
Là quốc gia nhiều vàng bậc nhất thế giới nhưng người dân Cộng hòa Mali luôn phải sống trong cảnh nghèo đói, hiếm khi được bữa cơm no đủ

Tổng cục Hải quan tháo 'vướng' cho doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng gỗ cao su dạng tấm

Kinh tế

15:01:06 15/08/2020
Để tránh xáo trộn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, đảm bảo ổn định chế độ chính sách, giải quyết khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, đối chiếu thông tin tại hồ sơ được cung cấp, thực tế quy trình sản xuất của doanh nghi...

Hà Tĩnh: Một nông dân “trốn” lên núi đá trồng cây, nuôi con đặc sản, ai lên thăm cũng bất ngờ

Đời sống

14:58:11 15/08/2020
Sau những nỗ lực không biết mệt mỏi, ông Đoàn Văn Hà (sinh năm 1967, xã Lưu Vĩnh Sơn, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh) đã biến 2ha đồi núi hoang vu trở thành mô hình chăn nuôi lợn thịt, lợn rừng, nuôi bò, trồng cam đặc sản thu về hàng trăm...

Hyundai Kona Electric phá giới hạn 1.000 km mỗi lần sạc

Ôtô

14:54:55 15/08/2020
Trong cuộc thử nghiệm xe điện ở đường đua Lausitzring ở Đức, cả 3 chiếc Hyundai Kona Electric đều phá mốc 1.000 km mỗi lần sạc.

Tiền vệ Ngô Hoàng Thịnh có con trai đầu lòng

Sao thể thao

14:50:59 15/08/2020
Bà xã Dương Ánh Nguyệt của tiền vệ Ngô Hoàng Thịnh sinh con trai vào sáng 14/8 sau gần hai năm kết hôn.

‘Soi’ Honda Vario 150 2020 màu đen nhám, giá 53,5 triệu tại Việt Nam

Xe máy

14:49:06 15/08/2020
Honda Vario 150 2020 là mẫu xe ga được nhập khẩu tư nhân từ Indonesia. Hiện nó đang được bán tại thị trường Việt Nam với giá 53,5 triệu đồng.

Nơi ở và tập luyện của U22 Việt Nam trong đợt tập trung mùa dịch

Bên lề sân cỏ

14:49:00 15/08/2020
Dù năm nay không có giải đấu nào, HLV Park vẫn quyết định tập trung đội U22 Việt Nam trong tháng 8 để chuẩn bị cho SEA Games 2021.

Barca thua sốc 2-8, cả châu Âu "giải cứu" Messi: Hẹn Ronaldo ở Serie A?

Bóng đá thế giới

14:44:07 15/08/2020
Sau khi Barca thua thảm ở tứ kết Champions League, tương lai của Messi tiếp tục trở thành đề tài nóng. Man City, Inter Milan hay Juventus - CLB mà Ronaldo khoác áo sẽ là bến đỗ trong mơ với M10?

Hai nhóm "côn đồ" dùng súng hỗn chiến kinh hoàng trong đêm

Tệ nạn

14:43:34 15/08/2020
Do mâu thuẫn, hơn 20 đối tượng sử dụng súng, hung khí nguy hiểm gây “hỗn chiến” trong đêm.

3 nốt ruồi trên bàn tay báo hiệu điềm lành, ai sở hữu thì phúc khí cao sang, hậu vận viên mãn

Trắc nghiệm

14:39:50 15/08/2020
Không phải ai cũng có nốt ruồi ở tay. Hãy cùng nhau giải mã ý nghĩa của những nốt ruồi trên bàn tay của bạn.

Đập Tam Hiệp 'gồng mình' đón trận lũ thứ 4, Chính quyền Trung Quốc kêu gọi các nguồn lực chuẩn bị ứng phó

Thế giới

14:38:02 15/08/2020
Trận lũ thứ 4 đã hình thành trên sông Dương Tử ở Trung Quốc, khiến lưu lượng nước chảy vào hồ chứa đập Tam Hiệp tăng mạnh.

Đâm bị thương 2 người đàn ông và cố thủ trong nhà

Vụ án

14:19:30 15/08/2020
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hạ Long (Quảng Ninh) vừa bắt khẩn cấp đối tượng đâm 2 người đàn ông rồi cố thủ trong nhà và có hành vi chống trả mọi người xung quang.