Khám phá bất ngờ trong bầu khí quyển giải thích bí ẩn trên Sao Hỏa

Nghiên cứu mới do Đại học Arizona dẫn đầu cập nhật sự hiểu biết của chúng ta về cách nước thoát ra khỏi Sao Hỏa.

Khám phá bất ngờ trong bầu khí quyển giải thích bí ẩn trên Sao Hỏa - Hình 1

Sao Hỏa từng có các đại dương nhưng giờ đây khô cằn, khiến nhiều người tự hỏi làm thế nào mà lượng nước bị mất đi. Các nhà nghiên cứu của Đại học Arizona đã phát hiện ra một lượng nước lớn đáng kinh ngạc trong bầu khí quyển trên của Sao Hỏa, nơi nó bị phá hủy nhanh chóng, giải thích một phần bí ẩn về hành tinh Đỏ.

Shane Stone, tác giả chính của báo cáo mới được xuất bản trên tạp chí Science, cho biết kể từ năm 2014, anh đã làm việc trong sứ mệnh MAVEN của NASA. Tàu vũ trụ MAVEN bắt đầu quay quanh Sao Hỏa vào năm 2014 và đã ghi lại thành phần của bầu khí quyển phía trên của hành tinh này kể từ đó.

“Chúng ta biết rằng hàng tỷ năm trước có nước lỏng trên bề mặt Sao Hỏa. Chắc hẳn đã có một bầu khí quyển dày hơn, vì vậy chúng ta biết rằng Sao Hỏa bằng cách nào đó đã mất phần lớn khí quyển vào không gian. MAVEN đang cố gắng mô tả các quy trình gây ra sự mất mát này và một phần trong số đó là hiểu chính xác cách Sao Hỏa mất nước”, Stone nói.

Các đồng tác giả của nghiên cứu bao gồm Roger Yelle, giáo sư khoa học hành tinh, cố vấn nghiên cứu của Stone, cũng như các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Chuyến bay Không gian Goddard của NASA và Trung tâm Nghiên cứu và Khám phá về Khoa học Công nghệ Không gian ở Maryland.

Khi MAVEN quay quanh Sao Hỏa, nó sẽ chui vào bầu khí quyển của hành tinh này cứ sau 4 tiếng rưỡi. Các thiết bị được tích hợp đã được đo lường sự phong phú của các phân tử nước nằm ở khoảng cách khoảng 160km từ bề mặt của hành tinh Đỏ. Từ thông tin này, các nhà khoa học có thể suy ra lượng nước có trong khí quyển.

Các quan sát trong quá khứ sử dụng MAVEN và Kính viễn vọng Không gian Hubble cho thấy lượng nước mất đi từ tầng trên của Sao Hỏa thay đổi theo mùa. So với Trái đất, Sao Hỏa có đường đi hình bầu dục xung quanh Mặt trời và gần nó nhất vào mùa hè ở bán cầu nam của hành tinh Đỏ.

Stone và nhóm của ông phát hiện ra rằng khi sao Hỏa ở gần Mặt trời nhất, hành tinh này ấm lên và nhiều nước hơn – được tìm thấy trên bề mặt dưới dạng băng – di chuyển từ bề mặt lên tầng trên của bầu khí quyển, nơi nó bị mất vào không gian. Điều này xảy ra một lần mỗi năm trên Sao Hỏa hoặc khoảng hai năm một lần trên Trái đất.

Các cơn bão bụi khu vực này xảy ra trên sao Hỏa hàng năm và các cơn bão bụi toàn cầu xảy ra trên khắp hành tinh Đỏ khoảng 10 năm một lần dẫn đến việc làm nóng thêm bầu khí quyển và gia tăng sự di chuyển lên của nước.

Stone cho biết, các quá trình tạo ra chuyển động theo chu kỳ này mâu thuẫn với bức tranh cổ điển về sự thoát nước từ Sao Hỏa, cho thấy nó chưa hoàn thiện. Theo quy trình cổ điển, băng hình thành từ nước được chuyển thành khí và bị phá hủy bởi tia nắng Mặt trời trong tầng khí quyển thấp hơn. Tuy nhiên, quá trình này sẽ diễn ra như một dòng nước chảy chậm, ổn định, không bị ảnh hưởng bởi các mùa hoặc bão bụi, không phù hợp với các quan sát hiện tại.

Stone nói thêm: “Điều này rất quan trọng vì chúng tôi không hề mong đợi có thể nhìn thấy nước trong bầu khí quyển phía trên của Sao Hỏa. Nếu chúng ta so sánh Sao Hỏa với Trái đất, nước trên Trái đất bị giới hạn gần bề mặt vì một thứ gọi là hygropause. Nó chỉ là một lớp trong khí quyển đủ lạnh để ngưng tụ (và do đó ngăn chặn) mọi hơi nước bay lên trên”.

Nhóm nghiên cứu lập luận rằng nước đang di chuyển qua những gì đáng lẽ phải là hiện tượng hygropause của Sao Hỏa, có khả năng quá ấm để ngăn hơi nước. Khi ở trên tầng cao của bầu khí quyển, các phân tử nước bị các ion tách ra rất nhanh. Trong vòng 4 giờ, các sản phẩm phụ sau đó bị mất vào không gian.

Việc mất bầu khí quyển và nước vào không gian là nguyên nhân chính khiến Sao Hỏa lạnh và khô so với Trái đất ấm và ẩm ướt. Dữ liệu mới này từ MAVEN tiết lộ một quá trình mà sự mất mát này vẫn xảy ra cho đến ngày nay.

Khi nhóm nghiên cứu ngoại suy những phát hiện của họ cách đây 1 tỷ năm, họ phát hiện ra rằng quá trình này có thể gây ra sự mất mát của một đại dương toàn cầu sâu khoảng hơn 43 cm.

Stone giải thích: “Nếu chúng ta lấy nước và trải đều trên toàn bộ bề mặt Sao Hỏa, đại dương nước bị mất vào không gian do quá trình mới mà chúng tôi mô tả sẽ sâu hơn 43 cm. Thêm 15cm sẽ bị mất chỉ do ảnh hưởng của các cơn bão bụi toàn cầu ”.

Trong các cơn bão bụi toàn cầu , lượng nước có thể được vận chuyển lên tầng trên của bầu khí quyển nhiều gấp 20 lần. Ví dụ, một cơn bão bụi toàn cầu kéo dài 45 ngày giải phóng lượng nước tương đương vào vũ trụ mà Sao Hỏa sẽ mất đi trong một năm tĩnh lặng , tương đương 687 ngày Trái đất.

Trong khi Stone và nhóm nghiên cứu không thể ngoại suy xa hơn 1 tỷ năm, Stone nghĩ rằng quá trình này có thể không hoạt động giống như trước đó, bởi vì Sao Hỏa có thể đã có hiện tượng hygropause mạnh hơn từ lâu.

“Trước khi quá trình mà chúng tôi mô tả bắt đầu hoạt động, hẳn đã có một lượng đáng kể khí quyển thoát ra ngoài vũ trụ. Chúng tôi vẫn cần giảm thiểu tác động của quá trình này và thời điểm nó bắt đầu hoạt động”, Stone nhấn mạnh.

Mặt trời bắt đầu chu kỳ mới

Các chuyên gia từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan Khí tượng Mỹ (NOAA) đã nhất trí đánh dấu tháng 12 năm 2019 là thời điểm bắt đầu một chu kỳ hoạt động mới của Mặt trời. Vì cần nhiều thời gian để tính toán và xác nhận điều này nên thông tin trên mới được công bố vào hôm qua, 16/9.

Mặt trời bắt đầu chu kỳ mới - Hình 1

Các chu kỳ hoạt động của Mặt trời được nhà thiên văn học Thụy Sĩ Rudolf Wolf phát hiện vào năm 1843. Ông cho rằng thời gian hoạt động kéo dài khoảng 11 năm và lần ngược lại theo lịch sử đến năm 1749. Các nhà thiên văn coi thời điểm đó là năm bắt đầu của chu kỳ số 1. Giờ đây, theo các chuyên gia, chu kỳ thứ 25 đã bắt đầu.

Chu kỳ Mặt trời là thuật ngữ chỉ sự thay đổi định kỳ về số lượng các vết đen trên bề mặt Mặt trời. Trong đó, khoảng thời gian ngôi sao tĩnh lặng nhất, tức là có ít vết đen nhất, được gọi là giai đoạn cực tiểu và ngược lại, giai đoạn cực đại chỉ thời kỳ Mặt trời hoạt động mạnh nhất, tức có nhiều vết đen nhất.

Chu kỳ 25 được dự đoán là rất giống với chu kỳ trước. Theo đó, nó sẽ kéo dài 11 năm và đạt cực đại vào tháng 7/2025. Mặt trời khi đó có thể xảy ra hiện tượng chói sáng và xuất hiện các vụ phun trào của bão Mặt trời.

Vết đen của Mặt trời là dấu hiệu khởi đầu cho các vụ nổ và sự kiện giải phóng ánh sáng, vật chất và năng lượng vào không gian. Trong hơn một năm rưỡi qua, ngôi sao của chúng ta đã trải qua một thời kỳ yên ắng với hầu như không có vết đen nào trên bề mặt.

Việc hiểu rõ chu kỳ hoạt động của Mặt trời sẽ giúp các nhà khoa học dự đoán thời tiết không gian cũng như tác động của nó đến hệ thống lưới điện, hàng không, GPS, tên lửa, vệ tinh và phi hành gia trong không gian, qua đó có sự chuẩn bị tốt nhất để giảm thiểu thiệt hại.

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tìm thấy căn phòng bí ẩn sau tấm gương phòng tắm
20:11:43 08/03/2021
Tiếp viên đánh phi công gãy răng trên máy bay
20:17:08 08/03/2021
Chi hàng nghìn USD để cấy chuỗi hạt vào "cậu nhỏ"
07:57:50 09/03/2021
Mở kim tự tháp Maya, phát hiện 'đường vào' một thế giới khác chưa từng biết
15:36:01 08/03/2021
Thợ xây lăng mộ hoàng gia thường bị 'chôn sống' để bịt đầu mối, làm sao thoát khỏi bi kịch này?
10:39:21 08/03/2021
Clip báo đen đột nhập nhà dân rình bắt chó
11:05:16 08/03/2021
Phát hiện mới về rồng Komodo
15:40:51 08/03/2021
Nếu Mặt Trời 'tắt ngấm' thì sinh vật trên Trái Đất có thể tồn tại bao lâu?
14:33:55 09/03/2021
Tử vong vì va trúng người lướt sóng trên biển
13:45:05 08/03/2021
Có gì bên trong chung cư trốn ngày tận thế siêu độc?
14:22:48 09/03/2021

Thông tin đang nóng

Ngọc Trinh phủ cây xanh quanh biệt thự 55 tỷ để "khỏi ai dòm"
13:50:56 09/03/2021
Em gái kết nghĩa gửi hết đồ Vân Quang Long về Việt Nam: Tôi đã giải quyết xong mọi ân oán
14:04:48 09/03/2021
Lệ Quyên bí mật mừng sinh nhật tình trẻ
12:50:02 09/03/2021
Phùng Thiệu Phong sốt ruột hối thúc Triệu Lệ Dĩnh mang bầu lần 2, thậm chí còn giở mánh khoé với vợ?
12:00:26 09/03/2021
Soi 'nhà tân hôn' của Hyun Bin và Son Ye Jin: Sang trọng bậc nhất, là hàng xóm của loạt sao nổi tiếng
14:47:00 09/03/2021
Thách cưới 300 triệu mẹ chồng vẫn đồng ý, ngày ăn hỏi nhà tôi xanh mặt mở phong bì tiền
12:22:41 09/03/2021
Rộ tin đồn Chi Pu từng bị NSƯT Hà Thủy đuổi về sau 2 ngày học hát
15:43:33 09/03/2021
Bị réo tên khi tỷ phú Hoàng Kiều tuyển giúp việc, Ngọc Trinh ẩn ý đáp trả?
15:13:14 09/03/2021
Trịnh Sảng: 'Cả đời đau khổ'
12:44:19 09/03/2021
Cổ Lực Na Trát đóng Điêu Thuyền cùng Cổ Thiên Lạc với combo nhan sắc “không đùa được đâu”
13:44:45 09/03/2021

Tin mới nhất

Hòn đảo lý tưởng cho kỳ nghỉ yên tĩnh ở Đức

14:27:59 09/03/2021
Đảo nhân tạo giữa hồ ở vùng tây bắc nước Đức giống như một nơi hoàn hảo để tận hưởng cuộc sống yên tĩnh biệt lập.

'Siêu trái đất' kỳ lạ: phân nửa sùng sục núi lửa, phân nửa yên lặng chết chóc

15:42:37 07/03/2021
Ít ai biết về sự tồn tại của một hành tinh có tên LHS 3844b, nhưng giờ đây nó đã nổi tiếng trong giới khoa học: Đây là hành tinh đầu tiên bên ngoài hệ mặt trời có vẻ như đang xảy ra hoạt động kiến tạo.

Con 'sói lạ' trong sở thú ở Trung Quốc

15:36:33 07/03/2021
Một con chó giống Rottweiler đã được sở thú ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc nhốt vào chuồng sói, khi con sói thật chết vì tuổi già.

Chứng kiến một hành động của cô dâu, chú rể hủy hôn khi đang đến lễ đường

15:32:39 07/03/2021
Biết câu chuyện phía sau, cư dân mạng nảy lên cuộc tranh cãi với nhiều ý kiến trái chiều, không ít người mong cặp đôi bình tĩnh giải quyết mọi chuyện. 

Xác cá mập bị đâm vào đầu bí ẩn, dạt vào bờ biển

15:19:23 07/03/2021
Một cảnh tượng lạ lùng trên bãi biển ở Los Cabos, Mexico: Con cá mập mako vây ngắn bị đâm vào đầu bằng vật thể bí ẩn và dạt lên bờ.

Hi hữu 2 lần thoát khỏi 'lưỡi hái của Thần Chết'

15:15:35 07/03/2021
Câu tục ngữ Phúc bất trùng lai dường như không chuẩn xác đối với trường hợp của một kỹ sư máy bay 30 tuổi người Bolivia - anh Erwin Tumiri, khi anh đã hai lần may mắn thoát chết trong những vụ tai nạn thảm khốc.

Con Koala ở vườn thú Nhật Bản lập kỷ lục Guinness thọ nhất thế giới

15:13:33 07/03/2021
Một con Koala ở vườn thú ở Nhật Bản đã được tổ chức kỷ lục thế giới Guinness công nhận là con Koala sống thọ nhất thế giới trong điều kiện nuôi nhốt, sau khi được xác nhận là 24 tuổi.

Phát hiện kinh ngạc cây hóa thạch 20 triệu năm tuổi còn nguyên cả cành, rễ

15:09:11 07/03/2021
Các nhà khoa học Hy Lạp đã có phát hiện kinh ngạc về một thân cây từ 20 triệu năm trước vẫn còn cả cành và hệ rễ sau khi hóa thạch bởi một vụ phun trào núi lửa.

Nạn nhân tai nạn xe máy sống lại trên bàn mổ tử thi

10:09:58 07/03/2021
Sau khi tai nạn xảy ra, đám đông gần 2.000 người đã tập trung xung quanh chiếc xe cứu thương được sử dụng để vận chuyển thi thể Shankar Shanmukh Gombi đến bệnh viện và không ai nghĩ rằng anh còn sống.

Lần đầu mua vé số trong đời, cô gái 18 tuổi trúng luôn 25.000 đô la Mỹ

10:06:19 07/03/2021
Sloan Stanley đã thắng giải 25.000 đô la Mỹ từ chiếc vé số đầu tiên mà cô mua trong đời, sau khi bước sang tuổi 18 được 4 ngày.

Những thú cưng lạ lùng

07:42:28 07/03/2021
Chó và mèo là những thú cưng điển hình của con người, nhưng ngoài chúng ra, còn có những con vật kỳ lạ, vốn sống nơi hoang dã, được đưa vào nhà chăm sóc nâng niu. 

Làm bố của 78 đứa con, 13 đứa sắp chào đời

07:39:55 07/03/2021
Trong số 78 đứa trẻ đã chào đời nhờ tinh trùng của Ari, có bé anh được nhìn thấy nhiều lần trong ngày, nhưng có đứa anh chưa từng gặp.

100 hố tử thần xuất hiện sau cơn địa chấn gây chết người tại Croatia

23:20:05 06/03/2021
Khoảng 100 hố tử thần đã xuất hiện trong suốt 2 tháng kể từ khi một trận động đất có độ lớn 6,4 xảy ra tại thị trấn Petrinja (Croatia) khiến 7 người thiệt mạng.

Hàng trăm hố sụt khổng lồ chỉ chăm chăm ‘nuốt chửng người’ xuất hiện ở Croatia

11:08:00 06/03/2021
Hàng trăm hố sụt xuất hiện trên khắp các khu vực của Croatia khiến nhiều người sống trong nỗi lo sợ.

Loài chim 'tán gái' vô địch thiên hạ: Tình yêu rốt cục cũng chỉ là một cú lừa cay đắng!

11:04:26 06/03/2021
Ừ thì tình yêu mà, đôi khi cũng phải lừa thì mới được việc, nhỉ?

Chi hơn 15.000 USD xây đảo tình yêu tặng bạn gái cũ, chàng trai nhận kết cục không ai ngờ

10:59:46 06/03/2021
Một người đàn ông Trung Quốc đã bỏ ra một khối tài sản không nhỏ cũng như rất nhiều thời gian và nỗ lực để biến một khu đất hoang nhỏ thành một thiên đường màu hồng để gây ấn tượng với bạn gái cũ của mình.

'Dị nhân' vừa chạy marathon vừa kéo xe tải 1,5 tấn

07:53:46 06/03/2021
Một vận động viên người Australia phá kỷ lục thế giới khi vừa chạy marathon vừa kéo chiếc xe tải nặng 1,5 tấn.

Đi dạo trên bờ biển, nhặt được chất nôn của cá voi trị giá 5,9 tỷ đồng

07:46:28 06/03/2021
Một người phụ nữ Thái Lan đã nhặt được một khối chất nôn của cá voi và hiện đang chờ các chuyên gia đến để xác nhận xem khối nhặt được có thực sự đáng giá hay không.

Con chim già nhất thế giới 70 tuổi vẫn tiếp tục sinh con

07:39:57 06/03/2021
Hiện tại giới tính của chim non vẫn chưa được xác định nhưng con chim tên Wisdom và bạn đời của nó đã bắt đầu thay phiên nhau cho chim non ăn.

Sửng sốt vì nhìn thấy ‘thuyền bay’ lơ lửng trên biển ở Anh

19:09:30 05/03/2021
Hình ảnh con thuyền lớn trông như đang bay ở ngoài khơi bờ biển Cornish, Anh là kết quả của một hiện tượng ảo ảnh quang học hiếm thấy.

Có thể bạn quan tâm

Cẩm tâm tựa ngọc: Hà Hoằng San hại em dâu suýt sảy thai, đâu ngờ bị Đàm Tùng Vận phản kèo

Phim châu á

17:47:56 09/03/2021
Mưu kế hại người rồi đổ lỗi của Hà Hoằng San ở Cẩm tâm tựa ngọc đã đổ bể tan tành.

“Phi công” trẻ của “bom sex” Megan Fox thắt 3 bím tóc, diện đồ nữ tính ra đường

Sao âu mỹ

17:44:04 09/03/2021
Nam Rapper Machine Gun Kelly gây chú ý khi xuất hiện với diện mạo khác lạ.

'Bố Già' liên tiếp lập kỷ lục 'vô tiền khoáng hậu' nhưng Trấn Thành buồn bã viết tâm thư van xin mọi người điều này

Hậu trường phim

17:42:19 09/03/2021
Mong quý vị đừng tiết lộ tình tiết quan trọng của phim Bố già lên mạng xã hội nữa - Trấn Thành viết.

Tản mạn chuyện cà giềng cà tỏi

Ẩm thực

17:38:54 09/03/2021
Cà Nghệ muối mằn mặn một chút, bà mẹ của tôi lúc sinh thời thường dặn: cứ một cân cà, một lạng muối là vừa.

Lee Na-Eun - Thần tượng xinh đẹp nhất Hàn Quốc đang phải trả giá đắt cho loạt bê bối đời tư

Sao châu á

17:37:41 09/03/2021
Vì những bê bối liên quan đến Hyun Joo - cựu thành viên nhóm April - Na Eun bị loại khỏi dự án phim Taxi Driver. Ê-kíp Taxi Driver đã xác nhận quyết định thay đổi diễn viên chính.

Thanh Lam, Thuỷ Tiên tri ân nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trong đêm nhạc "Xin mặt trời ngủ yên"

Nhạc việt

17:34:18 09/03/2021
Đêm nhạc kỷ niệm 20 năm ngày mất của cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn Xin mặt trời ngủ yên quy tụ những giọng ca hàng đầu như NSƯT Thanh Lam, Tùng Dương, Phạm Thu Hà, Hà Lê, Thuỷ Tiên,...

Cuối cùng Hoà Minzy cũng hé lộ lý do giấu kín quý tử suốt hơn 1 năm qua, tung hẳn ảnh cận của bé để bù lại

Sao việt

17:33:16 09/03/2021
Chỉ với khoảnh khắc góc nghiêng sương sương, bé Bo nhà Hoà Minzy đã khiến netizen rần rần.

BTS quyên góp trang phục ‘Life Goes On’ cho Grammy, giá dự đoán cực cao

Nhạc quốc tế

17:31:48 09/03/2021
Hôm 8/3, Billboard đưa tin BTS đã cùng với nhiều nghệ sĩ khác quyên góp vật phẩm cho cuộc đấu giá Tuần lễ Grammy nhằm gây quỹ cho Bảo tàng Grammy và các sáng kiến giáo dục âm nhạc của tổ chức. Cuộc đấu giá trực tuyến đã bắt đầu hôm 8/3 ...

TP.HCM đề xuất mua thêm 5 triệu liều vaccine COVID-19

Đời sống

17:31:48 09/03/2021
Sở Y tế TP.HCM vừa có văn bản trình UBND TP đề xuất mua 5 triệu liều vaccine phòng COVID-19 do Công ty Moderma sản xuất.

'Gái già lắm chiêu V': Khám phá hậu trường cảnh thoại dài 6 phút không vấp giữa NSND Lê Khanh và NSND Hồng Vân

Phim việt

17:28:17 09/03/2021
Gái già lắm chiêu V đang là tựa phim được yêu thích tại các rạp, một phần lớn làm nên thành công của phim chính là diễn xuất, trong đó phân cảnh đối thoại với cú máy dài 6 phút liên tục giữa NSND Lê Khanh và NSND Hồng Vân đã trở thành đ...

Tân hôn mệt nhoài 9h sáng chưa dậy, vừa nghe cuộc gọi đến máy vợ mà tôi ngã khỏi giường

Tâm sự

17:22:32 09/03/2021
Đêm tân hôn, sau mấy tháng không được gần gũi vợ nên tôi sốt sắng đòi hỏi cô ấy 4 lần liền.

Sức khỏe bệnh nhân COVID-19 nặng hiện ra sao?

Sự kiện nóng

17:15:58 09/03/2021
Ngày 9/3, thạc sĩ, bác sĩ Huỳnh Thị Kim Nga, Bệnh viện Phổi Đà Nẵng cho biết về tình trạng sức khỏe của BN1536 đang điều trị tại đây.

Khởi tố vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan gia đình ông chủ Tân Hiệp Phát

Pháp luật

17:09:49 09/03/2021
Bộ Công an cho biết, việc khởi tố căn cứ vào đơn tố giác tội phạm về hành vi lừa đảo của bà Trần Uyên Phương và Trần Ngọc Bích.

Thông báo đáng yêu từ sở thú: 'Nhím không ra ngoài vì lạnh, chúng tôi dùng bàn chải thay thế vì nhìn từa tựa bạn nhím'

Netizen

17:05:37 09/03/2021
Mới đây, một cư dân mạng Nhật Bản đã đăng tải Tweet hình ảnh một chú nhím đặc biệt trong sở thú. Điều này nhanh chóng khiến netizen Nhật Bản dậy sóng.

Siêu xe McLaren 570S với gói độ Vorsteiner độc nhất Việt Nam

Siêu xe

17:04:49 09/03/2021
Từng thuộc sở hữu của Cường Đô La, siêu xe McLaren 570S này được trang bị gói độ của Vorsteiner độc nhất Việt Nam với màu ngoại thất xanh chuối.