Chuyên gia nhận định: Đề thi Toán tốt nghiệp THPT 2026 tiến gần hơn với tư duy đại học

Theo TS. Bùi Ngọc Mai, đề Toán thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không phải là đề thi khó hơn theo nghĩa truyền thống, mà là đề thi đã tiến gần hơn với tư duy đại học.

Chiều nay (11/6), hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước đã hoàn thành bài thi môn Toán – môn thi bắt buộc cuối cùng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Năm nay, đề thi vẫn giữ nguyên cấu trúc chuẩn hóa của Bộ GD&ĐT gồm 22 câu hỏi làm trong 90 phút (chia làm 3 phần: 12 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn, 4 câu đúng/sai và 6 câu trả lời ngắn).

Học sinh phấn khởi phần trắc nghiệm, “mắc kẹt” ở phần trả lời ngắn

Tại điểm thi THPT Cầu Giấy (Hà Nội), nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi, vui vẻ. Nhiều em đánh giá đề thi năm nay vừa sức, có thể dễ dàng đạt mức điểm từ 8 – 9,5.

Tuy nhiên, không ít học sinh cũng cho biết chưa thể hoàn thành trọn vẹn bài làm do một số câu hỏi khó và khối lượng nội dung tương đối dài. Em Hoàng Bách, thí sinh tại điểm thi THPT Tây Hồ (Hà Nội) nhận xét phần trắc nghiệm của đề tương đối dễ, giúp học sinh dễ ghi điểm. Tuy nhiên, ở phần trả lời ngắn, đề xuất hiện nhiều nội dung khó khiến em không đủ thời gian để hoàn thành bài thi như kỳ vọng.

Em Minh Anh, cũng tại điểm thi này cho biết phần trả lời ngắn và đúng – sai khiến em tốn nhiều thời gian làm bài, đặc biệt là các câu về tính khoảng cách, xác suất, đạo hàm và năng lượng điện. Nữ sinh làm được khoảng 70% bài thi, còn khoảng 30% câu hỏi được lựa chọn đáp án theo hướng may rủi.

“Sau môn Toán, em quyết định sẽ cân nhắc thêm các phương án xét tuyển khác” , Minh Anh nói thêm.

Đề Toán tốt nghiệp THPT 2026

Chuyên gia: Đề dịch chuyển sang đánh giá năng lực, phân hóa bằng chất lượng tư duy

Phân tích về chuyên môn, TS. Bùi Ngọc Mai – Giảng viên Khoa Kinh Doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) nhận định: Đề Toán 2026 tiếp tục thể hiện rõ định hướng chuyển từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực. Bên cạnh các câu hỏi nền tảng để đảm bảo mục tiêu xét tốt nghiệp, đề đã xuất hiện nhiều bài toán gắn liền với bối cảnh thực tiễn như cảnh báo sức khỏe, lưu trữ năng lượng từ hệ thống pin mặt trời hay tối ưu doanh thu nông sản. Những câu hỏi này yêu cầu học sinh không chỉ tính toán đơn thuần mà phải đọc hiểu tình huống, bóc tách yếu tố quan trọng và lựa chọn công cụ toán học phù hợp.

TS. Bùi Ngọc Mai cho biết, trong môi trường giáo dục đại học của Vương quốc Anh, sinh viên thường được đánh giá qua khả năng nhận diện vấn đề, xây dựng mô hình và diễn giải kết quả trong bối cảnh thực tế. Đề Toán 2026 đã tiến gần hơn tới cách tiếp cận đó, giúp phân loại thí sinh tốt hơn ở nhóm khá, giỏi.

So với năm 2025, đề năm nay không khó hơn quá nhiều về mặt kỹ thuật, nhưng đòi hỏi tư duy và khả năng lập luận cao hơn. Nếu đề năm trước vẫn còn khá nhiều dạng quen thuộc có thể nhận diện qua luyện tập, thì đề năm 2026 yêu cầu học sinh phải dành nhiều thời gian để hiểu bối cảnh và xác định hướng tiếp cận trước khi giải.

Điểm đáng chú ý là sự phân hóa được tạo ra bởi chất lượng tư duy hơn là độ phức tạp của phép tính. Ví dụ, bài toán về hệ thống pin mặt trời không yêu cầu kỹ thuật tích phân quá khó, nhưng học sinh phải hiểu được ý nghĩa của mô hình toán học trong một tình huống thực tế. Đây cũng là xu hướng thường thấy trong các đề A-Level của Anh, nơi khả năng lựa chọn và vận dụng công cụ phù hợp được coi trọng không kém việc tìm ra đáp án cuối cùng.

TS. Bùi Ngọc Mai

Dự báo phổ điểm: Điểm trung bình ổn định, số lượng điểm 10 giảm đáng kể

Về phổ điểm, TS. Bùi Ngọc Mai dự báo phổ điểm trung bình toàn quốc sẽ không có biến động quá lớn vì phần lớn câu hỏi cơ bản vẫn nằm trong khả năng của học sinh đạt chuẩn chương trình. Tuy nhiên, cục diện ở nhóm điểm cao sẽ có sự thay đổi đáng kể.

Do đề thi yêu cầu cao về đọc hiểu, lập luận và vận dụng kiến thức vào thực tế, số lượng thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên có thể giảm so với năm 2025. Đặc biệt, số lượng điểm 10 nhiều khả năng sẽ thấp hơn hẳn. Phổ điểm này được kỳ vọng sẽ phản ánh rõ hơn sự khác biệt về năng lực giữa các nhóm thí sinh và hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu phân loại phục vụ tuyển sinh đại học.

Có thể khẳng định, đề Toán thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không phải là đề thi khó hơn theo nghĩa truyền thống, mà là đề thi đã tiến gần hơn với tư duy đại học.