Khi rapper và rapper thần tượng đối đầu

Sự xuất hiện của MCK và Obito trong Top Trending trở thành đối trọng với hai rappers đến từ GERDNANG – HIEUTHUHAI và HURRYKNG, khi cả 4 rappers đều cho ra mắt… 4 bài hát. Và trong trận chiến đó, dường như hai nam thần đến từ GERDNANG hoàn toàn hụt hơi.

Vậy là sau 4 ngày, Tháp Drill Tự Do của MCK đã chính thức chiếm lĩnh ngôi vương Top 1 Trending Youtube với gần 4 triệu view, 3 ngày để Tháp Trap Tự Do của Obito đặt chân vào Top 3 Trending. Tháp Drill Tự Do đã tạo một trend mới trong cộng đồng Rap Việt, khi các rapper lẫn producer đều đua nhau “xây tháp” với một bản Tháp Tự Do của riêng mình cùng phần verse và lời được viết mới. Và làn sóng này vẫn chưa dừng lại.

Sự xuất hiện của MCK và Obito trong Top Trending bỗng chốc trở thành đối trọng với hai rappers đến từ GERDNANG – HIEUTHUHAI và HURRYKNG, khi cả 4 rappers đều cho ra mắt… 4 bài hát. Dù có lẽ không ai cố ý đặt mình vào một cuộc đua, nhưng bản thân team qua đường nghe nhạc cũng đã có những nhận định riêng cho mình về cuộc chiến “bất đắc dĩ” của 4 rappers này. Một cuộc chiến không chỉ về thành tích, mà còn nói rất nhiều về nghệ sĩ tính và chất lượng âm nhạc của mỗi người. Và trong trận chiến đó, dường như hai nam thần đến từ GERDNANG hoàn toàn hụt hơi.

Khi 4 rappers… hát

Sau Anh Trai Say Hi, cả Hiếu lẫn Khang đều trở thành những “đỉnh lưu” của Vpop khi sở hữu fandom mạnh mẽ, sự quan tâm đặc biệt từ truyền thông và bệ phóng hoàn hảo từ công ty quản lý. Ý thức được sức ảnh hưởng hiện tại, cả hai đều quyết định lựa chọn lối đi an toàn với những sản phẩm cộp máp “thần tượng”: Âm nhạc dễ nghe, MV tiền tỷ, hình ảnh được đầu tư kỹ lưỡng để phô diễn hết ngoại hình phát sáng. Dường như cả hai rappers đều đang muốn mở rộng tệp người nghe của mình và dắt túi thêm một bản hit có sức ảnh hưởng.

HIEUTHUHAI – tham vọng hơn thế – lựa chọn một bản nhạc có giai điệu đặc sệt Vpop những năm 2000. Người Việt đại chúng về cơ bản vẫn thích ballad hoặc Rn’B có giai điệu dìu dặt, dễ nhớ, hoài niệm, thậm chí có phần hơi sến. Nước Mắt Cá Sấu, nếu thành công, có thể sẽ trở thành bản hit quốc dân đầu tiên trong sự nghiệp của Hiếu. Còn nếu không trở thành hit quốc dân, nó vẫn sẽ là một sản phẩm được fan o bế với thành tích cao, độ phủ sóng mạng xã hội và Hiếu vẫn có thể nói rằng: Đây là một… phép thử.

HIEUTHUHAI – MV Nước Mắt Cá Sấu

Sau gần 2 tuần ra mắt, Nước Mắt Cá Sấu chính xác đã rơi vào trường hợp thứ 2. Nhờ vào fandom hùng hậu, nó vẫn chễm chệ ở Top 1 Trending trong nhiều ngày liền. Chỉ có điều, với những người nghe trung lập đã từng kỳ vọng rất nhiều ở sự bứt phá của Hiếu sau Anh Trai Say Hi thì Nước Mắt Cá Sấu chính là một phép thử sai lầm. Nó cho thấy tất cả những điểm yếu của Hiếu trong âm nhạc: Một giọng hát thiếu cảm xúc, cách phát triển giai điệu rập khuôn và lyric thiếu chiều sâu.

Tất cả cộng hưởng với một bản phối đều đều, cũ kỹ theo đúng phong cách những năm 2000, tạo thành một sản phẩm cũng dễ nghe, dễ nhớ nhưng để nói là hay thì nhiều người sẽ phản đối. Phải nói rằng việc sử dụng màu nhạc Vpop những năm 2000 không còn là một yếu tố mới mẻ và mang tính đột phá, trước HIEUTHUHAI, rất nhiều ca sĩ đã thử nghiệm và thành công. Nhưng đó là với điều kiện phải có sự nâng cấp, pha trộn và sáng tạo cho phù hợp với tư duy âm nhạc hiện đại – giống như cách Sơn Tùng M-TP đã làm với Chúng Ta Của Hiện Tại, chứ không phải bê nguyên một bản phối, cách hát và tuyến giai điệu của một bản nhạc từ cách đây 20 năm là đủ khiến người nghe thích thú.

HURRYKNG – MV Như Cách Anh Đã Từng Thôi

Điều tương tự cũng xảy ra với Như Cách Anh Đã Từng Thôi của HURRYKNG. Thậm chí, bài hát của Khang còn… tệ hơn, khi nó dễ nghe nhưng lại dễ quên vì quá đơn điệu để đọng lại trong đầu. Lyric trong cả hai bài hát này cũng khá hời hợt khi lặp lại những motive kể chuyện quen thuộc về một chàng trai bị người yêu bội bạc. Hiếu thì “máu rơi cũng chỉ vì em” hay “bao nhiêu cô gái đang chờ anh mỗi đêm”, Khang lại “cơn đau giăng kín lối” và “em có thể xem anh là ai đó ghé ngang cuộc đời” – đây đều là những mẫu câu đã được các nhạc sĩ Vpop sử dụng chán chê trong không biết bao nhiêu bản tình ca từ trước đến nay. Và điều đó lại càng khiến cả hai sản phẩm này không chỉ nhạt nhòa về phần âm nhạc, mà còn không có chiều sâu về nội dung.

Cả hai sản phẩm trên đều là một thắng lợi cho hai rapper đến từ GERDNANG khi đánh chiếm những vị trí rất cao trên BXH Top Trending, thế nhưng đều để lại một dấu hỏi rất lớn cho khán giả đại chúng về chất lượng âm nhạc. Cả 2 MV thơm mùi tiền dù đẹp nhưng cũng không cứu được nội dung âm nhạc thiếu đột phá. Với hai bài hát này, cả hai rappers từ GERDNANG đều đánh mất đi cá tính nghịch ngợm, lãng mạn đã từng làm nên những bản hit thú vị như Cua, Hẹn Gặp Em Dưới Trăng hay Không Thể Say… Có thể cả hai đều không còn muốn định nghĩa bản thân với vai trò của một rapper nữa, nhưng rõ ràng, ở vai trò của một ca sĩ thì hai sản phẩm này chỉ đạt ở mức trung bình khá. Và nó một lần nữa khiến khán giả qua đường tin vào định kiến về “rapper gameshow” – điều mà vốn dĩ cả hai đều muốn phá bỏ.

Và cũng thật tình cờ, khi đúng trong thời điểm này, cả MCK lẫn Obito đều lần lượt cho ra mắt hai bài hát đầy ngẫu hứng và nhanh chóng bước chân vào cuộc chiến Top Trending. Cả hai bài hát đều được bất ngờ tung lên trong đêm chứ không theo một chiến dịch quảng bá rầm rộ. Thậm chí còn chỉ có một tấm hình làm cover trên YouTube. Chuyện một nghệ sĩ có lượng fan hùng hậu ra sản phẩm và leo top trending là điều rất bình thường, và với lượng fan hùng hậu đang đói nhạc của hai rappers này thì việc lọt top sau vài tiếng phát hành là chuyện hiển nhiên.

MCK đánh úp dân tình với video 2 phút được đăng trên các nền tảng, có tên Tháp Drill Tự Do

Tháp Trap Tự Do – Obito

Tuy nhiên, cả Tháp Drill Tự Do lẫn Tháp Trap Tự Do đều không phải là một sản phẩm chính thức của cả MCK lẫn Obito. Hai bài hát này đều phát triển từ một đoạn nhạc Hoa đang hot trên TikTok, được hai rapper ngẫu hứng viết thêm giai điệu và melody mới trên hai nền type beat khác nhau. MCK mất 15′ để hoàn thiện, Obito mất 1 đêm. Bên cạnh câu hook tiếng Trung đều được hai rappers viết thêm lời Việt, thì cả hai cũng sáng tạo thêm phần verse của riêng mình. MCK viết 4 câu mới, Obito viết 12 câu. Cả 2 phần verse này đều mang một giai điệu bắt tai, có tính hoài niệm nhưng rất mới lạ và có cá tính của riêng mỗi người, không bị đi vào lối mòn thường thấy của một bản nhạc Hoa. Phần lời Việt được cả hai viết lại cũng thể hiện vốn từ đa dạng, tạo ra sự đồng điệu giữa cảm xúc, hình ảnh và lời ca, giúp cho khán giả thấy rõ khía cạnh lãng mạn của cả hai rappers. Obito hát “Trước phố xá bon chen đông người bước/ Ngày, tháng, năm, lại xa” thì MCK khiến các fan phải thuộc làu câu “Thời gian trôi qua thấm thoắt khiến lá thay màu xoá hết ký ức đôi ta” . Dù đây không phải những câu hát có lyric đẹp nhất, nhưng nó thể hiện cách dùng từ khá linh hoạt và không bị khuôn sáo theo những kiểu nhạc tình ca thường thấy. Và cần phải nói lại một lần rằng, đây là sản phẩm mà hai rappers này chỉ làm “chơi chơi”.

Khi cả 4 rappers đình đám chuyển sang hát, sự so sánh là điều không tránh khỏi. Rõ ràng, nhìn về chiều sâu của nội dung, cách phát triển giai điệu lẫn xử lý giọng hát – cả MCK lẫn Obito đều lấn lướt hai người đồng nghiệp đến từ GERDNANG. Và điều này một lần nữa nới rộng thêm khoảng cách trong mắt khán giả đại chúng về hai trường phái rapper trên thị trường hiện tại: Rapper và rapper “thần tượng”.

Trình của một rapper hay trình của một thần tượng?

“Đã nghe bài Trình chưa?” – là một câu mỉa mai của antifan về bài Trình của Hiếu. Họ cho rằng Trình không đủ “trình” sâu sắc và chua cay để diss antifan, và càng thể hiện “trình” non nớt và tâm thế dè dặt của Hiếu khi thả xích một bài rap mang tính phản kháng các hater.

Trong suốt sự nghiệp của mình, Hiếu từng trải qua một thời gian dài chật vật với việc đi tìm kiếm sự công nhận về khả năng rap khi mà người ta cho rằng mọi thành công Hiếu có được là nhờ đẹp trai và xuất hiện trên nhiều gameshow. Bản thân Hiếu là một chàng trai có khát khao chứng tỏ mình làm được nhiều hơn thế, cũng có niềm tin vào khả năng của bản thân và rõ ràng không muốn mình chỉ dừng lại ở việc làm ra những bản nhạc dễ nghe, dễ hit. Điều này thể hiện khá rõ trong album đầu tay – một album thuần rap với những suy nghĩ và góc nhìn khá gai góc của Hiếu về sự nổi tiếng, về hành trình học cách chấp nhận bản thân, và thái độ trước sự coi nhẹ của các hater. Một bước đi đáng trân trọng của Hiếu khi dành cả album đầu tay để thể hiện cái tôi và tình yêu với hiphop của mình.

Và đó là một album nghe rất… bình thường.

Với danh tiếng cùa Hiếu khi đó, Ai Cũng Phải Bắt Đầu Từ Đâu Đó nhanh chóng vụt lên phủ sóng MXH, thế nhưng nó không tạo được hiệu ứng mạnh mẽ như chính chủ nhân của nó mong đợi. Điều này đến từ việc nó vốn là một album thuần rap – khá khó nghe với mặt bằng chung khán giả của Hiếu, và bởi nó là thuần rap – nên nó cũng không đủ xuất sắc để thuyết phục rap fan vốn khó tính. Hãy nhớ trước đó ít lâu, Obito cũng cho ra mắt album Đánh Đổi, một album không chỉ đặc sệt rap mà còn cực kỳ “đầu đường xó chợ”. Đánh Đổi nhanh chóng giúp Obito một bước lên thẳng hàng ngũ những ngôi sao Gen Z thế hệ mới, nhờ chinh phục được cả người nghe đại chúng lẫn giới chuyên môn. Trong khi đó, Ai Cũng Phải Bắt Đầu Từ Đâu Đó dù có lượng stream khá ổn nhờ fanbase đông đảo của Hiếu, nhưng lại không được đánh giá cao về mặt chất lượng. 2 bài tốt nhất trong album này có thể kể đến Exit Sign – một sleeper hit, với đoạn hay nhất thuộc về phần hook của marzuz, và Không Phải Gu – một bản rap để thể hiện khía cạnh “gang gang” hip-hop của chủ nhân, nhưng phần hay nhất lại thuộc về hai khách mời là B Ray và Tage. Có thể nói rằng: Nếu không nhờ sự nổi tiếng sẵn có của Hiếu, album này khó mà được chú ý và đứng ngang hàng khi so với những album quá xuất sắc của năm 2023 như Loi Choi, ái, hay 99%…

Mờ nhạt trong album đầu tay, mờ nhạt trong chính bài hát dùng để flexing trước những nghi hoặc dành cho mình, vậy nên ngay cả khi lập những thành tích vô tiền khoáng hậu với Anh Trai Say Hi thì trong mắt người nghe nhạc qua đường, Hiếu vẫn chỉ là một rapper thần tượng: Nhạc không dở, nhưng cũng không xuất sắc. Có thể tạo hit nhờ nắm được thị hiếu của fan, có lượng fan đông đảo nhờ ngoại hình và tính cách mẫu mực, nhưng thiếu đi nghệ sĩ tính và âm nhạc thật sự khiến người nghe phải tâm đắc. Điều này thể hiện rõ nhất ở những cuộc tranh luận về khả năng của Hiếu trên các nền tảng mạng xã hội. Fan có thể bênh, nhưng khán giả trung lập đều thừa nhận: Âm nhạc của Hiếu chưa tương xứng với danh tiếng mà cậu đang có.

Điều tương tự cũng đang xảy ra với HURRYKNG, khi sản phẩm đầu tiên sau Anh Trai Say Hi của nam rapper này không tạo được nhiều ấn tượng với khán giả trung lập. Bài hát mới này để lộ ra một vấn đề lớn mà Khang cần giải quyết: Khả năng của HURRYKNG như thế nào khi không có các anh trai khác hỗ trợ? Trong tất cả các bài hát hot nhất Anh Trai Say Hi mà HURRYKNG góp mặt đều có sự cộng hưởng của các nhân tố hot khác, ví dụ như RHYDER hay HIEUTHUHAI. Bản thân Khang hot lên sau chương trình nhờ rất nhiều vào việc đẹp trai và có tính cách “tẻn tẻn”, hoàn toàn thiếu những dấu ấn đậm nét khiến người ta nhớ về tài năng toàn diện như RHYDER, chất alternative và cách viết lời thông minh như Dương Domic hay những tuyến giai điệu catchy cộp mác Quang Hùng MasterD. Nếu cứ tiếp tục cho ra mắt những sản phẩm “nhàng nhàng” như bài hát vừa xong, HURRYKNG sẽ bỏ lỡ mất cơ hội để đi xa hơn trong chặng đường âm nhạc của mình và thất bại trong việc thuyết phục khán giả trung lập rằng cậu là một rapper/ một ca sĩ có thực lực, dù cậu vẫn sẽ nhận được vô số hợp đồng quảng cáo và lời mời đi gameshow.

Có thể sau Anh Trai Say Hi, cả HIEUTHUHAI lẫn HURRYKNG đều đang chọn đi theo hướng của một thần tượng và không còn bó hẹp mình trong định nghĩa của một rapper. Điều đó lý giải cho sự năng nổ tham gia các gameshow và màu sắc âm nhạc trở nên thị trường hơn. Bản thân Hiếu cũng từng chia sẻ trong một bài phỏng vấn: Cậu làm bài Trình không phải để thể hiện trình, mà chỉ đơn giản nói rằng thước đo hiện tại của cậu về trình độ nằm ở những thứ mà cậu coi là quan trọng bây giờ: Sự đảm bảo về mặt tài chính và sự công nhận, yêu thương của các fan.

Đúng là việc trở thành một thần tượng không có gì là sai với một nghệ sĩ có ý thức về sức ảnh hưởng của bản thân, càng không sai khi nghệ sĩ đó còn rất trẻ và khao khát trải nghiệm thật nhiều những thử thách trong mọi lĩnh vực của nghệ thuật và giải trí. Nhưng, mỗi thần tượng đều cần một giá trị cốt lõi làm xương sống cho sự phát triển của mình, và với Hiếu hay Khang, giá trị cốt lõi ấy là âm nhạc. Vậy nên những đánh giá khắt khe của công chúng dành cho họ về khía cạnh âm nhạc là điều dễ hiểu. Một thần tượng rồi cũng sẽ đi qua độ tuổi lý tưởng để làm thần tượng, họ sẽ phải lớn lên, phải trút bỏ ngoại hình của mình và nhường sân cho những gương mặt khác trẻ đẹp và thú vị hơn. Điều duy nhất ở lại lúc này chính là nghệ sĩ tính và âm nhạc của mỗi người. Không thần tượng nào có thể đi xa nếu giá trị cốt lõi của họ không phát triển, đặc biệt trong bối cảnh có quá nhiều những nghệ sĩ mới – cũng trẻ, đẹp và tài năng xuất hiện mỗi năm.

Hiếu và Khang đều đã sở hữu một fanbase đông đảo và mạnh mẽ, điều đó vừa là lợi thế cho nền tảng sự nghiệp, nhưng cũng là rào cản lớn nếu muốn phát triển về chiều sâu nghệ thuật. Giờ đây, họ đã không chỉ còn làm nhạc để khẳng định cái tôi mà còn phải đảm bảo sản phẩm của mình phù hợp với thị hiếu của các fan. Sự o bế, bảo vệ và tình cảm của các fan cũng có thể là cái bẫy, dễ khiến chính những nghệ sĩ sống trong niềm tin rằng “mình đã làm tốt” và “chỉ cần làm thế này là đủ”. Fan có thể yêu cuồng nhiệt, nhưng tình yêu đó dễ khiến chính thần tượng quên rằng: Để thuyết phục khán giả trung lập thì nghệ sĩ cần chất hơn là cần hào quang.

Dĩ nhiên, họ có thể lựa chọn việc tiếp tục phát triển như một thần tượng, phủ sóng hình ảnh, thống trị truyền thông bằng các giá trị thương mại và quảng cáo – nếu những điều đó vẫn là thước đo của “trình” mà họ hướng tới, và chắc chắn họ sẽ làm điều đó rất tốt. Nhưng liệu chính họ sẽ hài lòng với cái “trình” đấy đến bao giờ, khi sâu thẳm bên trong, cả 2 đều là những người nghệ sĩ khát khao được công nhận về tài năng, chứ không phải số tiền mình kiếm được. Và quan trọng nhất: Cả 2 đều có đủ thực lực và vẫn còn rất nhiều thời gian để ngồi xuống, làm mới âm nhạc của mình, thử thách bản thân và tiến bộ hơn trong tương lai. Thay vì cứ tiếp tục cho ra mắt những sản phẩm vô thưởng vô phạt để có thêm một vài cái top trending, điều cả Hiếu và Khang cần lúc này có lẽ là một khoảng nghỉ ngơi để sức sáng tạo quay trở lại, cũng như con người nghệ sĩ bên trong có thêm thời gian để chiêm nghiệm, thử thách và nhào nặn một album, một E.P hoặc thậm chí chỉ cần một bài hát thật sự ấn tượng. Với thiện cảm sẵn có dành cho Hiếu và Khang, khán giả có thể chờ được cho đến khi cả hai quay lại với những sản phẩm có tính đột phá, và cũng sẽ không tiếc lời khen cùng sự công nhận nếu họ nhìn thấy ở đó những bước tiến và sự trưởng thành.

Kết

Cuộc chiến của 4 bài hát của 4 rapper trên Top trending không chỉ là một cuộc chiến về view, mà nó chỉ ra cho khán giả thấy cục diện của Rap Việt nói riêng hiện tại, khi một bên là các rapper thần tượng, và một bên là các rapper vẫn trung thành với nghệ sĩ tính. Cả hai con đường đều cần thiết với thị trường âm nhạc, đều đúng với những người chọn đi trên nó, và thành công nào cũng đáng được trân trọng vì những nỗ lực của mỗi nghệ sĩ.

Nhưng nó cũng nhắc cho chính HIEUTHUHAI và HURRYKNG một điều rằng: Con đường bền vững nhất của một rapper, một ca sĩ nằm ở “trình” âm nhạc, thể hiện qua những sản phẩm có chất lượng và chiều sâu ngày càng tiến bộ theo thời gian. Liệu họ sẽ hài lòng với hào quang của hiện tại, với “trình” của một thần tượng, hay thật sự đủ khát khao để nỗ lực vì một sự công nhận sâu sắc hơn cho âm nhạc của chính mình?

Bởi suy cho cùng, thứ bền vững nhất là trình độ, còn thứ dễ thay đổi nhất chính là Top Trending.