Đề thi HSG quốc gia môn Ngữ văn khơi gợi hứng thú và suy nghĩ độc lập

Câu nghị luận xã hội khá thú vị bởi nhiều lẽ. Trước hết là cách nhìn ra vấn đề khá độc đáo từ nhan đề một cuốn sách dịch “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế” thay vì những danh ngôn, quan niệm, hay những câu chuyện… như phần lớn các đề quen thuộc.

Nhận định về đề thi môn Ngữ văn Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2019-2020, cô Trịnh Thu Tuyết – giáo viên Ngữ văn, hệ thống giáo dục Hocmai cho rằng: Cả hai câu nghị luận xã hội và nghị luận văn học đều đặt ra những vấn đề quen thuộc mà không bao giờ nhàm chán của cuộc sống và văn chương, đều không có điểm tựa nào ngoài vốn sống, vốn văn chương và năng lực nhận biết, lí giải vấn đề của thí sinh.

Đề thi HSG quốc gia môn Ngữ văn khơi gợi hứng thú và suy nghĩ độc lập - Hình 1

Câu nghị luận xã hội khá thú vị bởi nhiều lẽ. Trước hết là cách nhìn ra vấn đề khá độc đáo từ nhan đề một cuốn sách dịch “Con đường đi đến thành công bằng sự tử tế” thay vì những danh ngôn, quan niệm, hay những câu chuyện… như phần lớn các đề quen thuộc.

“Thành công” và “tử tế” là hai vấn đề thường xuất hiện độc lập trong rất nhiều đề thi, rất nhiều bài viết – sự kết nối giữa chúng với nhau trong mối quan hệ nhân quả chính là góc nhìn tạo hứng thú cho học trò trong thời đại của các trào lưu Startup và “việc tử tế” – đặc biệt khi người ta nói nhiều tới “việc tử tế” như một tín hiệu cho thấy cuộc sống đang thiếu vắng sự tử tế, và nhiều thành công bất chấp cả đạo lí lẫn pháp lí.

Câu lệnh yêu cầu trình bày “suy nghĩ của anh/chị về “con đường” này” sẽ mở ra khá nhiều khả năng kiến giải – dù có thể thấy trước hướng khẳng định sẽ chiếm tuyệt đại đa số khi làm bài, bởi học trò sẽ không khó khăn để nhận ra tính đúng đắn muôn đời của sự tử tế.

Tuy nhiên, đề bài vẫn mở ra những khoảng trống của thử thách giúp phân loại những bài viết nhằm tới cái đúng đương nhiên, an toàn với những bài viết thể hiện hiểu biết xã hội sâu rộng, thể hiện những trăn trở suy tư thấu đáo trước mối quan hệ giữa lẽ phải với thực tế cuộc sống nhiều khi trái ngược.

Học sinh sẽ thể hiện kiến thức đời sống xã hội, năng lực lí giải và nhất là bản lĩnh tự chủ của mình khi đặt được vấn đề về nghịch lí và hướng giải quyết nghịch lí khi sống tử tế, trung thực thường thua thiệt, thậm chí thất bại.

Tuy nhiên, cũng vì nghịch lí này đang trở thành lẽ đương nhiên trong thực tế cuộc sống nên nếu học sinh không có tầm nhìn sâu rộng, không có khả năng lí giải, lập luận…, đề bài dễ đưa tới những bài văn viết như… nghị quyết hay bài giáo dục công dân!

Đề thi HSG quốc gia môn Ngữ văn khơi gợi hứng thú và suy nghĩ độc lập - Hình 2

Câu nghị luận văn học đề cập vấn đề quen thuộc của lí luận văn học là chức năng văn học, đặt vấn đề cụ thể về khả năng của văn học nhằm “giúp con người hóa giải những áp lực” trong cuộc sống. Với yêu cầu này của đề bài, học trò phải nắm chắc và đề cập được tất cả các chức năng của văn học, từ nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ, cho tới giao tiếp, giải trí…

Thử thách của đề bài không chỉ dừng lại ở phần kiến thức khá nặng của lí luận văn học vốn trừu tượng với các em mà còn hiện hữu chủ yếu ở cách các em xử lí mảng kiến thức ấy khi kết hợp với những minh chứng qua văn chương; thậm chí, khó khăn còn xuất hiện ngay trong mảng kiến thức đời sống khi các em đề cập tới những áp lực của đời sống tinh thần.

Khoảng trống trong dư địa vấn đề của câu nghị luận văn học có phần rộng hơn câu nghị luận xã hội khi học sinh hoàn toàn có thể đặt vấn đề phản biện về khả năng hóa giải áp lực tinh thần của văn chương, trong khi vấn đề về sự tử tế để thành công rất khó phản biện mà không chạm tới hàng rào đạo lí.

Thậm chí, nếu một số em cảm thấy sự bất lực của văn học với những áp lực ngày càng nặng nề trong cuộc sống thời hiện đại, các em có thể đặt ra những vấn đề lớn hơn về môi trường sống, môi trường xã hội… – cội nguồn của văn học.

Đề bài, về cơ bản có khả năng khơi gợi hứng thú và suy nghĩ độc lập cho học trò, dù vẫn hoàn toàn có khả năng tạo ra một loạt những bài viết … như chân lí! Do vậy, khả năng phân loại và tìm ra học sinh giỏi thực sự không xuất hiện ở vấn đề mà chính là ở cách xử lí vấn đề.

PV

Theo giaoducthoidai

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Xem nhiều
Mới nhất

Tiêu điểm

Thí sinh nữ vô địch Olympia 2020
09:12:22 20/09/2020
Tân vô địch Đường lên đỉnh Olympia chia sẻ gì phút đăng quang?
15:45:34 20/09/2020
Cô gái duy nhất ở chung kết Olympia 2020 thi đấu ấn tượng
08:38:28 20/09/2020
Chàng trai 'chuyên về nhì' là ứng cử viên "nặng ký" cho vòng nguyệt quế Olympia
10:23:37 19/09/2020
Nữ sinh duy nhất của Chung kết Olympia: Em luôn giữ tâm lý bình tĩnh và thoải mái nhất có thể
20:57:31 19/09/2020
4 MC "tiếp lửa" tại các điểm cầu chung kết Đường lên đỉnh Olympia 2020 là ai?
19:35:09 19/09/2020
Một huyện có 4 HS từng vào chung kết Olympia: Tự học là yếu tố quan trọng
17:18:53 19/09/2020
Chung kết Olympia: Đôi tất xanh của cha và giọt nước mắt của nhà vô địch
16:07:01 20/09/2020
Nhìn lại hành trình của 4 nhà leo núi Olympia trước giờ G chung kết
21:02:26 19/09/2020
Nghệ thuật quản trị làm nên thương hiệu và thành công của Đại học Tôn Đức Thắng
10:19:39 19/09/2020

Thông tin đang nóng

Liên tục nhận tin nhắn hăm dọa, chị gái xăm trổ trong vụ Lexus 570 tuyên bố: “Chị không ngại va chạm...”
19:54:09 20/09/2020
Lương Bằng Quang bất ngờ tố: “Ngân 98 là người nguy hiểm, phải cùm chân ở nhà để không làm khổ các gia đình hạnh phúc”
18:13:45 20/09/2020
Lý Minh Úy cầu xin sự giúp đỡ sau 8 năm điều trị ung thư
18:25:30 20/09/2020
Hết nói bị 'rau mùi', Trọng Hưng lại bất bình mắng Âu Hà My 'thất đức'
20:11:31 20/09/2020
Lật lại chiến tranh nội bộ SNSD chấn động châu Á: Taeyeon từng bơ và thái độ ra mặt với Jessica, nhưng tất cả đều có nguyên do
18:18:17 20/09/2020
Ớn lạnh với những câu chuyện rùng rợn không lời giải của làng nhạc xứ Hàn
20:29:25 20/09/2020
Những sao Việt có ngoại hình được nhận xét giống nhau
18:05:55 20/09/2020
Điểm danh những cặp 'chú - cháu' cực xứng đôi trên màn ảnh Hoa Ngữ
18:33:47 20/09/2020
Nhật Kim Anh cuối cùng được gặp lại con, nhưng xót xa cảnh thuê khách sạn lén gặp bé và bị chồng cũ liên tục giám sát
19:35:02 20/09/2020
Đằng sau bức ảnh chung của rapper Wowy và nhà báo Lại Văn Sâm
17:57:38 20/09/2020

Tin mới nhất

'Nhà sách 0 đồng' tiếp sức học trò vùng tâm dịch

18:47:11 20/09/2020
Đến Nhà sách 0 đồng, các em học sinh THCS và Tiểu học có hoàn cảnh khó khăn sẽ được lựa chọn các loại sách vở, đồ dùng học tập để phục vụ năm học mới với giá 0 đồng.

Nỗi lo thiếu trường lớp ở Đồng bằng sông Cửu Long

18:42:13 20/09/2020
Một số địa phương Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang gặp khó khăn vì thiếu phòng học 2 buổi/ngày, đặc biệt là thiếu trường, lớp bán trú. Bước vào năm học 2020 - 2021, bảo đảm phòng học cho khối lớp 1 đã khó, năm học tới phải lo cho cả...

12 trường tiếp tục đồng hành cùng Quỹ học bổng Vừ A Dính

18:39:50 20/09/2020
Mặc dù tình hình kinh tế vẫn còn rất khó khăn bởi dịch COVID- 19 nhưng bằng trách nhiệm và tình cảm của mình, 12 trường đã nhận 58 em học sinh là con em người dân tộc, vùng hải đảo khó khăn về sinh sống và học tập.

Thủ khoa đầu ra của Viện Kỹ thuật Hóa học

18:34:49 20/09/2020
Nguyễn Phương Thảo là thủ khoa đầu ra của Viện Kỹ thuật Hóa học, ĐH Bách khoa Hà Nội. Nữ sinh đoạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi sinh viên.

Đại học Khoa học Tự nhiên dự báo điểm chuẩn năm 2020

18:31:40 20/09/2020
Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) dự kiến sẽ tăng từ 1,5 - 3 điểm chuẩn xét tuyển đầu vào năm 2020.

Bộ cho học sinh dùng điện thoại trong lớp: 'Dùng lâu rồi'

18:28:42 20/09/2020
Nhiều trường cho học sinh sử dụng điện thoại trong lớp phục vụ công tác học từ lâu chứ không phải chờ có Thông tư của Bộ GD&ĐT.

Gần 5.000 tân sinh viên Trường ĐH FPT khai giảng năm học mới

18:26:46 20/09/2020
Gần 5.000 tân sinh viên của Trường ĐH FPT chính thức bước vào năm học 2020-2021. Lễ khai giảng được tổng chức sáng nay 20-9 tại đồng thời cơ sở: Hà Nội và TP HCM.

Điểm sàn của Trường ĐH Y Dược TP HCM từ 19 đến 23

18:23:29 20/09/2020
Trường ĐH Y Dược TP HCM vừa công bố điểm sàn xét tuyển theo điểm thi tốt nguie65p THPT 2020, tổ hợp A00 (toán, lý, hoá), B00 (toán, hoá, sinh).

Trường học đa văn hóa: Nâng tầm cho giáo dục vùng khó

18:20:11 20/09/2020
 Từ một ngôi trường vùng cao với thành tích giáo dục chưa nổi bật, nhưng sau 3 năm triển khai mô hình trường học đa văn hóa, Trường PTDTBT TH số 1 Sín Chéng (huyện Si Ma Cai, Lào Cai) đã vươn lên và khẳng định mình như một điểm sáng của...

Quán quân Olympia 2020: 'Dù ở đâu cũng có thể cống hiến cho đất nước'

18:08:13 20/09/2020
Nữ sinh giành vòng nguyệt quế Olympia 2020 - Nguyễn Thị Thu Hằng (Trường THPT Kim Sơn A, Ninh Bình) cho hay chưa định hình được việc có trở về Việt Nam sau khi du học hay không, nhưng ở đâu thì vẫn có thể cống hiến cho quê hương....

Điểm sàn ba đại học, học viện tại miền Bắc

18:00:47 20/09/2020
Điểm sàn cao nhất của Đại học Kiến trúc Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Đại học Hàng hải Việt Nam là 22, còn lại phổ biến 14-16.

“Vỡ òa” niềm vui chiến thắng tại ngôi trường của nữ sinh vô địch Olympia

17:56:43 20/09/2020
Trường THPT Kim Sơn A như vỡ tung trong sự vui sướng khi em Nguyễn Thị Thu Hằng vô địch cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia. Thầy và trò nhà trường tự hào về vinh quang mà em Hằng mang về cho quê hương.

Bố Á quân Olympia :“Chờ con trai về để ôm thật chặt!”

17:47:34 20/09/2020
 Bố của em Vũ Quốc Anh không giấu nổi sự hạnh phúc khi con trai đã về Nhì của cuộc thi Chung kết năm Olympia và đang chờ con trai về nhà để ôm con thật chặt vào lòng.

TP.HCM giáo dục học sinh thích ứng với đô thị thông minh và hội nhập quốc tế

17:42:22 20/09/2020
Ngày 20.9, Văn phòng UBND TP.HCM phát đi thông báo về việc TP.HCM xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, dân chủ, kỷ cương.

8 trường THPT không chuyên có quán quân 'Đường lên đỉnh Olympia'

16:55:27 20/09/2020
Nhà vô địch Đường lên đỉnh Olympia năm 2020 là học sinh trường THPT Kim Sơn A (Ninh Bình). Đây là năm thứ 9 quán quân cuộc thi này không đến từ trường chuyên.

Hà Nội khắc phục thiếu chỗ học cục bộ

16:51:43 20/09/2020
Năm học 2020 - 2021, quy mô giáo dục Hà Nội tiếp tục phát triển với hơn 2,1 triệu học sinh, tăng gần 68.000 em so với năm học trước.

Điều chỉnh nguyện vọng: Thí sinh cần xác định ngành học có đủ đam mê

16:49:51 20/09/2020
Từ 19 - 27/9, thí sinh được điều chỉnh nguyện vọng đăng ký xét tuyển (ĐKXT) ĐH, CĐ lần cuối theo phương thức trực tuyến hoặc bằng phiếu. Theo đó, thí sinh có thể thay đổi tổ hợp xét tuyển, ngành học, trường học, thứ tự nguyện vọng, bỏ b...

Điểm sàn và chất lượng

16:45:18 20/09/2020
Bộ GD&ĐT vừa công bố điểm sàn đối với nhóm ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề và đào tạo giáo viên trình độ đại học, ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng năm 2020. 

Gia cảnh khó khăn, nữ sinh từ bỏ ước mơ bác sĩ

16:42:47 20/09/2020
Gia cảnh khó khăn, Đoàn Thị Nhung, học sinh lớp 12 Trường THPT Quảng Xương 1 (Thanh Hóa) đành chọn hướng đi khác thay vì theo học trường y mà em ấp ủ bấy lâu.

Bí quyết học tập của nữ sinh vô địch Đường lên đỉnh Olympia 2020

16:39:39 20/09/2020
Cô gái đến từ mảnh đất Kim Sơn, Ninh Bình đã xuất sắc vượt qua các thí sinh khác để giành vòng nguyệt quế tại trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia 2020.

Cho học sinh sử dụng điện thoại trong lớp: Ủng hộ thay vì cấm đoán?

16:22:21 20/09/2020
Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GĐĐT) vừa có động thái cho phép học sinh sử dụng điện thoại trong lớp được cho là biện pháp nới lỏng, thay vì lệnh cấm trước đây. Nhiều phụ huynh lo lắng nhưng có không ít người đồng tình. Vậy thì cần phải t...

20 nhà vô địch của Đường lên đỉnh Olympia

16:17:26 20/09/2020
Giành chiến thắng trong chung kết Đường lên đỉnh Olympia sáng nay (ngày 20.9), bạn Nguyễn Thị Thu Hằng, trường THPT Kim Sơn A, Ninh Bình đã chính thức trở thành nhà vô địch thứ 20 của Đường lên đỉnh Olympia.

Trường học trở thành “đại lý” sách giáo khoa, đồng phục

16:12:55 20/09/2020
Học sinh lớp 1 phải cõng 23 đầu sách, nhập nhèm sách giáo khoa và sách tham khảo, vấn nạn lạm thu... là những câu chuyện thu hút sự chú ý và bức xúc của dư luận vào đầu năm học mới.

Từ gánh củi đến giảng đường

16:03:02 20/09/2020
Cả làng, cả xã, cả trường thương gia cảnh của Tùng một thì thương cho nghị lực phi thường của cô mười.

Học sinh được sử dụng điện thoại: Chuyên gia giáo dục nói gì?

15:38:32 20/09/2020
 TS Tôn Quang Cường, chuyên gia Công nghệ giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng, với các công nghệ số thịnh hành, có thể coi điện thoại thông minh là một trợ thủ đắc lực cho các hoạt động giáo dục.

Học sinh tiểu học cũng phải được hướng nghiệp

15:24:17 20/09/2020
Đối với cấp tiểu học, nhà trường phải hướng nghiêp cho học sinh bằng cách giúp nhận biết một số công việc, nghề nghiệp của cha mẹ, người thân; phát hiện năng khiếu của học sinh và lập kế hoạch bồi dưỡng, phát triển năng khiếu đó...

Tốt nghiệp ĐH ngoài sư phạm muốn làm giáo viên phải học thêm hơn 30 tín chỉ

15:22:25 20/09/2020
Bộ GD-ĐT vừa ban hành các thông tư quy đinh chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dành cho người tốt nghiệp trình độ ĐH ngành phù hợp có nguyện vọng trở thành giáo viên tiểu học, THCS và THPT.

Học sinh dùng điện thoại trong giờ học như thế nào?

15:19:38 20/09/2020
Điện thoại không chỉ là phương tiện nghe nhìn, giải trí mà còn là công cụ để giáo viên thực hiện những tiết học đổi mới, giúp học sinh hào hứng và thích thú.

Có thể bạn quan tâm

Xu hướng trang sức Thu Đông 2020 - 2021 độc đáo và quyến rũ

Thời trang

20:08:51 20/09/2020
Xu hướng trang sức thu đông 2020 - 2021 độc đáo và quyến rũ. Cũng giống như các mùa khác, xu hướng trang sức mùa Thu 2020 có một số mẫu trang sức điển hình bao gồm thác đá quý, hoa tai đèn chùm, vô số ngọc trai và rất nhiều tác phẩm điê...

Muốn từ bỏ công việc ổn định để theo đuổi đam mê

Tâm sự

20:08:06 20/09/2020
Tôi 23 tuổi, tốt nghiệp đại học, đang độc thân và là nhân viên sale cho nhà phân phối thiết bị điện, đồ sắt.

Tử vi 7 ngày tới: 3 con giáp ĐƯỢC LỘC trời ban, TIỀN TỶ CẦM TAY, mua ngay két sắt

Trắc nghiệm

20:07:01 20/09/2020
Trong 7 tới vận đỏ của 3 con giáp này sẽ chạm đỉnh, họ có thể được sếp cân nhắc thăng chức hay tăng lương, nhờ vậy có khoản thu về túi không hề nhỏ.

Mỹ tái áp đặt lệnh trừng phạt của LHQ lên Iran

Thế giới

20:06:11 20/09/2020
Ngoại trưởng Mike Pompeo tối 19/9 thông báo Mỹ tái áp đặt các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc lên Iran, bất chấp phản đối từ Hội đồng Bảo an.

"Búp bê cơ bắp xứ Hàn" khiến đàn ông đổ gục vì body rực lửa, gương mặt ngây thơ

Người đẹp

20:06:08 20/09/2020
Hyony Kim là một trong những vận động viên thể hình kiêm huấn luyện viên gym nổi tiếng xứ Hàn.

Gu ăn mặc khoe eo thon của DJ Mie và Trang Moon

Phong cách sao

19:46:02 20/09/2020
Hai nữ DJ đời thường biết cách diện đồ tôn lên ưu điểm hình thể của mình. DJ Mie (tên thật Trương Tiểu My) hiện là cái tên nhận được nhiều sự quan tâm bên cạnh dàn huấn luyện viên, giám khảo và MC của chương trình Rap Việt.

Nam thanh niên bị đuổi chém tử vong ở TP.HCM: Công an trích xuất camera truy bắt nhóm gây án

Vụ án

19:39:34 20/09/2020
Lực lượng Công an quận 12 đang tiến hành trích xuất camera và lấy lời khai những người liên quan để truy bắt nhóm đối tượng đuổi chém nam thanh niên tử vong trên địa bàn.

6 sai lầm khiến da có nhiều nếp nhăn

Làm đẹp

19:39:32 20/09/2020
Ăn nhiều thịt đỏ, tắm nước nóng... có thể khiến làn da kém mịn màng và xuất hiện nếp nhăn.

Được tag thẳng vào ảnh vẽ cảnh khóa môi trên du thuyền, Matt Liu - Hương Giang đồng loạt phản ứng tâm đầu ý hợp

Sao việt

19:38:30 20/09/2020
Không chỉ ôm ấp công khai trước hội bạn, Hương Giang và Matt Liu còn có động thái đáng chú ý khi được fan tag thẳng vào tranh minh hoạ lại cảnh này.

Thú vị những cây cầu xây riêng cho động vật

Chuyện lạ

19:38:02 20/09/2020
Nhằm giúp đỡ các loài động vật có thể dễ dàng băng qua những đoạn đường cắt ngang khu vực chúng sống, từ lâu ở nhiều nước đã có những cây cầu cho động vật với nhiều hình dạng, màu sắc khác nhau.

Dàn sao Hàn vạ miệng trên truyền hình: Jang Nara đánh mất sự nghiệp, Lee Kwang Soo bị dọa tử hình, riêng mỹ nhân này lại được bênh vực hết mình

Sao châu á

19:24:33 20/09/2020
Jang Nara, Jennie (BLACKPINK), Lee Kwang Soo... từng hứng chịu vô số lời chỉ trích bởi sự cố vạ miệng trên truyền hình.

8 thói quen lặp đi lặp lại hằng ngày cực kì gây hại với sức khỏe, điều đầu tiên hầu như ai cũng mắc

Sức khỏe

19:19:28 20/09/2020
Thói quen được hình thành theo thời gian và mọi người khiến mọi người chủ quan, cho rằng chúng không đủ gây hại. Tuy nhiên nhiều thói quen xấu sẽ làm tổn thương cơ thể.

Tuyệt vời như mẹ ADC, không chỉ tặng xế xịn động viên con mà còn rất nhiệt tình tương tác trên mạng, nhưng lời chốt hạ mới khiến cộng đồng lo lắng

Game online

19:13:52 20/09/2020
Không những tặng siêu xe động viên, cô Chinh - mẹ của ADC còn giúp anh chàng tương tác với người hâm mộ. Đúng là mẹ nhà người ta.

Selena Gomez là nghệ sĩ quốc tế đầu tiên thắng cúp show Hàn nhờ màn collab với BLACKPINK, fan BTS lập tức "cà khịa"

Nhạc châu á

19:10:59 20/09/2020
Một bộ phận fan BTS cho rằng thành tích này của BLACKPINK hoàn toàn do may mắn, không thể nào so sánh với Dynamite được.

"Hàng nóng" Ducati Multistrada V4 2021 mới lộ diện

Xe máy

19:10:38 20/09/2020
Mới đây, các hình ảnh quảng cáo đầu tiên về mẫu Ducati Multistrada V4 2021 mới đã bị rò rỉ. Xe đã hoàn thiện và chuẩn bị có mặt trên thị trường với bổ sung hệ thống giám sát hành trình thích ứng.