Kỳ lạ ngôi chùa hơn 700 năm giữa sông Trường Giang, bất chấp đại hồng thủy

Bất chấp thời gian và những cơn đại hồng thuỷ trong suốt 700 năm qua, chùa Quan Âm Các (hay còn gọi là đền Long Bàn) vẫn toạ lạc vững chãi giữa dòng Trường Giang – con sông dài nhất Trung Quốc.

“Đệ nhất Các trên Trường Giang”

Không cơn lũ nào có thể lay chuyển dù chỉ một tấc, Quan Âm Các nằm ở Ngạc Châu (tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc) được người đời gọi vui là công trình “cứng đầu” nhất Trung Quốc.

Suốt hơn 7 thế kỷ, Quan Âm Các phải đối mặt với lưu lượng nước khổng lồ của sông Trường Giang không ngừng vỗ vào thân chùa. Dù vậy, công trình vẫn sừng sững giữa lòng sông, lặng lẽ chứng kiến bao đổi thay của thời gian.

Ngôi chùa vẫn toạ lạc vững chãi khi thường xuyên phải đối diện với những cơn lũ trong 700 năm qua.

Sau đó, vào thời nhà Nguyên khoảng năm 1345, ngôi chùa này được xây dựng lại và tu sửa, chính thức lấy tên là Quan Âm Các. Đây cũng là ngôi chùa duy nhất được xây dựng trên con sông dài gần 6.300km.

Khi mùa khô đến, đặc biệt vào đầu năm, nước rút xuống, để lộ nền đá đỏ và những lớp gạch xanh bám chặt vào lòng sông, khiến ngôi chùa như “trồi lên” từ đáy nước. Chu kỳ “ẩn – hiện” này lặp lại suốt nhiều thế kỷ, trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi mùa lũ.

Vào mùa mưa, mực nước sông dâng cao khiến một nửa Quan Âm bị ngập trong nước, chỉ còn lộ ra cửa sổ và mái nhà.

Điều gây ngạc nhiên là hàng năm, những trận lũ kinh hoàng trên sông Trường Giang đã cuốn trôi nhiều nhà cửa, công trình xây dựng nhưng Quan Âm Các vẫn hiên ngang đứng vững.

Dù vậy, Quan Âm Các vẫn là biểu tượng của thành phố Ngạc Châu, được truyền thông Trung Quốc mệnh danh là “đệ nhất Các trên Trường Giang”.

Vẻ đẹp của ngôi chùa khi sông Trường Giang hiền hoà.

Khác với những công trình ven sông thường xuyên phải gia cố hoặc di dời, Quan Âm Các gần như giữ nguyên vị trí và cấu trúc qua nhiều biến động lịch sử, từ thời phong kiến đến hiện đại.

Bởi vậy Quan Âm Các được ví là “công trình kiên cường nhất thế giới”. Và qua đó, điều này cũng cho thấy trình độ xây dựng dưới thời nhà Nguyên của chế độ phong kiến Trung Hoa ấn tượng tới mức nào.

Bí ẩn của Quan Âm Các

Ngôi chùa này cao 2 tầng, tổng diện tích khoảng 300m2 với chiều dài 24m, chiều rộng 10m và chiều cao 14m. Từ kết cấu cân đối, kiến trúc tinh tế đến hành lang uốn khúc và kiểu dáng mái hiên đôi đều là những nét đặc trưng của nghệ thuật kiến trúc dân gian Giang Nam. Đây không chỉ là nơi thờ Quan Âm mà còn tích hợp của tam giáo – Nho giáo, Phật giáo và Lão giáo, phản ánh đặc trưng văn hóa dung hợp của vùng trung lưu Trường Giang, thông tin từ Ourchinastory.

Bức tường đá cong ở phía tây của Quan Âm Các, được xây bằng những khối đá có kích thước dài 60cm, rộng 20cm và cao 25cm, là yếu tố then chốt giúp công trình này đứng vững suốt 700 năm.

Điểm đặc biệt nhất của Quan Âm Các nằm ở cách công trình “đối thoại” với thiên nhiên. Mỗi năm, từ khoảng tháng 5 đến tháng 10, nước lũ dâng cao, nhấn chìm phần lớn công trình có thời điểm chỉ còn mái chùa nhô lên khỏi mặt nước.

Các chuyên gia kiến trúc cho rằng, bí quyết giúp công trình tồn tại không nằm ở việc chống lại dòng nước, mà ở triết lý “thuận thiên”. Phần chân được gia cố bằng các khối đá lớn, trong khi tường phía tây uốn cong như thân thuyền, giúp phân tán lực nước và hạn chế xói mòn trực diện.

Hệ thống lỗ thoát nước ở tầng thấp cho phép giảm áp lực khi mực nước thay đổi nhanh. Đặc biệt, tầng 1 được thiết kế để có thể chấp nhận bị ngập theo mùa, trong khi các vật thờ được di chuyển lên tầng cao hơn trước mùa lũ. Đây là cách làm linh hoạt hiếm thấy trong kiến trúc cổ.

Ngôi chùa nhìn từ trên cao trong dòng lũ xiết.

Bởi vị trí khó tiếp cận nên không giống những ngôi chùa khác, Quan Âm Các không có tuyến tham quan chính thức hay phục vụ du lịch quy mô lớn, cũng không bán vé vào cổng riêng. Khi đến Ngạc Châu, du khách thường nhìn ngắm ngôi chùa từ xa hoặc trên cao xuống. Một du khách từng chia sẻ, trước kia từng có những chuyến đi thuyền vào vãn cảnh chùa. Tuy nhiên từ sau trận lụt nghiêm trọng cách đây vài năm, việc tham quan ngôi chùa đã dừng lại.

Hiện nay Quan Âm Các đã được đưa vào danh sách đơn vị bảo vệ di tích văn hóa trọng điểm quốc gia và không mở cửa cho du khách tham quan. Tuy nhiên điều đó không thể ngăn cản người dân bơi đến đây để khám phá lối kiến trúc độc đáo này.