F0 sống độc thân tự chữa bệnh, không dám thông báo gia đình

Không muốn làm người thân ở Hà Nội lo lắng, D.M.T. quyết định giữ kín việc trở thành F0, một mình cách ly và điều trị tại nhà ở TP.HCM.

D.M.T. (23 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh) phát hiện mình mắc Covid-19 vào ngày 29/8. Sau khi liên hệ với Trung tâm Y tế địa phương, cô được cách ly và điều trị tại nhà. Ngày 22/9, cô nhận kết quả âm tính lần thứ 3 và đang chờ chứng nhận hoàn thành cách ly tại nhà từ Trung tâm Y tế địa phương.

Ngày thứ 4 sau khi dương tính với Covid-19, tôi nhận cuộc gọi video từ mẹ. Dù chỉ thấy nhau qua màn hình điện thoại, mẹ vẫn nhìn ra nét xanh xao, mệt mỏi trên gương mặt tôi.

“Con khỏe, vẫn làm việc tại nhà như bình thường. 2-3 hôm nay công việc hơi áp lực nên nên trông con hơi đuối thôi. Cả nhà đừng lo nhé”, tôi trấn an mẹ như mọi ngày.

Vừa cúp máy, tôi thở phào nhẹ nhõm vì kịp dọn dẹp nhà cửa, cất thuốc men và nồi xông trên bàn đi trước khi nghe điện thoại.

Với tôi, việc tự cách ly, điều trị tại nhà trong khi giấu giếm gia đình chẳng hề dễ dàng. Nhưng tôi quyết một mình chống chọi bệnh tật vì không muốn người thân ở xa lo lắng.

Sợ hãi

Tháng 3 năm nay, tôi từ Hà Nội khăn gói vào TP.HCM làm việc theo sắp xếp của công ty. Tôi đã hy vọng rằng chuyến đi này sẽ đem lại nhiều trải nghiệm, song mọi thứ lại tan vỡ vì Covid-19.

Từ cuối tháng 5 tới nay, tôi dành phần lớn thời gian làm việc tại nhà, chủ yếu đặt đồ ăn ngoài và đi chợ online.

Do sống một mình ở một thành phố lạ, tôi cố gắng tự chăm sóc sức khỏe cẩn thận. Mỗi ngày, tôi đều theo dõi tình hình dịch bệnh ở TP.HCM, đeo khẩu trang và sát khuẩn mỗi khi nhận đồ ship, hạn chế việc ra khỏi nhà.

F0 sống độc thân tự chữa bệnh, không dám thông báo gia đình - Hình 1

D.M.T. băn khoăn, lo lắng khi nghĩ tới viễn cảnh gia đình ở xa biết cô mắc Covid-19.

Khoảng cuối tháng 8, bạn cùng nhà của tôi có triệu chứng ho, song cả 2 không mảy may nghi ngờ nguy cơ mắc Covid-19.

Ít ngày sau, tôi cũng xuất hiện tình trạng đau họng lạ thường nên quyết định tự test nhanh tại nhà.

Thực tế, tôi khá tự tin rằng mình sẽ âm tính với SARS -CoV-2 sau hàng loạt biện pháp bảo vệ sức khỏe trước đó.

Tuy nhiên, nhìn que thử đổi màu ở vạch T, tôi lạnh run người.

Lúc ấy, tâm trí tôi rối như tơ vò. “Mình thực sự dương tính rồi sao ? Liệu kết quả có sai không? Mình có phải đi cách ly không? Có khi nào mình sẽ trở nặng ngay đêm nay không?”.

Tôi từng đọc nhiều bài chia sẻ từ các F0 ở TP.HCM, thậm chí nơi sống cũng có 3-4 hộ dương tính nhưng chưa bao giờ cảm thấy sợ hãi như vậy.

Quá hoảng sợ, tôi liền gọi điện cho một người bạn rồi bật khóc. Sau một hồi trò chuyện, tính toán các bước giải quyết, tôi dần bình tĩnh hơn.

“Vậy T. gọi cho gia đình chưa?”, người bạn ấy hỏi.

Ban đầu, tôi định kể với bố mẹ vì bản thân không giỏi giữ bí mật, lại không biết cách điều tiết cảm xúc nên dễ bị ảnh hưởng tâm lý. Nhưng nếu nói chuyện này ra, có lẽ cả nhà sẽ thấy sợ hãi, lo lắng hơn nữa, nhất là khi không thể trực tiếp chăm sóc con vì khoảng cách địa lý.

Cuối cùng, tôi chọn cách giấu kín chuyện mắc Covid-19 với gia đình, quyết tâm tự điều trị tại nhà.

Thấy có lỗi khi giấu người thân

Sau khi có kết quả dương tính, tôi lập tức liên hệ với Trạm Y tế Phường 1 (quận Bình Thạnh) để khai báo và tư vấn phương pháp điều trị. Ngoài ra, tôi cũng nhờ bạn bè mua giúp một vài loại thuốc, thực phẩm bồi bổ trong những ngày tới.

Do đã tiêm một mũi vaccine trước đó, các triệu chứng của tôi chỉ dừng lại ở đau rát họng, sổ mũi. Tôi bắt đầu điều trị theo triệu chứng từ ngày thứ 1 cho đến ngày thứ 3, kết hợp xông sả, gừng mỗi buổi tối.

F0 sống độc thân tự chữa bệnh, không dám thông báo gia đình - Hình 2

D.M.T. được bạn bè và đồng nghiệp hỗ trợ một số loại thuốc để điều trị Covid-19 tại nhà.

Video đang HOT

Ngoài ra, tôi cũng kết hợp tập thở 3 lần/ngày, chia bữa ăn thành nhiều lần trong ngày và tăng cường ăn hoa quả, uống vitamin C để nâng cao sức đề kháng.

Thế nhưng, tôi bị ảnh hưởng tâm lý nặng nề kể từ khi biết mình mắc Covid-19. Tôi lo lắng, sợ hãi, khó ngủ và bật khóc mỗi lần nghĩ tới viễn cảnh sức khỏe xấu đi khi chỉ có một mình.

Ngày thứ 4, tôi tỉnh dậy sau một đêm trằn trọc và nhận ra mình không thể ngửi hay nếm được bất kỳ vị gì nữa. Với tôi, mất khứu giác, vị giác và khó thở là các giai đoạn khó khăn nhất trên hành trình chống chọi Covid-19.

Để giải tỏa căng thẳng, tôi gọi điện cho bạn bè thường xuyên hơn, chia sẻ những phiền muộn và tìm niềm vui, sự động viên từ họ. Tôi cũng nhắn tin cho bố mẹ nhiều hơn, chủ yếu khoe về các món ăn mình nấu trong ngày.

Mỗi lần người thân gọi video, tôi lại tìm đủ lý do tránh né như đang dở công việc, dọn dẹp nhà cửa… để dời sang hôm khác. Dù thấy có lỗi với bố mẹ, tôi vẫn làm vậy để giữ kín bí mật này.

F0 sống độc thân tự chữa bệnh, không dám thông báo gia đình - Hình 3

Sau 2 tuần tự điều trị Covid-19 tại nhà, D.M.T. nhận kết quả âm tính với Covid-19, song chưa đủ can đảm kể với người thân.

Nhờ sự tư vấn từ một bác sĩ và động viên từ bạn bè, các triệu chứng Covid-19 của tôi thuyên giảm sau 7 ngày điều trị, tinh thần cũng thoải mái, tích cực hơn nhiều. Tôi không tiếp tục uống thuốc, chỉ tập thở, bổ sung vitamin C và ăn uống điều độ nhằm nâng cao sức khỏe.

Tới ngày 9/9, tôi nhận kết quả âm tính khi tự test nhanh tại nhà. Cảm giác khi nhìn vạch C đỏ chói hiện trên que thử khiến tôi như trút hết gánh nặng trên vai. Lúc ấy, tôi định kể hết mọi thứ cho gia đình, nhưng lại quyết định im lặng để chờ sức khỏe hoàn toàn ổn định.

Ám ảnh hậu Covid-19

Trên chặng đường hồi phục, tôi gặp phải một số di chứng hậu Covid-19. Thỉnh thoảng, tôi sẽ cảm thấy tức ngực, hụt hơi dù không làm việc nặng; vị giác và khứu giác mất gần 14 ngày để phục hồi.

Ngoài ra, ám ảnh tâm lý sau khi mắc bệnh cũng là trở ngại lớn. Sau khi nhận kết quả âm tính lần 2, tôi bị đau họng trở lại. Khi ấy, tôi nghĩ rằng mình chưa khỏi bệnh, hoặc tái nhiễm Covid-19 và rơi vào trạng thái hoang mang, kém ngủ trở lại.

May mắn thay, cơn đau họng hôm ấy chỉ kéo dài trong vòng 2 ngày. Ngày 22/9 qua, tôi nhận kết quả âm tính lần 3, đã liên hệ với Trạm Y tế phường 1 để làm thủ tục hoàn thành cách ly.

Tới lúc này, tôi vẫn băn khoăn không biết có nên kể chuyện cho gia đình biết hay không. Có lẽ, trải nghiệm mắc Covid-19 này sẽ trở thành bí mật với cả nhà. Tôi không mong bố mẹ sẽ buồn lo vì con gái ốm khi ở xa, càng không mong cả nhà sẽ có ám ảnh tâm lý.

Với tôi, mắc Covid-19 là cuộc chiến về cả sức khỏe và tâm lý. Nếu tâm lý không vững vàng, không lạc quan, có lẽ tôi sẽ khó lòng vượt qua những giai đoạn khó khăn của bệnh.

Tôi mong dịch bệnh ở TP.HCM sẽ sớm qua đi để có thể trở về nhà, đoàn tụ cùng gia đình sau trải nghiệm này.

Thời điểm chưa "sạch virus" nhưng F0 không còn khả năng lây: Dù có xét nghiệm dương tính vẫn đề xuất cho xuất viện, ngưng cách ly

Bài viết dưới đây phân tích chính sách xuất viện và ngưng cách ly và đặt ra vấn đề liệu có nên loại bỏ xét nghiệm PCR ra khỏi bộ tiêu chuẩn hiện tại?

Thời điểm chưa sạch virus nhưng F0 không còn khả năng lây: Dù có xét nghiệm dương tính vẫn đề xuất cho xuất viện, ngưng cách ly - Hình 1

Bối cảnh Việt Nam hiện tại

Dịch bệnh COVID-19 đã và đang nóng hơn bao giờ hết, đặc biệt tại các tỉnh/thành phố phía Nam và nổi bật là TP HCM. Cho đến hiện tại, COVID-19 đã gây ra bốn đợt sóng dịch tại Việt Nam. Hai đợt sóng dịch đầu tiên gây ra bởi chủng vi-rút nguyên thuỷ (Vũ Hán, Trung Quốc), đợt thứ ba liên quan đến biến chủng Anh (B.1.1.7) và đợt hiện tại nổi bật là sự lây lan nhanh của biến chủng Delta (B.1.617.2).

Tính đến hết sóng dịch thứ ba (kết thúc vào 25/03/2021), mặc dù có đến gần 1.500 ca mắc tại cộng đồng, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia đi đầu về khả năng kiểm soát dịch COVID-19.

Tuy nhiên, khi sóng dịch thứ tư bắt đầu (từ ngày 27/04/2021) với sự xâm nhập của biến chủng Delta (B.1.617.2 hay biến chủng Ấn Độ), cũng là lúc tình thế đổi chiều và trở nên rất bất lợi. Sóng dịch lần thứ tư này được xem là phức tạp và nguy hiểm nhất cho đến nay, với tổng hơn 667.000 ca nhiễm và hơn 16.600 ca tử vong (tính đến 18/09/2021), gấp nhiều lần so với cả ba đợt trước cộng lại.

Dữ liệu cho thấy biến thể Delta có khả năng lây lan nhanh hơn, nhiều hơn ở cả những người đã tiêm chủng; đồng thời có nguy cơ gây bệnh nặng hơn ở những ai chưa được tiêm. Hệ thống y tế đã quá tải. Nguồn lực y tế và từ cộng đồng cũng đang dần cạn kiệt.

Trước bối cảnh đó, việc tiết kiệm và sử dụng hợp lý nguồn lực là vô cùng cấp thiết. Trong bài viết này, chúng tôi tổng hợp hiểu biết hiện tại về vòng đời và giai đoạn lây nhiễm của vi-rút SARS-CoV-2, qua đó phân tích chính sách xuất viện và ngưng cách ly và đặt ra vấn đề liệu có nên loại bỏ xét nghiệm RT-PCR ra khỏi bộ tiêu chuẩn hiện tại?

Về vòng đời của vi-rút SARS-CoV-2 và giai đoạn lây nhiễm

Các tiêu chuẩn xuất viện/ngưng cách ly được đưa ra dựa trên vòng đời của vi-rút, khả năng lây nhiễm, mức độ nặng của bệnh và phù hợp với bối cảnh cũng như nguồn lực từng quốc gia.

Vi-rút SARS-CoV-2 bản chất chỉ là một "hạt" protein rất rất nhỏ mang vật chất di truyền (RNA). Vi-rút không phải là một vật thể sống. Hạt này chỉ "sống", nhân lên và phát tán khi chui được vào trong tế bào cơ thể người. Một nhầm lẫn thường gặp trong cộng đồng là việc cho rằng "dương tính" nghĩa là "lây nhiễm", dẫn đến hoang mang và lo lắng. Cần lưu ý, một người phải mang đủ nhiều "hạt vi-rút" mới có thể lây lan được cho người khác. Nói cách khác, họ chỉ lây lan trong một khoảng thời gian ngắn, lúc tải lượng vi-rút đủ cao (xem Hình 1) .

Thời điểm chưa sạch virus nhưng F0 không còn khả năng lây: Dù có xét nghiệm dương tính vẫn đề xuất cho xuất viện, ngưng cách ly - Hình 2

Giai đoạn lây nhiễm của virus SARS-CoV-2 và các mốc thời gian liên quan (tính theo ngày).

Trong vòng vài ngày từ khi chúng ta tiếp xúc và hít phải "hạt vi-rút" (gọi là phơi nhiễm), cơ thể đi vào giai đoạn ủ bệnh . Sau đó, tải lượng vi-rút giảm khá nhanh do cơ thể sinh ra kháng thể để chống lại, và sau vài ngày thì hết lây nhiễm hoàn toàn.

Nên hay không việc loại bỏ xét nghiệm RT-PCR ra khỏi bộ tiêu chuẩn xuất viện/ngưng cách ly hiện nay?

Nhiều bằng chứng cho thấy tính từ khi có triệu chứng, thời gian lây nhiễm kéo dài tối đa 10 ngày ở hầu hết bệnh nhân . Nếu tính cả vài ngày lây nhiễm từ trước khi có triệu chứng, giai đoạn lây nhiễm kéo dài từ 12 đến 14 ngày (Hình 1). Ngoài 14 ngày này, bệnh nhân không còn khả năng lây bệnh cho người khác. Lúc đó, cơ thể họ vẫn chưa "sạch vi-rút", nhưng tải lượng vi-rút cũng quá thấp để lây lan. Mặc dù hết khả năng lây nhiễm, bệnh nhân có thể vẫn còn triệu chứng, test RT-PCR hay thậm chí test nhanh có thể vẫn dương tính (xem hình 2).

Thời điểm chưa sạch virus nhưng F0 không còn khả năng lây: Dù có xét nghiệm dương tính vẫn đề xuất cho xuất viện, ngưng cách ly - Hình 3

Mối liên quan giữa kết quả dương tính của các test với tải lượng vi-rút (đường biểu diễn màu da cam), thời điểm phơi nhiễm và giai đoạn lây nhiễm (trục ngang là trục thời gian).

Hiện tại, tiêu chuẩn về xuất viện/ngưng cách ly đối với ca nhiễm COVID-19 tại Việt Nam đưa ra dựa trên hai yếu tố: lâm sàng và xét nghiệm. Nhiều tiêu chuẩn được đưa ra cụ thể cho từng đối tượng bệnh nhân khác nhau (nội dung cụ thể xin xem tại Công văn số 5152/BYT-MT ngày 27/06/2021, Quyết định 3416/QĐ-BYT và Công văn 5599/BYT-MT ngày 14/07/2021). Ở đây chúng tôi chỉ nêu tóm tắt.

Tựu trung lại, tiêu chuẩn xuất viện hiện tại gồm có:

Bệnh nhân không còn triệu chứng lâm sàng (ít nhất ba ngày, tính đến thời điểm xuất viện).

Sau ít nhất 10 đến 14 ngày (từ khi xét nghiệm dương tính).

Kết quả hai mẫu RT-PCR liên tiếp (cách nhau 24 giờ) âm tính hoặc nồng độ vi-rút thấp (Ct 30).

Tiêu chuẩn ngưng cách ly đối với bệnh nhân không triệu chứng cũng đòi hỏi hai mẫu RT-PCR âm tính hoặc nồng độ vi-rút thấp (Ct 30).

Tiêu chuẩn số 1 và số 2, dựa trên lâm sàng, rất phù hợp với hiểu biết hiện tại về thời gian lây nhiễm (tối đa 14 ngày). Tuy nhiên, tiêu chuẩn số về xét nghiệm RT-PCR dường như không có nhiều giá trị.

Thứ nhất, nếu kết quả RT-PCR âm tính thì hầu như không còn khả năng lây, nhưng không phải xét nghiệm dương tính nghĩa là vẫn còn lây nhiễm. Nhiều bệnh nhân hết thời gian lây lan nhưng trong cơ thể vẫn mang vi-rút, và test vẫn dương tính (xem hình 2).

Việc ông A dương tính với test RT-PCR không đồng nghĩa với khả năng ông A vẫn còn nguy cơ lây nhiễm. Áp dụng tiêu chuẩn PCR âm tính như vậy vô hình trung sẽ giữ lại rất nhiều bệnh nhân vốn không còn khả năng lây lan cho cộng đồng, tăng gánh nặng lên các bệnh viện và khu cách ly.

Bên cạnh đó, con số Ct 30 có thể giúp tiên đoán khả năng lây lan thấp, nhưng không có nghĩa Ct

Nếu mẫu bệnh phẩm chứa tải lượng vi-rút cao, chỉ cần khuếch đại qua vài chu kỳ là có thể tìm thấy ngay (giá trị Ct thấp). Ngược lại, nếu tải lượng thấp, phải khuếch đại mẫu qua rất nhiều chu kỳ mới phát hiện được vật chất di truyền của vi-rút (Ct cao). Ngưỡng Ct 30 chỉ là một con số đại diện.

Không nên hiểu một cách cứng nhắc Ct = 29 là thấp, Ct = 31 là cao. Tại sao phải giữ rất nhiều bệnh nhân ở lại bệnh viện/nơi cách ly, đợi đến khi Ct 30 mới cho xuất viện trong khi hệ thống đang quá tải?

Thêm nữa, nếu xét riêng đối với Thành phố Hồ Chí Minh: Thời gian vừa qua, thành phố Hồ Chí Minh đã cho thí điểm mô hình F0 tự chăm sóc tại nhà. Hàng chục nghìn F0 tại nhà đã và đang tự cách ly và chăm sóc trong cộng đồng.

Nhiều F0 trong số này đang ở những giai đoạn lây lan mạnh nhất, cao hơn rất nhiều so với những F0 sau khi xuất viện/ngưng cách ly - những đối tượng vốn đã khoẻ mạnh và đã qua giai đoạn 10 ngày lây nhiễm. Liệu chính sách siết chặt tiêu chuẩn xuất viện/ngưng cách ly với RT-PCR có mâu thuẫn với chính sách chăm sóc F0 tại nhà như hiện tại?

Hiện tại hệ thống y tế của chúng ta đã quá tải. Nguồn lực y tế và từ cộng đồng cũng đang dần cạn kiệt. Nguồn nhân lực bị phân tán cho nhiều công việc: truy vết tiếp xúc, tư vấn F0 tại nhà, chăm sóc F0 tại bệnh viện, hồi sức cho những F0 nặng và xét nghiệm hàng chục nghìn mẫu hằng ngày. Cần lưu ý, nhân viên y tế vẫn phải khám bệnh và chăm sóc sức khoẻ cho nhiều bệnh nhân khác không mắc COVID; như xử trí những ca tai nạn, cấp cứu hay quản lý những ca bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản,...). Việc cân nhắc loại bỏ những ca RT-PCR không cần thiết sẽ giúp giảm tải đáng kể, dành nguồn lực cho những khâu thiết yếu khác.

Cuối cùng, nếu chúng ta không loại bỏ mà vẫn quyết định giữ tiêu chuẩn xét nghiệm, thì thời điểm làm RT-PCR nên được xác định dựa theo lâm sàng (clinical-based), không phải theo thời điểm xét nghiệm dương tính (trừ những ca không có triệu chứng).

Thời điểm đó có thể được xác định là khi bệnh nhân đã hồi phục ít nhất ba ngày (hết sốt, không có triệu chứng khác và SpO 2 94% khi tự thở khí trời), và đủ 10 ngày từ khi khởi phát triệu chứng.

Cách đếm ngày như vậy mới đảm bảo bao phủ được hết giai đoạn lây nhiễm, bởi khoảng dương tính của xét nghiệm RT-PCR rộng hơn nhiều so với khoảng thời gian lây nhiễm (xem hình 1, hình 2).

Thời điểm xét nghiệm dương tính có thể trước cả thời điểm bắt đầu có khả năng lây lan. Việc đếm ngày thực hiện RT-PCR dựa vào thời điểm test dương tính lần đầu là chưa hợp lý. Phillipines là một trong những nước đưa ra khuyến cáo RT-PCR theo thời điểm khởi phát triệu chứng rất phù hợp, có cơ sở khoa học.

Tình hình chung: Thế giới đã và đang làm như thế nào?

Thời điểm chưa sạch virus nhưng F0 không còn khả năng lây: Dù có xét nghiệm dương tính vẫn đề xuất cho xuất viện, ngưng cách ly - Hình 4

Khuyến cáo phòng ngừa lây nhiễm hiện tại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): Không bắt buộc phải có RT-PCR

Khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện nay về tiêu chuẩn xuất viện chủ yếu là dựa trên lâm sàng, tiêu chuẩn xét nghiệm không mang tính bắt buộc mà chỉ nên lựa chọn tuỳ theo tình hình quốc gia (Hình 3) .

Nghiên cứu cho thấy ở một số rất ít những người bị COVID-19 nặng, gồm cả những người bị suy giảm miễn dịch, cơ thể mất nhiều thời gian hơn để đào thải vi-rút. Giai đoạn lây nhiễm cũng có thể kéo dài hơn, nhưng không vượt quá 20 ngày. Ở những trường hợp này, chỉ nên đưa ra quyết định xuất viện/ngưng cách ly khi lâm sàng phục hồi tốt và nên được xác nhận lại với xét nghiệm RT-PCR.

CDC Châu Âu (ECDC) cũng khuyến nghị rằng: "Để bảo vệ năng lực của hệ thống chăm sóc sức khỏe, trong bối cảnh dịch bệnh đã lây truyền rộng rãi trong cộng đồng và năng lực xét nghiệm còn hạn chế, các tiêu chí lâm sàng nên được ưu tiên" .

Thời điểm chưa sạch virus nhưng F0 không còn khả năng lây: Dù có xét nghiệm dương tính vẫn đề xuất cho xuất viện, ngưng cách ly - Hình 5

Khuyến cáo phòng ngừa lây nhiễm hiện tại của CDC Hoa Kỳ: Chủ yếu dựa vào lâm sàng.

Để dự phòng và đối phó với dịch bệnh, Chính phủ luôn cố gắng đưa ra những chính sách khẩn trương, phù hợp tình thế; phải thay đổi/cập nhật liên tục và căn bản dựa trên cơ sở khoa học. Tốc độ thay đổi/cập nhật của chính sách luôn phải nhanh hơn, sớm hơn tốc độ lây lan và đột biến mới của vi-rút. Trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp như hiện nay, cân nhắc loại bỏ những mẫu RT-PCR không cần thiết sẽ giúp giảm tải đáng kể cho cả hệ thống, dành lại nguồn lực cho những vấn đề quan trọng hơn.

Nhóm tác giả thực hiện: Nguyễn Khởi Quân, Nguyễn Thanh An, Nguyễn Tiến Huy

Tài liệu tham khảo

1. Pan Y ZD, Yang P, Poon LLM, Wang Q. Viral load of SARS-CoV-2 in clinical samples. Lancet Infect Dis 2020 Apr;20(4):411-2.

2. Miyamae Y HT, Yonezawa H, Fujihara J, Matsumoto Y, Ito T, Tsubota T, Ishii K. Duration of viral shedding in asymptomatic or mild cases of novel coronavirus disease 2019 (COVID-19) from a cruise ship: A single-hospital experience in Tokyo, Japan. Int J Infect Dis 2020 Aug;97:293-5.

3. Liu Y NZ, Chen Y, Guo M, Liu Y, Gali NK, Sun L, Duan Y, Cai J, Westerdahl D, Liu X, Xu K, Ho KF, Kan H, Fu Q, Lan K. Aerodynamic analysis of SARS-CoV-2 in two Wuhan hospitals. Nature. 2020 Jun;582(7813):557-60.

4. Lauer SA GK, Bi Q, Jones FK, Zheng Q, Meredith HR, Azman AS, Reich NG, Lessler J. The Incubation Period of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) From Publicly Reported Confirmed Cases: Estimation and Application. Ann Intern Med. 2020 May 5;172(9):577-82.

5. Kraemer MUG YC, Gutierrez B, Wu CH, Klein B, Pigott DM; Open COVID-19 Data Working Group, du Plessis L, Faria NR, Li R, Hanage WP, Brownstein JS, Layan M, Vespignani A, Tian H, Dye C, Pybus OG, Scarpino SV. The effect of human mobility and control measures on the COVID-19 epidemic in China. Science. 2020 May 1;368(6490):493-7.

6. Dhouib W MJ, Ayouni I, Zammit N, Ghammem R, Fredj SB, Ghannem H. The incubation period during the pandemic of COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Syst Rev. 2021 Apr 8;10(1):101.

7. Chu DK AE, Duda S, Solo K, Yaacoub S, Schnemann HJ; COVID-19 Systematic Urgent Review Group Effort (SURGE) study authors. Physical distancing, face masks, and eye protection to prevent person-to-person transmission of SARS-CoV-2 and COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Lancet. 2020 Jun 27;395(10242):1973-87.

8. Bullard J DK, Funk D, Strong JE, Alexander D, Garnett L, Boodman C, Bello A, Hedley A, Schiffman Z, Doan K, Bastien N, Li Y, Van Caeseele PG, Poliquin G. Predicting Infectious Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 From Diagnostic Samples. Clin Infect Dis. 2020 Dec 17;71(10):2663-6.

9. Institute of Clinical Epidemiology N, UP Manila. 14-Day Symptom-Based Test - Evidence Summary Philippine Society for Microbiology and Infectious DiseaseMar 06, 2021 [Available from: https://www.psmid.org/14-day-symptom-based-test-evidence-summary/ .

10. WHO. Criteria for releasing COVID-19 patients from isolation https://www.who.int/ : World Health Organization; 2020 [Available from: https://www.who.int/news-room/commentaries/detail/criteria-for-releasing-covid-19-patients-from-isolation .

11. CDC. Interim Infection Prevention and Control Recommendations for Healthcare Personnel During the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Pandemic https://www.cdc.gov/ : Center for Diseases Control and Prevention; Sep 10, 2021 [Available from: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/infection-control-recommendations.html .

12. ECDC. Guidance for discharge and ending of isolation of people with COVID-19: European Centre for Disease Prevention and Control; Oct 16 2020 [Available from: https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Guidance-for-discharge-and-ending-of-isolation-of-people-with-COVID-19.pdf .

13. Welfare IMoHF. Revised guidelines for Home Isolation of mild /asymptomatic COVID-19 cases: India Ministry of Health & Family Welfare; Apr 28, 2021 [Available from: https://www.mohfw.gov.in/pdf/RevisedguidelinesforHomeIsolationofmildasymptomaticCOVID19cases.pdf .

14. Malaysia M. Garis Panduan Kementerian Kesihatan Malaysia - Annex 2: Management of Suspected, Probable and Confirmed COVID-19: Ministry of Health Malaysia; Sep 03, 2021 [Available from: https://covid-19.moh.gov.my/garis-panduan/garis-panduan-kkm .

15. Singapore M. Revised Discharge Criteria for COVID-19 Patients: Ministry of Health Singapore; May 28, 2020 [Available from: https://www.moh.gov.sg/news-highlights/details/revised-discharge-criteria-for-covid-19-patients .

16. WHO. Lao PDR, Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Situation Report #30: World Health Organization; 11 May, 2021 [Available from: https://www.who.int/docs/default-source/wpro---documents/countries/lao-peoples-democratic-republic/covid-19/covid_19_wco-moh_sitrep_30-20210511.pdf .

Nhóm nghiên cứu Online Research Club, Nagasaki, Nhật Bản

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Không rụt rè đóng mở, TPHCM nên tự tin sống chung với Covid-19 như châu Âu
17:25:57 16/10/2021
Nhìn mờ thế nào thì nguy hiểm và cần phải đi khám mắt trước khi quá muộn?
01:33:45 16/10/2021
Có nên cho trẻ uống lá tía tô trước tiêm vaccine Covid-19?
09:44:36 16/10/2021
8 lợi ích đáng ngạc nhiên của quả lựu, đặc biệt cho nam giới
01:37:21 17/10/2021
Khi mắc ung thư, cơ thể sẽ phát đi những dấu hiệu cảnh báo nào?
17:59:10 15/10/2021
Nghiên cứu mới khẳng định vaccine COVID-19 hiệu quả lâu hơn mong đợi
07:37:02 17/10/2021
Tại sao một số nước tiêm vaccine liều tăng cường?
01:22:40 16/10/2021
Mua thuốc tê về tự cắt bao quy đầu, thiếu niên 16 tuổi nhập viện cấp cứu
19:59:19 15/10/2021
Nốt mờ ở phổi có nguy hiểm không?
10:35:37 16/10/2021
TPHCM bắt đầu tiêm vaccine Covid-19 Sputnik V từ hôm nay
17:14:59 16/10/2021

Thông tin đang nóng

Rò rỉ ảnh hiếm Phi Nhung bên bố ruột của con gái, danh tính và gia thế khủng gây sửng sốt
11:16:10 17/10/2021
Quách Tuấn Du hé lộ sự thật về Phi Nhung và Hồ Văn Cường, nói rõ quan hệ giữa mình với Ngọc Sơn
11:19:48 17/10/2021
“Vợ hờ” vừa dứt tình, Đàm Vĩnh Hưng còn đối mặt với án tù tươi ở Mỹ vì kết hôn giả để nhập tịch?
15:02:42 17/10/2021
Hồng Vân lên mặt, nhắc Việt Hương để “mượn gió bẻ măng” ồn ào với bà Hằng: Thắng thua còn chưa rõ?
14:32:16 17/10/2021
Quế Vân xóc xiểm Phương Lê: 'Mặt như bê đê giải phẫu'
13:18:14 17/10/2021
Đàm Vĩnh Hưng từng xác nhận bản thân đã kết hôn và ly hôn nhiều lần
11:40:10 17/10/2021
Sau vụ tai nạn thang máy rơi tự do kinh hoàng đến đổ máu, nam ca sĩ đình đám lần đầu hé lộ tình trạng sức khoẻ hiện tại
11:32:16 17/10/2021
Tình cờ gặp người yêu cũ của chồng trong siêu thị, tôi chấn động khi thấy người đi cùng chị ấy
14:07:04 17/10/2021
Cuộc sống của 2 nàng hậu từ bỏ showbiz sang Mỹ định cư
11:37:18 17/10/2021
Quỳnh Nga lộ khe ngực sexy, đòi nắm tay ai đó ngày cuối tuần, Việt Anh "chốt hạ" câu gì mà netizen đồng loạt thả "haha"?
13:14:33 17/10/2021

Tin mới nhất

Trẻ em béo phì, có bệnh nền cần tiêm vaccine Covid-19 thế nào cho an toàn?

12:52:09 17/10/2021
Theo bác sĩ, phụ huynh không nên quá lo lắng mà hãy xem việc tiêm vaccine Covid-19 với trẻ béo phì, có bệnh nền là cơ hội sống cho con và cho cả xã hội.

Hơn 1,6 triệu người TP HCM cần tiêm vaccine Covid-19 mũi hai

12:22:57 17/10/2021
Sở Y tế TP HCM chiều 16/10 yêu cầu các quận huyện đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine Covid-19, trong bối cảnh hơn 1,6 triệu người trên 18 tuổi cần chích mũi hai.

Chạy thận nhân tạo giúp duy trì sự sống cho bệnh nhân

12:19:18 17/10/2021
Nếu phải chạy thận nhân tạo, người bệnh suy thận mạn có thể phải phụ thuộc vào phương pháp này suốt đời hoặc tới khi được ghép thận.

Tại sao đau nhức xương khớp khi hết giãn cách?

12:14:24 17/10/2021
Có phải do mấy tháng ở nhà, ít vận động khiến tôi bị đau nhức xương khớp nhiều hơn không hay vì trời mưa nên tôi mới bị thế?

Điều trị F0 tại nhà trong bình thường mới

12:04:00 17/10/2021
Nhận cuộc gọi báo một gia đình trong xóm trọ công nhân bị ho, sốt, nghi mắc Covid-19, nhân viên trạm y tế xã Phong Phú, huyện Bình Chánh, lập tức tới lấy mẫu xét nghiệm.

Bào chế vaccine từ loài cây quý của Chile

12:02:03 17/10/2021
Quillay là loài cây thường xanh quý hiếm tại Chile, chứa hai phân tử saponin quan trọng đóng vai trò tá dược để bào chế vaccine Covid-19, vaccine sốt rét, zona.

Liệu pháp miễn dịch- hy vọng mới điều trị ung thư

10:48:08 17/10/2021
Liệu pháp miễn dịch là một loại điều trị ung thư giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể chống lại ung thư. Nó đang được xem là cứu cánh cho bệnh nhân di căn, tái phát.

Đau nhức cơ thể sau tiêm vaccine, ứng phó thế nào?

06:34:26 17/10/2021
Đau nhức cơ thể là một bất lợi khi tiêm vaccine. Vậy ứng phó và dùng thuốc như thế nào?

Trẻ em nhiễm Covid-19 tương tự người lớn nhưng có đến 1/2 không có triệu chứng

01:34:06 17/10/2021
Các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, Đại học Utah và Đại học Columbia (Mỹ) đã thu thập dữ liệu từ các hộ gia đình ở Utah và New York.

Bất thường tinh trùng khó thụ thai

00:57:31 17/10/2021
Hai vợ chồng hiếm muộn 4 năm, khám ở nhiều nơi cho rằng nguyên nhân là do vợ, đến khi xét nghiệm lại tinh dịch đồ cho thấy tinh trùng dị dạng gần như hoàn toàn.

Nước từ trường chữa Covid-19: Chuyên gia nói gì?

17:24:13 16/10/2021
Có thông tin rằng nước từ trường có thể hỗ trợ bệnh nhân Covid-19 không bị cơn bão Cytokine tấn công, giúp giảm tỉ lệ bệnh nặng hoặc tử vong.

Trường hợp nào được chỉ định làm khoét chóp cổ tử cung?

17:20:23 16/10/2021
Khoét chóp cổ tử cung nhằm khoét vùng tổn thương nhằm điều trị triệt để, đồng thời lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm giải phẫu bệnh để loại trừ hoặc chẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung.

6 bệnh viện tham gia sàng lọc miễn phí ung thư vú cho 3.000 chị em

17:13:00 16/10/2021
Bệnh viện K, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện TW Huế, Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội sẽ tham gia khám sàng lọc miễn phí cho khoảng 3.000 chị em.

Cách hay để tăng cường miễn dịch chống Covid-19

01:31:41 16/10/2021
Câu hỏi Làm thế nào để tăng cường hệ thống miễn dịch luôn được nhiều người quan tâm, nhất là kể từ khi bắt đầu đại dịch Covid-19 bùng phát.

Gánh nặng hậu Covid-19: Cùng giúp bệnh nhân nỗ lực vượt qua

01:28:03 16/10/2021
Trong đợt dịch Covid-19 lần thứ 4, TP.HCM có hàng trăm ngàn ca xuất viện. Trong số này, ngoài các di chứng như: yếu cơ, khó thở..., nhiều người mang nặng vấn đề về tâm lý.

Nhật tặng Việt Nam thêm nửa triệu liều vắc xin COVID-19

20:36:23 15/10/2021
Tại cuộc họp báo hôm nay 15-10, Ngoại trưởng Nhật Motegi Toshimitsu thông báo sẽ viện trợ thêm 500.000 liều vắc xin COVID-19 cho Việt Nam. Số vắc xin này sẽ được chuyển đến Việt Nam sau khi xong khâu chuẩn bị.

Bộ Y tế: Cần tiêm vaccine phòng Covid-19 đạt ít nhất 2 triệu liều/ngày

19:10:53 15/10/2021
Vaccine Covid-19 tiếp tục về trong tháng 10. Vì thế, Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tốc độ tiêm đạt ít nhất 2 triệu liều mỗi ngày.

Cảnh giác với triệu chứng rối loạn tiết niệu ở nam giới

16:12:09 15/10/2021
Xuất hiện tình trạng rối loạn tiết niệu như bí tiểu, tiểu nhiều lần, nhiều nam giới chủ quan. Khi các triệu chứng rầm rộ hơn, bệnh nhân đi khám tiết niệu lại được chuyển sang bệnh viện ung bướu.

Tác động khác biệt của vắc xin Pfizer với nam và nữ

15:28:37 15/10/2021
Phụ nữ nhận được mức độ bảo vệ cao hơn và lâu hơn đáng kể so với nam giới sau khi tiêm vắc xin Pfizer.

Nỗi đau từ những căn bệnh vô hình "lặn trong gen"

12:30:34 15/10/2021
Bệnh lặn đơn gen là cái tên không mấy quen thuộc với nhiều người. Nhưng nỗi đau mà chúng mang đến lại không hề xa lạ, đặc biệt với những cha mẹ có con không may mắc bệnh.

Có thể bạn quan tâm

Trời lạnh, thử làm thịt quay với công thức này, đảm bảo ngon "nuốt lưỡi"

Ẩm thực

17:21:41 17/10/2021
Những món chế biến các món từ thịt quay về độ ngon hay dinh dưỡng đều vượt trội so với thịt thường.

Park Min Young có 3 tips mặc đồ công sở: Đơn giản, luôn đẹp và dễ ứng dụng

Phong cách sao

17:17:31 17/10/2021
Người xem mong chờ sự đột phá, nhưng phong cách có tính ứng dụng cao như thế này chị em hoàn toàn có thể học theo.

Màn 'khiêu vũ' tuyệt đẹp của đàn cá khổng lồ trong đại dương

Chuyện lạ

17:17:24 17/10/2021
Khung cảnh ngoạn mục ghi lại ngoài khơi bờ biển Long Island, New York, Mỹ cho thấy hàng nghìn con cá màu bạc cuộn tròn thành những khối khổng lồ.

Người đẹp Trần Hoàng Ái Nhi bị thu giữ hành lý vì nghi buôn lậu

Sao việt

17:16:12 17/10/2021
Thông tin từ Ái Nhi đang khiến khán giả trong nước lo lắng cho hành trình chinh chiến Miss Intercontinental 2021 của cô.

Diện váy ngủ mỏng như bánh tráng, nàng hậu lộ điểm nhạy cảm nơi vòng một 90cm

Người đẹp

17:13:18 17/10/2021
Phan Thị Mơ sinh năm 1990, cao 1,72m cô có nhiều kinh nghiệm thi sắc đẹp trong và ngoài nước và đạt được những thành tích đáng kể.

Con gái Phượng Chanel “lột xác” thấy rõ sau loạt ảnh mặt mộc kém sắc, xinh xắn cỡ nào mà được khen ngợi quá chừng?

Netizen

17:07:33 17/10/2021
Mặc dù đang sinh sống và học tập tại Mỹ, con gái Phượng Chanel - Susu (tên thật là Mỹ Uyên, SN 2003) vẫn là một trong những rich kid được quan tâm đông đảo.

Triển vọng kinh tế từ cây mắc ca ở Điện Biên

Đời sống

17:02:06 17/10/2021
Do có lợi thế lớn về khí hậu và đất đai, tỉnh Điện Biên đã tập trung phát triển cây mắc ca phủ xanh nhiều diện tích đất trống, đồi trọc trên địa bàn các huyện trong tỉnh.

Kinh Thành Vũ - “Đệ nhất nam thần châu Á” và đời tư trầm lặng tuổi 48

Sao châu á

16:58:24 17/10/2021
Từng trải qua những năm tháng đỉnh cao trong sự nghiệp. Tuy nhiên, Kinh Thành Vũ lại chọn cuộc sống tĩnh lặng, ít va chạm. Trong những lần phỏng vấn, Đệ nhất nam thần châu Á ước mơ một tổ ấm hạnh phúc và được quây quần bên mâm cơm gia đ...

Selena Gomez đi đường thôi cũng có ảnh “huyền thoại”: Đẹp gì chấp cả ảnh mờ nhoè, nhưng dân tình dán mắt vào vòng 1 căng tràn

Sao âu mỹ

16:51:56 17/10/2021
Trong loạt ảnh chất lượng thấp, Selena Gomez vẫn nổi bần bật nhờ visual cực phẩm và body quyến rũ.

Tottenham sa sút vì… chạy ít?

Bóng đá thế giới

16:35:41 17/10/2021
Từng có một giai đoạn dài, Tottenham là đội bóng hàng đầu Premier League về khả năng chạy.

Những ưu và nhược điểm của Nissan Almera phiên bản đắt nhất

Ôtô

16:31:55 17/10/2021
Nissan Almera 2021 phiên bản CVT cao cấp có giá 579 triệu đồng tại Việt Nam. Sedan hạng B này có ưu và nhược điểm gì để cạnh tranh với Toyota Vios, Hyundai Accent, Honda City?

Bom tấn 'The Batman' hé lộ trailer mới: Đen tối và bạo lực, Robert Pattinson toả sáng

Phim âu mỹ

16:30:38 17/10/2021
Vẫn đen tối, u ám và ngột ngạt trong tội ác, nhưng The Batman trong trailer thứ hai này càng thêm gay cấn với những màn cận chiến và kỹ xảo đã mắt.