Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn

Hơn một nghìn năm trước, vùng sa mạc ở phía tây bắc New Mexico của Mỹ là nơi sinh sống của người Chaco, tộc người được coi là tổ tiên của người da đỏ ở châu Mỹ.

Dù sinh sống ở một trong những vùng sa mạc nóng và khô cằn nhất thế giới , nhưng người Chaco đã phát triển một nền văn minh rực rỡ. Với những tàn tích vẫn còn tồn tại đến ngày hôm nay, đó là quần thể nhà bằng đá với kiến trúc đáng kinh ngạc.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 1

Nằm tại tiểu bang New Mexico của Mỹ, Công viên lịch sử quốc gia quốc gia Chaco được cả thế giới biết đến với những tàn tích độc đáo của nền văn hóa Chaco tại hẻm núi Chaco .

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 2

Hẻm núi Chaco là một khu vực định cư quan trọng của của tộc người Anasazi Chaco trong khoảng thời gian từ năm 850 đến 1250. Các tàn tích nở nơi đây cho thấy sự tồn tại của một đô thị cổ tráng lệ do họ xây dựng.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 3

Đô thị cổ này bao gồm những khu nhà ở, các tòa nhà công cộng, chợ búa, nơi thực hiện nghi lễ, tôn giáo, chính trị và cả đài quan sát thiên văn học.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 4

Video đang HOT

Các kiến trúc ở hẻm núi Chaco có đặc trưng là các cấu trúc hình tròn, điều hiếm thấy ở các thành phố cổ của thế giới.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 5

Nét đặc sắc khác là các khu định cư được xây dựng dựa vào vị thế hiểm trở của các vách núi.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 6

Giữa các khu vực được kết nối với nhau bởi những con đường giao thông được xây dựng một cách cẩn thận.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 7

Các công trình ở Chaco đã được xây dựng trong điều kiện tự nhiên rất khắc nghiệt và sự giới hạn về tài nguyên thiên nhiên ở khu vực Tây Nam lục địa Bắc Mỹ.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 8

Người Anasazi Chaco đã sở hữu kỹ thuật xây dựng tiến bộ cùng cách thức tổ chức xã hội quy củ để tạo nên một nền văn minh lớn của khu vực Bắc Mỹ.

Khám phá dấu vết còn lại của một nền văn minh thịnh vượng và đầy bí ẩn - Hình 9

Công viên lịch sử quốc gia Chaco được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1987.

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang

Đến thành phố biển Nha Trang, bạn không thể không đến thăm khu Tháp Bà Ponagar - một trong những di tích lịch sử và văn hoá (đã được nhà nước xếp hạng) nổi tiếng nơi đây.

Kiến trúc tuyệt mỹ

Tháp Bà Ponagar có lối kiến trúc độc đáo và gần như còn nguyên vẹn qua dòng thời gian.

Cách trung tâm thành phố khoảng 2 km về phía bắc, tháp được xây dựng trên một khoảng đất khá bằng phẳng, rộng rãi của một quả đồi đá hoa cương, cao trên 10m so với mặt nước biển, tọa lạc bên bờ sông Cái, đường 2 Tháng 4, Nha Trang.

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang - Hình 1

Tổng thể kiến trúc của tháp Bà Ponagar gồm có 3 tầng. Tầng thấp: Ngang mặt đất bằng là ngôi tháp cổng mà nay không còn nữa. Từ đấy có những bậc thang bằng đá dẫn lên tầng giữa, nơi hiện chỉ còn hai dãy cột chính bằng gạch hình bát giác, mỗi bên 5 cột có đường kính hơn 1 mét và cao hơn 3 mét. Ở hai bên các dãy cột lớn có 12 cột nhỏ và thấp hơn, tất cả lại nằm trên một nền bằng gạch cao hơn 1 mét. Tầng trên cùng là nơi các tháp được xây dựng, ngay trước mặt ngôi tháp chính. Tháp Bà Ponagar dùng để chỉ chung quần thể đền tháp này nhưng thực ra nó chỉ là tên gọi của ngọn tháp lớn nhất, cao khoảng 23m.

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang - Hình 2

Cụm tháp Ponagar

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang - Hình 3

Dãy cột bình đài phía trước cụm tháp

Tháp Bà Ponagar là công trình tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc dân tộc Chăm. Kỹ thuật xây dựng giai đoạn từ thế kỷ thứ VIII đến XIII cho đến nay vẫn là điều bí ẩn dù nhiều nhà nghiên cứu đã vào cuộc, nhiều công trình khoa học đã được thực hiện. Người ta vẫn chưa hiểu được người Chăm đã làm cách nào để những viên gạch với kích cỡ 20x20cm cứ chồng khít lên nhau mà không cần bất kỳ một chất kết dính nào. Đó là nét độc đáo khiến du khách thêm phần yêu thích ngôi đền tháp này.

Về kỹ thuật, tất cả tháp này được xây bằng gạch và trang trí nghệ thuật bằng các chất liệu đá - gốm, nội dung thể hiện cũng gắn liền với các vị thần được thờ ở đây. Các tác phẩm điêu khắc bằng đá thể hiện các chủ đề khác nhau theo tôn giáo Bà-la-môn, như các pho tượng tròn (hiện đang trưng bày tại Viện Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa) gắn liền với khu đền tháp tạo thành mảng kiến trúc nghệ thuật tuyệt mỹ...

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang - Hình 4

Tượng thờ Ponaga Kauthara

Đắm say lòng người

Vào những ngày lễ vía Bà hàng năm (từ 20 đến 23 tháng 3 âm lịch) tháp Bà Ponagar đón hàng vạn khách du lich hành hương cũng như người dân trong vùng về dự lễ hội. Cũng như nhiều lễ hội khác của người Việt, trong những ngày vía Bà ở tháp Bà, xen kẽ giữa các lễ chính là những hoạt động tôn giáo và tín ngưỡng dân gian, như đọc kinh cầu an của các nhà sư, tục xin xăm Bà của những người dân; là những cuộc trình diễn múa lân, biểu diễn hát bội... Đặc biệt là hoạt động lễ thức mà người Chăm xưa đã để lại cho tháp Bà.

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang - Hình 5

Lễ hội Tháp Bà

Bí ẩn tháp Bà Ponagar Nha Trang - Hình 6

Múa Aspara

Một trong những di sản độc đáo nhất trong lễ hội vía Bà ở tháp Bà là múa bóng. Tại tháp Bà có một đội múa với những diễn viên là người dân tộc Chăm, họ vui vẻ phục vụ khách du lịch và cũng sẵn lòng múa theo yêu cầu của du khách mà không lấy phí. Những bài múa nổi tiếng của dân tộc Chăm như Apsara, bến nước tình yêu, tình làng giềng... cùng tiếng khèn Saranai, trống ghi-năng vui nhộn làm say đắm bao lòng người du khách. Khi vũ công cùng dàn nhạc nhịp bước theo điệu nhảy cũng là lúc những du khách cũng lắc lư theo điệu múa, tiếng nhạc.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Một đảo miền Trung Việt Nam được vinh danh ngay đầu năm 2026, báo Thái nhận xét: "Đẹp như phim điện ảnh!"Một đảo miền Trung Việt Nam được vinh danh ngay đầu năm 2026, báo Thái nhận xét: "Đẹp như phim điện ảnh!"
15:31:18 13/01/2026
Tôi bán ôtô, đạp xe từ Tây Ban Nha đến Việt NamTôi bán ôtô, đạp xe từ Tây Ban Nha đến Việt Nam
08:21:26 13/01/2026
Kinh nghiệm du lịch Trung Quốc: Hiểu về văn hóa nhà vệ sinh ngồi xổm để tránh bỡ ngỡKinh nghiệm du lịch Trung Quốc: Hiểu về văn hóa nhà vệ sinh ngồi xổm để tránh bỡ ngỡ
08:29:53 14/01/2026
Ngoài Fansipan, Mẫu Sơn, nơi này cũng có băng giá dày đặc: Độ cao gần 2000m, cách Hà Nội hơn 200kmNgoài Fansipan, Mẫu Sơn, nơi này cũng có băng giá dày đặc: Độ cao gần 2000m, cách Hà Nội hơn 200km
15:29:07 13/01/2026
Vũng Tàu: Hoa đỗ mai rực hồng trên đồi Con Heo thu hút đông đảo du khách check-inVũng Tàu: Hoa đỗ mai rực hồng trên đồi Con Heo thu hút đông đảo du khách check-in
14:57:08 13/01/2026
Sì Thâu Chải bản làng bình yên khiến du khách mê mẩn giữa núi rừng Lai ChâuSì Thâu Chải bản làng bình yên khiến du khách mê mẩn giữa núi rừng Lai Châu
08:27:50 14/01/2026
Điểm 'check-in gây sốt' khi du lịch Phan ThiếtĐiểm 'check-in gây sốt' khi du lịch Phan Thiết
11:43:03 14/01/2026
Du lịch Hà Tiên khởi sắcDu lịch Hà Tiên khởi sắc
07:51:12 13/01/2026

Tin đang nóng

Ở Việt Nam có một phú bà chơi rất nét: Xây biệt thự dưỡng già với bạn thân, U40 chồng chăm như em béỞ Việt Nam có một phú bà chơi rất nét: Xây biệt thự dưỡng già với bạn thân, U40 chồng chăm như em bé
10:16:03 14/01/2026
Dispatch vào cuộc, vạch trần thêm chuyện đáng xấu hổ của sao nữ "mây mưa" trong xeDispatch vào cuộc, vạch trần thêm chuyện đáng xấu hổ của sao nữ "mây mưa" trong xe
09:03:45 14/01/2026
Xe khách chở 11 người gặp nạn trên cao tốc Pháp Vân - Nghi Sơn, 4 người tử vongXe khách chở 11 người gặp nạn trên cao tốc Pháp Vân - Nghi Sơn, 4 người tử vong
09:25:48 14/01/2026
Kỳ Duyên - Thiên Ân: Liên tục bảo vệ nhau, nhiều lần gây tranh cãiKỳ Duyên - Thiên Ân: Liên tục bảo vệ nhau, nhiều lần gây tranh cãi
08:53:13 14/01/2026
Cần cẩu sập xuống đoàn tàu ở Thái Lan, ít nhất 22 người chếtCần cẩu sập xuống đoàn tàu ở Thái Lan, ít nhất 22 người chết
12:49:27 14/01/2026
Thi thể cô gái Nhật bị giấu ở khe tường, chủ quán bật 5 máy lọc không khíThi thể cô gái Nhật bị giấu ở khe tường, chủ quán bật 5 máy lọc không khí
11:48:48 14/01/2026
Đúng 20h hôm nay, ngày 14/1/2026, 3 con giáp này lộc nhiều vô kể, đếm tiền không hết, no nê tiêu xài, một bước đổi đờiĐúng 20h hôm nay, ngày 14/1/2026, 3 con giáp này lộc nhiều vô kể, đếm tiền không hết, no nê tiêu xài, một bước đổi đời
10:09:31 14/01/2026
Báo Trung: Lisa (BLACKPINK) và bạn trai tài phiệt "lên đồn", video nhạy cảm bị phát tán khắp MXH?Báo Trung: Lisa (BLACKPINK) và bạn trai tài phiệt "lên đồn", video nhạy cảm bị phát tán khắp MXH?
09:46:29 14/01/2026

Tin mới nhất

Bỏ túi lịch trình du lịch Huế tự túc cho người đi lần đầu

Bỏ túi lịch trình du lịch Huế tự túc cho người đi lần đầu

12:31:00 14/01/2026
Dạo bước trong Đại Nội, ngắm cầu Trường Tiền, thưởng thức bún bò và bánh Huế, du khách sẽ cảm nhận trọn vẹn vẻ trầm lắng, tinh tế của cố đô.
Cải vàng khoe sắc trên cao nguyên Mộc Châu khiến du khách đứng ngồi không yên

Cải vàng khoe sắc trên cao nguyên Mộc Châu khiến du khách đứng ngồi không yên

12:28:23 14/01/2026
Giữa mùa đông, Mộc Châu khoác sắc vàng hoa cải nở sớm, tạo bức tranh cao nguyên bình yên, dịu dàng, gợi nhớ những cánh đồng hoa trên đảo Jeju Hàn Quốc.
Tà Xùa: Đại diện duy nhất của Việt Nam vào top 26 điểm đến thế giới năm 2026

Tà Xùa: Đại diện duy nhất của Việt Nam vào top 26 điểm đến thế giới năm 2026

12:24:53 14/01/2026
Vượt qua nhiều địa danh nổi tiếng, xã vùng cao Tà Xùa (Sơn La) vừa được kênh truyền hình NDTV vinh danh trong danh sách điểm đến toàn cầu nhờ vẻ đẹp hoang sơ và trải nghiệm săn mây độc đáo.
Khám phá du lịch Bình Thuận

Khám phá du lịch Bình Thuận

12:22:30 14/01/2026
Xã Bình Thuận nằm bên đèo Pha Đin huyền thoại, có nhiều lợi thế về cảnh quan núi non hùng vĩ, khí hậu mát lành, nương chè hữu cơ xanh mướt và bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào Thái, Mông.
Kinh nghiệm lựa chọn homestay, resort khi du lịch Lương Sơn Hòa Bình mới nhất 2026

Kinh nghiệm lựa chọn homestay, resort khi du lịch Lương Sơn Hòa Bình mới nhất 2026

12:19:48 14/01/2026
Lương Sơn - mảnh đất cửa ngõ của Hòa Bình - đang trở thành thủ phủ nghỉ dưỡng cuối tuần nhờ khoảng cách rất gần Hà Nội và cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ.
Sắc hồng hoa tớ dày phủ khắp bản làng Lào Cai

Sắc hồng hoa tớ dày phủ khắp bản làng Lào Cai

12:17:12 14/01/2026
Giữa tháng 1-2026, khi không khí vùng cao còn se lạnh, hoa tớ dày (đào rừng) đồng loạt bung nở, phủ sắc hồng khắp bản Háng Gàng, xã Lao Chải, tỉnh Lào Cai.
Cẩm nang du lịch Lương Sơn, Hòa Bình, Phú Thọ: Hành trình về với thiên nhiên và cội nguồn 2026

Cẩm nang du lịch Lương Sơn, Hòa Bình, Phú Thọ: Hành trình về với thiên nhiên và cội nguồn 2026

12:15:01 14/01/2026
Chào mừng bạn đến với hành trình khám phá những vùng đất cửa ngõ Tây Bắc, nơi có sự giao thoa tuyệt vời giữa cảnh sắc núi non hùng vĩ và những giá trị văn hóa lịch sử lâu đời.
Sa Pa: Điểm đến lý tưởng cho người tuổi Sửu năm 2026 theo Travel + Leisure

Sa Pa: Điểm đến lý tưởng cho người tuổi Sửu năm 2026 theo Travel + Leisure

12:11:47 14/01/2026
Tạp chí Mỹ bình chọn Sa Pa là nơi sống chậm hoàn hảo để tái tạo năng lượng nhờ vẻ đẹp của ruộng bậc thang và những trải nghiệm văn hóa bản địa sâu sắc.
Nam Du có gì hấp dẫn khiến du khách mê mẩn đứng ngồi không yên?

Nam Du có gì hấp dẫn khiến du khách mê mẩn đứng ngồi không yên?

12:09:52 14/01/2026
Nam Du hút du khách với cảnh biển hoang sơ, đời sống chậm rãi và ẩm thực đặc sắc, là điểm đến lý tưởng để thư giãn và kết nối với thiên nhiên.
Bảo tàng Ninh Thuận: Khám phá kiến trúc kim tự tháp và di sản văn hóa Chăm độc đáo

Bảo tàng Ninh Thuận: Khám phá kiến trúc kim tự tháp và di sản văn hóa Chăm độc đáo

12:03:57 14/01/2026
Tọa lạc tại trung tâm Phan Rang, Bảo tàng Ninh Thuận gây ấn tượng với kiến trúc đặc sắc, lưu giữ hơn 40.000 hiện vật quý giá về lịch sử và văn hóa dân tộc Chăm.
Suối Lạnh Ninh Thuận: Kinh nghiệm khám phá điểm dã ngoại hoang sơ và mát lạnh giữa núi rừng Bác Ái

Suối Lạnh Ninh Thuận: Kinh nghiệm khám phá điểm dã ngoại hoang sơ và mát lạnh giữa núi rừng Bác Ái

11:59:22 14/01/2026
Khám phá Suối Lạnh, tọa độ giải nhiệt lý tưởng với dòng nước mát lạnh quanh năm, phong cảnh đại ngàn nguyên sơ và những trải nghiệm văn hóa Raglai độc đáo tại Bác Ái.
Vườn quốc gia Phú Quốc: Cẩm nang trekking và khám phá lá phổi xanh giữa lòng đảo ngọc

Vườn quốc gia Phú Quốc: Cẩm nang trekking và khám phá lá phổi xanh giữa lòng đảo ngọc

11:55:02 14/01/2026
Tận hưởng hành trình xuyên rừng nguyên sinh Phú Quốc, chinh phục suối Đá Bàn và ngắm mùa hoa sim tím rực rỡ với những kinh nghiệm thực tế cần thiết cho du khách.

Có thể bạn quan tâm

Khởi tố 8 đối tượng mua bán trái phép hóa đơn

Khởi tố 8 đối tượng mua bán trái phép hóa đơn

Pháp luật

14:41:48 14/01/2026
Dù doanh nghiệp không phát sinh giao dịch thực tế với các công ty xuất hóa đơn, nhưng các đối tượng vẫn mua hóa đơn trái phép để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào.
V BTS đạt 70 triệu người theo dõi Instagram nhanh nhất thế giới

V BTS đạt 70 triệu người theo dõi Instagram nhanh nhất thế giới

Sao châu á

14:41:34 14/01/2026
V BTS tiếp tục xác lập kỷ lục mới khi trở thành người đạt mốc 70 triệu người theo dõi trên Instagram nhanh nhất thế giới.
Hình ảnh khác lạ hiếm thấy của MC Thụy Vân VTV

Hình ảnh khác lạ hiếm thấy của MC Thụy Vân VTV

Sao việt

14:37:52 14/01/2026
Á hậu, MC Thụy Vân đổi mới hình ảnh với phong cách cá tính, khác hẳn vẻ dịu dàng, nền nã thường thấy khi dẫn trên sóng VTV.
Hé lộ hậu trường show cưỡi rắn khổng lồ khiến Thái Y Lâm lỗ hơn 260 tỷ đồng

Hé lộ hậu trường show cưỡi rắn khổng lồ khiến Thái Y Lâm lỗ hơn 260 tỷ đồng

Nhạc quốc tế

14:34:21 14/01/2026
Mức đầu tư khủng cho sân khấu và trang phục được cho là nguyên nhân khiến 3 đêm diễn của nữ ca sĩ Thái Y Lâm lỗ hơn 70 triệu NDT (hơn 260 tỷ đồng).
Cô gái Huế qua đời trước ngày cưới nửa tháng, hôn phu xót xa tiễn biệt

Cô gái Huế qua đời trước ngày cưới nửa tháng, hôn phu xót xa tiễn biệt

Netizen

14:23:22 14/01/2026
Chỉ còn chưa đầy nửa tháng là đến ngày cưới, Hiếu không may qua đời ở tuổi 24 vì căn bệnh lupus ban đỏ, khiến nhiều người xót thương.
Mỹ cảnh báo Iran sẽ phải trả giá đắt vì trấn áp biểu tình bằng vũ lực

Mỹ cảnh báo Iran sẽ phải trả giá đắt vì trấn áp biểu tình bằng vũ lực

Thế giới

14:09:19 14/01/2026
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải trả giá đắt nếu tiếp tục trấn áp biểu tình bằng vũ lực, đồng thời tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ người dân Iran.
Lằn ranh - Tập 52: Ông Sách tiết lộ điểm yếu, tuyên bố không gặp người tình

Lằn ranh - Tập 52: Ông Sách tiết lộ điểm yếu, tuyên bố không gặp người tình

Phim việt

13:58:07 14/01/2026
Ông Sách không ngại nói với Trinh về điểm yếu duy nhất của mình. Đó chính là Mỹ Trinh. Ông còn nói rõ vào thời điểm này cả hai cần làm gì để đợi bão qua đi.
Tiết lộ gây sốc về tiền tác quyền hit quốc dân 10 tỷ view: 400 nghìn một lần diễn, cả nước thuộc nằm lòng

Tiết lộ gây sốc về tiền tác quyền hit quốc dân 10 tỷ view: 400 nghìn một lần diễn, cả nước thuộc nằm lòng

Nhạc việt

13:42:41 14/01/2026
Trong bối cảnh nhiều bản hit được đo lường bằng doanh thu và hợp đồng, ca khúc này lại lan tỏa bằng sự tự nguyện, tinh thần cống hiến và ý thức cộng đồng.
Instagram phủ nhận bị lộ mật khẩu tài khoản, người dùng có nên lo lắng?

Instagram phủ nhận bị lộ mật khẩu tài khoản, người dùng có nên lo lắng?

Thế giới số

13:31:11 14/01/2026
Instagram đã lên tiếng trấn an người dùng rằng mạng xã hội này không bị lộ dữ liệu và đảm bảo tài khoản của người dùng vẫn đang an toàn.
Xác định nguyên nhân ban đầu vụ tai nạn 4 người tử vong trên cao tốc

Xác định nguyên nhân ban đầu vụ tai nạn 4 người tử vong trên cao tốc

Tin nổi bật

13:02:05 14/01/2026
Sáng 14/1, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa đã có mặt tại hiện trường, điều tra vụ tai nạn giao thông trên cao tốc Bắc - Nam khiến 4 người chết, 6 người bị thương.
Tháng Chạp, đừng than nghèo kể khổ: Càng kêu ca càng mất lộc, hãy nói thường xuyên 3 câu này để "kích hoạt" vận may

Tháng Chạp, đừng than nghèo kể khổ: Càng kêu ca càng mất lộc, hãy nói thường xuyên 3 câu này để "kích hoạt" vận may

Trắc nghiệm

13:00:03 14/01/2026
Tháng Chạp, người xưa thường gọi là tháng Củ Mật - thời điểm giao thoa nhạy cảm của đất trời. Đừng vô tình để những lời than vãn làm hao tài tốn của, hãy thay đổi khẩu khí để đón một năm mới rực rỡ và hanh thông hơn.