Lời kể sau 40 năm hé lộ manh mối 17 hài cốt nghi liệt sĩ trong mộ chôn tập thể

40 năm sau khi hố chôn tập thể được phát hiện, lời kể của các nhân chứng đã hé lộ thêm nhiều tình tiết quan trọng, góp phần làm rõ nguồn gốc 17 hài cốt nghi là liệt sĩ tại xã Hiệp Đức (TP Đà Nẵng).

Ngày 5/8, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng phối hợp UBND xã Hiệp Đức tổ chức hội thảo xác minh thông tin liên quan đến 17 hài cốt trong hố chôn tập thể nghi là liệt sĩ được người dân phát hiện và cất bốc nhiều năm trước.

Ông Võ Đình Thế (quê xã Thu Bồn, Đà Nẵng; hiện sống tại TPHCM) cho biết, năm 1986, khi đang thực hiện nghĩa vụ quân sự tại huyện đội Hiệp Đức (Quảng Nam cũ), ông chứng kiến một đơn vị thi công san ủi mặt bằng làm lộ một hố chôn tập thể.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Hà Nam

“Sau khi phát hiện 17 bộ hài cốt lộ ra, tôi cùng một số người dân đã tự nguyện thu gom, cất bốc và an táng tại khu vực gần đó. Tại hiện trường có nhiều di vật như võng dù, dép cao su…”, ông Thế kể.

Sau khi xuất ngũ cuối năm 1988 và vào TPHCM lập nghiệp, ông Thế vẫn thường xuyên trở về Hiệp Đức hương khói, chăm sóc ngôi mộ tập thể.

Ông Võ Đình Thế kể lại quá trình cất bốc và chôn cất 17 hài cốt nghi là liệt sĩ được phát hiện tại Hiệp Đức. Ảnh: Hà Nam

Năm 1994, khi địa phương xây dựng công trình tại khu vực này, ông tiến hành việc di dời các hài cốt đến nơi khác để tiếp tục chăm sóc.

Đến năm 2019, 17 hài cốt được cải táng về khu vực Gò Cao, nay thuộc xã Thu Bồn (TP Đà Nẵng), với các phần mộ được xây dựng khang trang.

Nhiều dữ liệu lịch sử trùng khớp

Ông Dương Ngọc Đường, nguyên cán bộ Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Hiệp Đức (cũ), xác nhận có mặt khi ông Thế cùng người dân quy tập các hài cốt.

Theo ông Đường, việc phát hiện các di vật như dép cao su, giày tại hiện trường là một trong những căn cứ cho thấy nhiều khả năng đây là hài cốt của bộ đội.

Phần mộ của 17 hài cốt hiện được người dân chăm sóc, thờ cúng tại xã Thu Bồn. Ảnh: Quang Cường

Trong khi đó, ông Võ Văn Ái, nguyên Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hiệp Đức (cũ), cho biết chính quyền địa phương thời điểm đó có nắm thông tin về vụ việc, tuy nhiên chưa đủ căn cứ để xác định danh tính các hài cốt.

Cung cấp thêm tư liệu lịch sử, ông Trần Phước Sảo, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 15 (Sư đoàn 2, Quân khu 5), cho biết khu vực Đồi Thị – nơi phát hiện hố chôn tập thể – từng diễn ra nhiều trận đánh ác liệt của Sư đoàn 2 trong các năm 1969 và 1970. Sau các trận đánh, nhiều chiến sĩ hy sinh nhưng không thể đưa thi thể về phía sau.

Ông Trần Phước Sảo cung cấp thêm tư liệu lịch sử về các trận đánh của Sư đoàn 2 tại khu vực Đồi Thị. Ảnh: Hà Nam

Đại tá Đỗ Nguyên Hoài, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, đánh giá những thông tin về vị trí phát hiện, cách chôn cất và các di vật do các nhân chứng cung cấp “khá trùng khớp” với dữ liệu về các chiến sĩ Sư đoàn 2 hy sinh tại Hiệp Đức năm 1970.

Đại tá Đỗ Nguyên Hoài, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng. Ảnh: Hà Nam

Theo Đại tá Hoài, với những căn cứ hiện có, nhiều khả năng đây là hài cốt các liệt sĩ. Tuy nhiên, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đầy đủ quy trình xác minh theo quy định trước khi đưa ra kết luận chính thức. Nếu đủ cơ sở, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng sẽ tổ chức quy tập, truy điệu và đưa các liệt sĩ về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ cùng đồng đội.