Hình ảnh đầu tiên về hố đen lột xác nhờ AI

Mai Anh11:05 15/04/2023

Hình ảnh đầu tiên về hố đen được chụp cách đây 4 năm cho thấy một vật thể mờ, giống hình chiếc bánh rán bốc lửa.

Giờ đây, các nhà nghiên cứu đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra vẻ đẹp vũ trụ đó.

Hình ảnh cập nhật được công bố hôm thứ Năm trên tạp chí Vật lý thiên văn, vẫn giữ nguyên hình dạng ban đầu, nhưng với vòng mỏng hơn và độ phân giải sắc nét hơn.

Ảnh trước và sau khi AI xử lý. Ảnh: AP

Hình ảnh được công bố vào năm 2019 cho thấy hố đen khổng lồ ở trung tâm thiên hà M87, cách Trái đất 53 triệu năm ánh sáng. Một năm ánh sáng là 5,8 nghìn tỷ dặm. Nó được tạo ra bằng cách sử dụng dữ liệu được thu thập bởi một mạng lưới các kính viễn vọng vô tuyến trên khắp thế giới.

Nhưng ngay cả khi nhiều kính viễn vọng hoạt động cùng nhau, vẫn còn những khoảng trống trong dữ liệu. Trong nghiên cứu mới nhất, các nhà khoa học đã dựa trên cùng một dữ liệu và sử dụng học máy (ML) để điền vào những phần còn thiếu.

Các nhà nghiên cứu cho biết, bức ảnh thu được trông tương tự như bức ảnh gốc, nhưng với một chiếc “bánh rán” mỏng hơn và phần trung tâm tối hơn. Tác giả chính Lia Medeiros, nhà vật lý thiên văn tại Viện Nghiên cứu Cao cấp ở New Jersey, cho biết: “Đối với tôi, có cảm giác như chúng ta thực sự nhìn thấy nó lần đầu tiên”.

Bằng cách có một bức tranh rõ ràng hơn, các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ tìm hiểu thêm về các tính chất và lực hấp dẫn của lỗ đen trong các nghiên cứu trong tương lai. Và Medeiros cho biết nhóm có kế hoạch sử dụng học máy trên các hình ảnh khác của các thiên thể, bao gồm cả hố đen ở trung tâm Dải Ngân hà của chúng ta.

'Xuyên không' 13,5 tỉ năm, kính viễn vọng NASA tìm ra 4 thủy tổ vũ trụ

Kính viễn vọng không gian tối tân James Webb vừa lập kỷ lục mới khi xác định 4 thiên hà lâu đời nhất từng được biết đến trong vũ trụ, ra đời chỉ sau vụ nổ Big Bang 300 triệu năm.

Các dữ liệu mới thực sự đã giúp các nhà khoa học nhìn trực tiếp vào quá khứ, bởi để các thiên hà cách xa 13,5 tỉ năm ánh sáng hiện hình, ánh sáng không chỉ phải vượt qua khoảng cách đó mà còn mất đến 13,5 tỉ năm cho chuyến hành trình.

Nói cách khác, đó hình ảnh của 13,5 tỉ năm trước, xuyên không - thời gian theo nghĩa đen, đem đến cái nhìn thực tế về buổi bình minh vũ trụ.

Hình ảnh truyền về Trái Đất từ 13,5 tỉ năm trước tiết lộ 4 thiên hà cổ xưa - Ảnh: NATURE

Nghiên cứu mới được thực hiện bởi nhóm khoa học gia quốc tế từ Anh, Ý, Hà Lan, Mỹ, Đức và Úc, dẫn dầu bởi tiến sĩ Emma Curtis-Lake từ Trung tâm Vật lý thiên văn thuộc Đại học Hertfordshire (Anh) và tiến sĩ Stefano Carniani từ Trường Đại học Scuola Normale Superiore di Pisa (Ý).

Theo Live Science, khác với một số nghiên cứu trước đó về những gì "được cho là thiên hà" với độ tuổi gần như ngang ngửa, cũng từ dữ liệu James Webb, nghiên cứu mới này khẳng định chúng đúng là thiên hà cổ đại chứ không có khả năng là các vật thể trá hình.

Không những vậy, họ còn phân tích được các dấu hiệu về sự vận hành của các thiên hà này. Chúng tồn tại trong thời kỳ "tái ion hóa", khi các ngôi sao đầu tiên được tạo ra.

Bài công bố trên tạp chí Nature cho biết sau khi xác nhận tuổi các thiên hà, các nhà nghiên cứu đã đo kích thước các ngôi sao và thấy chúng nhỏ hơn so với sao trong thiên hà chứa Trái Đất Milky Way (Ngân Hà) hiện tại.

Nhưng điều đáng ngạc nhiên là quá trình hình thành sao diễn ra mạnh mẽ, một tốc độ nhanh chóng mà họ đã không kỳ vọng ở một thế giới sơ khai như thế.

Các thiên hà này dương như cũng không chứa các nguyên tố đặc biệt phức tạp nào, cho thấy các ngôi sao của chúng chưa có thời gian để tạo ra các nguyên tố nặng mà chỉ được cấu thành bởi các nguyên tử hydro và heli từ vũ trụ sơ khai.

Điều này cũng trùng khớp với các lý thuyết và mô hình về vũ trụ sơ khai với thành phần hóa học đơn giản.

Quá trình hình thành sao mạnh mẽ cũng cho thấy các thiên hà này lớn lên rất nhanh, có nghĩa là vũ trụ ban đầu đã có một khởi động sôi động hơn những gì chúng ta tưởng tượng.

Có thể coi các thiên hà cổ đại này và các ngôi sao của chúng là "thủy tổ" của những gì đang tồn tại ngày nay, bao gồm Ngân Hà hay nhỏ bé hơn là Trái Đất của chúng ta.

Các ngôi sao đơn giản trong các thiên hà sơ khai cũng có thành phần nghèo nàn và thường có vòng đời ngắn, nhưng sự sống của chúng - bao gồm các phản ứng nhiệt hạch trong lõi, những gì xảy ra khi hấp hối rồi nổ thành siêu tân tinh - đủ để hoàn thành sứ mệnh của một "nhà máy" tổng hợp ra những nguyên tố nặng hơn.

Theo đó, cái chết của các ngôi sao này - và có thể cả 4 thiên hà trên cũng đã chết từ lâu - cung cấp các yếu tố phong phú hơn cho lớp thiên hà, lớp sao mới.

Quá trình xảy ra liên tục qua nhiều thế hệ đã tạo nên vũ trụ với thành phần hóa học phong phú như ngày nay, giống như cách nhân loại đa dạng hóa bộ gien của mình và phát triển lên những nấc thang mới trong quá trình tiến hóa.

James Webb là kính viễn vọng tối tân nhất thế giới hiện nay, được phát triển và điều hành chính bởi NASA, có sự đồng hành của ESA và CSA (cơ quan vũ trụ châu Âu và Canada). Nhiệm vụ chính của nó là nhìn vào bình minh vũ trụ để tìm kiếm những vật thể cổ đại.

Kính viễn vọng James Webb phát hiện 4 thiên hà lâu đời nhất từ trước đến nayKính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện ra 4 thiên hà ở khoảng cách xa nhất được biết đến, với một trong số đó hình thành 320 triệu năm sau vụ nổ Big Bang khi vũ trụ vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Hình ảnh chụp bởi kính viễn vọng không gian James Webb cho thấy tâm của M74,...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Ngày 28/2 này, một sự kiện đặc biệt sẽ xảy ra

19:39:08 12/02/2026

Một hiện tượng thiên văn kỳ thú, thường được gọi nhầm là hàng thẳng hàng nhưng chính xác hơn là diễu hành hành tinh, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tuần này và kéo dài cho đến hết tháng 2 năm 2026.

Ngư dân bắt được con cá khổng lồ nặng 135kg trên sông

19:38:40 12/02/2026

Một chuyến đi câu cá bắt đầu với mục tiêu bắt cá hải tượng long đã kết thúc bằng một kỳ tích lịch sử đối với hai cư dân của Urupês, São Paulo, Brazil, vào ngày 26/1.

Câu chuyện của 6.000 người sống giữa nghĩa trang: Người chết và người sống cùng "cộng sinh" như thế nào?

19:38:39 12/02/2026

Trong lòng thủ đô Manila sầm uất và chật chội của Philippines, tồn tại một đô thị kỳ lạ nơi ranh giới giữa cõi âm và cõi dương hoàn toàn bị xóa nhòa.

Chú rể kết hôn với 2 cô dâu trong cùng một ngày

19:38:36 12/02/2026

Trong bộ lễ phục cưới màu tím, chú rể bước về phía sân khấu, khoác tay với hai cô dâu tương lai. Cả 3 đều mỉm cười với khách mời.

Mua ghế trên mạng, người đàn ông nhận được thứ trị giá 1,4 tỷ đồng

19:38:31 12/02/2026

Không thể nào một chiếc ghế trị giá 300 Nhân dân tệ lại được tặng kèm với một thỏi bạc trị giá 400.000 Nhân dân tệ. Ông Trương cảm thấy có điều gì đó không ổn và thay vì giữ lại cho mình, ông đã lập tức gọi cảnh sát.

Ông cụ 73 tuổi được chẩn đoán "mang thai trong tử cung": Sự thật phía sau còn gây sốc hơn

20:53:49 11/02/2026

Theo thông tin đăng tải trên báo Xiaoxiang Morning Post và được nhiều trang tin Trung Quốc dẫn lại, sự việc xảy ra tại khu tự trị Ninh Hạ (Trung Quốc) vào tháng 1 vừa qua.

Đang dùng bữa trưa, người đàn ông nhìn thấy thứ bất ngờ

19:49:51 11/02/2026

Cụ thể, ngày 6/2, người đàn ông đăng tải hình ảnh anh ta dùng bữa trưa tại nhà hàng, gọi bốn món với tổng giá chưa đến 80 Nhân dân tệ.

Loài vật bất tử duy nhất trên thế giới

18:26:37 09/02/2026

Loài sứa này có kích thước cực kỳ khiêm tốn, chỉ khoảng 4,5 mm, tức là nhỏ hơn cả một chiếc móng tay người. Chúng được phát hiện lần đầu vào năm 1883 tại vùng biển Địa Trung Hải

Phát hiện chim bồ câu đeo vòng vàng trên cổ, giá trị gây bất ngờ

18:25:31 09/02/2026

Trong lúc giá vàng đang tăng cao, một con chim bồ câu đã gây náo loạn tại chợ vàng bạc đá quý khi trộm một sợi dây chuyền vàng.

Ngôn ngữ kỳ quặc nhất thế giới

18:24:22 09/02/2026

Giữa những cánh rừng rậm rạp của vùng Amazon, Brazil, có một bộ lạc nhỏ bé mang tên Pirahã đang nắm giữ một bí mật khiến cả thế giới ngôn ngữ học phải bàng hoàng.

Thấy giá vàng tăng, khách sạn liền dỡ gạch dát vàng đem bán "bỏ túi" 333 tỷ đồng

16:56:34 09/02/2026

Một khách sạn thu hút sự chú ý của cư dân mạng khi đã tháo dỡ toàn bộ lớp gạch vàng lát sàn ở sảnh chính để bán, thu về gần 333 tỷ khiến ai nghe thấy cũng ngỡ ngàng.