Mối nguy hại của rác thải bị tuồn trái phép từ châu Âu vào Đông Nam Á

Theo dõi VGT trên

Buôn bán chất thải bất hợp pháp từ châu Âu đến Đông Nam Á đang trở thành hoạt động trái phép có lợi nhuận cao, rủi ro thấp và tác động nguy hại đến môi trường, nền kinh tế cùng sức khỏe con người.

Mối nguy hại của rác thải bị tuồn trái phép từ châu Âu vào Đông Nam Á - Hình 1
Rác thải nhựa của một trong những nhà máy giấy lớn nhất Indonesia. Ảnh: DW

Theo một báo cáo mới của Liên hợp quốc ( LHQ), các nước Đông Nam Á, trong đó có Malaysia, Thái Lan và Indonesia, đang phải đối mặt với làn sóng vận chuyển rác thải trái phép từ các quốc gia công nghiệp hóa, trong đó một lượng đáng kể được lấy từ châu Âu.

Buôn bán rác thải đã trở thành một trong những hành vi phạm tội nghiêm trọng nhất có thể ảnh hưởng đến môi trường. Ủy ban châu Âu ước tính rằng 15 – 30% lô hàng rác thải có nguồn gốc từ EU là trái phép, tạo ra hàng tỷ euro doanh thu bất hợp pháp hàng năm.

Ông Masood Karimipour, đại diện Đông Nam Á của Cơ quan phòng, chống m.a t.úy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC), chia sẻ với kênh DW: “Một khi rác thải được xử lý không đúng cách thì đó sẽ trở thành vấn đề của tất cả mọi người”.

Theo báo cáo của LHQ, các nước ASEAN đã nhập khẩu tổng cộng hơn 100 triệu tấn rác thải kim loại, giấy và nhựa, trị giá gần 50 tỷ USD trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2021.

Hoạt động buôn bán rác thải toàn cầu đã trải qua thay đổi đáng kể trong những năm gần đây do Trung Quốc ban hành một loạt biện pháp vào năm 2018 nhằm giải quyết dòng rác thải không mong muốn tràn vào nước này. Hiệu ứng lan tỏa từ lệnh cấm rác thải của Trung Quốc đã khiến dòng rác thải toàn cầu chuyển hướng, đặc biệt là hướng tới Đông Nam Á.

Video đang HOT

Một số quốc gia Đông Nam Á, như Indonesia, đã trở thành điểm đến chính của các chuyến hàng rác thải hợp pháp và bất hợp pháp.

Theo Cục Thống kê Indonesia, sau năm 2018, “quốc gia vạn đảo” đã ghi nhận tình trạng gia tăng đột ngột về nhập khẩu rác thải, trong đó rác thải giấy và nhựa chủ yếu được vận chuyển từ các nước Tây Âu.

Các công ty nhập khẩu sẽ loại bỏ nhựa có vấn đề hoặc chuyển cho cộng đồng địa phương phân loại và đốt bất hợp pháp. Đốt nhựa sẽ tạo ra dioxin và các hóa chất độc hại, sau đó chúng xâm nhập vào chuỗi thức ăn của con người. Do khói và thực phẩm độc hại, nhiều người dân làng tại Java và Sumatra (Indonesia) đã mắc các bệnh về đường hô hấp, dạ dày hoặc thậm chí là ung thư, khiến nhiều người buộc phải rời bỏ nhà cửa.

Theo nhà tội phạm học Serena Favarin tại Đại học Cattolica del Sacro Cuore (Italy), những kẻ buôn lậu có nhiều mánh khóe và chuỗi cung ứng phức tạp để trốn tránh kiểm soát của cơ quan chức năng châu Âu. Chúng sau đó vận chuyển rác thải đến những quốc gia có chi phí xử lý rác thải bất hợp pháp thấp hơn nhiều.

Các chuyên gia đều nhất trí rằng cần phải quản lý chất thải hiệu quả và hợp pháp để giảm thiểu thiệt hại cho môi trường, đồng thời hỗ trợ nền kinh tế tuần hoàn bằng cách giảm, tái sử dụng và tái chế chất thải.

Nhiều quốc gia châu Á và châu Âu đang hành động để thu hẹp kẽ hở mà tội phạm có thể lợi dụng. Bà Favarin phân tích: “Điều quan trọng là phải tăng cường hợp tác xuyên quốc gia để có những quy định tương tự giữa các nước”.

EU đang cập nhật các quy định vận chuyển rác thải để giảm hoạt động xuất khẩu có vấn đề và tăng cường thực thi, với những thay đổi dự kiến được áp dụng vào cuối tháng này.

Ngoài ra, công nghệ mới có thể có ích cho việc bảo vệ môi trường. Bà Favarin cho biết thiết bị bay không người lái hoặc hình ảnh vệ tinh có thể giúp phát hiện lượng rác thải khổng lồ ở những khu vực cụ thể hoặc hành vi đốt rác bất hợp pháp.

Giảm gánh nặng cho hành tinh

"Hành tinh của chúng ta đang ngập ngụa trong rác thải". Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) đã mở đầu như vậy trong thông điệp đưa ra nhân Ngày Quốc tế Không rác thải (Zero Waste Day 30/3) năm nay.

Giảm gánh nặng cho hành tinh - Hình 1
Rác thải nhựa tràn ngập tại Lahore, Pakistan. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Lời cảnh tỉnh mạnh mẽ này không chỉ phản ánh thực trạng đáng lo ngại hiện tại của "hành tinh Xanh", là rác thải đang trở thành gánh nặng khổng lồ đối với Trái Đất, mà còn nêu bật sự cấp thiết phải hành động để tăng cường quản lý khủng hoảng.

Các dữ liệu công bố cho thấy thế giới đang chứng kiến cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về rác thải. Mỗi năm, các hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và nhà cung cấp dịch vụ công cộng tạo ra từ 2,1 tỷ đến 2,3 tỷ tấn chất thải rắn đô thị - từ bao bì và đồ điện tử đến nhựa và thực phẩm. Tuy nhiên, các dịch vụ quản lý chất thải toàn cầu không được trang bị đầy đủ để giải quyết vấn đề này, với 2,7 tỷ người không được tiếp cận với dịch vụ thu gom chất thải rắn và chỉ 61-62% chất thải rắn đô thị được xử lý. Ở các nước thu nhập thấp, tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn, ước tính có khoảng 90% lượng rác thải không được xử lý đúng cách. Ô nhiễm chất thải đe dọa đáng kể đến sức khỏe con người, sự thịnh vượng kinh tế và làm trầm trọng thêm "bộ ba" cuộc khủng hoảng của hành tinh gồm biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường.

Theo Chương trình Môi trường LHQ (UNEP), nếu không có hành động khẩn cấp, đến năm 2050, khối lượng rác thải toàn cầu có thể lên đến 3,8 tỷ tấn, kéo theo gánh nặng kinh tế cao gấp đôi, có thể lên đến 640 triệu USD vào năm 2050 (từ mức 361 triệu USD năm 2020). Con số này cũng đã tính tới những "chi phí ẩn" liên quan đến việc xử lý rác kém hiệu quả dẫn tới ô nhiễm, suy giảm sức khỏe và biến đổi khí hậu.

Để giải quyết vấn đề cấp bách này, cuối năm 2022, Hội đồng Bảo an LHQ đã tuyên bố ngày 30/3 hằng năm là Ngày quốc tế Không rác thải. Ngày Quốc tế Không rác thải năm nay nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải tăng cường quản lý chất thải trên toàn cầu và tầm quan trọng của các hoạt động sản xuất và tiêu dùng bền vững. Sự kiện tôn vinh các sáng kiến "không rác thải" ở mọi cấp độ, góp phần thúc đẩy Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển bền vững.

Theo LHQ, "không rác thải" là cách tiếp cận nhằm thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, xử lý rác thải trong một hệ thống tuần hoàn và khép kín, tài nguyên được tái sử dụng nhiều nhất có thể và hạn chế ô nhiễm không khí, đất và nguồn nước. Các sáng kiến "không rác thải" có thể thúc đẩy quản lý rác thải hiệu quả, giảm thiểu và ngăn chặn rác thải, giúp giải quyết các cuộc khủng hoảng của hành tinh, bảo vệ môi trường, tăng cường an ninh lương thực và cải thiện sức khỏe và hạnh phúc của con người. Theo giới chuyên gia, các sáng kiến "xanh" có thể giúp các chính phủ tiết kiệm 70 tỷ USD vào năm 2040 và tạo thêm 700.000 việc làm. Nếu có các biện pháp hiệu quả, chi phí do rác thải gây ra trên toàn cầu mỗi năm có thể giảm xuống còn 270 tỷ USD vào năm 2050. Thậm chí, LHQ lưu ý mục tiêu này có thể nâng cao hơn, bằng cách chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn, trong đó phát triển kinh tế không đồng nghĩa là rác thải tăng. Có thể kể đến như việc áp dụng các thông lệ kinh doanh bền vững, quy trình xử lý rác thải hoàn thiện hơn, có thể mang về khoản thu ròng hơn 100 tỷ USD mỗi năm.

Hiện nhiều nước trên thế giới đang nỗ lực giảm rác thải thông qua các biện pháp thúc đẩy mô hình sản xuất-tiêu dùng bền vững và chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn. Ngày 15/3 vừa qua, chính phủ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua dự luật mới của EU về cắt giảm rác thải bao bì và cấm đồ nhựa dùng một lần từ ngày 1/1/2030. Thỏa thuận cũng mở đường cho việc thiết lập các hướng dẫn về xử lý chai nhựa và lon hộp. Đến năm 2029, các quốc gia thành viên phải đảm bảo thu gom riêng biệt ít nhất 90% các loại bao bì này mỗi năm. Tại châu Á, Israel hồi đầu năm nay thông báo sẽ tiếp tục cấp 15 triệu NIS (khoảng 4 triệu USD) trong năm thứ hai liên tiếp, để khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư phát triển các cơ sở nghiên cứu tiên phong tận dụng năng lượng từ rác thải. Thái Lan sáng chế kỹ thuật biến rác thải thực phẩm thành than sinh học, trong khi một công ty Nhật Bản tái chế rác thải xây dựng thành nhiên liệu hàng không bền vững.

Giảm gánh nặng cho hành tinh - Hình 2
Hàng chục tấn rác thải vây kín đầm nước mặn Sa Huỳnh (Quảng Ngãi). Ảnh (chụp tháng 8/2023): Phạm Cường/TTXVN

Tại Việt Nam, chính phủ nhận thức rõ "không rác thải" là một giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu và đã thông qua Kế hoạch hành động quốc gia về thực hiện kinh tế tuần hoàn, với mục tiêu xử lý 85% lượng rác thải nhựa và giảm 50% lượng rác thải nhựa ra biển và đại dương. Việt Nam cũng xây dựng Chương trình hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương với mục tiêu giảm 75% đến năm 2030.

Để đạt "không rác thải", Việt Nam cho rằng cần có cách tiếp cận toàn diện, toàn xã hội với sự tham gia của mọi thành phần trong xã hội, nâng cao nhận thức của nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Thực tế cho thấy, để đạt được mục tiêu thế giới không rác thải đòi hỏi phải có hành động ở mọi cấp độ từ tất cả các bên liên quan. Người tiêu dùng có thể thay đổi thói quen tiêu dùng và tái sử dụng, sửa chữa sản phẩm càng nhiều càng tốt trước khi thải bỏ đúng cách. Chính phủ, cộng đồng, các ngành công nghiệp và các bên liên quan khác phải cải thiện hoạt động tài chính và hoạch định chính sách, đặc biệt khi cuộc khủng hoảng rác thải tác động không tương xứng đến những người bị thiệt thòi, người nghèo ở thành thị, phụ nữ và thanh niên.

Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, trong thông điệp nhân Ngày Quốc tế Không rác thải năm nay, cũng cho rằng tương lai "không rác thải" cần phải có sự chung tay của cộng đồng quốc tế. Ông kêu gọi thế giới đoàn kết và nỗ lực đạt được một hiệp ước mang tính ràng buộc về mặt pháp lý nhằm chấm dứt ô nhiễm nhựa để "kết thúc vòng đời của rác thải, một lần và mãi mãi".

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có;
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Lãnh đạo các cường quốc tôn vinh sự cống hiến của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
22:31:30 22/07/2024
Tổng thống Biden rút lui, đảng Dân chủ lập tức chê ông Trump quá già
15:25:28 23/07/2024
Điều gì chờ đợi đảng Dân chủ sau sự rút lui của ông Biden?
22:37:34 22/07/2024
Bà Harris đã có thừa sự ủng hộ từ đảng Dân chủ?
13:51:38 23/07/2024
Australia: Xe nôi lăn xuống đường ray, hai cha con t.ử v.ong
08:39:24 22/07/2024
Cảm xúc trái ngược của cử tri Mỹ khi Tổng thống Biden dừng tranh cử
10:28:38 22/07/2024
Ông Trump "máu lửa" trong bài phát biểu trước đảng Cộng hòa
22:00:14 22/07/2024
Ký ức xúc động về buổi đón Tổng Bí thư tại khu tưởng niệm Bác Hồ ở Thái Lan
15:32:57 22/07/2024

Tin đang nóng

Cường Đôla gọi điện cho Hà Hồ, lỡ miệng nói bí mật liên quan 1 nhân vật đặc biệt
16:49:06 23/07/2024
Nóng: Cường Đôla chính thức thay mẹ ruột làm Tổng giám đốc Quốc Cường Gia Lai
16:59:15 23/07/2024
Tưởng nhớ Tổng Bí thư: dân khóc như mất người thân, loạt hiện tượng tự nhiên lạ
17:43:12 23/07/2024
Ngọc Trinh bị Vũ Khắc Tiệp huỷ theo dõi, liền để lộ 1 sự thật gây xôn xao
17:34:00 23/07/2024
Thanh Thảo về VN giải quyết vụ kiện 13 năm với Thuý Vinh, đối phương nói gì?
21:26:53 23/07/2024
Vợ trẻ của Lý Khôn Thành sốc tâm lý làm chuyện xấu hổ giữa phố, bị cợt nhã
16:34:51 23/07/2024
Đại tá là NSND chuyên đóng vai khổ: Ngoài đời cũng lận đận 2 lần đò, U70 gắn bó với bạn gái cùng nghề
19:59:36 23/07/2024
Vợ kém 29 t.uổi của nghệ sĩ Lê Huỳnh nhắn nhủ tới chồng sau 8 năm chung sống
18:03:14 23/07/2024

Tin mới nhất

Trung Quốc: Tỉnh Thiểm Tây kích hoạt ứng phó khẩn cấp cứu trợ thiên tai mức cao nhất

21:59:16 23/07/2024
Trung Quốc có hệ thống cảnh báo thời tiết 4 cấp, được mã hóa bằng màu, trong đó màu đỏ tượng trưng cho cảnh báo nghiêm trọng nhất, tiếp theo là cam, vàng và xanh lam.

Nga liên tiếp tập trận với bệ phóng tên lửa hạt nhân 'con trai quỷ satan'

21:58:50 23/07/2024
Hoạt động này diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Nga tổ chức các cuộc tập trận hạt nhân chiến thuật cùng với đồng minh Belarus nhằm đối phó với mối de dọa từ phương Tây.

Đằng sau động thái bất ngờ của Tổng thống Ukraine về đàm phán với Nga và phản ứng của Moskva

21:56:29 23/07/2024
Tổng thống Ukraine đã đưa ra một số tuyên bố khá bất ngờ về đàm phán với Nga, đáng chú ý là việc ông rời xa một số lập trường trước đây của mình.

WHO cảnh báo 'nguy cơ cao' lây lan virus bại liệt ở Dải Gaza

21:54:01 23/07/2024
Các quan chức y tế công cộng và các nhóm viện trợ cảnh báo, nếu không có các dịch vụ y tế phù hợp, người dân Gaza đặc biệt dễ bị tổn thương trước dịch bệnh bùng phát.

Trung Quốc đề xuất cách tiếp cận 3 bước để giải quyết vấn đề Palestine

21:49:56 23/07/2024
Bước đầu tiên là thúc đẩy lệnh ngừng b.ắn toàn diện, lâu dài và bền vững ở Dải Gaza càng sớm càng tốt, đồng thời đảm bảo khả năng tiếp cận hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ. Cộng đồng quốc tế cần đoàn kết hơn nữa về vấn đề ngừng b.ắn.

Thế giới ghi nhận ngày nóng nhất từ trước đến nay

21:42:51 23/07/2024
Theo dữ liệu sơ bộ của Cơ quan Giám sát biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) của Liên minh châu Âu (EU), ngày 21/7 vừa qua là ngày nóng nhất từ trước đến nay trên toàn cầu.

Châu Âu tái khởi động nghĩa vụ quân sự trong bối cảnh căng thẳng với Nga

21:39:44 23/07/2024
Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stre cho biết: Chúng tôi cần một biện pháp phòng thủ phù hợp với nhu cầu trong môi trường mà các thách thức an ninh đang nổi lên .

Nhật Bản lần đầu tiên áp đặt trừng phạt với người Israel định cư ở Bờ Tây

21:36:15 23/07/2024
Nhật Bản giữ lập trường cho rằng hoạt động định cư của người Israel vi phạm luật pháp quốc tế và làm suy yếu khả năng thực hiện giải pháp hai nhà nước.

'Đại gia' hàng không cam kết mua 50 máy bay Boeing

21:19:54 23/07/2024
Hãng hàng không Hàn Quốc Korean Air vừa công bố dự định mua tới 50 máy bay thân rộng tiết kiệm nhiên liệu của Boeing, bao gồm 20 chiếc 777-9 và 20 chiếc 787-10 cùng với 10 chiếc máy bay thân rộng 787 Dreamliner.

Italy đóng cửa sân bay Catania do núi lửa phun trào

20:38:02 23/07/2024
Etna, một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới, đã phun trào dữ dội trong những ngày gần đây, gây ra các cột tro bụi và dung nham nóng.

Thanh niên Trung Quốc chuyển sang làm lao động chân tay để 'chữa lành'

20:36:45 23/07/2024
Nhưng một số người thắc mắc liệu công việc lao động chân tay có thực sự là phương án không căng thẳng mà những người như Li và Wang mong muốn hay không.

Boeing dự báo ngành hàng không toàn cầu cần thêm 2,4 triệu nhân sự

20:32:34 23/07/2024
Nhu cầu về nhân sự mới sẽ chủ yếu phục vụ các loại máy bay thân hẹp có một lối đi, ngoại trừ ở châu Phi và Trung Đông - nơi chuộng các dòng máy bay thân rộng.

Có thể bạn quan tâm

Lộ tin đồn các nội dung Esports xuất hiện tại ASIAD 2026

Mọt game

23:54:08 23/07/2024
Theo nguồn tin từ Subzidite, sự kiện ASIAD 2026 sẽ tiếp tục thi đấu các nội dung Esports gồm Vương Giả Vinh Diệu, FC 25, Liên Minh Huyền Thoại, Street Fighter 6, PUBG Mobile và Dota 2.

Triệu Lộ Tư lộ ảnh lên xe hoa, mặc toàn váy xinh và đeo trang sức đắt đỏ

Phong cách sao

23:37:08 23/07/2024
Tác phẩm Hãy để tôi tỏa sáng cùng vai diễn Hứa Nghiên được xem là một bước tiến lớn trong sự nghiệp của Triệu Lộ Tư khi mang đến cho cô nhiều màn hóa thân ấn tượng.

Nỗi phiền mang tên YouTube!

Nhạc quốc tế

23:28:03 23/07/2024
Mới đây, nền tảng YouTube đã khóa kênh của nhạc sĩ nổi tiếng TheFatRat cùng với tất cả các video âm nhạc đi kèm, vì nhận được báo cáo vi phạm bản quyền với chính các ca khúc do anh tạo ra, khiến cả cộng đồng YouTube bức xúc.

Thất vọng mặt mộc của "thần tiên tỷ tỷ thế mới", so với Lưu Diệc Phi đúng là chênh lệch quá nhiều

Sao châu á

23:18:37 23/07/2024
Bức ảnh nhan sắc thật của Vương Sở Nhiên nhanh chóng gây bàn tán trên mạng xã hội. Đa số khán giả đều bày tỏ sự thất vọng với gương mặt mộc của bản sao của Lưu Diệc Phi .

Trọng Tấn t.uổi U50 : Hôn nhân viên mãn, thích trồng cây, uống trà

Sao việt

23:13:59 23/07/2024
Ở t.uổi 48, ca sĩ Trọng Tấn có cuộc sống viên mãn bên người vợ là giảng viên và hai con ngoan ngoãn, học giỏi. Anh nói, bản thân may mắn khi có hậu phương vững chắc, yêu thương mình.

Dưới bề mặt sao Thủy là lớp kim cương dày 15km?

Lạ vui

22:47:25 23/07/2024
Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Communications cho thấy sao Thủy có thể có một lớp kim cương dày 15km bên dưới bề mặt.

Tại sao con gái của Brad và Angelina quyết bỏ họ "Pitt" khi tròn 18 t.uổi?

Sao âu mỹ

22:43:22 23/07/2024
Sự việc Shiloh (con gái của Angelina Jolie và Brad Pitt) thuê luật sư, làm thông cáo báo chí về việc bỏ họ cha Pitt khỏi tên đang gây xôn xao dư luận.

Xuyên rừng Cát Tiên theo tiếng gọi hoang dã của vượn đen má vàng

Du lịch

22:34:17 23/07/2024
Buổi sớm tinh mơ phủ sương trên những cánh rừng, thời khắc chuyển giao giữa từ đêm cũ sang ngày mới chứa đựng sự vận động âm thầm sục sôi của rừng già, chực chờ bình minh để dậy lên nhịp sống.

Hoa hậu Thùy Tiên tham gia 'Sao nhập ngũ'

Tv show

22:21:25 23/07/2024
Hoa hậu Thùy Tiên cho biết cô mong muốn được học hỏi và rèn luyện lối sống kỷ luật khi tham gia chương trình Sao nhập ngũ 2024.

Thời điểm không nên ăn ngô

Sức khỏe

22:17:14 23/07/2024
Nhóm duy nhất cần tránh ngô tuyệt đối là những người bị dị ứng ngô. Tình trạng này không phổ biến nhưng có thể xảy ra với các triệu chứng từ nhẹ đến đe dọa tính mạng.

Mẹo luộc tai heo trắng giòn sần sật

Ẩm thực

22:07:20 23/07/2024
Tai heo giòn sần sật là thành phần quen thuộc trong các món gỏi. Bạn cũng có thể dùng trực tiếp với nước mắm chua ngọt như một cách đổi vị cho bữa cơm gia đình.