Chuyên gia dinh dưỡng bày cách xóa nỗi lo ăn Tết “sướng miệng, thiệt thân”

Theo chuyên gia dinh dưỡng, việc đảo lộn thói quen ăn uống, sinh hoạt hàng ngày dịp Tết sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe từ trẻ nhỏ đến người lớn.

Chuyên gia dinh dưỡng bày cách xóa nỗi lo ăn Tết sướng miệng, thiệt thân - Hình 1

Trong ngày Tết truyền thống của người Việt, các bữa ăn hầu hết có các món giàu đạm và năng lượng

Nỗi lo con béo – gầy bất thường

Nhắc đến Tết, chị Nguyễn Lan Hương (trú tại Tây Hồ, Hà Nội) lại lắc đầu đầy ngao ngán, kể về dịp Tết năm ngoái: “Hai đứa con, đứa lớn ngấp nghé béo phì, còn đứa nhỏ thì còi cọc, nay ốm, mai đau.

Từ 30 đến hết ngày mùng 4 Tết, chồng thì lo đi chúc Tết họ hàng, bạn bè, còn riêng mình tất bật lo cỗ bàn, cúng bái, gần như chẳng còn thời gian nào dành cho con cái. Hai đứa con vạ vật, tiện gì ăn nấy. Hết Tết, đứa lớn thì béo nứt đến phát hoảng, còn đứa bé thì phải cho đi khám dinh dưỡng vì vốn còi cọc lại thêm lười ăn, dặt dẹo lăn ra ốm. Nay nghĩ về quê lo Tết lại thấy nản vô cùng”.

Chia sẻ về tình cảnh trên, PGS.TS. Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, đây cũng là trường hợp thường gặp tại các phòng khám dinh dưỡng sau những ngày nghỉ Tết.

“Trẻ thừa cân vốn rất có “tâm hồn ăn uống” nên khó lòng từ chối sự hấp dẫn của nhiều món giàu đạm và năng lượng trong ngày Tết. Do đó, trẻ dễ tăng cân chỉ sau vài ngày. Ngược lại, trẻ gầy thường vốn lười ăn, mấy ngày Tết, bốc bải vài cái kẹo, mứt tạo cảm giác đầy bụng, sẽ bỏ các bữa ăn chính hoặc chỉ ăn rất ít, dễ sụt cân sau Tết.

Đây là nỗi lo của không ít các bà mẹ. Bởi, với trẻ nhỏ mắc béo phì thường đối mặt nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2, hay các bệnh tim mạch sau này, còn trẻ còi cọc lại thường vướng vào vòng “luẩn quẩn” bệnh tật “lười ăn – đề kháng kém – dễ mắc bệnh”, bà Lâm khuyến cáo.

Bà Lâm cũng cảnh báo tình trạng lên cân khó kiểm soát còn xảy đến với cả người lớn trong những ngày Tết. Trong khi đó, thừa cân béo phì được đánh giá là nguyên nhân đứng hàng đầu của bệnh mãn tính không lây như: Huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường type 2…

Theo phân tích của bà Lâm, ngày Tết truyền thống của người Việt, các bữa ăn hầu hết có các món đều giàu đạm và năng lượng. Ví dụ, bánh chưng có gạo nếp, thịt ba chỉ, đậu xanh… tương đương 1.500 – 1.600 kalo, nếu một người ăn 1/4 bánh là đã nạp vào cơ thể 400 kalo, mà chưa kể tới các món khác cũng giàu đạm và năng lượng không kém. Trong khi, một bữa ăn chính theo tiêu chuẩn chỉ cần 600 – 700 kalo là vừa đủ.

“Nếu như ăn uống không có tiết chế và kết hợp vận động hợp lý thì sau dịp Tết đa phần mọi người sẽ phải đối mặt với câu chuyện tăng cân, thừa cân”, bà Lâm nói và khuyến cáo, dù là ngày Tết nhưng vẫn nên duy trì chế độ ăn cân đối có đủ 4 nhóm thực phẩm, gồm nhóm bột đường (chủ yếu từ các loại ngũ cốc), nhóm chất đạm (thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu, đỗ…), nhóm chất béo (mỡ động vật, dầu thực vật), nhóm vitamin và khoáng chất (các loại rau, củ, quả…). Đồng thời, cần phải chú ý tới chế độ ăn để tránh dư thừa năng lượng kết hợp duy trì hoạt động thể dục.

Với trẻ nhỏ, thừa cân hay còi cọc cũng đều cần có sự chăm sóc, kiểm soát của cha mẹ. Do vậy, nên duy trì đều đặn các bữa ăn trong ngày và hạn chế trẻ ăn nhiều đồ ăn vặt, mứt, bánh, kẹo, nước ngọt, riêng trẻ béo phì cần hạn chế thêm các món bánh chưng, đồ ăn nhanh.

Bệnh nhân tim mạch, đái tháo đường cần cẩn trọng

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, với các bệnh nhân mắc căn bệnh mãn tính như tim mạch, đái tháo đường, nếu chỉ “buông mình” chút xíu trong mấy ngày Tết là nguy cơ bệnh tăng nặng hiện hữu ngay tức thì. BS. Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo, các bệnh nhân mắc bệnh mãn tính cần biết đặc tính từng loại thực phẩm để có sự lựa chọn thích hợp, bảo vệ sức khỏe của mình.

Điển hình món bánh chưng, dưa hành, củ kiệu… sẽ không tốt cho bệnh nhân có bệnh lý tim mạch và đái tháo đường, vì có nhiều chất béo động vật. Do vậy, bệnh nhân đái tháo đường không nên dùng quá 200g bánh chưng (tương đương khoảng 1/8 chiếc bánh chưng)/ngày và phải tiết giảm lượng thức ăn trong ngày. Còn đối với bệnh nhân tăng huyết áp, nếu ăn dưa hành, củ kiệu nên dùng loại ngâm bằng giấm đường để giảm hàm lượng muối.

Các món thịt nguội, giò chả, chủ yếu cung cấp chất đạm và béo nhưng lại chứa nhiều acid béo no bão hòa nên không tốt cho sức khỏe. Do vậy, các bệnh nhân đái tháo đường, tăng huyết áp nên hạn chế sử dụng, không quá 100g mỗi ngày.

Các loại bánh mứt có chứa hàm lượng đường cao, chủ yếu là nhóm đường đơn, rất ít chất xơ, dễ làm tăng đường huyết nên không thích hợp cho bệnh nhân đái tháo đường. Đối với bệnh nhân mà đường huyết kiểm soát tốt có thể dùng vài miếng. Ngược lại, không nên sử dụng với nhóm bệnh nhân đường huyết kiểm soát kém.

Ngay với trái cây vốn là nguồn vitamin chính, chứa nhiều chất xơ, là thực phẩm giúp cân đối khẩu phần thức ăn giàu đạm, béo trong ngày Tết, bệnh nhân đái tháo đường không nên dùng quá 2 suất trái cây/ngày, các loại trái cây quá ngọt, hàm lượng đường cao không nên dùng quá 3 lần/tuần. Mỗi suất tương đương 1 quả táo, hoặc 3 múi bưởi, hoặc 2 trái mận, hoặc 1 quả cam vừa, hoặc 1 góc dưa hấu…

“Tóm lại, với các bệnh nhân mắc bệnh lý mãn tính nên ăn uống điều độ, vừa phải, đảm bảo đủ 3 bữa chính trong ngày; đồng thời duy trì đều đặn thuốc uống điều trị theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, tránh để “sướng miệng, thiệt thân”, BS. Hưng khuyến cáo.

Theo baogiaothong

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

3 món ăn chứa nhiều giun sán nhưng người Việt lại mê mẩn
18:05:02 24/10/2020
Bỗng dưng thấy bàn chân thay đổi theo 3 cách này, coi chừng bệnh ung thư đang phát triển trong cơ thể, cần lập tức đi khám
22:12:50 23/10/2020
Khung giờ hiểm biến chuối thành thuốc độc
12:40:54 25/10/2020
5 thứ không nên "tham" sau 50 tuổi để có cuộc sống khỏe mạnh trường thọ
06:41:27 25/10/2020
Mẹ tự hào vì con trai 5 tuổi luôn giữ móng tay gọn sạch, để rồi "chết lặng" vì câu nói của bác sĩ: "May mà đến sớm"
21:11:15 24/10/2020
Nữ sinh bị bạn học chế giễu lười tắm, đến bệnh viện khám mới biết mắc bệnh
14:47:04 25/10/2020
Những ghi nhớ khi dùng thuốc trị tăng huyết áp
23:02:36 23/10/2020
8 trò bông đùa tưởng là hay nhưng có thể khiến trẻ thương tật, thậm chí mất mạng, bố mẹ cần chú ý
18:21:30 24/10/2020
Xuất hiện dấu hiệu này có thể con bạn đang bị thiếu kẽm, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của bé
19:03:23 24/10/2020
6 sai lầm khi uống nước cam gây áp lực cho dạ dày
13:20:40 24/10/2020

Thông tin đang nóng

Đang bốc vác thêm cuối tuần, tôi hóa đá nhìn người phụ nữ bước xuống từ chiếc ô tô sang
17:36:13 25/10/2020
Vén màn hôn nhân của các ngôi sao giải trí ở gia tộc Samsung
19:28:41 25/10/2020
Bắc Giang: Bắt "yêu râu xanh" nhiều lần cưỡng dâm bé gái 13 tuổi
17:45:40 25/10/2020
Casting Tuần lễ thời trang: Thí sinh “làm lố”, bà trùm Trang Lê lên tiếng vì model kid "ưỡn mông, ưỡn ngực"
17:23:18 25/10/2020
Hồ Ngọc Hà bầu tháng cuối vẫn đòi đi chơi, Kim Lý phản ứng cực ngọt
19:56:30 25/10/2020
Bão số 9 di chuyển nhanh hơn, nguy hiểm hơn bão số 8
15:44:17 25/10/2020
Lý Nhã Kỳ khiến tuyên bố: "Tôi không cần tiền, chỉ cần mọi người biết đang ế" khiến Trường Giang ngã ngửa
18:15:00 25/10/2020
Mẹ chạy vào nhà thì thấy chó cưng đang gặm tã lôi con gái 7 tháng tuổi ra khỏi giường và dành cả đời mang ơn con vật vì hành động ấy
20:12:00 25/10/2020
Vợ chồng Trường Giang giản dị đi lễ chùa sau chuyến cứu trợ miền Trung, cử chỉ tựa đầu dễ thương khiến dân tình bấn loạn
19:05:46 25/10/2020
Nam thần Changmin (DBSK) chính thức tổ chức lễ cưới hôm nay (25/10): Thanh xuân của bao người giờ đã là "chồng người ta"
19:03:26 25/10/2020

Tin mới nhất

Thực phẩm người suy tuyến giáp nên tránh

17:46:47 25/10/2020
Tuyến giáp nằm ở giữa cổ, sản sinh ra hormon rất quan trọng với cơ thể. Nó điều khiển thân nhiệt, duy trì cân nặng và sự trao đổi chất phù hợp cho cơ thể, điều hòa nhịp tim và quá trình sản xuất năng lượng.

Bé bị chân vòng kiềng, khi nào cần điều trị?

17:45:43 25/10/2020
Chân vòng kiềng hay chân chữ O là tình trạng gối vẹo trong làm trẻ đi đứng 2 gối không sát vào nhau được.

3 loại thực phẩm tuy ngon nhưng lại là tác nhân gây lão hóa, khiến con gái nhanh già

16:08:05 25/10/2020
Lão hóa, già đi là quá trình mà ai cũng phải trải qua nhưng chẳng ai muốn nó đến sớm cả, nhất là với chị em phụ nữ. Tuy nhiên, đây là 3 món ăn khoái khẩu của con gái, tuy ngon nhưng lại khiến ban nhanh già đi.

Rộ món ăn từ hoa đậu biếc, đẹp từ hình thức tới bổ dưỡng bên trong

15:54:47 25/10/2020
Thời gian gần đây, hội chị em Yêu Bếp rộ lên những món ăn làm từ hoa đậu biếc, có thể nhiều người chưa biết, loài hoa này có những lợi ích không ngờ cho sức khoẻ như làm đẹp, phòng ung thư...

Lười 'yêu' và những nguyên nhân khiến bạn khó có thai

15:07:30 25/10/2020
Lười quan hệ tình dục, tập thể dục quá sức, thiếu ngủ hay căng thẳng là những nguyên nhân không ngờ cản trở khả năng mang thai của bạn.

Buổi tối, đem luộc loại quả này để ăn sẽ vừa đẹp da, tiêu mỡ, giải độc, giảm cân lại cải thiện trí não

14:45:31 25/10/2020
Không phân biệt nam nữ, ăn táo luộc vào buổi tối, không chỉ cung cấp cho cơ thể những chất dinh dưỡng cần thiết mà còn có thể trị ho và tiêu chảy, dưỡng da, trị mất ngủ.

Sự thật về dùng lá bàng non chữa viêm phụ khoa: Chuyên gia cảnh báo cẩn trọng với bài thuốc truyền miệng

14:34:09 25/10/2020
Lá bàng non được nhiều chị em chia sẻ về công dụng chữa viêm phụ khoa, có người nói rằng mình đặt thuốc cả năm không khỏi nhưng xông nước lá bàng thì tình trạng viêm giảm hẳn.

Sáng sớm, mẹ bắt tôi trang điểm thật đẹp rồi đưa thẳng đến bệnh viện tâm thần, lý do bà đưa ra khiến tôi ngã ngửa không thể tin nổi

14:29:59 25/10/2020
Khi chiếc taxi đỗ lại trước cửa một bệnh viện quốc tế thì tôi mới tá hỏa quay sang hỏi bà. Mẹ tôi bảo cứ vào trong sẽ biết, rồi tôi bị mẹ lôi tuột lên khoa tâm thần của bệnh viện.

Muốn giảm cân, trước khi ngủ nên uống gì?

12:38:40 25/10/2020
 Trà thì là, nước ép bạc hà, nước ép dưa chuột,…là những loại thức uống chúng ta có thể uống trước khi ngủ để hỗ trợ giảm cân.

Phụ nữ và bí mật giảm cân

11:46:19 25/10/2020
Đối với chuyện giảm cân, phụ nữ luôn kém đàn ông! Đây là khẳng định được các nhà khoa học công bố sau quá trình dài nghiên cứu và theo dõi dựa trên bảng thống kê.

Điều gì sẽ xảy ra nếu 5 ngày liền bạn không có nước uống?

11:44:37 25/10/2020
Năm 1944, hai nhà khoa học đã tự làm một thí nghiệm trên cơ thể mình. Họ đã ngừng uống nước trong 3 ngày. Một người đã trụ được đến ngày thứ 4 trước khi cơ thể rơi vào trạng thái nguy hiểm.

1,5 triệu trẻ em nguy cơ mắc bệnh sau lũ lụt, cách nào khắc phục?

10:24:21 25/10/2020
Lũ lụt và sạt lở đất trên diện rộng tại 5 tỉnh miền Trung đã khiến hơn 1,5 triệu trẻ em có nguy cơ mắc bệnh, dinh dưỡng kém và chậm phát triển.

Bữa sáng ngon nhưng không nên ăn để tránh ung thư đường ruột

10:22:45 25/10/2020
Bạn nên hạn chế bánh mì kẹp xúc xích, các loại thịt xông khói trong bữa ăn sáng. 

Thảo dược để chườm nóng

09:54:59 25/10/2020
Chườm nóng là dùng vật dụng hoặc dược liệu nóng ấm chườm trực tiếp hoặc gián tiếp lên các vùng da để trị liệu bệnh tật.

Vì sao trẻ ăn nhiều mà không tăng cân?

09:54:00 25/10/2020
Bé ăn nhiều nhưng không tăng cân là thắc mắc của rất nhiều cha mẹ, liệu có phải trẻ đang bị một chứng bệnh nào đó hay đơn giản chỉ là trẻ kém hấp thu.

Đậu phụ tưởng lành tính với mọi người, thế nhưng với một số người nó lại là món ăn gây bệnh tật

08:38:56 25/10/2020
Đậu phụ là món ăn ngon, dễ làm và chế biến được nhiều món. Thế nhưng không phải ai cũng có thể ăn được món này.

Dầu ăn và những sai lầm cơ bản ảnh hưởng tới sức khỏe cả nhà

08:34:37 25/10/2020
Dầu ăn là nguyên liệu không thể thiếu trong bữa ăn của mỗi gia đình. Tuy nhiên, có những sai lầm cơ bản trong sử dụng dầu ăn mà nhiều người vẫn mắc phải.

Virus dễ gây tử vong và dị tật cho thai khi mẹ bị nhiễm

08:30:04 25/10/2020
Khi virus Cytomegalo lây nhiễm, chúng sẽ ở trong cơ thể vật chủ suốt đời và dễ gây sẩy thai hoặc tử vong sau sinh

Ngăn chặn nguy cơ ung thư từ bệnh tiêu hóa

08:27:11 25/10/2020
Ung thư tiêu hóa là tình trạng các khối u ác tính xuất hiện bên trong ống tiêu hóa. Nhiều trường hợp ung thư tiêu hóa có mầm mống từ các bệnh rất phổ biến nhưng mọi người thường chủ quan xem nhẹ như polyp, vi khuẩn Hp dạ dày,...

Cả nước có khoảng 30.000 bệnh nhân suy thận cần lọc máu

21:07:34 24/10/2020
Theo báo cáo của Hội Lọc máu Việt Nam, trong nước ước có khoảng 30.000 bệnh nhân cần lọc máu nhưng y tế mới đáp ứng 30% nhu cầu điều trị.

Nắn chỉnh xương có thể thay thế phẫu thuật đĩa đệm?

21:05:47 24/10/2020
 Không cần dùng thuốc, không cần phẫu thuật… là những lời quảng cáo có cánh về phương pháp Chiropractic trong điều trị thoát vị đĩa đệm.

Máu khó đông, chàng trai 21 tuổi không thể đi lại, sinh hoạt

20:57:46 24/10/2020
Bị chứng máu khó đông từ nhỏ, một thanh niên phải sống suốt trong bệnh viện hàng chục năm và đến nay 2 chân đã liệt

5 sai lầm cực lớn trong cuộc sống nhưng nhiều người lại răm rắp tin rằng "thế mới tốt cho sức khỏe", bạn mắc phải dù 1 sai lầm cũng phải sửa ngay

19:00:54 24/10/2020
Bí quyết sống khỏe được quan tâm nhưng có nhiều quan niệm mà bạn vẫn lầm tưởng khiến cho hiệu quả dưỡng sinh hằng ngày bị giảm đi. Bạn có trúng chiêu không?

Đau dạ dày có nên ăn bánh mì?

18:53:44 24/10/2020
Liệu bánh mì có phải món ăn phù hợp cho bệnh nhân đau dạ dày khi bột làm từ bánh mì đều phải trải qua quá trình ủ và lên men?

Có thể bạn quan tâm

Sau 3 năm yêu đương, Phương Nga - Bình An bất ngờ lộ clip hậu trường chụp ảnh cưới đầy ngọt ngào

Sao việt

21:41:57 25/10/2020
Hiện, các fan của Phương Nga - Bình An đang rất nóng lòng để đón nhận happy ending từ cả hai.

Tỷ phú Jack Ma tin “con cưng” sẽ có đợt IPO lớn nhất lịch sử nhân loại

Thế giới số

21:40:59 25/10/2020
Hôm 24/10, tỷ phú Jack Ma - nhà sáng lập tập đoàn Alibaba - cho biết startup tài chính Ant Group của ông sẽ ghi kỷ lục IPO trong lịch sử, vượt qua cả ông trùm dầu mỏ Saudi Aramco.

Ông Biden nghỉ ngơi, ông Trump càn quét hàng loạt bang chiến địa

Thế giới

21:40:46 25/10/2020
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xông pha qua hàng loạt bang chiến địa trong những nỗ lực cuối cùng để đánh bại đối thủ Joe Biden khi chỉ còn 9 ngày nữa là đến ngày bầu cử chính thức (3/11).

Nhan sắc của những tiếp viên nổi danh từ cuộc thi hoa hậu

Người đẹp

21:36:26 25/10/2020
Nhiều người đẹp tiếp viên từ hãng hàng không nổi tiếng như Emirates, Philippine Airlines, Thai Vietjet, Vietjet Air... gây ấn tượng tại các cuộc thi nhan sắc.

10 kiểu áo khoác dạ nam được lăng xê ngày lạnh

Thời trang

21:35:33 25/10/2020
Áo khoác dạ dài trên gối, phom dáng cứng cáp được Dolce & Gabbana, Amiri, Saint Laurent... lăng xê mùa Đông 2020.

Ưu điểm khi làm răng sứ thẩm mỹ

Làm đẹp

21:34:42 25/10/2020
Răng sứ thẩm mỹ có thể khắc phục hô, móm nhẹ; răng thưa, ngắn; mọc lệch, hở kẽ; nhiễm màu nặng; răng sâu, viêm tủy, chết tủy; gãy vỡ, sứt mẻ.

Dàn mỹ nhân tạo dáng trên thảm đỏ

Phong cách sao

21:33:39 25/10/2020
Đồng Lệ Á, Lý Tiểu Nhiễm, Vương Lệ Khôn diện thiết kế xẻ, cúp ngực khi dự sự kiện tại Thượng Hải, tối 23/10.

Rooney đón sinh nhật khi đang cách ly

Sao thể thao

21:28:55 25/10/2020
Tiền đạo Wayne Rooney mừng tuổi 35 cùng vợ và bốn con trai ở nhà hôm 24/10 vì từng tiếp xúc với một người bạn nhiễm Covid-19.

Sạc MagSafe trên iPhone 12 có thể phá hỏng ốp lưng, thẻ tín dụng

Đồ 2-tek

21:27:44 25/10/2020
Ốp lưng, thẻ tín dụng, hộ chiếu và các vật dụng khác có thể bị hỏng nếu dùng chung với sạc MagSafe.

Khởi đầu mùa giải tệ nhất của Guardiola

Bóng đá thế giới

21:26:15 25/10/2020
Man City hoà West Ham 1-1 khiến Pep Guardiola trải qua khởi đầu tệ nhất sau 11 mùa giải làm HLV.

Con học lớp 1 viết chữ siêu chậm và hay sai, mẹ chỉ cần bỏ đi vật dụng đơn giản này là mọi chuyện thay đổi luôn 180 độ

Học hành

21:23:03 25/10/2020
Có ai ngờ chỉ cần cất đi vật dụng học sinh lớp 1 nào cũng cần này mà tình trạng viết sai, viết chậm của con chị Vân Anh đã cải thiện hơn rất nhiều.

Con trai học lớp 1 lỡ làm gãy bút giá 5 triệu của bạn, phụ huynh bị đòi bồi thường nhưng cách xử lý khiến giáo viên cứng họng

Netizen

21:18:41 25/10/2020
Trẻ con luôn hiếu động và tinh nghịch, đôi khi điều này sẽ khiến chúng gây rắc rối cho bản thân và ngay cả cho bố mẹ.

HLV HAGL đổ lỗi cho trọng tài

Bóng đá việt nam

21:15:52 25/10/2020
Ông Nguyễn Văn Đàn cho rằng trọng tài mắc lỗi khi thổi phạt đền ở cuối trận, khiến HAGL thua Sài Gòn FC 2-4 ở lượt bốn giai đoạn II V-League 2020.

Thảm đỏ khủng “làm mưa làm gió” Cbiz: Dương Mịch và Bạch Lộc vòng 1 “bức thở”, Đường Yên chặt chém với đầm công chúa

Sao châu á

21:07:19 25/10/2020
Đã lâu lắm rồi showbiz Hoa ngữ mới còn màn hội tụ dàn sao khủng từ Dương Mịch, Đường Yên, Cổ Lực Na Trát, Quan Hiểu Đồng,...

Đây là lý do tỉnh Đồng Nai phải thả gần chục tấn cá xuống hồ Trị An mỗi năm

Đời sống

21:06:04 25/10/2020
Nhiều năm trở lại đây, mỗi đợt vào khoảng tháng 5 hoặc tháng 9 tháng 10 hàng năm, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai nhiều đơn vị đã phối hợp để thả số lượng cá lớn xuống hồ Trị An. Mục đích là để bảo vệ môi trường, cân bằng hệ sinh thái trên h...