Làm phim tiểu sử và nỗi lo “Ở nhà Google cho nhanh, mà nó còn miễn phí”

Có quá nhiều vấn đề mà các nhà làm phim phải lo nghĩ khi quyết định làm phim tiểu sử.

Ranh giới khi hồi sinh các huyền thoại trên màn ảnh

Gây chú ý nhờ kịch bản đi sâu vào đời tư ít ai biết đến của các vĩ nhân, biểu tượng văn hóa đại chúng, nhân vật nhiều tai tiếng… phim tiểu sử luôn đứng ở những ranh giới ngặt nghèo giữa sự thực và hư cấu hay hiểu biết chung với sáng tạo cá nhân…

ADVERTISEMENT

Trong một bài viết đăng tải trên Entertainment Weekly, nhà báo Nina Terrero từng viết: “Công thức chuẩn cho một bộ phim tiểu sử âm nhạc nên bắt đầu bằng một nhạc sĩ được quảng đại quần chúng yêu mến. Kế đó, ta thêm vào phim một loạt bản hit bắt tai, hợp thị hiếu của họ. Trộn chung âm nhạc với liều lượng vừa đủ những mâu thuẫn hậu trường. Cuối cùng, gây sốc bằng một cái kết mà nhân vật hát khúc khải hoàn hoặc chết”.

Công thức này đúng với hai tác phẩm tiểu sử vừa ra rạp và gặt hái thành công thương mại thời gian qua là Em và Trịnh (cùng bản phim phái sinh đã bị gỡ khỏi rạp Trịnh Công Sơn) cùng Elvis. Từ công thức này, trong những thập niên qua, thế giới đã đón nhận hàng trăm – cũng có thể là hàng nghìn hoặc nhiều hơn – bộ phim tiểu sử với tham vọng dùng ngôn ngữ điện ảnh để “truyền thần” một con người từng tồn tại bằng xương bằng thịt.

Làm phim tiểu sử và nỗi lo Ở nhà Google cho nhanh, mà nó còn miễn phí - Hình 1 ADVERTISEMENT

Phim tiểu sử là kiểu tác phẩm giàu thử thách với nhà làm phim và diễn viên, nhưng nếu làm tốt, sẽ là lối tắt dẫn họ đến với sự tung hô của giới phê bình.

Không dễ để một tác phẩm điện ảnh giành được sự yêu mến của cả khán giả đại chúng lẫn giới phê bình. Thử thách đặt ra với phim tiểu sử còn cao hơn, bởi ngoài hai ngọn núi mang tên khán giả đại chúng và giới phê bình, nhà làm phim phải vượt qua “con rồng lửa” ngự trên đỉnh ngọn núi thứ ba: nguyên mẫu nhân vật. Nguyên mẫu ấy có thể còn hiện diện trên trần thế, có thể ẩn mình sau những người được trao quyền thừa kế; và đông đảo hơn cả, là cộng đồng người hâm mộ.

Rủi ro khi hư cấu lịch sử vì mục tiêu nghệ thuật

Tiểu sử không phải một thể loại tồn tại ngang hàng với kinh dị, giật gân, tâm lý, chính kịch hay tội phạm, hài kịch… Nó giống một đề tài bao quát nhiều thể loại, là chất liệu để nhà làm phim đầu tư sáng tạo. Trong một giới hạn nào đó, phim tiểu sử có thể coi như tập hợp con của những tác phẩm “dựa trên sự kiện có thật”.

Trang Studio Binder đưa định nghĩa về phim tiểu sử: “Phim tiểu sử là loại tác phẩm kịch hóa cuộc đời phi hư cấu của các cá nhân có thật. Nó có thể kể lại toàn bộ cuộc đời hay chỉ khoảnh khắc đặc biệt quan trọng trong đời họ. Đối tượng của phim tiểu sử là bất cứ ai – từ vĩ nhân tới ngôi sao giải trí dù còn sống hay đã lìa đời”. Phim tiểu sử dùng các diễn viên đóng vai nguyên mẫu có thật thay vì để chính họ cất lời.

ADVERTISEMENT

Các sự kiện được kể lại trong phim tiểu sử, về mặt lý thuyết, đã xảy ra trong đời thực. Nhưng chúng không tránh khỏi việc bị nhào nặn, hư cấu dưới góc nhìn của nghệ thuật điện ảnh phục vụ mục đích tạo kịch tính, tô đậm một quan điểm hay thông điệp mà nhà làm phim muốn truyền tải. Khán giả đã theo dõi Em và Trịnh hay Trịnh Công Sơn hẳn còn nhớ dòng thông báo miễn trừ trách nhiệm có nội dung tương tự hiện ra trước khi phim bắt đầu.

Phim tài liệu và phim tiểu sử lần lượt kể về những sự kiện, con người có thật dưới góc nhìn phi hư cấu và hư cấu. Lấy ví dụ, trong một phim tài liệu về Trịnh Công Sơn, khán giả sẽ được xem video tư liệu vị nhạc sĩ ngồi đàm đạo với Trần Tiến, nhà thơ Nguyễn Duy trong khu vườn ở sân sau Idecaf, nhưng sẽ không bao giờ thấy một “Trịnh Công Sơn” Trần Lực khiêu vũ cùng “em” dưới ánh hoàng hôn phủ xuống một con dốc Đà Lạt.

Dòng phim tiểu sử đòi hỏi người nghệ sĩ hư cấu lịch sử vì mục tiêu nghệ thuật. Nhưng sáng tạo ấy tựa màn biểu diễn người đi trên dây. Nếu ngả quá sâu về hướng liệt kê chính xác các mốc thời gian sự kiện, phim sẽ thất bại trong việc thuyết phục khán giả bỏ tiền mua vé xem phim. Vì “Chỉ có thế thì ở nhà Google cho nhanh, mà nó còn miễn phí”.

Ngược lại, nếu chỉ chăm chăm kiến giải mọi thứ theo cảm quan cá nhân, nhà làm phim dễ sa vào lối tự cho mình quá nhiều quyền hạn, cốt làm sao cho sướng mình là được mà thiếu đi sự cầu thị và cả những đồng cảm, tôn trọng dành cho nhân vật. Họ sẽ cho ra đời một thành phẩm đẹp mắt, chỉ “lòe” được khán giả đại chúng nhưng khó nhận được cái gật đầu của người trong cuộc.

Làm phim tiểu sử và nỗi lo Ở nhà Google cho nhanh, mà nó còn miễn phí - Hình 2

ADVERTISEMENT

Em và Trịnh thất bại trong việc tạo ra những bức chân dung điện ảnh được cả khán giả lẫn người trong cuộc đồng tình

Danh ca Khánh Ly từng bức xúc chia sẻ đoàn phim Em và Trịnh không tiếp thu ý kiến của mình. Bà đặt câu hỏi: “Các con tôi sẽ nghĩ gì khi xem phim thấy cảnh mẹ chủ động đi tìm ông Trịnh Công Sơn?”. Sau Khánh Ly, nữ ca sĩ Thanh Thúy – nàng thơ của ca khúc Ướt mi – cũng lên tiếng về việc đoàn phim xuyên tạc hình ảnh mình. Bà chia sẻ “Đó là một cô gái sành sỏi nào đó chứ không phải ca sĩ Thanh Thuý”.

Trong phim, Khánh Ly do Bùi Lan Hương như được nặn ra từ ảo mộng tình yêu của cánh mày râu: nàng đẹp, sành sỏi kiểu đàn bà nhưng vẫn giữ trọn nét ngây thơ của một cô gái còn nhiều bỡ ngỡ trước cuộc đời. Ngược lại, Thanh Thúy của Phạm Nhật Linh có nét mơ màng, sắc lạnh nhưng cũng đa tình – tựa một Trương Mạn Ngọc từ Tâm Trạng Khi Yêu vừa cất bước qua.

Phan Gia Nhật Linh, Bình Bồng Bột và ê-kíp đã xoay sở để cho ra đời một bộ phim ca vũ nhạc đúng thị hiếu. Nhưng đồng thời họ cũng tự để lộ bản thân là những nhà bảo tồn văn hóa non tay, thừa nhiệt huyết nhưng thiếu đi một tầm nhìn. Em và Trịnh thất bại trong sứ mệnh phục dựng những bức chân dung lịch sử và tiến quá sâu vào địa hạt hư cấu. Sự chân thực của phim nằm ở đâu khi chính nguyên mẫu còn không nhận ra mình qua bàn tay tô vẽ của nhà làm phim?

Hồi 2021, bà Patrizia Reggiani từng lên báo phàn nàn về cách Lady Gaga hóa thân thành mình trong House of Gucci, phiền muộn vì nữ diễn viên/ca sĩ không dành thời gian tới trò chuyện, tìm hiểu về nguyên mẫu. Con cháu nhà cổ sinh vật học Mary Anning từng chỉ trích bộ phim Ammonite (2020) đã bóp méo hình ảnh tổ tiên mình. Năm 2002, đoàn phim A Perfect Storm (2000) từng bị góa phụ Jodi Tyne – vợ của nguyên mẫu nam chính trong phim – khởi kiện vì xây dựng nhân vật chồng mình không giống thật.

Video đang HOT

Phim tiểu sử kể “thật” đến đâu?

Chia sẻ về trải nghiệm với dòng tác phẩm tiểu sử, nhà làm phim Norman C. Berns viết trên Quora: “Tôi đã làm phim tiểu sử ba lần. Lần nào cũng như chết đi sống lại. Vấn đề không phải lúc nào cũng nằm ở khâu gọi vốn hay việc thu thập dữ liệu, phỏng vấn nhân vật và viết lách phải xong xuôi phim mới bấm máy được. Nó phụ thuộc nhiều vào sự tin tưởng và quan hệ với nguyên mẫu nhân vật”.

ADVERTISEMENT

Sau khi có được đáp án cho câu hỏi phim kể về ai và kể những gì, nhà làm phim đối mặt khó khăn tiếp theo: Kể như thế nào. Họ cần có sự cho phép của nhân vật hoặc người sở hữu di sản để đưa câu chuyện và cũng như tư liệu lúc sinh thời của nguyên mẫu lên màn ảnh. Với các tác phẩm tiểu sử âm nhạc, vấn đề phức tạp và tốn nhiều thời gian hơn khi nhà làm phim phải xin được bản quyền sử dụng các ca khúc. Quá trình này có thể tiêu tốn hàng năm trời, đôi khi kết thúc bằng việc nguyên mẫu can thiệp quá sâu, làm thay đổi tầm nhìn của cả bộ phim.

Năm 2018, Bohemian Rhapsody, bộ phim tiểu sử về giọng ca Freddie Mercury của nhóm nhạc Queen được tung ra rạp. Tác phẩm thành công vang dội về thương mại song song chiến thắng bốn tượng vàng Oscar một năm sau đó. Tuy nhiên, các nhà phê bình không đánh giá cao Bohemian Rhapsody trên khía cạnh phim tiểu sử do phim sai lệch quá nhiều với những gì từng xảy ra.

Theo Slash Film, quá trình sản xuất Bohemian Rhapsody chịu sự can thiệp quá sâu từ Brian May và Roger Taylor – những người chịu trách nhiệm với di sản của Queen, đồng thời là nhà sản xuất phim. Kịch bản biến căn bệnh AIDS mà Freddie Mercury mà mắc phải thành động lực cho buổi hòa nhạc Live Aid tổ chức năm 1985 (mục tiêu của buổi hòa nhạc là quyên tiền cứu trợ cho nạn nhân của nạn đói ở châu Phi). Sự kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính mà Mercury hứng chịu cũng được “bọc đường” để vừa vặn với giới hạn độ tuổi PG-13.

Làm phim tiểu sử và nỗi lo Ở nhà Google cho nhanh, mà nó còn miễn phí - Hình 3

Vai phản diện của Tom Hanks trong Elvis bị giới phê bình chê cười

Câu chuyện tương tự cũng xảy đến với tác phẩm Rocketman ra mắt một năm sau đó. Chia sẻ về đứa con tinh thần, đạo diễn Dexter Fletcher chia sẻ: “Điều tôi quan tâm khi thực hiện bộ phim này là nắm bắt những khoảnh khắc đầy tính điện ảnh và nhạc điệu. Tầm nhìn nghệ thuật của tôi cần được cấp phép, đó là điều Elton nói tôi phải đạt được. Anh ấy là con người dồi dào sáng tạo, đầy chất nghệ và đó là cách chúng tôi tiếp cận dự án này”.

ADVERTISEMENT

Trong bài viết Rocketman: Fact-Checking the Elton John Biopic (Rocketman: Phim tiểu sử Elton John có bao phần sự thật?), tờ The Rolling Stone mô tả tác phẩm là “phim ca vũ nhạc hư cấu, kể từ góc nhìn của Elton – bệnh nhân trong một trại cai nghiện hồi đầu thập niên 1990 – về quãng đời thác loạn, kiệt quệ vì chất cấm của mình”. Cũng trong bài báo, cây bút Andy Greene đã liệt kê ít nhất 12 tình tiết trong phim không đúng với sự thật. Đầu năm 2020, Rocketman nhận một tượng vàng Oscar cho âm nhạc xuất sắc.

Trên thực tế, việc những bộ phim tiểu sử với tính xác tín ở mức tương đối, đôi khi chỉ dựa trên giai thoại, xuất hiện không phải hiếm. Một số còn được đánh giá cao bởi các giải thưởng điện ảnh danh giá – tiêu biểu là Bohemian Rhapsody, Rocketman hay Amadeus (1984). Lúc này, giá trị bộ phim, với tư cách là tác phẩm Nghệ thuật thứ bảy, đã chiến thắng vai trò và sứ mệnh “tiểu sử” của nó.

Trước khi “fact-check” lịch sử, khán giả đã bị hút hồn bởi nhân vật người nghệ sĩ đa chiều, với niềm đam mê âm nhạc song hành với định mệnh cô độc và những bi kịch không thể sẻ chia qua màn hóa thân của các ngôi sao. Toàn cảnh phần trình diễn tại Live Aid của Queen được đưa vào cuối Bohemian Rhapsody cùng màn hóa thân của Rami Malek đã làm nức lòng khán giả. Màn hóa thân của Taron Egerton cùng âm nhạc của Elton John cũng làm nên điều tương tự với Rocketman. Amadeus, với nhân vật chính là nhà soạn nhạc Mozart, được giới chuyên môn nhận xét là “Một bộ phim xa hoa, đầy tính giải trí, một tuyên ngôn mạnh mẽ về cuộc đời và ảnh hưởng – cả tích cực lẫn tiêu cực – của một trong những nghệ sĩ vĩ đại của nền văn hóa phương Tây”.

Một đạo diễn phim tiểu sử cần phải đảm bảo những gì được thể hiện trên phim sát với sự thật nhất, đồng thời không khiến bất cứ ai mất lòng. Đây là một thử thách khó khăn, bởi mọi câu chuyện có thật đều tồn tại ít nhất hai góc nhìn. Trọng trách của nhà làm phim là chọn lựa chính xác một góc nhìn gần với “sự thật” nhất cho tác phẩm của mình.

Trong trường hợp của Elvis, đạo diễn Baz Luhrmann đã thành công tái hiện cuộc đời nhiều thăng trầm của ông hoàng Elvis Presley. Khán giả được thấy chân dung Presley không ngừng thay đổi – từ một anh chàng điển trai với ánh mắt mơ màng phảng phất nỗi buồn chuyên đi hát lót ở hội chợ tới ngôi sao âm nhạc bị giới cầm quyền buộc phải lặng im khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp tới hình ảnh ngôi sao hết thời tìm được cú đà mới để “tiến vào sự vĩnh hằng”.

ADVERTISEMENT

Xem phim, khán giả tìm được câu trả lời cho câu hỏi điều gì làm nên Elvis Presley cũng như thứ đã đẩy ông vào bi kịch. Tuy nhiên, phim lại được kể qua góc nhìn người quản lý của Presley, Đại tá Tom Parker (Tom Hanks). Parker là kẻ đã thao túng, lợi dụng, lừa đảo, bòn rút tiền bạc của danh ca từ thuở mới chập chững lên sân khấu cho tới ngày cuối đời. Qua miệng Parker, sự bóc lột được dát vàng thành quan hệ hợp tác bền vững, khiến khán giả không khỏi hoài nghi về tính xác thực của toàn bộ câu chuyện.

Một chuyến hành trình có còn giá trị không nghi người nắm tay dắt ta đi là một tên lừa đảo? Tuy nhiên, phải thừa nhận việc chọn Tom Parker, một kẻ dối trá, một con buôn sành sỏi làm người dẫn chuyện dù không giúp khán giả nhìn sâu vào bản chất người nghệ sĩ Presley, nhưng tô đậm giá trị của ông với tư cách một biểu tượng văn hóa đại chúng.

Cơ hội và thử thách trong những màn hóa thân

Thủ vai huyền thoại Elvis Presley trong Elvis là Austin Butler. Màn hóa thân của ngôi sao trẻ tưởng thành từ Disney Channel nhận được sự tung hô nhiệt liệt của giới phê bình. Màn hóa thân của anh giống như điểm nhãn khai quang, mang đến linh hồn cho sự dàn dựng khoa trương, hoa mỹ mà Baz Luhrmann dày công chuẩn bị. Anh biến bộ phim thành một thế giới sống động, đầy cảm xúc mãnh liệt. Ở Austin Butler, khán giả tìm thấy sức sống tiềm tàng, sự mong manh, trong sáng xen lẫn vẻ gợi tình của Elvis Presley. Sẽ không bất ngờ nếu mùa giải thưởng điện ảnh 2023 vinh danh Austin Butler và màn hóa thân của anh nhiều hơn một lần.

Tại phòng vé, phim tiểu sử chấp nhận lép vế trước những bom tấn hành động, siêu anh hùng. Nhưng không thể phủ nhận nó chính là chiếc chìa khóa vàng giúp các tài tử, minh tinh mở cánh cửa bước vào thế giới của các ngôi sao hạng A, hoặc chỉ đơn giản là củng cố ngai vàng của mình. Slash Film thống kê kể từ năm 2000 đến nay, có 45 tài tử từng nhận đề cử Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhờ vai diễn trong phim tiểu sử (chiếm 42,8% trong số 105 cái tên). Con số này với các nữ diễn viên là 33 người.

Làm phim tiểu sử và nỗi lo Ở nhà Google cho nhanh, mà nó còn miễn phí - Hình 4 ADVERTISEMENT

Dù hết mình với vai Trịnh Công Sơn, Trần Lực vẫn không thể vượt qua trở ngại đầu tiên – thần thái của anh không hòa hợp với nguyên mẫu nhân vật

Trên sân khấu Oscar 2022, giải Nam chính xuất sắc được trao cho Will Smith với vai Richard Williams trong phim tiểu sử King Richard. Hạng mục nữ chính xuất sắc gọi tên Jessica Chastain với màn hóa thân trong phim tiểu sử The Eyes of Tammy Faye. Không sai khi nói rằng nếu muốn một sự nghiệp đi vào sử sách, các tài tử, minh tinh hãy thử thách bản thân trong những dự án táo bạo. Nhưng nếu muốn gia tăng cơ hội nhận Oscar, các diễn viên hãy đóng phim tiểu sử.

Thử thách lớn nhất của một diễn viên khi đóng phim tiểu sử đôi khi không đến từ bản thân vai diễn mà xuất phát từ hàng ghế khán giả. Hồi 2014, Zendaya từng được nhắm vào vai giọng ca Aaliyah trong phim tiểu sử Aaliyah: Princess of R&B tuy nhiên bị phản đối vì màu da chưa đủ sậm. Vai diễn sau cùng được trao cho Alexandra Shipp.

ADVERTISEMENT

Nicole Kidman cũng từng bị phản đối khi được chọn thủ vai Lucille Ball trong dự án phim tiểu sử Being the Ricardos (2021). Minh tinh bị nhận xét không có cả khiếu hài hước trời ban của nguyên mẫu lẫn lối biểu cảm như bà. Kidman không bắt chước được giọng của Ball, lại càng không tương đồng với nguyên mẫu về độ tuổi… Tuy nhiên, danh tiếng ngôi sao, gia tài diễn xuất và cả những đạo cụ sillicone vẫn giúp cô thành công và nhận một đề cử Oscar năm 2022.

Dưới bàn tay phù phép của các phù thủy trang điểm và tiến bộ của công nghệ làm phim, một diễn viên có thể hoàn toàn lột xác chỉ nhờ việc đắp thêm mũi giả, độn thêm gò má hay gắn vào cái cằm ngấn mỡ… Đây là lợi thế không nhỏ giúp sức cho sự phát triển của các bộ phim tiểu sử. Nhưng cũng không ít lần, chính lớp trang điểm lại phản chủ, gây cản trở cho màn hóa thân của các diễn viên.

Đơn cử, lớp hóa trang đã khiến Tom Hanks không thể diễn xuất trong Elvis. Dù cố gắng, nam diễn viên vẫn không thể khiến phần hóa trang ở nửa dưới khuôn mặt vận động tự nhiên theo diễn xuất. Kết quả, Đại úy Tom Parker giống như một người bị liệt cơ mặt, chỉ có thể cử động miệng và trán. Cùng với đó, ngữ điệu Hanks dùng khi thủ vai Parker cũng gây bối rối cho khán giả vì thiếu tự nhiên. Dù Elvis được khen, vai diễn của Tom Hanks lại bị giới phê bình chê cười.

Tại Việt Nam, màn hóa thân của Trần Lực ở tuổi gần 60 vào vai Trịnh Công Sơn trong Em và Trịnh cũng vướng phải dư luận trái chiều. Ngôi sao của màn ảnh nhỏ một thời bị nhận xét quá lả lơi, vồ vập và thiếu đứng đắn khi vào vai cố nhạc sĩ. Trần Lực khó vào vai Trịnh Công Sơn bởi anh ấm áp, toát ra vẻ gần gũi của con người hiện đại thay vì phong thái ung dung, có phần giấu mình và xa cách đã gắn liền với Trịnh Công Sơn suốt cuộc đời.

Ở tuổi lục tuần, Tom Hanks thử sức với một vai phản diện. Đó không phải nhân vật phản diện được nhào nặn dưới ngòi bút cường điệu của biên kịch mà là một người bằng xương bằng thịt từng bước đi trên mặt đất này. Với Trần Lực, vai Trịnh Công Sơn đánh dấu sự trở lại màn ảnh của anh sau 10 năm. Cả hai vai diễn không hẹn mà gặp đều phản ánh nỗ lực làm mới mình của những ngôi sao gạo cội bằng một phim tiểu sử – công thức ăn tiền điển hình. Nhưng trớ trêu, nỗ lực tối đa chỉ mang lại thành công tối thiểu.

ADVERTISEMENT

Từng có quan điểm tại Hollywood cho rằng các vai tiểu sử không sớm thì muộn sẽ làm thui chột khả năng của diễn viên. Bởi vai diễn trong phim tiểu sử giống như một khuôn mẫu, mà thành tựu của người đóng là bắt chước sao cho giống thay vì dùng trí tưởng tượng nhào nặn một nhân vật của riêng mình. Tuy nhiên, thành bại của các phim tiểu sử đã chứng minh dòng tác phẩm này chưa bao giờ là sự sao y bản chính. Nó đòi hỏi cả nhà làm phim và diễn viên tài năng, trăn trở và cả liều lĩnh không thua kém bất kỳ bộ phim thuần hư cấu nào.

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim 'Em và Trịnh': Luật sư nói gì?

Bộ phim Em và Trịnh sau khi công chiếu đã nhận được nhiều sự quan tâm của cộng đồng. Nhiều tranh luận dấy lên xoay quanh các chi tiết hư cấu trong phim. Câu hỏi được đặt ra là nhà sản xuất, đạo diễn có vi phạm luật hay không khi xây dựng nhân vật trong phim không đúng với nguyên mẫu?

Trước những tranh cãi xoay quanh phim Em và Trịnh cùng việc xây dựng hình tượng nhân vật không đúng với đời thực, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn tiến sĩ (TS) Nguyễn Ngọc Sơn, Chuyên gia nghiên cứu về luật điện ảnh - Phụ trách khoa Luật, Trường đại học Tôn Đức Thắng (TP.HCM).

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 1

Phim Em và Trịnh đang tạo nên làn sóng tranh cãi dữ dội do cách xây dựng hình tượng các nhân vật có chi tiết không đúng đời thực

* Trên thế giới hiện nay có những bộ phim về các nhân vật có thật. Vậy, pháp luật Việt Nam có cho phép sản xuất phim về nhân vật có thật hay không?

- TS Nguyễn Ngọc Sơn: Trên thế giới, việc sản xuất phim về những nhân vật có thật (còn sống hoặc đã qua đời) đều được pháp luật thừa nhận và các nhà sản xuất phim cũng khai thác. Ngay cả hai vị giáo hoàng hiện nay (Giáo hoàng danh dự Biển Đức XVI và Giáo hoàng đương kim Phanxico) cũng được làm phim. The Two Popes là một bộ phim chính kịch tự truyện năm 2019 được đạo diễn bởi Fernando Meirelles và được viết bởi Anthony McCarten, dựa trên vở kịch năm 2017 The Pope của McCarten. Bộ phim có sự tham gia của Anthony Hopkins trong vai Giáo hoàng Biển Đức XVI và Jonathan Pryce trong vai Hồng y Jorge Mario Bergoglio (sau này là Giáo hoàng Phanxicô).

ADVERTISEMENT

Pháp luật Việt Nam không cấm việc sản xuất và trình chiếu các bộ phim về những nhân vật có thật hoặc được xây dựng từ những nhân vật có thật. Nhiều bộ phim ở các thể loại (phim truyền hình, phim lịch sử, phim điện ảnh) được sản xuất từ những nhân vật có thật hoặc về những nhân vật có thật. Điều quan trọng khi làm phim về những nhân vật có thật, nhà sản xuất, đạo diễn phải đảm bảo không bôi nhọ hay xâm phạm đến bí mật riêng tư của nhân vật. Ở điểm này, tôi cũng cần lưu ý rằng những bí mật riêng tư phải là "bí mật". Những câu chuyện đã được công khai thì việc khai thác không vi phạm quy định về bảo vệ bí mật riêng tư.

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 2

TS Nguyễn Ngọc Sơn, Chuyên gia nghiên cứu về luật điện ảnh - Phụ trách khoa Luật, Trường đại học Tôn Đức Thắng

* Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tác phẩm điện ảnh có bắt buộc phải miêu tả toàn bộ sự thật về các sự kiện, nhân vật?

- Pháp luật không có quy định bắt buộc một tác phẩm điện ảnh phải miêu tả toàn bộ sự thật về các sự kiện, nhân vật. Khoản 7 Điều 4 luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2019) quy định "Tác phẩm là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật và khoa học thể hiện bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào". Trong khái niệm "tác phẩm" theo luật Sở hữu trí tuệ quy định có tác phẩm điện ảnh. Do đó, có thể thấy rằng pháp luật cho phép những người tạo nên tác phẩm có thể sáng tạo.

Tuy nhiên, sự sáng tạo có những giới hạn bởi quyền nhân thân của nhân vật hoặc của những người mà tác phẩm có đề cập tới. Điều này được hiểu là sự sáng tạo không được xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người mà tác phẩm đề cập đến. Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Cá nhân có quyền yêu cầu tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình. Trường hợp không xác định được người đã đưa tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình thì người bị đưa tin có quyền yêu cầu tòa án tuyên bố thông tin đó là không đúng. Dĩ nhiên, những sáng tạo đơn giản tình tiết trong phim như trang phục, lời nói vui, hành động ăn sữa chua hay đi thăm nhau... (cho dù chuyện này không xảy ra trên thực tế) thì cũng không đủ để quy kết tác phẩm điện ảnh xâm phạm danh dự, uy tín của nhân vật.

ADVERTISEMENT

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 3 ADVERTISEMENT

Danh ca Khánh Ly thẳng thắn chia sẻ bà cảm thấy không vui với cách mà Em và Trịnh khắc họa chân dung bà trên màn bạc

* Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tác phẩm điện ảnh có được phép sửa đổi các sự kiện, nhân vật có thật không?

- Như đã nêu ở các câu trả lời trên, tác phẩm điện ảnh không phải là phim tài liệu hay phim tư liệu về cuộc đời của một nhân vật nào đó, tác phẩm điện ảnh là một "tác phẩm" được quy định trong luật Sở hữu trí tuệ và luật Điện ảnh. Người tạo ra tác phẩm điện ảnh có thể sáng tạo, chỉnh sửa, thêm thắt các tình tiết để cho tác phẩm được hay hơn và hấp dẫn hơn. Cố nhiên, việc sáng tạo này vẫn phải đảm bảo không xâm phạm đến danh dự, uy tín, nhân phẩm của nhân vật có thật mà tác phẩm đề cập.

Kinh nghiệm làm phim trên thế giới, nhiều tác phẩm điện ảnh ở nhiều thể loại có đề cập hoặc khai thác đới tư hoặc công việc của nhân vật có thật và các nhà biên kịch, đạo diễn cũng sáng tạo, sửa đổi, thêm thắt nhiều sự kiện (thậm chí không có thật) để làm cho tác phẩm hay hơn, hấp dẫn hơn trước công chúng. Ví dụ như bộ phim The Two Popes đã đề cập của đạo diễn Fernando Meirelles, các sự kiện về hai vị giáo hoàng đương đại và diễn biến câu chuyện của toàn bộ bộ phim gần như là hư cấu. Người xem vẫn đón nhận, các nhân vật có trong bộ phim cũng bình thản đón nhận. Bộ phim này cũng được một số đề cử giải Oscar danh giá.

ADVERTISEMENT

* Với sự đồng ý của gia đình cố nhạc sĩ, Em và Trịnh đã có đảm bảo về pháp lý ở hình tượng Trịnh Công Sơn xuyên suốt bộ phim chưa?

- Sự đồng ý của gia định cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không chỉ là cơ sở pháp lý quan trọng mà còn thể hiện sự gắn kết của những người sản xuất bộ phim đối với gia đình nhạc sĩ. Về mặt pháp lý, sự đồng ý của những người thừa kế trong gia đình nhạc sĩ là sự đồng ý cho phép khai thác các tư liệu có thật và tạo dựng những câu chuyện trong toàn bộ đường dây kịch bản của bộ phim. Dĩ nhiên, một lần nữa tôi phải nhắc lại là sự sáng tạo không làm mất danh dự, uy tín, nhân phẩm của người có liên quan. Dưới góc độ một khán giả, tôi nhận thấy rằng những "câu chuyện thêm" mà nhà biên kịch và đạo diễn đưa vào bộ phim hoàn toàn trong sạch và không có bất kỳ sự xâm phạm danh dự, uy tín nào của các nhân vật có liên quan. Toàn bộ đường dây của câu chuyện có trong bộ phim đem lại cho người xem sự yêu mến âm nhạc của Trịnh Công Sơn và yêu thương thêm những nhân vật có trong đời sống của cố nhạc sĩ, trong đó có cô Dao Ánh, cô Khánh Ly, cô Thanh Thúy...

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 4

Trong Em và Trịnh, nhân vật Khánh Ly có nhiều cử chỉ thân mật với Trịnh Công Sơn như đút sữa chua, nói chuyện ngang hàng phải lứa... Những chi tiết này đang hứng chỉ trích của nhiều khán giả lẫn người trong cuộc

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 5

ADVERTISEMENT

Cách xây dựng hình tượng danh ca Thanh Thúy trong Em và Trịnh cũng được cho là xa rời nguyên mẫu

* Phần mở đầu phim có nêu rõ Em và Trịnh có những tình tiết hư cấu để tăng kịch tính cho bộ phim. Việc hư cấu thêm để tăng tính kịch tính có vi phạm điều cấm của pháp luật và những nhân vật có liên quan có thể khởi kiện được hay không?

- Như tôi đã nêu, một tác phẩm nói chung và tác phẩm điện ảnh nói riêng đều có những phần sáng tạo của người sản xuất, của đạo diễn. Các đạo luật có liên quan như Bộ luật Dân sự, luật Sở hữu trí tuệ, luật Điện ảnh không có quy định cấm việc xây dựng nhân vật hư cấu hay hư cấu câu chuyện của nhân vật có thật. Thậm chí, ở góc độ nào đó, pháp luật bảo hộ quyền sáng tạo của người làm phim miễn sao không xâm phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của nhân vật. Ranh giới mà pháp luật đặt ra chỉ là sự sáng tạo phải tôn trọng nhân phẩm, danh dự và uy tín của người khác. Pháp luật không hạn chế quyền sáng tạo của người sản xuất một tác phẩm điện ảnh.

Việc khởi kiện hoặc yêu cầu đính chính chỉ có cơ sở khi các câu chuyện hư cấu mà người làm phim đưa ra có dấu hiệu xâm phạm danh dự, uy tín và nhân phẩm. Việc khởi kiện hoàn toàn do các cá nhân liên quan quyết định. Song với những câu chuyện trong nội dung của bộ phim, việc khởi kiện khó có thể xảy ra do bộ phim chủ yếu tôn vinh những tác phẩm bất hủ của nhạc sĩ.

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 6 ADVERTISEMENT

Diễn viên Avin Lu trong vai Trịnh Công Sơn thời trẻ cùng diễn viên Nhật Linh (vai danh ca Thanh Thúy)

* Phim Em và Trịnh có sử dụng tên một số nhân vật có thật. Đoàn phim cần đảm bảo những hợp đồng, cam kết, giấy tờ... gì về mặt pháp lý để không vi phạm quyền thân nhân của các nhân vật liên quan?

- Việc sử dụng tên của một số nhân vật có thật không vi phạm điều cấm của pháp luật và cũng không có quy định cụ thể về việc khi làm một tác phẩm (nói chung) và tác phẩm điện ảnh nói riêng phải có văn bản đồng ý của những nhân vật có thật. Điều này cũng xảy ra tương tự ở các quốc gia khác. Các bộ phim về những chính khách như Tổng thống Hoa Kỳ, Nữ hoàng Anh, các nhân vật thuộc hoàng gia Anh, các diễn viên, ca sĩ nổi tiếng cũng được nhiều nhà sản xuất và đạo diễn phim của thế giới sản xuất. Theo hiểu biết của tôi về thực tế pháp lý của nhiều bộ phim dạng tiểu sử thì các nhà sản xuất và đạo diễn không xin phép các nhân vật trên. Điều duy nhất mà pháp luật ràng buộc là không xâm phạm danh dự, nhân phẩm và uy tín của các nhân vật mà bộ phim đề cập.

ADVERTISEMENT

Tranh luận chi tiết hư cấu trong phim Em và Trịnh: Luật sư nói gì? - Hình 7

Ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh (áo hồng) - em gái ruột của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn nhiều lần thể hiện sự ủng hộ dành cho đoàn phim Em và Trịnh. "Đây là phim điện ảnh, hư cấu chứ không phải phim tư liệu nên tôi nghĩ việc "phản ánh chân thực nhạc sĩ Trịnh Công Sơn" cũng phải hiểu ở khía cạnh tinh thần, cảm xúc chứ không ở các tiểu tiết, như là diện mạo, cao hay thấp, giọng Huế có giống hay không, đó chỉ là hình thức bên ngoài", bà cho hay

* Ý kiến cá nhân của luật sư về những lùm xùm pháp lý liên quan đến Em và Trịnh ?

- Tôi thật sự đáng tiếc vì nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vốn đã là một tượng đài lớn trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Bộ phim thực sự đã thành công khi đạo diễn và những người tham gia làm phim đã góp một phần đưa những điều đẹp đẽ nhất trong âm nhạc của Trịnh đến với khán giả. Tôi cũng đi xem phim và khi ra về, tôi đã dành cả một buổi tối để đắm mình vào với thế giới âm nhạc của Trịnh. Những rung động ấy là có thật và đáng yêu. Những câu chuyện được bộ phim kể lại đều đẹp và yêu thương. Tôi không thấy có bất kỳ sự xúc phạm nào trong các câu chuyện. Đây là bộ phim hay và đáng xem. Có thể ở chừng mực nào đó, một số nhân vật trong phim không hài lòng về những hư cấu mà nhà biên kịch hoặc đạo diễn dàn dựng, song nhìn tổng thể thì nhân cách, cuộc đời, tình yêu của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là có thật và đáng trân quý.

* Xin cảm ơn chia sẻ của luật sư!

Gần đây, ca sĩ Khánh Ly chia sẻ với báo chí rằng bộ phim Em và Trịnh đã phản ánh không chân thực mối quan hệ giữa bà và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn lúc sinh thời. Bà cảm thấy không vui khi biết được trong phim có những cảnh Khánh Ly đút sữa chua cho ông ăn, chủ động đi tìm vị nhạc sĩ, ôm ông khi ông buồn. Khánh Ly khẳng định giữa bà và Trịnh Công Sơn không có tình yêu.

ADVERTISEMENT

Trong khi đó, danh ca Thanh Thúy cũng cảm thấy lạ lẫm với tạo hình nhân vật của bà trên phim. Bà nhận xét: "Đó là thời gian mẹ tôi mới mất. Tôi để tang mẹ, đi hát chỉ mặc toàn áo dài trắng và đen. Cả đời, cho đến nay chưa bao giờ tôi mặc áo sườn xám và búi tóc như thế. Tôi cũng rất 'kỵ' hình ảnh một nam, một nữ đi về trong ngõ hẻm mờ ảo như thế. Đó không phải là tôi".

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không
ADVERTISEMENT

Tin liên quan

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

Tiêu điểm

Sao nhí đáng yêu ở Gạo Nếp Gạo Tẻ giờ đã thành thiếu nữ xinh xắn lại còn đa tài
19:29:34 26/09/2022
Phản ứng của NSƯT Chí Trung khi lần đầu thấy NSND Trọng Trinh diễn hài
22:51:59 26/09/2022
Dàn tình nhân màn ảnh đình đám của Park Min Young giờ ra sao?
23:04:02 26/09/2022
4 lần phim Việt thay diễn viên giữa chừng gây tiếc nuối
22:43:11 26/09/2022
Dàn diễn viên nam hạnh phúc và bất ngờ với đề cử VTV Awards 2022
14:19:59 27/09/2022
Tài tử Lý Dịch Phong đối diện với những vấn đề gì sau khi được tại ngoại?
19:56:37 27/09/2022
Mỹ nam Hậu Duệ Mặt Trời thành công sau 6 năm, từng được vinh danh vì dũng cảm
13:57:09 28/09/2022
Lý do NSƯT Chí Trung phá vỡ nguyên tắc nhận lời đóng "Thông gia ngõ hẹp"
08:54:33 27/09/2022
Kim Jung Hyun gây tranh cãi khi trở lại màn ảnh nhỏ
19:20:50 27/09/2022
Phim Việt thảm bại trên sân nhà như thế nào?
19:49:57 27/09/2022
ADVERTISEMENT

Thông tin đang nóng

MC Đài VTV bị ném đá khi vạ miệng “Lâu lắm mới đón 1 cơn bão ra hồn”, nhan sắc ngoài đời gây chú ý
15:42:29 28/09/2022
MC Quỳnh Hoa khóa Facebook sau vạ miệng "được đón một cơn bão ra hồn", sao Việt bức xúc lên tiếng
16:47:20 28/09/2022
Vợ chồng shark Bình và doanh nhân Đào Lan Hương được tòa án triệu tập: Tình hình căng như dây đàn
14:44:16 28/09/2022
Người phụ nữ khóc nghẹn khi nhà bay sạch sau khi bão Noru quét qua
13:44:54 28/09/2022
Bà mẹ 5 con Diễm Châu khoe quà tân gia khi chuyển về penhouse chục tỷ
14:00:22 28/09/2022
Trịnh Nguyên Sướng và Lâm Y Thần - Cặp đôi 'Thơ Ngây': Người sống giàu sang, kẻ livestream kiếm tiền
14:24:54 28/09/2022
Xuất hiện nhật ký của Lê Dương Bảo Lâm, loạt bí mật lần đầu được hé lộ khiến dân tình xôn xao
17:54:18 28/09/2022
Hà Hồ chia sẻ: Phụ nữ mà sinh con cho người yêu là sai lầm
13:40:36 28/09/2022
Nữ sinh chuyển 3 tỷ đồng vào tài khoản của kẻ mạo danh Công an
14:07:40 28/09/2022
Gửi vài tấm ảnh cho sếp, vợ tôi phá nát sự nghiệp của chồng
16:33:33 28/09/2022
ADVERTISEMENT

Tin mới nhất

Katleen Phan Võ: "Trò chơi tử thần" vượt mức an toàn của tôi

11:43:17 28/09/2022
Đại dịch Zombie không còn quá xa lạ tại màn ảnh rộng Việt, tuy nhiên, cách khai thác mới lạ của Trò chơi tử thần  là một bất ngờ

Luật điện ảnh 2022 vẫn còn nhiều vướng mắc khi triển khai

11:29:08 28/09/2022
Luật Điện ảnh có những quy định phù hợp với tình hình thực tiễn, tạo điều kiện cho các đơn vị hoạt động điện ảnh, góp phần thúc đẩy nền điện ảnh nước nhà phát triển.  Tuy nhiên, vẫn còn một số vướng mắc

Nam Joo Hyuk trở lại màn ảnh rộng sau cáo buộc bắt nạt học đường

11:20:42 28/09/2022
Ngôi sao 25, 21 Nam Joo Hyuk sẽ trở lại màn ảnh rộng với bộ phim Remember

Nghệ sĩ Thanh Quý và Khả Ngân tiếp tục 'đọ tài' trong giải VTV Awards

10:25:14 28/09/2022
Sau giải Cánh diều vàng 2021, nghệ sĩ Thanh Quý và diễn viên Khả Ngân tiếp tục đọ tài với nhau tại giải VTV Awards với hạng mục Diễn viên nữ ấn tượng

Hội diễn viên đổi đời sau 1 vai diễn: Han So Hee - Shin Hye Sun thành sao hạng A

10:17:21 28/09/2022
Những diễn viên này đã tìm thấy ánh hào quang của đời mình sau một vai diễn đình đám

Dự thảo Luật điện ảnh mới: Thuế và Quỹ điện ảnh tiếp tục là chủ đề ‘nóng’

19:21:04 27/09/2022
 Triển khai Luật điện ảnh, xây dựng Dự thảo, Nghị định quy định chi tiết Luật điện ảnh tiếp tục trở thành chủ để nóng của giới làm phim, các nhà sản xuất, các cơ quan ban ngành đoàn thể với Hội nghị - Hội thảo được diễn ra chiều ngày hô...

Cần làm rõ tỉ lệ 30% đối với tổng thời lượng phim của mỗi đài truyền hình

08:57:20 27/09/2022
Tại Hội nghị - hội thảo triển khai Luật Điện ảnh, các đại biểu đã thẳng thắn đóng góp những ý kiến sát với thực tế, giúp làm rõ các quy định, dễ hiểu, dễ thực hiện

Nhất Trung: Khán giả nhận xét phim Cù Lao Xác Sống thảm họa cũng đúng

22:42:59 26/09/2022
Nhà sản xuất phim Cù Lao Xác Sống thừa nhận phim còn nhiều hạn chế. Anh cho biết bản thân và ê-kíp lắng nghe nhận xét của khán giả với tinh thần cầu thị
ADVERTISEMENT

Kaity Nguyễn: 'Tôi là mối đe doạ của Ninh Dương Lan Ngọc'

15:02:29 26/09/2022
Kaity Nguyễn tiết lộ, trong Cô Gái Từ Quá Khứ, cô sẽ đóng vai phản diện và sự xuất hiện của nhân vật này chính là mối đe dọa lớn đối với vai của Lan Ngọc

Chris Evans: 'Đó là Marilyn Monroe, làm gì có Ana de Armas'

14:45:38 26/09/2022
Ngôi sao Captain America đã dành những lời khen có cánh cho nữ đồng nghiệp trẻ tuổi với vai diễn biểu tượng sexy huyền thoại của Hollywood

Lý Băng Băng, Phùng Thiệu Phong bị đàn em 9X vượt mặt doanh thu

14:12:22 26/09/2022
Vương Nhất Bác và Vương Tuấn Khải có hai tác phẩm kinh phí cao ra mắt dịp lễ Quốc khánh. Phim của họ cũng đang dẫn đầu doanh thu phòng vé đặt trước

Ngắm nhìn bối cảnh thanh bình trong Mẹ Rơm

12:33:50 26/09/2022
Không chỉ quy tụ dàn diễn viên nổi tiếng, bộ phim Mẹ Rơm còn được quay tại Ninh Thuận với nhiều bối cảnh thiên nhiên yên bình, thơ mộng

'Ninh An Như Mộng' bị chỉ trích vì tung tin hẹn hò của Bạch Lộc và Trương Lăng Hách để PR?

21:55:48 25/09/2022
Gần đây Bạch Lộc và Trương Lăng Hách bị bắt gặp đi cùng nhau khá nhiều, liệu họ có đang hẹn hò?

Không thể gắn mác phim hư cấu rồi xuyên tạc nhân vật...

20:48:18 25/09/2022
Câu chuyện về các nhân vật được phóng tác trong Em và Trịnh (ở đây, cụ thể là danh ca Khánh Ly và Giáo sư người Nhật Michiko Yoshii) đã khiến khán giả hoài nghi, đặt câu hỏi: Có hay không chuyện tự do sáng tạo, hư cấu nhân vật trên phim...

Trì Trọng Thụy của Tây du ký sau 40 năm: Đóng lại Đường Tăng, bị chỉ trích

20:42:01 25/09/2022
Sau 40 năm kể từ vai diễn Đường Tăng trong Tây du ký 1982 , tài tử Trì Trọng Thụy bất ngờ quay lại với vai diễn này ở phiên bản mới

"Phim Việt có đầy tiềm năng"

20:36:47 25/09/2022
Xoay quanh câu chuyện về chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam đến 2030, tầm nhìn đến 2045, nghệ sĩ Minh Tiệp - Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghiệp Văn hóa có cuộc trò chuyện với phóng viên Lao Động
ADVERTISEMENT

Diễm Hương: “Tôi thấy may mắn khi Hồng Quang đã có một đời vợ”

16:47:45 25/09/2022
Diễm Hương đến với Hồng Quang sau khi nam diễn viên đã đi qua đổ vỡ với cuộc hôn nhân đầu, có 2 con riêng

YoonA vượt Lee Jong Suk, dẫn đầu xếp hạng diễn viên truyền hình hot nhất

16:45:08 25/09/2022
Với diễn xuất bùng nổ trong những tập cuối Big Mouth , YoonA (SNSD) đã vươn lên vị trí số 1 những diễn viên truyền hình đáng chú ý nhất tuần thứ 3 của tháng 9
ADVERTISEMENT

Có thể bạn quan tâm

Nữ ca sĩ Hàn Quốc không được trả lương sau nhiều năm đi hát

Sao châu á

19:22:37 28/09/2022
Yeojin tiết lộ cô không được công ty trả lương từ khi ra mắt cùng nhóm Loona. Thời gian qua, nữ ca sĩ gặp vấn đề sức khỏe và phải vắng mặt ở một số lịch trình

Hào Nam Group – Nhân tố mới trên thị trường bất động sản miền Bắc

Đời sống

19:22:03 28/09/2022
Thành lập năm 2020, Hào Nam Group là một trong số những đơn vị phát triển theo định hướng BĐS nội địa đa phân khúc. CĐT Hào Nam đã sớm ghi dấu ấn trên thị trường bởi dòng sản phẩm đầu tư với chi phí hợp lý, tính thanh khoản cao, dịch vụ...

Ngành Giáo dục Quảng Trị động viên, hỗ trợ giáo viên bị thiệt hại do lốc xoáy

Học hành

19:18:08 28/09/2022
Chiều 28/9, TS Lê Thị Hương - Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị; ông Nguyễn Thanh Bình – Chủ tịch Hội cựu giáo chức; ông Nguyễn Thanh Quang – Chủ tịch Công đoàn ngành Giáo dục Quảng Trị đã đến thăm hỏi, động viên và hỗ trợ gia đình các n...

Hoa hậu Lương Thùy Linh đẹp yêu kiều với đầm cut-out trong bộ ảnh mới

Sao việt

19:15:33 28/09/2022
Có thể nói Lương Thùy Linh là người đẹp chịu khó thay đổi hình ảnh nhất từ trước đến nay. Cô thường lựa chọn những bộ cánh giúp tôn lên đường cong nóng bỏng của mình

Nam sinh Hà Nội đạt học bổng 90% tại Mỹ, thực tập tại Big 4 từ năm nhất

Netizen

19:11:14 28/09/2022
18 tuổi, xa rời vòng tay chở che của cha mẹ, rời xa quê hương, đến đất nước phồn hoa bậc nhất để học tập và thực tập tại một công ty hàng đầu thế giới, Việt Hưng nhận ra nhiều điều quý giá

Gà trống nuôi con từ lúc lọt lòng, ngày con đi lấy chồng, tôi đau thắt khi người bạn cũ xuất hiện ôm chầm lấy nó

Tâm sự

18:54:12 28/09/2022
27 tuổi tôi kết hôn với người bạn gái yêu hai năm của mình, hơn một năm sau chúng tôi có em bé. Tôi vẫn nhớ y nguyên giây phút vợ báo tin có thai thật là hạnh phúc làm sao. Hai vợ chồng cùng hồi hộp, chờ đợi giây phút em bé chào đời. Vậ...

Lên Chư Đang Ya để chạm vào triệu năm

Du lịch

18:51:23 28/09/2022
Gia Lai được gọi vui là vương quốc núi lửa. Nơi đây có khoảng hơn 30 miệng núi lửa đều đã ngừng hoạt động cách đây hàng triệu năm

Mẫu xe tay ga cỡ nhỏ giá chỉ 25 triệu đồng khiến Honda Vision phải dè chừng

Xe máy

18:18:56 28/09/2022
Hãng xe Ấn Độ vừa cho ra mắt mẫu xe tay ga cỡ nhỏ đối đầu cùng Honda Vision với giá chỉ 25 triệu đồng.Hãng xe Ấn Độ TVS Motor Company vừa cho ra mắt mẫu xe ga cỡ nhỏ TVS Jupiter Classic 110 hoàn toàn mới

Đến lượt Mitsubishi Outlander dùng động cơ Hybrid cắm sạc

Ôtô

18:16:00 28/09/2022
Mitsubishi Outlander PHEV 2023 dùng công nghệ động cơ Hybrid cắm sạc điện giúp xe có thể di chuyển hoàn toàn bằng động cơ điện với quãng đường tối đa 61 km

Oxenfree sắp biến mất để nhường chỗ cho phiên bản mới

Game offline

18:09:10 28/09/2022
Oxenfree là tựa game kinh dị đáng chơi nhất. Và mới đây nhà phát triển của game vừa thông báo sẽ thay thế phiên bản hiện tại gây ra không ít lo âu cho gamer

Fishdom: Game nuôi cá cực hay của Playrix

Game online

18:05:02 28/09/2022
Fishdom là thể loại game giải đố được phát triển bởi nhà phát hành Playrix. Nếu bạn muốn trải nghiệm vương quốc cá đừng bỏ qua Fishdom nhé!

Deadpool sắp sửa trở lại với phần 3 cùng sự góp mặt của Hugh Jackman trong vai Wolverine

Phim âu mỹ

18:01:20 28/09/2022
Thông tin khiến các fan hâm mộ phấn khích nhất ở thời điểm hiện tại đó là việc Deadpool sắp sửa trở lại với phần 3 cùng sự góp mặt của Hugh Jackman trong vai Wolverine