Bí ẩn về kinh đô chính trị Uxmal

Tàn tích của một kinh đô từng tồn tại trên bán đảo Yucatan đã chứng thực cho một dân tộc đang ra sức củng cố địa vị của họ với thế giới.

Đô thành ấy vì sao lại bị bỏ hoang phế, tác giả Elizabeth Landau, một nhà văn khoa học đồng thời còn là biên tập viên hiện đang sống ở Washington, D.C sẽ giúp trả lời cho câu hỏi hóc búa này. Bà Elizabeth có bằng tại Đại học Princeton, và tốt nghiệp trường báo chí của Đại học Columbia.

Một lịch sử vàng son

Hoàng hôn phủ bóng trên rừng già Yucatan, ráng chiều tà nhấp nhô trên sườn Tây của kim tự tháp Ma Thuật như đã từng ở đó trong suốt hơn một thiên niên kỷ. Trong thời kỳ tiền Tây Ban Nha, vào những ngày lễ tôn giáo của người Maya, một thầy tu hay người cai trị sẽ leo lên những bậc thang đi xuyên qua cổng để đến ngôi đền thiêng, hay như cách mà sử gia Jeff Kowalski viết trong Bách khoa thư Maya cổ đại “cổng thạch động dẫn đến ngọn núi sáng tạo thiêng liêng”.

Nhìn xuống quảng trường bên dưới, các thường dân sẽ thấy lãnh tụ của họ hiện ra trong ô cửa tinh xảo khắc họa hình tượng Kim Tinh hay chính bản thân của mặt trời. Cách Cancun hơn 4 giờ lái xe, phế tích Uxmal của người Maya hiện lên sừng sững.

Bí ẩn về kinh đô chính trị Uxmal - Hình 1

Đại kim tự tháp Ma Thuật hiên ngang cao 30,4m, nó bao gồm 5 ngôi đền khác nhau được xây dựng liên tiếp. Ảnh nguồn: Elizabeth Landau.

Là công viên khảo cổ được tham quan đông đứng hàng thứ 2 ở Mexico (trước khi xảy ra đại dịch COVID-19), Uxmal là cái rốn quyền lực ở vùng Puuc, nơi có những ngọn đồi thấp thuộc vùng thảo nguyên Yucatan. Phế tích Uxmal chứa những tác phẩm chạm khắc công phu, nhưng tại một số thời điểm trong thế kỷ thứ 10, việc xây dựng vùng kinh đô phồn thịnh đã dừng lại, và người Maya đã rời đi trước khi thực dân Tây Ban Nha tới.

Sử gia Jeff Kowalski viết: “Những tòa nhà cuối cùng tại Uxmal chẳng hạn như Tứ giác ni viện và Nhà thống chế, Nhà Rùa và sau đó là các tổ hợp đền thượng của kim tự tháp ma thuật, tất cả đều phô bày một dạng nghệ thuật đá được đẽo gọt tuyệt vời, tôi muốn nhấn mạnh rằng một số công trình điêu khắc kiến trúc tinh xảo nhất được tìm thấy trong thế giới Maya cổ đại đặc biệt là các điêu khắc cắt đá”.

Ngày cuối cùng Uxmal bị bỏ hoang phế vẫn chưa được biết và gây nhiều tranh cãi, mặc dù người Maya có thể ở đó lâu hơn so với các thành thị ở miền Nam vốn bắt đầu vào thế kỷ thứ 9. Sử gia Kowalski nghĩ rằng vào khoảng năm 950 sau Công nguyên, Uxmal không còn được xem là kinh đô chính trị của đế quốc Maya nữa, mặc dù một số sử gia cho rằng một chính phủ tập trung sẽ vận hành ở Uxmal trong thế kỷ thứ 10 hoặc lâu hơn nữa.

Các nhà khảo cổ học hiện đại vẫn say mê nghiên cứu phế tích tinh xảo của Uxmal bao gồm cả kim tự tháp, đại dinh Thống chế và những kiến trúc khác mà từ đó có thể hình dung ra việc người Maya đã thích ứng trước những mối đe dọa từ các kẻ thù và môi trường tự nhiên. Uxmal tiếp tục đem tới nhiều ngạc nhiên về cuộc sống của người xưa từ hơn 1000 năm trước.

Kể từ khoảng năm 1000 trước Công nguyên, người ta đã bắt đầu sử dụng các biến thể hay phương ngữ của tiếng Maya cổ đại ở Mexico, Guatemala, Belize và Honduras. Họ đã tạo ra một loại chữ viết tượng hình đặc biệt. Khi nghiên cứu về thiên văn học, người Maya đã sử dụng các chuyển động của mặt trăng, mặt trời và các hành tinh nhằm phát triển ra một hệ thống lịch dựa trên các chu kỳ. (Điều này bao gồm chu kỳ Lịch đếm dài Trung Mỹ nổi tiếng có kết luận vào ngày 21/12/2012, làm dấy lên những lời đồn đại rằng thế giới sẽ tận diệt vào cái ngày đó. Nhưng chuyện xấu đã không xảy ra).

Không ai hay biết người Maya đã định cư đầu tiên tại Uxmal là khi nào. Nhưng bằng chứng sớm nhất từ ngôi đền sơ khai đã phỏng đoán rằng việc xây dựng kinh đô đã bắt đầu vào khoảng thế kỷ thứ 6 sau Công nguyên. Rất nhanh chóng Uxmal đã trở thành trung tâm sống phồn thịnh của người Maya tại vùng Puuc.

Video đang HOT

Vì điều kiện môi trường tương đối thuận lợi mà người Maya đã phát triển mạnh ở Uxmal suốt một số thế kỷ. Vào thời kỳ hoàng kim đó, Uxmal đón mưa thuận gió hòa, đất đai màu mỡ so với phần còn lại của miền Bắc bán đảo Yucatan. Nông nghiệp phát triển thịnh vượng chưa từng thấy đã cho phép thị dân khai thác nhiều nguyên vật liệu thô để dựng nên nhà cửa.

Ông José Huchim, Giám đốc của Khu khảo cổ học Uxmal và Tuyến đường Puuc, phát biểu: “Nông nghiệp phát triển đã giải thích lý do về sự hiện diện của những công trình kiến trúc rất đẹp ở Uxmal. Nó là một khu vực sung túc. Và họ đã kiểm soát, phòng thủ và xây dựng nên một trường thành kiên cố nhằm bảo vệ kinh đô khỏi họa xâm lăng của kẻ thù đến từ hướng Đông Bắc”.

Cấu trúc phòng thủ tân kỳ

Uxmal có lẽ đã đạt đến đỉnh cao quyền lực trong 2 thế kỷ 8 và 9 dưới thời cầm quyền của một vị lãnh tụ mà các nhà nghiên cứu gọi là Lord Chac (còn có tên khác là Chan Chak K’ak’nal Ajaw, cái tên phản ánh thần mưa Chac – vũ thần – của người Maya). Bắt đầu cai trị vào thế kỷ thứ 10, Lord Chac đã ủy thác cho việc xây dựng nên các tòa nhà lớn ở Uxmal như Nhà thống chế (Soái vương), đó là một nỗ lực vĩ đại vì cần đến 1200 công nhân làm việc suốt 33 năm để xây dựng nên cung điện và cái nền hoành tráng của nó.

Bí ẩn về kinh đô chính trị Uxmal - Hình 2

Gần đây các nhà nghiên cứu đã khai quật một lối đi vốn là một phần của cấu trúc ngầm của Nhà thống chế/Soái vương ở kinh thành Uxmal. Ảnh nguồn: Mauricio Marat, INAH.

Nơi đó có một cái ngai 2 đầu báo đặt ở phía trước nhà thống chế, khắc họa những hình họa đại diện cho thần mưa của Lord Chac. Một bức điêu khắc của bản thân Lord Chac được bao quanh bởi những con mãng xà 2 đầu dựng ngay trên lối vào chính giữa nhà.

Năm 2019, ông José Huchim và nhà khảo cổ học Lourdes Toscano (người đồng hành trực tiếp trong Dự án Uxmal) đã tập trung khai quật khu vực nền móng lớn vốn là bệ đỡ của sàn cung điện.

Tiếp đó tháng 12/2019, họ loan báo nhóm của mình đã tìm thấy 2 mái vòm, một vòm cao 6,4m và vòm kia cao 7,3m, hai vòm này sẽ chạy xuyên qua một lối đi dài 24,9m thuộc khu vực nhà chính. Nhà khảo cổ Austere sau khi xác định các vết cắt tinh xảo trong đá vôi đã quả quyết cho rằng những vòm đá có thể đã được làm từ trước khi có các cấu trúc cung điện vào khoảng 200 năm.

Những phát hiện của 2 ông đã chỉ ra tòa cung điện đã được sử dụng cho cả 2 mục đích làm khu ở hoặc khu hành chính mà buổi ban đầu được xây dựng thành 3 cấu trúc nhà riêng biệt. Sau đó, người Maya đã xây dựng những lối đi hình vòm nhằm hợp nhất các khối nhà riêng rẽ ở tầng hầm của cung điện.

Hành lang hợp nhất 3 nền móng nhà bây giờ được phủ lên một nền nhà với các cầu thang dựng ở 4 hướng nhằm tạo việc leo lên tầng trên của cung điện. Giới quý tộc ở Uxmal đã đóng 3 cầu thang trong tầng hầm và cầu thang chính nhằm ngăn ngừa kẻ ngoại xâm tiếp cận vào nội thất của tòa cung điện.

Sự rắc rối ở đây là gì? Nhóm nghiên cứu đặt ra giả thuyết rằng thế kỷ thứ 9 sắp đóng lại cũng như áp lực chính trị từ Chichen Itzá (một thành thị Maya cổ đại mà ngày nay nổi tiếng với kim tự tháp ăn ảnh). Sự tương đồng về hình tượng và kiến trúc ở Uxmal và Chichen Itzá cho thấy ít nhất từng tồn tại một liên minh giữa 2 vương quốc hồi cuối thế kỷ thứ 9 và đầu thế kỷ 10.

Song một số sử gia tin rằng việc xây dựng các cấu trúc kiên cố chẳng hạn như đại cung hoàng gia đã bị đình lại do kinh thành Uxmal bị xâm lăng bởi các vì vua của Chichen Itzá trong thế kỷ thứ 10. Nhà khảo cổ học Lourdes Toscana lưu ý: “Những địa điểm khác của nền văn minh Maya như Kabah đã cho thấy có các dấu hiệu của nghi lễ liên quan đến “đuổi tà khỏi các tòa nhà” và rằng các dấu hiệu nghi lễ đã không được sử dụng khi một số cấu trúc trong số đó đã bị phá hủy”.

Tại phế tích Uxmal, có vẻ như người Maya đã gọt đầu của những tác phẩm điêu khắc khi họ rời bỏ nơi này, đó cũng là lý do giải thích tại sao đầu của tượng điêu khắc Lord Chac đã biến mất tại Nhà thống chế.

Nước: Yếu tố suy tàn của nền văn minh Maya

Nước mang lại sự thịnh vượng cho thành đô Uxmal, song thiếu nó cũng khiến nơi này bị bỏ hoang phế. Khi không thể khai thác các nguồn nước tự nhiên, thị dân Uxmal đã tạo ra những vùng lòng chảo kiến tạo được gọi là aguadas nhằm tích trữ nước mưa trời để dùng trong các tháng mùa khô hạn, đôi khi họ còn làm tăng khả năng chứa nước của chúng khi đào rộng ra những cái hố nước hình quả chuông bằng đá ngay bên dưới các aguadas mà họ gọi là buktes.

Người Maya cũng xây dựng những bể chứa nước hình cái chai gọi là chultunes nhằm cho phép tích trữ từ 2 triệu m3 đến 5 triệu m nước mỗi khi trời mưa xuống. Sử gia Jeff Kowalski viết: “Nhờ sức mạnh của các hệ thống dự trữ nước mà vào thời kỳ đỉnh cao, thành đô Uxmal từng là nơi sinh sống của từ 15.000 người đến 18.000 người, và một số tài liệu còn cho biết lượng dân cư sinh sống ở đây lên tới 25.000 người; ông José Huchim còn cho rằng con số thị dân phải đến 35.000 người.

Vào thời kỳ hoàng kim của thành đô Uxmal, họ còn cai quản cả các tiểu quốc nhỏ như Kabah, Sayil và Labna cùng nằm trong cương thổ của đế quốc Maya.

Tuy nhiên, phần đông giới sử gia cùng nhất trí rằng hạn hán nghiêm trọng đã thúc đẩy người Maya bỏ hoang mãi mãi Uxmal và các trung tâm khác ở vùng Puuc. Sự thiếu mưa làm căng thẳng nguồn cung nước ngọt sinh hoạt cho thị dân Uxmal, gây thế khó cho hoạt động làm nông nhất là trồng các cây lương thực như đậu (đỗ), ngô và bầu bí.

Nạn phá rừng cũng đóng một vai trò quan trọng. Người Maya thường phát quang cây rừng để gieo trồng cây lương thực, cũng như hoạt động sản xuất vôi làm nguyên vật liệu xây dựng, họ cũng cải tạo đất dùng trong công tác xây dựng.

Trong khi sự sụp đổ của nền văn minh Maya còn là một bí ẩn truyền đời, thì các nhân tố như biến đổi khí hậu và biến đổi môi trường cũng được xem là những động lực quan trọng dẫn tới sự suy tàn. Ông nội của ông Huchim là Nicolas đã giữ gìn phế tích Uxmal và giúp các nhà khảo cổ học phục hồi các cấu trúc xây dựng trong giai đoạn 1940 đến 1970.

Cha của Huchim cũng lớn lên tại nơi gần phế tích và trở thành người giám hộ chính thức ở nơi này. Lúc còn nhỏ, mỗi buổi sáng, cậu bé Huchim đều dán mắt vào công tác phục dựng kim tự tháp ma thuật từ năm 1969 đến năm 1970. Kể từ năm 1992, ông Huchim bắt tay vào nghiên cứu, bảo dưỡng và điều hành di tích khảo cổ.

Ông đã nghiên cứu kim tự tháp ma thuật sau khi siêu bão Gilbert phá hủy kết cấu của nó vào năm 1997. Mặc dù hiện tại phế tích Uxmal đã đóng cửa với du khách và các nhà nghiên cứu do đại dịch COVID-19, nhưng ông Huchim vẫn ở đó và tiếp tục theo dõi.

Gần đây ông Huchim đã viết một bài cho báo La Jornada Maya (Mexico) rằng khi vắng bóng du khách, một loạt các loài động vật bản địa đã thấy xuất hiện tại di tích khảo cổ học Uxmal. Giờ đây ông Huchim cũng thấy loài gà tây và nai sống đông đúc ở Uxmal, tiếng kêu của chúng váng động một vùng.

Nền văn minh khổng lồ xây dựng nên những kiến trúc kỳ vĩ đã biến mất từ lâu, song José Huchim, một trong 7 triệu hậu duệ của người Maya, hiện đang sinh sống tại các quốc gia như Mexico, Guatemala, Honduras, Belize, El Salvador, Nicaragua và Costa Rica. José Huchim tự hào tuyên bố: “Người Maya không chết, họ còn mãi. Chúng tôi trường tồn. Thêm nữa, chúng tôi có dân số đông. Tôi là một người Maya, và giờ đây chúng tôi không còn xây các kim tự tháp nữa”.

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu

Dưới đại dương rộng lớn và bí ẩn, con người đã khám phá và tìm thấy một số điều kỳ lạ như dòng sông đáy biển, những bức tượng cổ xưa, các hiện vật chiến tranh...

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 1

Bảo tàng không phải là nơi duy nhất bạn có thể tìm thấy các di tích lịch sử. Nếu may mắn, thợ lặn biển sâu sẽ bắt gặp những bức tượng cổ chìm dưới nước. Ví dụ, gần Naples, Italy, bức tượng người đàn ông được tìm thấy dưới đáy đại dương là tàn tích thành phố Baia cổ đại của La Mã.

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 2

Tác phẩm điêu khắc tinh xảo về Chúa Jesus của nhà điêu khắc nổi tiếng Guido Galletti đã bị chìm vào năm 1954 gần vùng bờ biển Riviera thuộc Italy. Nhiều thập kỷ sau, thợ lặn mới tìm thấy bức tượng này dưới đáy biển Địa Trung Hải, ngoài khơi San Fruttuoso (Italy). Nơi phát hiện công trình độc đáo này trở thành điểm du lịch dưới biển nổi tiếng thế giới.

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 3

Cenote Angelita là dòng sông kỳ lạ ở Mexico. Để chiêm ngưỡng dòng sông này, bạn phải lặn xuống biển ở độ sâu 60 m. Con sông dưới đáy biển được phát hiện bởi Anatoly Beloshchin và nhóm thợ lặn. Theo các nhà khoa học, hiện tượng này là ảo giác. Dòng sông thực sự là một lớp khí hydro sunfua dưới biển.

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 4

Bạn có thể tìm thấy một con giáp xác thuộc họ Isopoda khổng lồ cao hơn nửa mét dưới đáy biển. Chúng ăn động vật chết rơi xuống đáy đại dương và được xem là một trong những Pokemon bạn có thể bắt gặp ngoài đời. Loài giáp xác này rất dễ tìm thấy ở biển Thái Bình Dương.

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 5

Vẻ ngoài hấp dẫn tựa thiên thần dưới đáy biển của sinh vật này có thể đánh lừa bạn. Mặc dù có vẻ ngoài lành tính, thiên thần thực sự là một loại ốc biển săn mồi ăn các loại ốc biển khác .

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 6

Máy bay thuộc về bầu trời nhưng bạn vẫn có thể tìm thấy chúng dưới đáy đại dương. Các thợ lặn ở vùng biển sâu Oahu, Hawaii, Mỹ, tình cờ phát hiện phần còn lại của chiếc máy bay chiến đấu Corsair F4U đã rơi xuống đại dương vào năm 1946 do thiếu nhiên liệu.

Pokemon đời thật và 6 điều kỳ lạ được tìm thấy dưới biển sâu - Hình 7

Những lời nhắc nhở về các cuộc chiến trong quá khứ có thể được tìm thấy ở bất cứ nơi nào, bao gồm cả đại dương. Thợ lặn thi thoảng tìm thấy những chiếc xe tăng một thời dưới đáy đại dương. Tương tự, đại dương cũng là nơi ẩn giấu những cổ vật chiến tranh khác như xe tải quân sự. Những phát hiện này đặt ra câu hỏi: Chúng đã được đưa xuống đáy biển bằng cách nào?

Bạn thấy bài báo này có hữu ích không?
Không

Tin liên quan

Xem nhiều
Mới nhất
Thăm lưới ở Cần Giờ, chàng trai phát hiện sinh vật khoang đen trắng: Nhầm là rắn cực độc! 06:42Ông lão mang con gà vặt lông ra giếng rồi... thả luôn xuống nước, kết quả bất ngờ! 05:15Pha đánh bida không có trong sách giáo khoa (P10) 00:51Cơ thủ số 1 Italia nhăn mặt khi đối thủ liên tục 'bắt được rùa' 00:38Ông lão mang nhiều chai nhựa ra bờ sông rồi làm một 'cầu môn', điều bất ngờ sau 4 tiếng!06:19Người đàn ông đặt bẫy ở giữa dòng nước, kết quả thu hoạch được 1 xô đầy ắp 04:09Cá sấu bắt được trăn Anaconda nhưng bị phản công bất ngờ00:42Clip: Cố tình lao vào đầu ô tô để ăn vạ, người đàn ông nhận kết đắng 00:31Mang xô ra cánh đồng sen mùa cạn khô cằn, người đàn ông vẫn thu được kết quả bất ngờ 04:07Hai người đàn ông khám phá con thuyền bỏ hoang lâu năm, thu hoạch bất ngờ khi phá dỡ 02:56Chàng trai chọc bida lỗ lung tung nhưng lại trúng tùm lum 00:33Những đường cơ bida a băng ảo diệu 00:51Cú đánh bida 3 băng thể hiện đẳng cấp của 'thiên tài carom' Caudron 00:41Pha ném bóng xa nhất trong lịch sử thế giới đi vào kỷ lục Guinness 00:30Mẹo xây dựng cực sáng tạo, tiết kiệm rất nhiều thời gian mà cánh đàn ông nên biết 10:11Nhóm người hớt hải lao xuống ruộng khi phát hiện sinh vật 'khủng' chết người này 04:26Đuổi bắt chim trĩ, hai người đàn ông bất ngờ bắt được những con vịt trời béo núc ních 04:24Đem dây câu mà không cầm theo cần, người đàn ông lên bờ dạo 1 vòng: Bội thu! 04:43Người đàn ông mạo hiểm chui vào ống cống, bên trong là sinh vật có thể giết chết 1 con voi 01:51Chỉ cầm túi nilông đi dọc con suối ở Nhật, người đàn ông có thu hoạch 'khủng' 03:44

Tiêu điểm

Sinh con trai nhưng hôm sau biến thành con gái, người mẹ phẫn nộ với giải thích của bệnh viện
19:55:13 01/12/2021
Nhà tiên tri Nostradamus dự đoán chính xác về dịch COVID-19 và cả biến thể Omicron?
14:36:23 30/11/2021
Lạnh gáy lời tiên tri lừng danh Nostradamus về năm 2022
09:50:42 01/12/2021
Cảm giác có người lẻn vào phòng ban đêm, người phụ nữ giật mình khi biết danh tính "thủ phạm"
09:41:17 01/12/2021
Khai quật mộ cổ nhà Minh, chuyên gia sững người vì kho báu bạc tỷ
19:48:47 01/12/2021
Bà mẹ rượt đuổi, đánh nhau dữ dội với báo hoa để cứu sống con trai 8 tuổi
14:47:29 01/12/2021
Kỳ lạ ngỗng đẻ trứng màu đen bất thường
14:42:16 30/11/2021
Sự thật chấn động 2 xác ướp bé gái hoàn hảo trong mộ Pharaoh Tutankhamun
14:39:42 30/11/2021
Bí ẩn xác ướp cuốn dây thừng trong ngôi mộ dưới lòng đất
14:44:57 30/11/2021
Giật mình lời giải về sự tồn tại của thế giới song song
09:44:31 01/12/2021

Thông tin đang nóng

1 nhân vật có tiếng "đi ngang" drama Khoa Pug - Johnny Đặng rồi chốt: Dính đến tiền anh em còn "đòi mạng" nhau nữa là...
07:58:23 02/12/2021
Nhà hảo tâm lên tiếng thông tin Thương Tín được tặng 2 tỷ đồng
06:08:59 02/12/2021
Mỹ Lệ vỗ mặt ngược Nguyên Vũ: 'Nhảy vào ăn hôi, vô duyên'
07:40:22 02/12/2021
Công ty quản lý bị phản đối vì bỏ mặc Song Hye Kyo
06:26:51 02/12/2021
Hàng loạt dấu hiệu rạn nứt của Cát Phượng và Kiều Minh Tuấn trước khi “không nhìn mặt nhau tại sự kiện”
07:35:42 02/12/2021
Mẹ mất 2 tháng, tôi mở tủ quần áo của vợ thì giật mình thấy chiếc hộp đầy vàng, sốc hơn cả là mảnh giấy bên trong
08:52:45 02/12/2021
Rộ khoảnh khắc nghi vấn Matt Liu xuất hiện trong nhà Hương Giang
09:23:32 02/12/2021
Khoa Pug chính là người "đánh gậy" YouTube của Johnny Đặng, hé lộ nhiều vấn đề liên quan hình ảnh, video bị "bốc hơi" khỏi kênh?
09:09:08 02/12/2021
Bất ngờ thông báo nghỉ lên sóng, nữ streamer xinh đẹp bị người hâm mộ đá xéo "bao giờ hết tiền sẽ quay trở lại"?
06:16:22 02/12/2021
Trương Bá Chi hỏi Vương Phi: "Tôi có thể sinh con trai cho anh ấy, cô thì sao", ngờ đâu Tạ Đình Phong bình tĩnh đáp trả 1 câu
09:32:37 02/12/2021

Tin mới nhất

Phát hiện cá mập zombie săn mồi ngoài khơi biển Tây Ban Nha

11:19:15 02/12/2021
Bị mất một nửa cơ thể, con cá mập vẫn bơi lượn lờ kiếm mồi dưới đáy đại dương

Người cha tự mở phòng thí nghiệm điều chế thuốc chữa bệnh cho con trai

14:50:32 01/12/2021
Không thể tìm thấy loại thuốc mà cậu con trai 2 tuổi của mình đang rất cần, một người cha ở Trung Quốc đã tự tạo phòng thí nghiệm để điều chế loại thuốc duy trì sự sống cho con mình

Sự thật gây choáng về xác ướp được công nhận Di sản thế giới

14:43:15 01/12/2021
Xác ướp của người Chinchorro có niên đại hơn 7.000 năm tuổi. Những xác ướp lâu đời nhất thế giới này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới

Thú vị “đồng đô la” trên cát

09:48:43 01/12/2021
Những đồng tiền xu bao giờ cũng gây được sự chú ý đặc biệt, nhất là những đồng xu cổ nằm lẩn khuất trong đất cát hay chìm sâu dưới đáy biển. 

Chủ nhân sốc phát hiện bức vẽ cũ kỹ 30 USD hóa ra là bức tranh gốc thời Phục hưng trị giá 50 triệu USD

09:59:29 30/11/2021
Bức tranh vẽ bà mẹ và một đứa trẻ mà người đàn ông mua với giá 30 USD thực ra là một tác phẩm nghệ thuật hiếm có thời Phục hưng

Cuộc sống khác lạ ở 'thủ đô gấu Bắc Cực'

09:57:28 30/11/2021
Thị trấn Churchill nhỏ bé, lạnh giá, đường vào khó khăn ở Canada được mệnh danh là thủ đô gấu Bắc Cực, là nơi hấp dẫn thu hút nhiều khách du lịch ưa khám phá mạo hiểm

Kỳ quặc cuộc thi phòng ngủ lộn xộn nhất ở Anh

09:50:28 30/11/2021
Cuộc thi kỳ lạ thường niên ở Anh thu hút sự tham gia của hàng trăm thí sinh và chiến thắng năm nay thuộc về phòng ngủ của một cô bé 8 tuổi

Mộ con trai chết yểu liên tục bị đào bới kỳ lạ, bố mẹ không còn cách nào phải bật nắp quan tài rồi chứng kiến cảnh quái gở

09:16:47 29/11/2021
Xác ướp của một cậu bé 1 tuổi được tôn thờ như một vị thần sở hữu năng lực siêu nhiên, chuyện kỳ quái gì đã xảy ra?

Tiết lộ cực choáng về hậu duệ của người ngoài hành tinh

19:57:15 28/11/2021
Theo một giả thuyết, những người mang nhóm máu RH- bị hoài nghi là hậu duệ của người ngoài hành tinh

Hoa nở rộ trên sa mạc khô cằn nhất thế giới

13:55:40 28/11/2021
Sa mạc Atacama ở Chile, nơi khô cằn được ví như sao Hoả trên Trái Đất, bất ngờ xuất hiện nhiều khu vực có hoa nở

Kinh hãi phát hiện dây kim tuyến quấn quanh cây thông Noel là một con rắn

13:52:09 28/11/2021
Một gia đình ở Australia đã bị sốc sau khi nhìn thấy một con rắn nâu quấn trong cây thông Noel trông giống hệt sợi dây kim tuyến trang trí

Mộ cổ nổ tung, lộ ra số vàng bạc châu báu trị giá hơn 700 tỷ đồng

13:47:45 28/11/2021
Sau khi mộ cổ bị nổ tung bằng thuốc nổ, số vàng bạc châu báu lấp lánh bị chôn vùi dưới đất sâu văng ra tung tóe khiến tất cả những người có mặt sững sờ

Đi dã ngoại, phát hiện 'lâu đài kho báu' 1.700 năm vùi giữa đồng

13:44:55 28/11/2021
Một khu phức hợp biệt thự La Mã tráng lệ như một lâu đài với kho báu là một bức tranh khảm tuyệt tác, rất nhiều đồ gốm cổ... đã được phát hiện tình cờ bên dưới một cánh đồng

Mắc chứng bệnh hiếm gặp, hai chị em già hơn cả bố mẹ mình

07:15:24 28/11/2021
Keshav và Anjali Kumar, hai chị em ruột đến từ Jharkhand (Ấn Độ) mắc phải hai chứng bệnh hiếm gặp là Cutis Laxa và Progeria, khiến họ trông già đi một cách khó tin. 

Nghe âm thanh lạ từ dưới lòng đất, người công nhân ứa nước mắt khi thấy thứ được đưa lên

07:09:08 28/11/2021
Nếu không phải đoạn đường này được thi công thì không biết chuyện đau lòng gì có thể xảy ra

Chuỗi hạt trang sức lâu đời nhất thế giới 150.000 năm tuổi

20:29:47 27/11/2021
Chuỗi hạt bằng vỏ sò 150.000 năm tuổi được cho là món đồ trang sức lâu đời nhất trên thế giới

Thiết bị độc lạ theo dõi chuyển động cơ mặt chỉ điểm kẻ nói dối

20:25:05 27/11/2021
Các nhà nghiên cứu Israel phát hiện ra thiết bị giúp nhanh chóng phát hiện kẻ nói dối qua cử động trên gương mặt

Người đàn ông suýt mất cánh tay vì tưởng nhầm cá sấu thật là mô hình nhựa

14:28:18 27/11/2021
Có thể coi đây là một trong những vụ tai nạn kỳ lạ nhất trong năm, một người đàn ông đã bị cá sấu cắn trọng thương sau khi trèo xuống hồ bơi để chụp ảnh tự sướng với nó, vì nghĩ rằng đó chỉ là một mô hình nhựa. 

Người đàn ông 72 tuổi trải nghiệm 8.000 nhà hàng để tìm kiếm nơi bán đồ ăn ngon nhất

14:26:15 27/11/2021
Người đàn ông 72 tuổi đã ăn tại 8.000 nhà hàng bán đồ ăn Trung Quốc tại Mỹ trong hành trình tìm kiếm địa điểm bán hàng ngon nhất

Kinh ngạc loài ong kền kền ăn thịt tạo ra mật ngọt

14:22:53 27/11/2021
Khác với những loài ong dựa vào phấn hoa để lấy chất dinh dưỡng, loài ong kền kền lại ăn thịt

Có thể bạn quan tâm

Ưu tiên chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ người DTTS

Kiến thức giới tính

11:21:08 02/12/2021
Dù là bùng nổ hay suy giảm dân số, giải pháp với tỷ suất sinh luôn nằm ở việc ưu tiên cho sức khỏe sinh sản và quyền sinh sản của tất cả mọi người

Cảm nhận khi chuyển từ iPhone 12 mini sang iPhone 13 Pro Max 

Đồ 2-tek

11:21:07 02/12/2021
Câu chuyện của Michael Simon, biên tập viên trang tin Macworld cho thấy trải nghiệm khác lạ sau khi nâng cấp từ iPhone 12 mini lên iPhone 13 Pro Max

Trở về tuổi thơ với những tựa game huyền thoại trong Capcom Arcade Stadium, đang miễn phí trên Steam

Game offline

11:18:45 02/12/2021
Có 1 điểm thú vị là, bạn có thể lựa chọn độ khó, tốc độ trò chơi, bộ lọc hình ảnh hoài cổ để mô phỏng màn hình CRT đúng như thập niên 80, 90. Mỗi trò chơi đều tương ứng với 1 bảng xếp hạng online, giúp bạn biết được vị trí của mình ở đâ...

Cá bống trứng kho tiêu

Ẩm thực

11:16:54 02/12/2021
Cá bống trứng kho tiêu là món ăn nhiều dưỡng chất vì gan cá chứa nhiều Omega 3 có tác dụng tốt cho thị lực và bổ thần kinh

Giữa ồn ào "lừa tiền" của Johnny Đặng - Khoa Pug, thái độ của Vương Phạm ra sao?

Netizen

11:14:28 02/12/2021
Khoa Pug cảm ơn Vương Phạm vì triệu phú trẻ đã lên tiếng giúp đỡ, yêu cầu Johnny Đặng trả lại tiền cho mình

Trương Bá Chi mỉa mai Vương Phi không sinh được con trai, Tạ Đình Phong liền đáp trả 1 câu

Sao châu á

11:09:18 02/12/2021
Tam giác tình yêu đầy phức tạp giữa Trương Bá Chi - Tạ Đình Phong - Vương Phi vẫn luôn là chủ đề thu hút sự chú ý của cư dân mạng

Lê Cát Trọng Lý thông báo ra album “Cây Lặng, Gió Ngừng”: Dịu dàng, dễ nghe và có cảm giác retro

Nhạc việt

11:00:51 02/12/2021
Đặc biệt, người hâm mộ có thể đón nghe những album mới từ Lê Cát Trọng Lý trên các nền tảng nhạc số ngay khi được phát hành thay vì chỉ có file digital hoặc CD vật lý như trước đây

Đi biển Cồn Nhàn hoang sơ mà thi vị của xứ dừa Bến Tre

Du lịch

11:00:32 02/12/2021
Bến Tre không chỉ hấp dẫn du khách gần xa với vườn trái cây Cái Mơn, khu du lịch Lan Vương,... mà còn có biển Cồn Bửng, biển Cồn Nhàn thơ mộng, còn giữ trọn vẻ mộc mạc, trong lành của thiên nhiên Tây Nam Bộ

Liên Quân Mobile: "Bao nhiêu ruby mới đổi được 1 viên Đá Quý?", câu trả lời sẽ khiến game thủ hết hồn!

Esport

11:00:06 02/12/2021
Liên Quân Mobile: Bao nhiêu ruby mới đổi được 1 viên Đá Quý?, câu trả lời sẽ khiến game thủ hết hồn!

Game thủ 54 tuổi tuyên bố "nghỉ hưu", tố cáo LMHT hiện tại đầy rẫy smurf, người đi rừng ở rank thấp thì "vô dụng"

Game online

10:59:49 02/12/2021
Dĩ nhiên, lứa tuổi tốt nhất để trải nghiệm LMHT vẫn nên là từ 16 tuổi trở lên, nhưng vẫn có không ít người chơi nhỏ tuổi và thậm chí, những người này còn có được rank cao và được tuyển chọn vào các đội tuyển LMHT chuyên nghiệp

Thêm 1 người ‘vạch trần’ NS Thương Tín, công khai mắng thẳng mặt nam nghệ sĩ sau bà Phương Hằng

Sao việt

10:56:30 02/12/2021
Sau bà Phương Hằng, thêm 1 người công khai mắng thẳng mặt NS Thương Tín, cho rằng nam diễn viên hèn khi tiêu sài hết tiền và khóc lóc kể khổ

Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn không mặc đúng size áo ngực?

Thời trang

10:53:41 02/12/2021
Liên tục mặc một chiếc áo quá nhỏ hoặc quá lớn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bạn