CSGT sẽ gửi thông báo phạt nguội sau 2 tiếng

Những vi phạm được phát hiện thông qua hệ thống giám sát thuộc thẩm quyền của Cục CSGT sẽ thông báo tới người vi phạm trong vòng 2 tiếng, kể cả phương tiện vi phạm là xe máy.

Thông báo vi phạm chậm nhất 2 tiếng

Trao đổi với báo chí về định hướng thời gian tới, thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng Cục CSGT (C08, Bộ Công an) nhấn mạnh đến việc ứng dụng KH-CN khi xây dựng lực lượng CSGT.

Phạt nguội được kỳ vọng là giải pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả kiểm soát trật tự, an toàn giao thông (ảnh minh họa) . ẢNH: NGUYỄN TUÂN

Ông Bình cho hay, để công tác xử lý vi phạm nghiêm minh, toàn diện, CSGT sẽ tăng cường sử dụng trang thiết bị kỹ thuật thay cho thủ công. Trong đó, hệ thống giám sát, quản lý kinh doanh vận tải sẽ hoạt động 24/24 nhằm bảo vệ chính người tham gia giao thông. Đặc biệt, tất cả vi phạm phát hiện qua hệ thống giám sát thuộc thẩm quyền của C08 sẽ được thông báo tới người vi phạm chậm nhất là 2 tiếng, kể cả phương tiện vi phạm là xe máy.

Cục trưởng C08 khẳng định, lực lượng sẽ phấn đấu hạn chế đến mức tối thiểu việc sử dụng con người, chỉ sử dụng khi thật sự cần thiết hoặc giải quyết tình huống. “Cần xác định việc xử phạt không phải là chính, để người dân thấy rằng việc chấp hành để bảo vệ chính mình, không còn mang tính miễn cưỡng”, thiếu tướng Bình nói.

Phạt nguội từ lâu được kỳ vọng là giải pháp tối ưu để tăng cường hiệu quả quản lý an toàn, trật tự giao thông. Hình thức xử lý này không chỉ nâng cao sự minh bạch, khách quan, hạn chế tiêu cực, mà còn giảm chi phí quản lý cho Nhà nước.

Cách đây 4 năm, Thủ tướng phê duyệt đề án đầu tư lắp đặt camera giám sát, chỉ huy điều hành giao thông phục vụ an ninh trật tự và xử lý vi phạm hành chính. Đề án có nội dung xây dựng một trung tâm dữ liệu dùng chung đặt tại trụ sở Cục CSGT, có thể lưu trữ toàn bộ dữ liệu camera trên tuyến QL1A, các tuyến cao tốc trên toàn quốc và hệ thống camera tại các địa phương, nhằm giám sát an ninh, trật tự an toàn xã hội và quản lý điều hành giao thông.

Đề án còn bao gồm dự án lắp đặt, trang bị camera chuyên dụng giám sát giao thông thông minh; giám sát xử lý vi phạm (khu vực đường cong, qua cầu, nút giao có đèn tín hiệu giao thông, “điểm đen” tai nạn…); giám sát an ninh trật tự; giám sát các đối tượng cần theo dõi quản lý khi có yêu cầu dựa trên nhận dạng khuôn mặt… tại Hà Nội và TP.HCM.

Mới đây nhất, tháng 1.2025, UBND TP.Hà Nội phê duyệt đề án tổng thể về quản lý hệ thống camera giám sát tập trung trên địa bàn thủ đô, triển khai trong giai đoạn 2025 – 2030 và sau năm 2030. Theo đó, số lượng camera sẽ được lắp khoảng hơn 40.000 chiếc, gồm hơn 23.700 camera phục vụ giám sát đảm bảo an ninh, trật tự và xử lý vi phạm; gần 300 camera phục vụ quốc phòng và hơn 16.000 camera phục vụ giám sát quản lý nhà nước về an toàn giao thông, hạ tầng giao thông, môi trường, trật tự đô thị…

Những quyết sách nêu trên đã phản ánh nhận thức, hành động quyết liệt của Chính phủ cùng các địa phương về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước nói chung, quản lý trật tự, an toàn xã hội, an toàn giao thông nói riêng. Đây còn là cơ sở vững chắc, cho thấy định hướng mà Cục trưởng C08 Đỗ Thanh Bình đã đề cập là hoàn toàn khả thi, phù hợp với thực tiễn.

Hết cảnh “thấp thỏm chờ phạt nguội”

Rút ngắn thời gian thông báo vi phạm giao thông là điều được rất nhiều người mong chờ lâu nay. Điều này giúp người vi phạm sớm nhận thức được hành vi vi phạm, chủ động sắp xếp thời gian phối hợp giải quyết, không còn cảnh “thấp thỏm chờ phạt nguội” sau mỗi chuyến đi. Việc thông báo vi phạm nhanh chóng còn đảm bảo tính răn đe kịp thời của pháp luật, qua đó nâng cao ý thức người tham gia giao thông.

Anh Thắng, chủ một cơ sở chuyên cung cấp dịch vụ cho thuê xe tự lái ở Hà Nội, chia sẻ rằng mỗi khi có khách thuê, cửa hàng sẽ yêu cầu khách để lại một khoản tiền mặt, hoặc giấy tờ tùy thân (căn cước, giấy phép lái xe…) trong vòng 20 ngày. Mục đích nhằm đảm bảo nghĩa vụ tài chính nếu khách thuê bị phạt nguội, trong khi thời điểm trả xe chưa nhận được thông báo vi phạm. Khoảng thời gian 20 ngày giúp cửa hàng cho thuê xe nắm thế chủ động, vì thời gian thông báo phạt nguội tùy thuộc vào từng vụ việc vi phạm, có khi nhanh nhưng cũng có khi chậm. Song một số khách thuê phàn nàn như vậy là quá dài. Nếu thông báo vi phạm được rút ngắn còn 2 giờ, cả người cho thuê xe và người thuê đều đỡ phải chờ đợi, thời gian để lại giấy tờ “làm tin” theo đó sẽ ngắn hơn, thậm chí là không cần.

Ủng hộ chủ trương của C08, TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, nói hiện có 2 yếu tố thuận lợi để thực hiện việc rút ngắn thời gian thông báo vi phạm. Một là biển số đã được định danh cá nhân, hai là hệ thống camera giám sát đã “phủ sóng” rất rộng. “Đây chính là những viên gạch đặt nền móng vững chắc cho phạt nguội”, ông Tạo nói.

Dù vậy, để “gửi thông báo vi phạm trong vòng 2 giờ”, vị chuyên gia nhận định dữ liệu hình ảnh từ thiết bị nghiệp vụ và chất lượng đường truyền là mấu chốt. Hệ thống camera giám sát cần đảm bảo sự ổn định, độ phân giải cao, có khả năng nhận diện biển số trong mọi điều kiện thời tiết và ánh sáng. Cơ sở dữ liệu tập trung phải cập nhật liên tục, đồng bộ giữa các cơ quan chức năng; sử dụng các phần mềm xử lý dữ liệu tự động, tích hợp công nghệ AI nhận diện và trích xuất thông tin nhanh và chính xác. Ông cũng cho rằng cần xây dựng nhiều kênh gửi thông báo vi phạm (tin nhắn SMS, email, ứng dụng VNeID, cổng thông tin điện tử…), đảm bảo người vi phạm nhận được thông tin trong bất cứ tình huống nào.

Góp ý thêm, luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, kiến nghị xây dựng quy trình xác minh thông tin vi phạm (ảnh, video, biển số xe…) làm sao vừa nhanh chóng nhưng cũng vừa chính xác trước khi gửi thông tin đến người vi phạm. “Không ít trường hợp bị mạo danh biển số, dù không vi phạm nhưng lại bị “bêu tên” trên cơ sở dữ liệu xử phạt”, ông Hùng dẫn chứng và lưu ý cần tạo điều kiện tối đa cho những người rơi vào tình huống này, tránh việc bị phạt oan hoặc mất quá nhiều thời gian, công sức để chứng minh sự vô can.

Cần đơn giản thủ tục với cả “phạt nóng”

Song song với rút ngắn thời gian thông báo phạt nguội, TS Khương Kim Tạo đề xuất đơn giản hóa thủ tục xử lý với cả trường hợp “phạt nóng”, tức là xử phạt trực tiếp. Theo ông, với trường hợp vi phạm đã rõ ràng, người vi phạm thừa nhận hành vi, lực lượng chức năng nên tạo điều kiện để họ nộp phạt ngay, không cần tạm giữ phương tiện.

“Tạm giữ phương tiện nhằm đảm bảo nghĩa vụ chấp hành xử phạt, vậy một khi người vi phạm đã đồng ý nộp phạt và có khả năng nộp phạt ngay thì tạm giữ phương tiện đâu còn ý nghĩa”, ông Tạo nói.

Vị chuyên gia khẳng định, việc hạn chế tạm giữ phương tiện sẽ góp phần giải quyết bài toán quá tải; vừa giảm áp lực chi phí cho cơ quan nhà nước khi phải đầu tư nhân lực, vật lực để trông giữ; vừa tạo điều kiện cho người vi phạm được tiếp tục sử dụng phương tiện, phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.